+ Học sinh nhân thức được đặc điểm của các yếu tố môi trường: đất nước, không khí… và tác dụng của chúng đối với cuộc sống con người; có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường sống; tuyê[r]
Trang 1Phiếu mô tả hồ sơ dạy học dự thi của giáo viên
1 Tên hồ sơ dạy học:
BỨC THƯ TÂM THƯ THỦ LĨNH DA ĐỎ
2 Mục tiêu dạy học:
Kiến thức, kĩ năng, thái độ của các môn học sẽ đạt được trong tiết này là:
* Môn Ngữ văn:
1 Kiến thức:
- Thấy được Bức thư của thủ lĩnh da đỏ xuất phát từ tình yêu thiên nhiên, đất nước đã nêu lên một vấn đề bức xúc có ý nghĩa to lớn đối với cuộc sống hiện nay
- Bảo vệ và giữ gìn sự trong sạch của thiên nhiên và môi trường
- Thấy được tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong bức thư đối với việc diễn đạt ý nghĩa và biểu hiện tình cảm đặc biệt là phép nhân hoá, yếu tố trùng điệp và thủ pháp đối lập
2 Kĩ năng: Bước đầu rèn luyện kĩ năng tìm hiểu, phân tích một bức thư có nội dung chính luận
3 Thái độ: GD lòng yêu chuộng hòa bình, yêu quê hương, đất nước
* Môn GDCD:
1 Kiến thức: HS nắm được
- Sơ lược nội dung của luật bảo vệ môi trường.
Tích hợp kiến thức:
GDCD lớp 6: Yêu thiên nhiên sống hòa hợp với thiên nhiên
GDCD lớp 7: Bài 14 Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
2 Kĩ năng: Biết tuyên truyền cho người thân và những người xung quanh về các hành vi bảo vệ môi trường
3 Thái độ: Tích cực bảo vệ môi trường sống xung quanh mình và biết phê phán những hành vi hủy hoại môi trường
* Môn Lịch sử, địa lí:
- Nắm được tự nhiên và xã hội của Châu Mĩ, Bắc Mĩ
- Nắm được quá trình khai thác và xâm chiếm thuộc địa vùng Bắc Mĩ của thực dân Anh (Thế kỉ XVII-XVIII-XIX)
* Môn Hóa học, Sinh học:
- Học sinh biết được đặc điểm của các yếu tố môi trường: đất nước, không khí… và tác dụng của chúng đối với cuộc sống con người
- Nắm được nguyên nhân, biếu hiện của hậu quả mà con người phải gánh chịu do ô nhiễm môi trường sống
Trang 2- Có những biệp pháp phòng chống ô nhiễm môi trường.
* Môn Mĩ thuật: Tích hợp kiến thức môn Mỹ thuật “Vẽ tranh về môi trường”.
Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn như: Ngữ văn với Lịch sử, Địa lí, GDCD, Hóa học, Sinh học, Mĩ thuật
3 Đối tượng dạy học của bài học:
- Đối tượng học sinh lớp 6 trường THCS Tân Trung
- Lớp: 6A1
- Số lượng: 30 em
- Những đặc điểm cần thiết khác của học sinh đã học theo bài học
+ Đối với khu vực địa bàn xã Tân Trung là một xã nông thôn cho nên vẫn còn một bộ phận không nhỏ học sinh có nhận thức chậm, có hiểu biết chưa sâu về vai trò của môi trường cũng như
ý thức bảo vệ môi trường
+ Đa phần người dân nơi đây có nhận thức thấp, thói quen sống lạc hậu nên thường xuyên
có những hành vi làm ô nhiễm môi trường ( vứt rác bừa bãi, thải khí thải độc hại ra không khí….) Điều này đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến ý thức và hành vi của các em
+ Nhà trường, địa phương và toàn xã hội đang tuyên truyền về luật bảo vệ môi trường đồng thời nghiêm cấm những hành vi hủy hoại môi trường
4 Ý nghĩa của bài học
Qua thực tế quá trình dạy học tôi thấy rằng việc kết hợp kiến thức liên môn học vào để giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là hết sức cần thiết Điều đó đòi hỏi người giáo viên
bộ môn không chỉ nắm chắc môn mình dạy mà còn phải không ngừng trau dồi kiến thức các môn học khác để tổ chức hướng dẫn các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất
Là giáo viên nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa của hoạt động này nên tôi trình bày và thực hiện một bài dạy đối với môn Ngữ văn 6 Bài học có vai trò rất quan trọng trong đời sống thực tiễn và cả trong dạy học hiện nay
- Đối với thực tiễn dạy học:
+ Đảm bảo tốt việc thực hiện theo chuẩn kiến thức, kĩ năng
+ Tích hợp kiến thức của các môn học khác vào bài giảng góp phần giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
+ Học sinh có hứng thú học tập, tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ, sáng tạo nhiều hơn Từ đó vận dụng kiến thức vào thực tế tốt hơn
- Đối với thực tiễn đời sống xã hội:
Trang 3+ Học sinh nhân thức được đặc điểm của các yếu tố môi trường: đất nước, không khí… và tác dụng của chúng đối với cuộc sống con người; có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường sống; tuyên truyền cho người thân và những người xung quanh mình về những hành vi bảo vệ môi trường
+ Góp phần cải thiện, giữ gìn và bảo vệ môi trường sống ngày càng trong lành Từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống con người, xây dựng một xã hội văn minh
5 Thiết bị dạy học, học liệu
- Giáo viên:
+ Tranh ảnh về thiên nhiên bị hủy hoại
+ Thông tin, tranh ảnh về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
+ Thiết bị/ đồ dùng dạy học: Máy tính, máy chiếu projecter
- Học sinh: Tranh ảnh về tài nguyên thiên nhiên và môi trường
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
Tiết 124-125
Văn bản: BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ
I Mục tiêu dạy học:
Kiến thức, kĩ năng, thái độ của các môn học sẽ đạt được trong tiết này là:
* Môn Ngữ văn:
1 Kiến thức:
- Thấy được Bức thư của thủ lĩnh da đỏ xuất phát từ tình yêu thiên nhiên, đất nước đã nêu lên một vấn đề bức xúc có ý nghĩa to lớn đối với cuộc sống hiện nay
- Bảo vệ và giữ gìn sự trong sạch của thiên nhiên và môi trường
- Thấy được tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong bức thư đối với việc diễn đạt ý nghĩa và biểu hiện tình cảm đặc biệt là phép nhân hoá, yếu tố trùng điệp và thủ pháp đối lập
2 Kĩ năng: Bước đầu rèn luyện kĩ năng tìm hiểu, phân tích một bức thư có nội dung chính luận
3 Thái độ: GD lòng yêu chuộng hòa bình, yêu quê hương, đất nước
* Môn GDCD:
1 Kiến thức: HS nắm được
- Sơ lược nội dung của luật bảo vệ môi trường
- Tích hợp kiến thức:
GDCD lớp 6: Yêu thiên nhiên sống hòa hợp với thiên nhiên
GDCD lớp 7: Bài 14 Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
2 Kĩ năng: Biết tuyên truyền cho người thân và những người xung quanh về các hành vi bảo vệ môi trường
3 Thái độ: Tích cực bảo vệ môi trường sống xung quanh mình và biết phê phán những hành vi hủy hoại môi trường
Trang 4* Mụn Lịch sử, địa lớ:
- Nắm được tự nhiờn và xó hội của Chõu Mĩ, Bắc Mĩ
- Nắm được quỏ trỡnh khai thỏc và xõm chiờ́m thuộc địa vựng Bắc Mĩ của thực dõn (Thờ́ kỉ XVII-XVIII-XIX)
* Mụn Húa học, Sinh học:
- Học sinh biờ́t được đặc điểm của cỏc yờ́u tố mụi trường: đất nước, khụng khớ… và tỏc dụng của chỳng đối với cuộc sống con người
- Nắm được nguyờn nhõn, biờ́u hiện của hậu quả mà con người phải gỏnh chịu do ụ nhiễm mụi trường sống
- Cú những biệp phỏp phũng chống ụ nhiễm mụi trường
* Mụn Mĩ thuật: Tớch hợp kiờ́n thức mụn Mỹ thuật “Vẽ tranh về mụi trường”.
Học sinh cần cú năng lực vận dụng những kiờ́n thức liờn mụn như: Ngữ văn với Lịch sử, Địa lớ, GDCD, Húa học, Sinh học, Mĩ thuật
II Chuẩn bị.
1 Giỏo viờn:
- Soạn bài, nghiờn cứu tài liệu tham khảo
2 Học sinh
- Chuẩn bị bài ở nhà theo yờu cầu của GV
III Tiến trỡnh tổ chức hoạt động dạy và học.
A Kiểm tra bài cũ: Vỡ sao núi, Cầu Long Biờn là một chứng nhõn lịch sử khụng chỉ đối
với thủ đụ Hà Nội mà đối với nhõn dõn cả nước hơn một thờ́ kỉ qua ?
B Bài mới.
* Giới thiệu bài
Mục tiờu: Tạo tõm thế định hướng cho học sinh.
Phương phỏp: Thuyết trỡnh
Thủ lĩnh của người da đỏ Xi-at-tơn đó từng gửi cho tổng thống thứ 14 của Mĩ một bức thư được đỏnh giỏ là một văn bản hay nhất về mụi trường Vậy, bức thư ấy được ra đời trong hoàn cảnh như thế nào ? Với những nội dung cơ bản nào ? Chỳng ta sẽ cựng nhau tỡm hiểu qua tiết học hụm nay.
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung ghi bảng
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:
- Hỏt bài “Trỏi đất này là của chỳng mỡnh”
B HOẠT ĐỘNG HèNH THÀNH KIẾN
THỨC:
* HOẠT ĐỘNG 1: Tỡm hiểu chung
Mục tiờu: HS tỡm hiểu về tỏc giả, nắm được nội
dung, thể loại của văn bản.
I - Tỡm hiểu chung:
Trang 5Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp
- Em hãy giới thiệu đôi nét về tác giả ?
- Văn bản được viết theo thể loại nào ?
- Bài văn đề cập đến những nội dung nào ?
* HOẠT ĐỘNG 2: Đọc- hiểu văn bản
Mục tiêu: HS hiểu, cảm thụ gái trị nội dung và
nghệ thuật của tác phẩm.
Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, thảo
luận, nêu vấn đề, động não, gợi mở.
- GV hướng dẫn HS đọc văn bản: Giọng tình
cảm, tha thiết khi nói đến thiên nhiên, đất
nước; mỉa mai, kín đáo khi nói đến Tổng thống
Mĩ
- GV đọc mẫu đoạn đầu, 2 HS đọc tiếp theo
- HS: Nhận xét cách đọc của bạn
- Tóm tắt nội dung chính của văn bản Đất đai
cùng với mọi vật liên quan với nó: Bầu trời,
không khí, dòng nước, động thực vật là thiên
nhiên của người da đỏ là bà mẹ của người da
đỏ nên không dễ gì đem bán Cách đối xử của
người da trắng mới nhập cư đối với đất là hoàn
toàn đối lập với người da đỏ, nếu người da đỏ
buộc phải bán đất thì người da trắng cũng phải
đối xử với đất như người da đỏ
- GV tích hợp kiến thức Địa lí và Lịch sử về
đặc điểm dân cư Châu Mĩ và quá trình khai
thác và xâm chiếm thuộc địa vùng Bắc Mĩ
của thực dân (Thế kỉ XVII-XVIII-XIX) qua
2 chú thích 3,4 SGK trang 138 Sau đó
chuyển sang mục 1.
- Trong kí ức của người da đỏ luôn
hiện lên những điều tốt đẹp nhất,
đó là những điều gì?
HS: Trả lời
- Đất là thiêng, đất là bà mẹ.
- Chúng tôi không thể nào quên được mảnh đất
tươi đẹp này.
- Chúng tôi là một phần tử của mẹ và mẹ cũng
là một phần của chúng tôi.
- Hoa là chị, là em vũng nước, mõm đá, chú
ngựa con tất cả đều chung một gia đình.
- Dòng sông, con suối là máu của tổ tiên, là
1 Tác giả: Xi-át-tơn
2 Tác phẩm:
- Văn bản là bức thư của thủ lĩnh Xi-át-tơn gửi Tổng thống Mĩ Phreng-klin Pi-ơ-xơ
- Bức thư của thủ lĩnh da đỏ thuộc kiểu văn bản nhật dụng về chủ đề thiên nhiên và môi trường
II Đọc- hiểu văn bản:
1 Những điều thiêng liêng trong kí ức của người da đỏ:
Trang 6anh em,
- Tiếng thì thầm của dòng nước là tiếng nói
của cha ông.
- Không khí là quí giá
- Đất đai giàu có được là do nhiều mạng sống
bồi đắp nên.
- Đất là mẹ.
Þ GV chốt
- Những điều thiêng liêng đó phản ánh cách
sống như thế nào của người da đỏ?
HS: Quan hệ gắn bó, biết ơn, hài hoà, thân yêu,
thiêng liêng mà gần gũi như trong một gia
đình, như với người anh, chị em ruột thịt, như
với bà mẹ hiền minh, vĩ đại
- GV cho HS xem hình để thấy rõ mối quan hệ
của người da đỏ với đất đai và muông thú
- Nêu nghệ thuật sử dụng trong đoạn văn và
qua đó em cảm nhận được gì về tình cảm của
- Tiếng thì thầm của dòng nước là tiêng nói của cha ông
- Không khí là quý giá…
- Đất đai giàu có được là do nhiều mạng sống bồi đắp nên
- Đât là mẹ
- Nghệ thuật : Đối lập, nhân hóa, so sánh
Trang 7người da đỏ ?
HS:
- NT: Nhân hóa, so sánh
Þ Tình cảm thiêng liêng gắn bó, tình yêu thiên
nhiên đất nước, sự trân trọng “đất mẹ” của
người dân da đỏ
GV: Chốt và ghi bảng
- Vì sao người da đỏ lại tôn trọng, bảo vệ đất
đai như mạng sống của mình?
HS: Vận dụng kiến thức Hóa học, Sinh học
(đặc điểm của các yếu tố môi trường: đất
nước, không khí… và tác dụng của chúng đối
với cuộc sống con người) để trả lời câu hỏi.
- Câu hỏi thảo luận nhóm:
- Nhóm 1: Sự khác biệt trong cách sống và thái
độ với đất đai của người da đỏ và da trắng ?
- Nhóm 2: Sự khác biệt trong cách sống và thái
độ với thiên nhiên của người da đỏ và da trắng
?
Nhóm 3: Sự khác biệt trong cách sống và thái
độ với không khí của người da đỏ và da
trắng ?
Nhóm 4: Sự khác biệt trong cách sống và thái
độ với muông thú của người da đỏ và da
trắng ?
Þ Người da đỏ tôn trọng, yêu quý gắn bó và sống hòa nhập với thiên nhiên Bảo vệ đất đai, môi trường thiên nhiên như mạng sống của mình
HS: Thảo luận 5 phút
Trang 8
HS trình bày kết quả thảo luận của nhóm
- Nhóm khác nhận xét bổ sung
- GV: Chốt
Đất đai - Đất là mẹ - Họ lấy đi từ lòng đất những gì họ cần
- Chinh phục được họ sẽ lấn tới
Thiên nhiên
- Say sưa với tiếng lá cây lay động,
âm thanh êm ái của tiếng gió thoảng
- Chẳng có nơi nào yên tĩnh, chỉ là những tiếng ồn ào, lăng mạ
Không khí -Quý giá là của chung - Chẳng để ý gì.
Muông thú - Chỉ giết để duy trì sựsống - Bắn chết cả ngàn con.
Þ Kết luận:
Trang 9- Người da đỏ: Tôn trọng yêu quý bảo vệ môi trường.
- Người da trắng: Có cách sống vật chất thực dụng, coi thiên nhiên đất đai như một thứ hàng hóa
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
- Qua sự khác biệt về cách sống và thái độ đó
ta thấy người da đỏ đang lo lắng điều gì?
- HS: Trình bày
- Nêu nghệ thuật sử dụng trong đoạn văn và
tác dụng ?
- HS: Trình bày
- GV: Chốt và cho HS xem hình ảnh nói lên
thái độ của người da trắng với đất đai, thiên
nhiên…
- Lối sống ấy của người da trắng hiện nay có
phổ biến ở xung quanh em không ?
- Em thử nghĩ xem nêu cuộc sống của chúng
ta sẽ như thế nào nếu xung quanh không còn
màu xanh của rừng, không còn bóng dáng các
2 Những lo âu của người da đỏ về đất đai, môi trường tự nhiên:
- Họ lo lắng đất đai, môi trường tự nhiên sẽ bị người da trắng tàn phá
Þ So sánh, nhân hóa, điệp ngữ Chủ yếu nhằm vào việc khai thác, tận dụng vì lợi nhuận tối đa, bất chấp hậu quả trước mắt hay lâu dài Đó cũng
là mặt trái của chủ nghĩa tư bản trong quá trình phát triển của nó
Trang 10loài chim thú ?
- HS: trình bày
- GV liên hệ bọn lâm tặc phá rừng săn bắn
chim thú qúi ở Việt Nam
- HS: Nêu 1 vài hành động hủy hoại môi
trường của con người
- GV chốt kiến thức: Tích hợp môn Sinh học
cho HS xem hình ảnh về một số hoạt động
gây ô nhiễm không khí.
- Những kiến nghị nào được nhắc tới ở phần
cuối bức thư ?
- “Bức thư của thủ lĩnh da đỏ” đã gửi đến cho
chúng ta bức thông điệp gì ?
GV Tích hợp kiến thức:
- GDCD lớp 6: Yêu thiên nhiên sống hòa
hợp với thiên nhiên
3 Kiến nghị của người da đỏ
- Phải biết kính trọng đất đai
- Hãy khuyên bảo con cháu: đất đai là mẹ
- Điều gì xảy ra với đất đai … Tức là xảy ra với những đứa con của đất
=> Bức thông điệp: Con người phải sống hòa hợp với thiên nhiên, chăm lo, bảo vệ môi trường và thiên nhiên như bảo vệ mạng sống của chính mình
Trang 11- GDCD lớp 7: Bảo vệ mụi trường và tài
nguyờn thiờn nhiờn
- Qua cỏch núi của tỏc giả, thỏi độ của người
da đỏ đối với đất đai, thiờn nhiờn em cú đồng
ý với những thỏi độ, tỡnh cảm đú khụng ? Từ
đú em cú suy nghĩ gỡ về trỏch nhiệm của mỗi
chỳng ta đối với mụi trường thiờn nhiờn xung
quanh ?
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung ghi bảng
- Vỡ sao cú thể đỏnh giỏ đõy là bức thư hay bậc nhất
về mụi trường ?
HS: Vỡ
- Phản đối sự huỷ hoại mụi trường của người da
trắng
- Tỏc giả khụng chỉ đề cập đờ́n vấn đề về đất nước mà
tất cả những hiện tượng cú liờn quan tới đất: Thiờn
nhiờn, mụi trường - vấn đề toàn trỏi đất đang quan
tõm
- Xuất phỏt điểm của bức thư là tỡnh yờu, quờ hương,
đất nước Bức thư đó trở thành một văn bản cú giỏ trị
Trang 12hay nhất về vấn đề bảo vệ thiên nhiên và môi trường.
* HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tổng kết
Mục tiêu: HS khái quát giá trị nội dung và nghệ
thuật của văn bản “Bức thư của thủ lĩnh da đỏ”
Phương pháp: Vấn đáp, gợi mở
- Em hãy chỉ ra nghệ thuật mà tác giả sử
dụng và nêu tác dụng ?
HS:
- Nghệ thuật đối lập, nhân hóa, so sánh
- Nghệ thuật trùng điệp: nhắc đi, nhắc lại một cách có
dụng ý các từ, ngữ, cấu trúc câu
Þ Tác dụng:
- Thể hiện được tình cảm gắn bó sâu nặng với quê
hương, đất nước
- Phê phán, châm biếm lối sống và thái độ tình cảm
của người da trắng
- Thái độ cương quyết, cứng rắn
- GV: Kết luận
- Nêu nội dung chính của văn bản “Bức thư của thủ
lĩnh da đỏ”
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP:
Mục tiêu: HS khắc sâu kiến thức
Chọn 2-3 câu văn hay (nói về không khí, ánh
sáng, đất, nước, thực vật ) trong văn bản Lý giải cái
hay của những câu văn đó
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Mục tiêu: HS biết tuyên truyền và bảo vệ môi trường.
1 Trao đổi với bạn bè, người thân về những nội dung
sau:
a) Các khu vực như ao, hồ, sông, đường phố, làng
xóm nơi em sống có bị ô nhiễm không ? Nếu có thì
hiện tượng cụ thể là gì ?
b) Em thấy thái độ của mội người thế nào khi chứng
kiến sự ô nhiễm đó ?
c) Địa phương / nhà trường nơi em sống / học tập
đang thực hiện những hành động cụ thể nào để góp
phần bảo vệ môi trường ?
2 Hãy viết thư cho một người bạn để trình bày suy
nghĩ của em về vấn đề môi trường
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG:
- Tìm đọc thêm những văn bản khác viết về môi
trường
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
- Phép so sánh, nhân hóa, điệp ngữ và thủ pháp đối lập
- Ngôn ngữ bộc lộ tình cảm chân thành, tha thiết
- Khắc họa hình ảnh thiên nhiên đồng hành với cuộc sống của người da đỏ
2 Ghi nhớ: SGK
IV Luyện tập:
C Củng cố và luyện tập:
Mục tiêu: HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học.
Phương pháp: Vấn đáp, gợi mở, sử dụng sơ đồ hệ thống kiến thức.