Sử dụng phương pháp dạy học tích cực tạo ứng thú cho học sinh khi dạy bài “Sống chan hòa với mọi người; Sử dụng phương pháp dạy học tích cực tạo ứng thú cho học sinh khi dạy bài “Sống chan hòa với mọi người; Sử dụng phương pháp dạy học tích cực tạo ứng thú cho học sinh khi dạy bài “Sống chan hòa với mọi người Sử dụng phương pháp dạy học tích cực tạo ứng thú cho học sinh khi dạy bài “Sống chan hòa với mọi người
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
, ngày 26 tháng 9 năm 2020
BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY
Tên biện pháp: Sử dụng phương pháp dạy học tích cực tạo ứng thú cho học sinh khi dạy bài “Sống chan hòa với mọi người”
Mã số dự thi:………
1 Lý do chọn biện pháp
Giáo dục công dân là môn học quan trọng giúp học sinh hình thành và phát triển nhân cách, nhưng thực tế, trong nhiều năm qua, môn GDCD chưa đạt được hiệu quả cao
Trường THCS đóng trên địa bàn xã thuần nông đời sống kinh tế gia đình gặp nhiều khó khăn nhất là học sinh dân tộc thiểu số nên nhiều phụ huynh chưa quan tâm đến việc học hành của con em Trong xã có một bộ phận dân cư là giáo dân, học sinh còn phải tham gia các hoạt động của giáo hội nhiều nên thiếu thời gian tự học ở nhà Do đó chất lượng học tập chưa cao Sự phân bố dân cư trong xã rải rác, xa trường đi lại khó khăn trong mùa mưa không tổ chức học nhóm được Hầu hết học sinh chưa có góc học tập, ý thức học tập chưa cao
Giáo viên còn xem nhẹ môn học, coi đây là môn phụ nên các giờ học diễn ra một cách đơn điệu, giáo viên không đầu tư nhiều nên giờ dạy GDCD chưa đạt hiệu quả cao, chưa đáp ứng được yêu cầu, mục tiêu mà bộ môn đề ra
Học sinh lớp 6 là lớp đầu cấp nên các em còn bỡ ngỡ với các môn học của cấp THCS, thời gian đầu các em tham gia hoạt động học tập còn nhiều lúng túng Áp lực
Trang 2của việc học nhiều môn cũng ảnh hưởng đến việc các em không chú ý đến môn GDCD.
Vì thế cũng ảnh hưởng đến chất lượng dạy học bộ môn
2 Yêu cầu cần giải quyết.
2.1 Mục tiêu cụ thể mà biện pháp hướng tới.
- Hiểu được đăc trưng của các phương pháp dạy học tích cực để áp dụng phù hợp, hiệu quả trong giảng dạy môn GDCD
- Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ dạy Giáo dục công dân
- Biết vận vụng hợp lí phương pháp dạy học tích cực vào tiết học tùy từng thời điểm
để tạo hứng thú cho học sinh
- Nâng cao chất lượng môn Giáo dục công dân
2.2 Đối tượng, địa điểm nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu là học sinh lớp 6A, 6B trường THCS – Xã – huy… - Tỉnh
……
2.3 Thời gian nghiên cứu.
- Sáng kiến này, tôi tiến hành nghiên cứu trong năm học 2018-2019
- Thời gian áp dụng: Từ tháng 9 năm 2019 đến tháng 6 năm 2020
3 Cách thức thực hiện.
3.1 Sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong bài dạy GDCD.
Để đi vào thực hiện nội dung, tôi sử dụng một số phương pháp dạy học tích cực hướng đến:
- Một là: Phương pháp dạy học trực quan
- Hai là: Phương pháp dạy học nhóm
- Ba là: Phương pháp sắm vai
- Bốn là: Phương pháp trò chơi
Trang 3- Năm là: Phương pháp vấn đáp-gợi mở.
- Sáu là: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề
Việc vận dụng các phương pháp dạy học tích cực trên vào bài dạy “Sống chan hòa với mọi người” và các bài giảng khác, tôi thấy đạt được những hiệu quả sau:
* Hiệu quả của phương pháp dạy học trực quan:
- Tạo hứng thú và tâm lí rất tốt cho học sinh, tránh căng thẳng, mặt mệt mỏi
- Sử dụng tranh ảnh, vi deo phù hợp, đẹp mắt cũng tác động tích cực đến tâm lí, tình cảm, cảm xúc tốt đẹp, giúp các em say mê lắng nghe, yêu thích môn học hơn
- Thông qua tranh ảnh, vi deo sẽ giúp học sinh tiếp thu bài học một cách tự nhiên,
mà không cứng nhắc, khô khan, áp đặt như cách dạy “chay” truyền thống
- Hình thành cho HS những năng lực, phẩm chất cần thiết như tự học-tự chủ, giải quyết vấn đề và sáng tạo, nhân ái, yêu nước, trung thực…
* Hiệu quả của phương pháp dạy học nhóm:
- Dạy học nhóm giúp học sinh được hoạt động độc lập, được tự tìm hiểu khai thác kiến thức, tự do sáng tạo và giải quyết vấn đề theo suy nghĩ của mình
- Thảo luận nhóm làm cho học sinh được giao tiếp và hợp tác với bạn bè, hình thành những năng lực, phẩm chất như tự học-tự chủ, giải quyết vấn đề và sáng tạo… cho học sinh
* Hiệu quả của phương pháp trò chơi:
- Việc việc vận dụng trò chơi trong học tập mang đến sự lôi cuốn, thú vị cho các
em trong học tập
- Trò chơi học tập sẽ xua tan mệt mỏi, mang đến niềm vui, sự hào hứng, không khí vui vẻ cho các em Mỗi khi tổ chức trò chơi, tôi đều thấy các em phấn trấn, sôi nổi tham gia kể cả những em học sinh nhút nhát, học chậm của lớp
- Trò chơi giúp học sinh yêu thích, say mê học tập
- Khi HS tham gia trò chơi, các em được hoạt động theo nhóm, đội, tuân theo luật
Trang 4chơi…cùng vui vẻ vừa học vừa chơi trên tinh thần đoàn kết, phối hợp với nhau Nên dần hình thành cho các em phẩm chất nhân ái, trung thực, trách nhiệm
* Hiệu quả của Phương pháp sắm vai:
- Tạo sự mới mẻ, hấp dẫn, cuốn hút học sinh
- Từ tình huống được làm thử cũng mang đến niềm vui, sự hào hứng cho các em trong giờ học
- Đóng vai giúp HS hình thành các năng lực tư duy, ngôn ngữ, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo, phẩm chất nhân ái, trung thực, trách nhiệm
* Hiệu quả của phương pháp kể chuyện.
- Học sinh thích thú với bài học
- Câu chuyện hay sẽ thu hút, lôi cuốn học sinh
- Câu chuyện cũng có ý nghĩa giáo dục sâu sắc với các em
* Hiệu quả của phương pháp gợi mở - vấn đáp.
- Phương pháp gợi mở-vấn đáp góp phần rất quan trọng trong hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của HS
- Kích thích tư duy, sự tìm tòi, khám phá của học sinh, cuốn hút các em vào bài học
- Nâng cao năng lực tư duy, ngôn ngữ, hình thành cho HS phẩm chất chăm chỉ, trách nhiệm với bản thân
* Hiệu quả của phương pháp nêu và giải quyết vấn đề:
- Tạo ra những tình huống có vấn đề để học sinh suy nghĩ tìm ra cách giải quyết, Như thế sẽ tập trung sự chú ý, tăng khả năng tư duy, giúp HS có trách nhiệm trong học tập
- Câu hỏi có vấn đề cũng tạo sự hấp dẫn, thu hút đối với học sinh
Trang 53.2 Bài dạy thực nghiệm.
Sau đây tôi xin minh chứng bằng một kế hoạch cụ thể có vận dụng một số phương
pháp dạy học tích cực, bài 8 “Sống chan hòa với mọi người”
3.2.1 Hoạt động 1: KHỞI ĐỘNG (3 phút)
- Giáo viên sử dụng phương pháp trực quan: chiếu video bài hát: “Bác Hồ một tình yêu bao la”
- Học sinh xem bài hát và cảm nhận
- Giáo viên đặt câu hỏi: Những hình ảnh trong clíp và lời bài hát giúp em hiểu gì về phong cách sống của Bác?
- Học sinh trả lời: Bác sống chan hòa, cởi mở, yêu thương mọi người Bác đã dành tình yêu của mình đến tất cả đồng bào cả nước từ các cụ già đến các em nhỏ
- Giáo viên kết luận, dẫn dắt vào bài:
3.2.2 Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (35 phút)
* Phần 1: Tìm hiểu truyện đọc “Bác Hồ với mọi người”.
- GV sử dụng phương pháp vấn đáp để tìm hiểu nội dung truyện đọc
- GV sử dụng phương pháp trực quan: chiếu tranh ảnh minh họa thêm về Bác, lối sông chan hòa của Bác
* Phần 2: Nội dung bài học.
- Sử dụng phương pháp vấn đáp để tìm khái niệm sống chan hòa với mọi người
- Sử dụng phương pháp thảo luận nhóm để hiểu sâu sắc hơn về khái niệm
- Tìm hiểu biểu hiện của sống chan hòa với mọi người Tôi tổ chức cho HS trò chơi
“Ai nhanh hơn” để tìm các hành vi thể hiện sống chan hòa và không chan hòa với mọi
người
+ Tìm hiểu ý nghĩa của sống chan hòa với mọi người: tôi cho các em xem bộ phim
Trang 6hoạt hình “Hai anh em sinh đôi”, người em sống cởi mở, thân thiện với mọi người nên được mọi người giúp đỡ
3.2.3 Hoạt động 3: HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP.
- Bài tập a (Sgk/20): Tôi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm HS trao đổi, thảo
luận tìm hành vi sống chan hòa với mọi người và giải thích được lí do vì sao chọn hành
vi đó
- Bài tập 2 (SGK/20): Tôi sử dụng phương pháp kể chuyện, Gv yêu cầu học sinh kể
những tấm gương sống chan hòa với mọi người
3.2.4 Hoạt động 4: HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG.
- Hoạt động này, tôi đưa sử dụng phương pháp nêu và giải quyết vấn đề HS xử lí tình huống:
1 Khi thấy người ăn xin
2 Khi thấy bạn khuyết tật
- Câu hỏi: Em sẽ làm gì trong các tình huống trên?
4 Hiệu quả.
4.1 Hiệu quả qua giờ dạy.
Trong giờ dạy thực nghiệm “Sống chan hòa với mọi người”, tôi đã tiến hành sử dụng một số phương pháp dạy học tích cực trong các hoạt động nên lớp: Khởi động, hình thành kiến thức mới, luyện tập, vận dụng dã đạt được những hiệu quả đáng kể:
- Học sinh lớp được áp dụng đề tài có tinh thần học chủ động, sôi nổi vả vui vẻ hơn hẳn, giờ học nhẹ nhàng xóa đi sự căng thẳng mệt mỏi cho các em Học sinh yêu thích môn học hơn, luôn mong đợi đến giờ GDCD, được thể hiện và khẳng định khả năng sáng tạo, năng lực của bản thân
- Học sinh rất say mê hứng thú học tập, tích cực hăng hái tham gia vào những hoạt động dạy học, hăng hái xây dựng bài Học sinh chủ động tiếp nhận kiến thức chứ không học thụ động như trước Các em tự giác lắng nghe thầy cô và đưa ra ý kiến phản hồi tích
Trang 7cực Giờ học trở nên sinh động, hào hứng, các hoạt động giữa thầy và trò được kết hợp hiệu quả Trong quá trình học tập, học sinh rèn luyện được phẩm chất, nhân cách tốt
- Trong từng hoạt động dạy học, tôi lại thu được kết quả sau:
* Trong hoạt động khởi động:
+ Ở hoạt động này tôi đã sử dụng phương pháp trực quan, cho học sinh xem vi deo bài hát về Bác, kết hợp với kĩ thuật phân tích vi deo để HS cảm nhận được lối sống thân thiện, chan hòa, cởi mở của Bác
+ Hiệu quả: Tạo sự chú ý, hứng thú cho HS, từ bài hát giúp học sinh cảm nhận được lối sống giản dị, chan hòa của Bác với mọi người Cách khởi động lấy dữ liệu là vi deo bài hát mang lại hiệu quả hơn hẳn so với việc GV chỉ vấn đáp bình thường
* Trong hoạt động hình thành kiến thức mới:
- Trong phần này, tôi sử dụng phương pháp gợi mở - vấn đáp, trực quan, phương pháp sắm vai, thảo luận nhóm, trò chơi
Phần 1: Tìm hiểu truyện đọc “Bác Hồ với mọi người”.
+ Để khai thác truyện đọc “Bác Hồ với mọi người”, tôi sử dụng phương pháp gợi mở vấn đáp, qua những câu hỏi giáo viên đưa ra giúp học sinh khai thác truyện đọc nhanh,
dễ dàng để rút ra ý nghĩa câu chuyện: Bác sống giản dị, hòa hợp với mọi người
+ Sau khi tìm hiểu xong truyện đọc “Bác Hồ với mọi người”, để minh họa thêm cho cách sống hòa hợp, yêu mến mọi người của Bác, tôi chiếu thêm những bức tranh Bác
Hồ đi thăm các cụ già, thăm các cháu nhỏ, thăm các chiến sĩ ngoài mặt trận… như thế sẽ làm phong phú và chứng minh thêm về lối sống yêu thương, chan hòa của Bác dành cho mọi người Giúp HS hiểu hơn về Bác và dễ dàng liên hệ, rút ra nội dung khái niệm sống chan hòa với mọi người
Phần 2: Tìm hiểu nội dung bài học.
- Sau khi tìm hiểu khái niệm sống chan hòa với mọi người, tôi sử dụng phương pháp
Trang 8thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi có vấn đề “Có ý kiến cho rằng, chỉ cần sống chan hòa với bạn bè trong lớp và người thân trong gia đình thôi” Ý kiến của em như thế
nào?
- Với việc thảo luận nhóm này, các em sẽ huy động trí tuệ của nhóm để giải quyết tình huống có vấn đề, từ việc tranh luận các em sẽ đưa ra được nhiều ý kiến và cuối cùng thống nhất chọn ý kiến đúng nhất Việc làm này sẽ tạo cho các em có tinh thần đoàn kết, giao tiếp và hợp tác, tích cực hăng hái tham gia hoạt động Như thế việc giải quyết vấn đề sẽ nhanh hơn, hiệu quả cao hơn., hình thành cho HS các năng lực tự học,
tư duy, hợp tác, giải quyết vấn đề, phẩm chất trách nhiệm, đoàn kết
- Hoạt động nhóm giúp học sinh tự giác học tập, chú ý, sôi nổi tham gia cùng các bạn nên cũng mang lại hiệu quả giờ học cao
+ Tìm hiểu biểu hiện của sống chan hòa với mọi người Tôi tổ chức cho HS trò
chơi “Ai nhanh hơn” để tìm các hành vi thể hiện sống chan hòa và không chan hòa với
mọi người
- Việc tổ chức trò chơi này sẽ giúp học sinh hứng thú, tích cực tham gia vào học tập, xua tan cảm giác mệt mỏi, căng thẳng, đồng thời giúp các em nhanh chóng tìm ra được nhiều hành vi biểu hiện của sống chan hòa và không chan hòa với mọi người Từ đó, các
em dễ dàng tìm được những biểu hiện của lối sống chan hòa
+ Tìm hiểu ý nghĩa của sống chan hòa với mọi người: tôi cho các em xem bộ
phim hoạt hình “Hai anh em sinh đôi”, người em sống cởi mở, thân thiện với mọi người nên được mọi người giúp đỡ Từ câu chuyện của hai anh em, học sinh thấy được ý nghĩa của việc sống chan hòa sẽ được mọi người tin yêu, quý mến
* Hoạt động luyện tập.
- Bài tập a (Sgk/20): Tôi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm Qua việc HS trao
đổi, thảo luận các em nhanh chóng chọn hành vi sống chan hòa với mọi người và giải thích được lí do vì sao chọn hành vi đó
Trang 9- Bài tập 2 (SGK/20): Tôi sử dụng phương pháp kể chuyện, Gv yêu cầu học sinh kể
những tấm gương sống chan hòa với mọi người Với phương pháp này ở cuối tiết học sẽ thu hút sự chú ý của các em, khắc sâu hơn nội dung kiến thức bài học, giúp các em liên
hệ, mở rộng với bản thân để tự rèn luyện mình, như thế giúp HS hiểu sâu sắc hơn nội dung kiến thức của bài và có ý nghĩa thực tiễn
* Hoạt động vận dụng.
- Hoạt động này, tôi đưa sử dụng phương pháp nêu và giải quyết vấn đề HS xử lí tình huống:
1 Khi thấy người ăn xin
2 Khi thấy bạn khuyết tật
- Câu hỏi: Em sẽ làm gì trong các tình huống trên?
Với phương pháp này, HS sẽ huy động vốn kiến thức của bài, hiểu biết của bản thân
để giải quyết tình huống Từ đó giúp HS hứng thú, thích được đưa ra ý kiến của bản thân, được lắng nghe ý kiến của các bạn và đưa ra ý kiến phản hồi nếu không đồng ý Phương pháp này cũng tăng khả năng tư duy, ngôn ngữ, có trách nhiệm
4.2 Kết quả cụ thể qua khảo sát.
Qua quá trình nghiên cứu, phỏng vấn trực tiếp học sinh tôi đang giảng dạy ở 2 lớp 6A, 6B sau khi học xong bài “Sống chan hòa với mọi người” và những bài dạy khác, với
3 mức độ rất thích học, thích học, không thích học, tôi thu được kết quả sau:
* Trước khi thực hiện sáng kiến (năm học 2018-2019):
Tổng Số HS rất thích học Số HS thích học Số HS không thích học
* Khi áp dụng sáng kiến (năm học 2019-2020):
Tổng Số HS rất thích học Số HS thích học Số HS không thích học
Tôi cũng tiến hành khảo sát kết quả học tập của 2 lớp 6A, 6B ở 2 thời điểm: năm
Trang 10học 2018-2019 khi chưa áp dụng và năm học 2019-2020 khi đã áp dụng sáng kiến, thu được như sau:
*) Trước khi thực hiện sáng kiến:
*) Sau khi thực hiện sáng kiến:
* Khả năng phát triển / mở rộng / vận dụng của biện pháp.
- Đề tài này áp dụng với môn GDCD 6, có thể mở rộng áp dụng cho môn GDCD 7,8,9 ở THCS và các môn học khác
5 Minh chứng.
- Phiếu đánh giá dự tiết dạy của đồng nghiệp
- Danh sách kết quả học tập của học sinh 2 lớp 6A và 6B trong năm học vừa qua
PHÒNG GD & ĐT HUYỆN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
VIỆT NAM
BẢNG ĐIỂM CHI TIẾT – MÔN GDCD - CẢ NĂM - NĂM HỌC 2019-2020
Khối 6 - Lớp 6A
Trang 11T K 1 K 2
1 Hoàng Thị
3 Nguyễn Thị
4 Chu Thị Diệu Châu 6.2 6.1 6.1
10 Nguyễn Thị
11 Trần Thị Ngọc Hà 7.9 8.5 8.3
13 Trần Ngọc
Phương
Huyề
16
Nguyễn Nhật
Huyn
17
Trần Thị
Hươn
18 Phan Thị Thúy Kiều 6.8 7.3 7.1
19 Trương Hoàng
20 Trương Thị
22 Trần Thị Lê Minh 8.2 8.1 8.1
23 Nguyễn Thành Nam 7.4 7.1 7.2
Trang 1226 Ngô Yến Nhi 7.8 8.1 8.0
28 Nguyễn Thị
30
Nguyễn Văn
Quyề
34 Nguyễn Trần
THỐNG KÊ CẢ NĂM
VIỆT NAM
BẢNG ĐIỂM CHI TIẾT - MÔN GDCD - CẢ NĂM - NĂM HỌC 2019-2020
Khối 6 - Lớp 6B
ST
T Họ và tên
TBH
K 1
TBH
K 2 TB Cả năm
Điểm thi
Trang 135 Bùi Thành Hiếu 8.3 8.2 8.2
17
Hà Vy
Phươn
18
Vi Thị
Phượn
19 Ngân Thị Lệ Quyên 6.4 6.2 6.1
25 Nguyễn
27
Võ Văn
Thươn
28
Vũ Thị Hoài
Thươn
30 Nguyễn Văn
35 Hà Văn Thịnh Vượng 7.6 4.7 5.7
Trang 14THỐNG KÊ CẢ NĂM
MỤC LỤC
3 2 Yêu cầu cần giải quyết.
2.1 Mục tiêu cụ thể mà biện pháp hướng tới.
2.2 Đối tượng, địa điểm nghiên cứu
2.3 Thời gian nghiên cứu
2 2 2 2
4 3 Cách thức thực hiện.
3.1 Sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong bài dạy GDCD.
3.2 Bài dạy thực nghiệm.
2 2
5
5 4 Hiệu quả.
4.1 Hiệu quả qua giờ dạy.
4.2 Kết quả cụ thể qua khảo sát
6 6 9