SKKN GDCD lớp 7 “Một số giải pháp nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân ở trường PTDTBT THCS ; SKKN GDCD lớp 7 “Một số giải pháp nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân ở trường PTDTBT THCS ; SKKN GDCD lớp 7 “Một số giải pháp nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân ở trường PTDTBT THCS ; SKKN GDCD lớp 7 “Một số giải pháp nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân ở trường PTDTBT THCS ; SKKN GDCD lớp 7 “Một số giải pháp nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân ở trường PTDTBT THCS ; SKKN GDCD lớp 7 “Một số giải pháp nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân ở trường PTDTBT THCS ; SKKN GDCD lớp 7 “Một số giải pháp nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân ở trường PTDTBT THCS ;
Trang 1PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong cuộc sống hằng ngày, khi chúng ta làm bất cứ một việc gì cũng cần đến sự
nỗ lực của bản thân Nhưng có lẽ sự nỗ lực của bản thân không thể có nếu mỗi người không tự tạo ra cho mình sự hứng thú trong công việc
Hứng thú là một trong những tác nhân cơ bản để hoàn thành công việc cũng như niềm say mê nào đó đối với hoạt động của con người Hứng thú thúc đẩy và kích thích của con người, đảm bảo cho hoạt động của con người có hiệu quả
Trong học tập, việc tạo ra hứng thú có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp học sinh học tập tốt hơn Hứng thú học tập không chỉ có tác dụng giáo dục học sinh ở mặt trí dục mà còn phát triển ở mặt đức dục
Cùng với các môn khoa học xã hội khác, môn Giáo dục công dân góp phần phát triển ở học sinh hệ thống thái đô, cảm xúc, tình cảm, niềm tin đạo đức; hình thành ý thức tự giác tuân thủ pháp luật, tích cực tự nguyện thực hiện nghĩa vụ và trách nhiệm công dân; hình thành hành vi, thói quen theo các chuẩn mực đạo đức xã hội, những qui định của pháp luật và cộng đồng Hơn nữa, môn Giáo dục công dân không những cung cấp cho những công dân tương lai những tri thức khái quát hóa mà thông qua môn học còn giúp cho học sinh hình thành và phát triển suy nghĩ, hành động phù hợp với những điều kiện, hoàn cảnh cụ thể trong từng giai đoạn phát triển của lịch sử loài người
Từ vị tí quan trọng trên của môn học nên là một giáo viên giảng dạy môn Giáo dục công dân, được dự các lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, nhất là ở các lớp đổi mới phương pháp giảng dạy, bản thân có vốn kiến thức cũng như kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy và cũng mong muốn đáp ứng mục tiêu của Đảng và Nhà nước ta, góp phần đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện phù hợp với thời đại công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Chính vì thế, tôi chọn đề tài: “ Một số giải pháp
nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân ở trường PTDTBT THCS ”
làm đề tài nghiên cứu cho sáng kiến kinh nghiệm của mình
PHẦN 2: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lí luận
Để đáp ứng mục tiêu giáo dục của Đảng và Nhà nước ta : Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học…; trong giảng dạy môn Giáo dục công dân không chỉ đơn giản là truyền thụ tri thức cho học sinh mà phải tổ chức cho học sinh hoạt động, thông qua hoạt động sẽ hình thành cho các em tình cảm, niềm tin đạo đức và hành vi pháp luật; đặc biệt hình thành thói quen đạo đức và ý thức pháp luật ở mỗi học sinh Vì vậy cần phải tránh lối dạy thiên về lí thuyết, truyền thụ một chiều, học sinh ghi bài, không khắc sâu kiến thức, khó nhớ, học sinh không vận dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống
2 Thực trạng của vấn đề
- Về phía học sinh
Là một trường phổ thông dân tộc bán trú, đa số học sinh là con em dân tộc thiểu
số nên khả năng tư duy cũng như ý thức tự học của các em còn hạn chế Vì vậy nếu
Trang 2như giáo viên không hướng dẫn cách học ở nhà, không dặn dò kỹ sau mối tiết dạy thì chắc chắn trong tiết học sau học sinh rất thụ động, chỉ tiếp thu những gì mà giáo viên truyền đạt, không tham gia tích cực các hoạt động, không nêu lên được nhận xét, ý kiến của mình về những vấn đề, những tình huống đã gặp trong cuộc sống thực tế, không đóng góp ý kiến xây dựng bài, dẫn đến tiết học không hứng thú sinh động Với việc học tập như vậy, kéo theo tình trạng học sinh không vận dụng những điều đã học vào thực tiễn cuộc sống như: đã học bài “ Lễ độ”, bài “ Đoàn kết, tương trợ”, bài “ Trung thực”, bài “ Tôn trọng người khác”, bài “ Lí tưởng sống của thanh niên”…mà còn tình trạng học sinh vô lễ với thầy cô, nói tục chửi thề, gây gổ đánh nhau, lấy cắp
đồ dung học tập, không biết giúp đỡ những người xung quanh, sống không có ước mơ hoài bão, không biết giữ gìn vệ sinh cá nhân cũng như vệ sinh chung…
- Về phía giáo viên
Một số giáo viên chưa chịu đổi mới phương pháp dạy học, còn đọc chép Thậm chí dạy môn Giáo dục công dân đa số là giáo viên trái ban nên việc đầu tư thời gian và công sức vào việc soạn bài cũng như chuẩn bị đồ dùng học tập là chưa nhiều Điều đó khiến cho học sinh nhàm chán, không có hứng thú học tập
Qua việc trực tiếp giảng dạy môn Giáo dục công dân ở lớp 7A Trường PTDTBT – THCS , với 32 học sinh ( năm học 2012 – 2013), tôi đã tiến hành khảo sát hứng thú học tập của học sinh
Với 8 câu hỏi cho một phiếu thăm dò, được phát đều cho 32 học sinh trong lớp Sau khi thống kê thu được kết quả như sau:
Câu 1: Em có hứng thú học môn Giáo dục công dân ở trường trung học cơ sở
hay không?
- Có hứng thú: 10 học sinh
- Bình thường: 15 học sinh
- Không hứng thú: 7 học sinh
Câu 2: Theo em, có nên học môn Giáo dục công dân ở trường trung học cơ sỏ
hay không?
- Nên học: 7 học sinh
- Bình thường: 20 học sinh
- Không nên học: 5 học sinh
Câu 3: Theo em, học môn Giáo dục công dân ở nhà trường có tác dụng hay
không?
- Rất có tác dụng: 7 học sinh
- Có tác dụng: 20 học sinh
- Không có tác dụng: 5 học sinh
Câu 4: Theo em, học môn Giáo dục công dân ở trường trung học cơ sở đem lại
cho em kiến thức về:
- Đạo đức: 6 học sinh
- Pháp luật: 6 học sinh
- Tất cả các kiến thức 9 gia đình, xã hội, pháp luật): 20 học sinh
Trang 3Câu 5: Ở nhà em có hay học môn Giáo dục công dân không?
- Có học: 27 học sinh
- Không học: 5 học sinh
Câu 6: Nếu ngay hôm sau có môn Giáo duc công dân thì em dành thời gian học
là bao nhiêu?
- 30 phút: 20 học sinh
- Một tiếng: 5 học sinh
- Trên một tiếng: 2 học sinh
- Không học: 5 học sinh
Câu 7: Trong giờ học môn Giáo dục công dân em thường làm gì?
- Ghi chép bài và hăng hái phát biểu: 8 học sinh
- Bình thường: 17 học sinh
- Không phát biểu: 7 học sinh
- Không ghi chép: 0 học sinh
Câu 8: Nếu có bài kiểm tra 15 phút hay kiểm tra học kì em có sử dụng tài liệu
không?
- Có sử dụng: 7 học sinh
- Không sử dụng: 25 học sinh
Từ kết quả khảo sát trên cho thấy học sinh chưa có hứng thú học môn Giáo dục công dân Vì vậy kết qua học tập của học sinh chưa cao, điều đó được thể hiện :
Lớp Tổng số học sinh Kết quả năm học 2019-2020
7A 32 Học sinh giỏi: 2 (6,3%)
Học sinh khá: 6 (18,7%) Học sinh trung bình: 19 (59,4%) Học sinh yếu: 5 ( 15,6%) Học sinh kém: 0 ( 0%)
Sở dĩ có tình trạng nêu trên là do một số nguyên nhân sau:
Thứ nhất, do học sinh chưa ý thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của môn Giáo
dục công dân trong nhà trường
Thứ hai, do đặc thù của bộ môn có kiến thức khó và khô khan ( nhất là phần pháp
luật) nhưng thời gian học trên lớp quá ít nên chưa làm chuyển biến được nhận thức của người học
Thứ ba, sự quan tâm của các cấp lãnh đạo cho môn học chưa nhiều, còn phân
giáo viên trái ban đứng lớp cũng như trang thiết bị, đồ dùng dạy học và tài liệu phục
vụ cho công tác giảng dạy còn ít…
Vì những nguyên nhân cơ bản trên nên một số học sinh cảm thấy chán học hoặc có khi học theo kiểu đối phó Nếu như môn Giáo dục công dân vốn đã bị coi là môn học phụ lại càng bị lu mờ, mất dần vị trí, vai trò của nó trong trường phổ thông Việc dạy môn Giáo dục công dân như thế nào để gây hứng thú cho học sinh là việc không mấy
dễ dàng nhưng không có nghĩa là không làm được Trước thực trạng này cần có những giải pháp nâng cao hứng thú cho học sinh khi học tập bộ môn này
Trang 43 Giải pháp và tổ chức thực hiện
Sau khi được dự các lớp chuyên đề về đổi mới phương pháp giảng dạy và khi về trường thực hành trên lớp, quả thực bản thân tôi rất lúng túng, bỡ ngỡ khi sử dụng phương pháp mới, chưa phát huy nhiều tính tích cực của học sinh và khâu dặn dò sau mỗi tiết dạy chưa cụ thể sâu sát Sau vài năm học hỏi giáo viên có kinh nghiệm về cách sử dụng phương pháp mới cũng như có sự đầu tư nghiên cứu, bản thân đã tích lũy được chút kinh nghiệm trong việc vận dụng phương pháp mới vào trong giảng dạy Điều đó đã phát huy được tính tích cực của học sinh Học sinh tự đặt mình vào vị trí tự học, tự diễn đạt trả lời, các em có ý thức hơn trong việc chuẩn bị bài ở nhà Khi vào lớp, dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh chủ động hoạt động Chính vì vậy, trong những năm gần đây, việc giảng dạy bộ môn Giáo dục công dân tương đối nhẹ nhàng và thoải mái, tiết dạy không còn nặng nề, gò bó… Giáo viên lựa chọn các phương pháp thực hiện, qua sử dụng phương pháp đó, học sinh phát hiện và chiếm lĩnh tri thức
Song hứng thú học tập không phải hình thành một cách nhanh chóng và dễ dàng mà phải trải qua một quá trình nhận thức khá lâu dài Sự tích lũy về kiến thức các em gắn liền với việc tích cực học hỏi, tìm hiểu kiến thức bên ngoài xã hội có liên quan đến bộ môn này là bước đầu để hình thành hứng thú Cùng với thời gian vả giáo viên và học sinh đều tích cực học hỏi, tìm những phương pháp dạy và học tốt nhất, phù hợp với nội dung chương trình giáo dục và như thế hứng thú học được phát triển ở mức độ cao hơn
Qua việc trực tiếp giảng dạy môn Giáo dục công dân ở trường PTDTBT THCS , tôi xin mạnh dạn nêu lên một số giải pháp sau để nâng cao hứng thú học tập của học sinh cũng như nâng cao chất lượng của bộ môn nạy
- Thứ nhất, để đạt hiệu quả chất lượng bộ môn, ngay trong mỗi bài, mỗi tiết phải đảm bảo hiệu quả chất lượng Trước khi dạy bài mới, cần phải kiểm tra bài cũ,
có thể kiểm tra ở đầu tiết dạy, cũng có thể lồng ghép trong suốt tiết dạy Đây là khâu quan trong, giúp giáo viên biết được sự tiếp thu kiến thức bài cũ của học sinh, ổn định nề nếp học sinh vào đầu tiết, học sinh chú tâm theo dõi bài, tiếp thu bài mới có kết quả cao hơn Có thể tổ chức cho học sinh thi đua trong suốt tiết học, chia lớp thành hai đội để thi đua trong từng tiết dạy ( giúp học sinh có sự cạnh tranh trong các hoạt động của tiết)
- Thứ hai, trong tiết dạy có thể vận dụng các phương pháp giảng dạy, tùy theo mỗi bài, sao cho phù hợp
Một số phương pháp được vận dụng cụ thể như sau:
- Sử dụng trong kiểm tra bài cũ: Giáo viên ghi câu hỏi, bài tập trắc nghiệm, bài tập tình huống ( bảng phụ hoặc chiếu trên máy)
- Sử dụng trong giảng bài mới: Ở phần đặt vấn đề, truyện đọc, tình huống, thông tin,
sự kiện… giáo viên chỉ định học sinh bất kì đọc để học sinh lớp chú tâm nghe không
lơ là, khi học sinh đọc hết một đoạn, giáo viên có thể gọi một học sinh khác đọc tiếp
Trang 5theo, giáo viên theo dõi và uốn nắn cách đọc Giáo viên có thể phân vai học sinh đọc tình huống trong phần đặt vấn đề, làm cho lớp sinh động hơn
+ Cho học sinh đọc câu hỏi gợi ý
+ Học sinh tự suy nghĩ và trả lời ( bằng cách giơ tay)
+ Học sinh nhận xét câu trả lời của bạn và bổ sung ý kiến của mình
+ Giáo viên nhận xét, ngợi khen học sinh có câu trả lời đúng ( có thể cho điểm để động viên tinh thần các em)
+ Động viên học sinh chưa phát biểu hoặc phát biểu chưa đúng
Hoặc giáo viên nêu lên vấn đề cần tìm hiểu trước lớp
+ Cho học sinh phát biểu và đóng góp ý kiến càng nhiều càng tốt
+ Ghi tất cả ý kiến phát biểu lên bảng, không loại trừ ý kiến nào ( trừ ý kiến trùng lập)
+ Phân loại các ý kiến
+ Phân tích làm rõ ý kiến chưa rõ ràng
+ Tổng hợp ý kiến học sinh Chốt lại vấn đề từ ý kiến học sinh ( đây là kết quả sự tham gia chung của học sinh)
2 Phương pháp thảo luận nhóm.
Đây là một phương pháp hiện đại được sử dụng rộng rãi nhằm giúp học
sinh tham gia một cách chủ động vào quá trình học tập Học sinh có thể chia sẻ kinh nghiệm, ý kiến hay của mình để giải quyết một vấn đề nào đó về đạo đức hay pháp luật
a) Chuẩn bị: Để đạt hiệu quả cao, khi sử dụng phương pháp này đòi hỏi phải có sự
chuẩn bị
- Giáo viên sử dụng bảng phụ để ghi câu hỏi thảo luận nhóm
- Học sinh chuẩn bị bảng phụ để ghi ý kiến đóng góp của các bạn trong nhóm
b) Cách thực hiện:
- Chia lớp thành 4 đến 6 nhóm nhỏ, mỗi nhóm từ 6 đến 8 học sinh, có đủ các thành phần giỏi, khá, trung bình, yếu
- Phân công nhóm trưởng, thư kí ghi ý kiến ( luân phiên thay đổi thư kí để học sinh thể hiện kỹ năng của mình)
- Khi thảo luận, các thành viên của nhóm ngồi đối diện nhau, nhóm trưởng điều khiển thảo luận, động viên các bạn của nhóm đóng góp ý kiến Thư kí ngồi ở giữa để ghi ý kiến của các thành viên vào bảng phụ
- Giáo viên yêu cầu học sinh bất kì đọc câu hỏi thảo luận
- Giáo viên qui định thời gian thảo luận (Trong khi thảo luận, giáo viên cần bao quát lớp, kịp thời nhắc nhở, uốn nắn học sinh chưa chú tâm còn lơ là…)
- Nếu chỉ có một câu hỏi thảo luận thì các nhóm thảo luận cùng câu hỏi đó Nếu có nhiều câu hỏi thảo luận thì mỗi nhóm thảo luận một câu hoặc 2 -3 nhóm thảo luận một câu Khi hết thời gian thảo luận, các nhóm treo kết quả của nhóm mình lên bảng và cử đại diện nhóm trình bày
- Khi nhóm này trình bày thì nhóm khác bổ sung Cả lớp nhận xét bổ sung
Trang 6- Giáo viên chốt lại vấn và nhận xét tinh thần thảo luận của các nhóm, tuyên dương nhóm có ý đúng nhiều nhất, động viên các nhóm chưa tốt
Ví dụ: Khi dạy bài 9 : “ Xây dựng gia đình văn hóa” – GDCD 7.
Giáo viên cho học sinh thảo luận nhóm: Tìm hiểu ý nghĩa của việc xây dựng gia đình văn hóa Trách nhiệm của học sinh trong việc xây dựng gia đình văn hóa
Giáo viên chia lớp thành 6 nhóm Thảo luận theo câu hỏi ghi ở bảng phu Cho học sinh đọc câu hỏi
Câu 1: Vì sao phải xây dựng gia đình văn hóa?
Câu 2: Con cái có thể tham gia xây dựng gia đình văn hóa không?
Giáo viên phân công: Nhóm 1,2,3 thảo luận câu 1; Nhóm 4,5,6 thảo luận câu 2
Giáo viên qui định thời gian: 3 phút
Khi hết thời gian thảo luận Yêu cầu các nhóm treo kết quả thảo luận của nhóm mình lên bảng
- Giải quyết câu 1: Trong 3 nhóm ( 1,2,3) giáo viên chọn nhóm có kết quả
thảo luận tương đối phù hợp với yêu cầu câu hỏi nhiều nhất để trình bày
* Nhóm 1 trả lời: Phải xây dựng gia đình văn hóa vì:
+ Gia đình thật sự là tổ ấm, nuôi dưỡng, giáo dục mỗi người
+ Xây dựng gia đình văn hóa là góp phần xây dựng xã hội văn minh, tiến bộ Nhóm 2,3 nhận xét, bổ sung:
* Nhóm 2 nhận xét: Nhát trí với ý kiến của nhóm 1, có bổ sung thêm ý:
+ Gia đình có bình yên thì xã hội mới ổn định
* Nhóm 3 nhận xét: Nhất trí với ý kiến của nhóm 1 và nhóm 2, bổ sung:
+ Vì gia đình là tế bào của xã hội, gia đình có văn hóa thì xã hội mới tốt đep
* Cho cả lớp nhận xét, bổ sung: Nhất trí với ý kiến của nhóm 1,2,3
Giáo viên chốt lại vấn để qua kết quả thảo luận, phù hợp với yêu cầu câu hỏi
Nhận xét tinh thần thảo luận của nhóm 1,2,3
- Giải quyết câu hỏi 2: Trong 3 nhóm ( 4,5,6) giáo viên chọn nhóm có kết
quả thảo luận tương đối phù hợp với yêu cầu câu hỏi nhiều nhất để trình bày
* Yêu cầu đại diện nhóm 5 nêu nội dung thảo luận của nhóm mình Trả lời
+ Con cái có thể tham gia xây dựng gia đình văn bằng cách: chăm ngoan học giỏi; kính trọng, giúp đỡ ông bà, cha mẹ; không ăn chơi, đua đòi
Nhóm 4 và nhóm 6 nhận xét, bổ sung:
* Nhóm 4 nhận xét: Nhất trí với ý kiến của nhóm 5, bổ sung thêm:
+ Trong gia đình anh chị em phải thương yêu nhau
* Nhóm 6 nhận xét: Nhất trí với câu trả lời của nhóm 5 và nhóm 4, không bổ sung thêm
- Lớp nhận xét: Nhất trí với câu trả lời của nhóm 5 và nhóm 4, bổ sung:
+ Học sinh không làm điều gì tổn hại đến danh dự của gia đình
- Giáo viên nhận xét tinh thần thảo luận của các nhóm
+ Tuyên dương nhóm 5 có nhiều ý đúng nhất
+ Động viên nhóm 6 thảo luận chưa tốt
Trang 7- Nhận xét tinh thần thảo luận chung của cả lớp.
3 Phương pháp đóng vai.
Đây là một trong những phương pháp gây hứng thú cho học sinh
a) Chuẩn bị:
- Tình huống sắm vai, có chủ đề sát với nội dung bài học ( Giáo viên cung cấp cho học sinh ở phần dặn dò của tiết trước hoặc nêu nội dung tình huống để học sinh tự xây dựng tình huống sắm vai)
- Phân công: có thể cho học sinh lớp, cho nhóm hoặc cho đội
- Học sinh tự phân vai
b) Cách tiến hành:
- Chọn học sinh ( lớp, nhóm hoặc đội): Làm người điều khiển
+ Giới thiệu chủ đề tiểu phẩm
+ Giới thiệu các vai diễn ( lần lượt xếp hàng ngang cúi chào khán giả
+ Tuyên bố tiểu phẩm sắm vai của chúng em xin phép được bắt đầu
- Người dẫn chuyện đọc tình huống hay câu chuyện to và rõ mới gây hứng thú cho người nghe
- Các vai diễn phải nhập vai, hóa trang đơn giản, thu hút sự chú ý của người xem
- Giáo viên nhận xét:
+ Tiểu phẩm sắm vai, cách thể hiện các vai diễn
+ Ngợi khen cách diễn xuất tốt, nhập vai
+ Động viên các vai diễn còn lúng túng, chưa nhập vai
Ví dụ: Khi dạy bài 17: “ Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở” – GDCD 6.
Giáo viên cho học sinh sắm vai
Tình huống: “ Hai chú công an đang rượt đuổi một phạm nhân trốn trại, đã có lệnh truy nã Hắn chạy vào một ngõ hẹp rồi mất hút Hỏi ông Tý, ông Tý nói không thấy, hai chú công an đề nghị ông Tý cho vào nhà khám nhưng ông Tý không đồng ý Biết rằng chỉ cần lơi lỏng một chút là tên này xổng mất, nên hai chú công an bàn nhau, quyết định cứ xông vào nhà ông Tý khám ”
- Giáo viên cung cấp tình huống ở phần dặn dò của tiết 16
- Học sinh phân công sắm vai tập trước
* Người dẫn chuyền bắt đầu đọc tình huống ( Đọc to và rõ)
* Cùng lúc đó, tên trốn trại chạy từ cửa lớp vào tìm chỗ trốn
* Hai chú công an chạy rượt đuổi theo và gặp ông Tý
* Hai chú công an hỏi ông Tý và xin cho vào nhà khám
* Ông Tý khoát tay không cho vào nhà khám
* Hai chú công an đi lại kề tai nói nhỏ với nhau Và cả hai đều xông vào nhà khám mặc cho ông Tý ngăn cản
- Giáo viên nêu câu hỏi
Câu 1: Hai chú công an có xâm phạm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của
ông Tý không?
Câu 2: Theo em, hai chú công an nên làm thế nào?
Trang 8- Học sinh trao đổi.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời bằng cách dựa vào Điều 73 của Hiến pháp 1992: “ Công dân có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở Không ai được tự ý vào chỗ
ở của người khác nếu người đó không đồng ý, trừ trường hợp pháp luật cho phép.”
- Học sinh trả lời: dựa vào qui định trên
Câu 1: Hai chú công an đã vi phạm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của ông
Tý Vì ông Tý không cho vào nhà khám
Câu 2: Theo em, hai chú công an nên làm: Để một người ở lại canh giữ tên tội
phạm còn người kia đi xin giấy phép khám nhà Khi có giấy phép mới được vào nhà khám và bắt tên tội phạm
- Giáo viên nhân xét các vai diễn
+ Ngợi khen các vai diễn tốt, nhập vai.
+ Động viên các vai diễn chưa tốt
4 Phương pháp giải quyết vấn đề
Khi sử dụng phương pháp này, trước tiên giáo viên nêu lên vấn đề hay tình huống Gợi ý học sinh phát hiện ra cách giải quyết vấn đề
Ví dụ: Khi dạy bài 2 : “ Tự chủ” – GDCD 9.
Tình huống: Trong giờ kiểm tra, không làm được bài, bạn ngồi bên cạnh cho xem bài, em phải ứng xử như thế nào trước tình huốngtrên?
Cho học sinh suy nghĩ, phân tích sự lợi, hại:
- Nếu chép bài của bạn, mình sẽ được điểm cao, nhưng điểm đó là điểm của bạn, sau này chủ quan không học, chỉ biết dựa dẫm vào bạn
- Nhìn bài của bạn trong giờ kiểm tra là mắc thái độ sai
- Không nên chép bài của bạn, tự suy nghĩ mà làm, mặc dù lần này làm không được bài nhưng bản thân thấy được thiếu sót của mình để rút kinh nghiệm lần sau làm tốt hơn
Giáo viên: Qua cách ứng xử trên, cách nào là tốt nhất?
Học sinh xác định được cách ứng xử đúng là:
- Không chép bài của bạn, tự suy nghĩ mà làm, mặc dù lần này làm không được, bài bị điểm kém, nhưng bản thân thấy được thiếu sót của mình là chưa chuẩn bị bài tốt, rút kinh nghiệm lần sau làm tốt hơn
Giáo viên: Cách ứng xử trên thể hiện đức tính gì?
Học sinh: Thể hiện đức tính tự chủ
5 Phương pháp trò chơi
Trong mỗi bài giáo viên cần tổ chức trò chơi để gây hứng thú, phát huy được tính chủ động tích cực, nâng cao sự chú ý, làm giảm đi sự căng thẳng mệt mỏi, rèn luyện kỹ năng ứng xử giao tiếp
Căn cứ vào mục tiêu, nội dung bài học giáo viên sáng tạo trò chơi
a) Trò chơi “ Hái hoa dân chủ”.
Giáo viên chuẩn bị một số câu hỏi sát nội dung, mục tiêu bài học và mỗi câu được xếp vào một cái hoa gắn vào cành cây Đặt trước lớp
Trang 9Cho học sinh thi đua giữa các nhóm.
Đại diện nhóm lên hái hoa và trả lời
Qui định luật chơi:
- Học sinh đại diện nhóm lên hái hoa, trả lời đúng thì được 10 điểm
- Nếu học sinh nhóm bổ sung đúng: được 5 điểm
- Học sinh nào lên hái hoa rồi thì không được lên hái nữa
- Tổng kết điểm: Nhóm nào nhiều điểm sẽ thắng
- Thời gian cho trò chơi ( 3 phút)
b) Trò chơi tiếp sức
Chia lớp thành 2 đội: Đội A và Đội B ( Chia 2 cột trên bảng cho 2 đội)
Mỗi đội chọn đại diện 5 học sinh Sử dụng phấn khác màu cho mỗi đội
Ví dụ: Khi dạy bài 5 : “ Tôn trọng kỉ luật” – GDCD 6
Câu hỏi: Nêu các hành vi biết tôn trọng kỉ luật của học sinh?
Giáo viên chia lớp thành hai đội: đội A và đội B ( chia bảng thành hai cột : cột A và cột B)
Học sinh trong đội thay nhau lên ghi kết quả vào cột của đội mình
Giáo viên qui định thời gian: 3 phút Mỗi câu trả lời đúng được 10 điểm
- Viết đơn xin phép nghỉ một buổi học
- Đi học đúng giờ
- Biết giúp đỡ bạn khi gặp khó khăn
- Chấp hành Luật giao thông
- Mặc đồng phục vào ngày thứ 2
- Làm bài tập đầy đủ
- Không nói chuyện riêng trong giờ học
- Không đi xe đạp hàng đôi, hàng ba
+ Đội A : đúng 3 ý, sai 1 ý: Giúp đỡ bạn khi gặp khó khăn không phải là tôn trọng
kỉ luật mà là thể hiện đạo đức Như vậy Đội A đạt 30 điểm
+ Đội B: đúng 4 ý: đạt 40 điểm
Giáo viên tuyên bố: Đội A : 30 điểm; Đội B : 40 điểm Như vậy đội B thắng Tuyên dương đội B và thưởng cho đội B một tràng pháo tay
c) Trò chơi “ nhanh tay nhanh mắt”.
Trò chơi này đòi hỏi học sinh phải nhạy bén, nhanh lẹ.
Giáo viên cho cả lớp cùng thực hiện
Trước khi nêu câu hỏi, giáo viên nêu: Luật chơi.
- Học sinh trả lời đúng yêu cầu câu hỏi được 10 điểm.
Ví dụ: Khi dạy bài 6 : “ Biết ơn” – GDCD 6
Giáo viên cho học sinh chơi trò chơi giống như trò chơi trong chương trình “ Ai là triệu phú”
Câu 1: Sắp xếp các từ sau thành một thành ngữ và nêu lên ý nghĩa của thành ngữ
đó
1 Nghĩa 2 Trả
3 Đền 4 Ân
- Đáp án: 4-2- 1-3
Trang 10- Câu thành ngữ: Ân trả nghĩa đền
- Ý nghĩa: Câu thành ngữ trê dạy ta: Làm người phải biết đền đáp ơn nghĩa đối với những người đã giúp đỡ mình…
Câu 2: Thêm vào cho đầy đử câu ca dao và nói lên ý nghĩa câu ca dao đó.
Câu ca dao: “ Đói lòng ăn………
… ………., mẹ già yếu răng”
- Đáp án: “ Đói lòng ăn quả chà là
Để cơm nuôi mẹ, mẹ già yếu răng”
- Ý nghĩa: Câu ca dao trên nói lên lòng hiếu thảo của con cháu đối với cha mẹ
Mọi người chúng ta có lẽ cũng biết ngày nay công nghệ thông tin là một thành phần quan trọng và không thể thiếu trong trường học Và đặc biệt công nghệ thông tin phục vụ trong việc giảng dạy đối với bộ môn Giáo dục công dân mang lại hiệu quả rất cao
Khi sử dụng giáo án điện tử, tôi tực hiện trò chơi: “ nhanh tay nhanh mắt”
Ví dụ khi dạy bài 15 : “ Bảo vệ di sản văn hóa”- GDCD 7.
Đến phần rèn luyện kỹ năng, cho học sinh chơi trò chơi
Giáo viên sưu tầm một số bức ảnh như: Động Phong Nha, Văn Miếu Quốc Tử Giám, Hội Gióng, Múa rối nước, Thành Nhà Hồ, trang phục áo dài…
Yêu cầu học sinh phân loại chúng thuộc loại nào trong các loại sau:
+ Di sản văn hóa vật thể?
+ Di sản văn hóa phi vật thể?
Giáo viên chia lớp làm hai đội : A và B
Giáo viên nêu: Luật chơi.
- Khi giáo viên cho chiếu ảnh lên ( sau 3 giây) Các đội có quyền trả lời bằng cách giơ tay
- Nếu đội trả lời trước mà trả lời sai thì đội sau có quyền trả lời, nếu trả lời đúng sẽ hưởng trọn số điểm
- Mỗi bức ảnh đoán đúng được 10 điểm
- Đáp án sẽ được chiếu lên ngay sau khi đội trả lời xong
- Thời gian chơi: 3 phút
- Đội nào điểm cao sẽ chiến thắng
Giảng dạy bằng máy chiếu Đây là phương pháp dạy mới rất có hiệu quả, có nhiều tranh ảnh sinh động, trực quan, gây sự hứng thú, say mê học tập, kích thích tư duy học sinh
4 Kiểm nghiệm.
Việc nâng cao chất lương bộ môn, đặc biệt là nâng cao hứng thú học tập với một
môn được coi là khô khan, triết lí như môn Giáo dục công dân là một vấn đề quan
trọng trong nhà trường hiện nay Xác định được nhiệm vụ trên, bản thân cố gắng, nỗ
lực phấn đấu trong giảng dạy, học hỏi, sáng tạo qua việc ứng dụng đổi mới phương
pháp dạy và học đã tạo được không khí học tập sinh động, thoải mái, nhẹ nhàng, học sinh thích học môn Giáo dục công dân, nhất là khi tham gia các trò chơi, biết tự đặt ra