Mục tiêu cần đạt: Giúp HS - Thấy được bức thư của thủ lĩnh da đỏ xuất phát từ tinh yêu thiên nhiên, đất nước, con người đã nêu lên một vấn đề bức xúc có ý nghĩa to lớn đối với cuộc sống
Trang 1Bức thư của thủ lĩnh da đỏ
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS
- Thấy được bức thư của thủ lĩnh da đỏ xuất phát từ tinh yêu thiên nhiên, đất nước, con người đã nêu lên một vấn đề bức xúc có ý nghĩa to lớn đối với cuộc sống hiện nay: bảo vệ và gìn giữ sự trong sạch của thiên nhiên, môi trường
- Thấy được tác dụng của một số biện pháp tu từ, nhân hoá, điệp ngữ, đối lập
B Chuẩn bị của GV- HS:
*Giáo viên: Soạn giáo án, chuẩn bị bảng phụ, tư liệu tham khảo
*Học sinh: Soạn bài
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
1 Ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ : Vai trò của cầu Long Biên trong quá khứ và hiện
tại
Nghệ thuật nào tạo nên sức hấp dẫn của bài văn
3 Bài mới : GV cho HS quan sát bức tranh cảnh thiên nhiên hoang
dã, nơi sinh sống của người da đỏ ở Mĩ và giới thiệu bài
Giới thiệu bài: Đây là một bức thư rất nổi tiếng, được
Trang 2nhiều người xem là một trong những văn bản hay nhất về thiên nhiên và môi trường Dù đã ra đời gần 150 năm, bức thư vẫn có ý nghĩa thời sự đối với cuộc sống con người hôm nay trong việc bảo vệ và gìn giữ sự trong sạch của thiên nhiên, môi trường.
HOẠT ĐỘNG CỦA
HS-GV
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
* Hoạt động 1
HS đọc phần chú thích * SGK/
138 xem kĩ các chú thích 3, 8, 10,
11 để hiểu rõ hơn về các chi tiết
trong bài
Giáo viên giới thiệu tranh ảnh
về Lịch sử Hoa Kì, giúp HS hiểu
về bối cảnh lịch sử của văn bản
I Giới thiệu chung:
- Năm 1854 tổng thống thứ 14 của Mỹ là Pranklin Fierce tỏ ý muốn mua đất của người da
đỏ Thủ lĩnh Xi-át-ton đã gửi bức thư này trả lời
- Văn bản nhật dụng thể loại thư từ
Một thủ lĩnh da
đỏ cuối TK 19
Tổng thống Franklin
Pierce (năm 1854 đã muốn mua đất của người da đỏ)
I Tìm hiểu văn bản:
1 Đọc
Trang 3Hướng dẫn giọng đọc: vừa
mạnh mẽ vừa nhẹ nhàng, vừa dứt
khoát, vừa tha thiết để thể hiện
tình yêu thiên nhiên, đất nước sâu
sắc, mãnh liệt
HS xác định ba phần nội dung
của bức thư?
* Hoạt động 2
2 Bố cục: 3 phần
Phần đầu: đến “cha ông chúng tôi” Những
điều thiêng liêng trong ký ức người da đỏ
Phần 2 : đến “đều có sự ràng buộc” Những
lo âu của người da đỏ về đất đai, môi trường thiên nhiên sẽ bị tàn phá bởi người da trắng
Phần 3: còn lại Khẳng định về vai trò của
đất đai môi trường đối với cuộc sống
3 Phân tích:
a, Phần đầu bức thư:
(1) Nội dung : Đất đai cùng với mọi vật liên quan tới nó: bầu trời, không khí, dòng nước, động vật, thực vật là thiêng liêng đối với người da đỏ, là bàlà mẹ, là chị, là gia đình, là máu của tổ tiên nên không dễ gì đem bán
Trang 4GV: Trong kí ức người da đỏ
luôn hiện lên những điều rất đẹp
nào?
HS: Đất đai, cây lá, hạt sương,
tiếng côn trùng, bông hoa
GV: Tại sao vị thủ lĩnh da đỏ
nói rằng đó là “những điều thiêng
liêng”?
HS: Nó đẹp đẽ, cao quý, không
tách rời sự sống của người da đỏ
(là bà mẹ, là người chị, người
em…)
GV: Những điều thiêng liêng
đó phản ánh cách sống nào của
người da đỏ?
HS: Gắn bó với đất đai, môi
trường thiên nhiên, yêu quý tôn
trọng nó
GV: Nghệ thuật chính được sử
dụng? Tác dụng?
Thế giới tự nhiên vô cùng gắn bó với người
da đỏ đã bao đời như hơi thở của sự sống
Nghệ thuật: nhân hoá cho thấy sự gắn bó mật thiết, ruột thịt giữa con người và thiên nhiên
b, Phần giữa bức thư:
Nêu bật sự khác biệt giữa hai cách sống của ngưòi da trắng và người da đỏ Từ đó yêu cầu người da trắng phải đói xử với đất đai, môi trường như người da đỏ nếu người da đỏ buộc phải bán
Các đường sắt mới xây dựng tạo cho người định cư dễ dàng di chuyển khắp nơi hơn nhưng làm gia tăng các cuộc xung đột với người bản thổ Mỹ Trên nữa
Trang 5HS: Nghệ thuật nhân hoá Tác
dụng: khiến thiên nhiên, môi
trường gần gũi, thân thiết với con
người, bộc lộ tình cảm yêu mến
gắn bó của tác giả với thiên
nhiên
* Hoạt động 3
GV: Người da đỏ đã lo lắng
điều gì trước khi bán đất cho
người da trắng?
HS: Đất đai, môi trường bị tàn
phá
GV: Vì sao người da đỏ lo lắng
điều đó?
HS: Vì cách sống của họ không
giống với người da trắng, mảnh
đất không phải anh em của họ mà
là kẻ thù của họ, họ lấy từ đất
những gì họ cần, cư xử với mẹ
đất như những vật mua được bán
đi
GV: Những lo âu ấy phản ánh
sự khác nhau nào trong cách sống
của người da trắng – da đỏ?
HS: Cách sống vật chất thực
thế kỷ, có đến 40 triệu bũ rừng bison , thường được gọi là trâu, bị giết để lấy da
và thịt, và giúp cho việc mở rộng các tuyến đường sắt Việc mất mát quá nhiều
bũ rừng bison, một nguồn kinh tế chớnh của người bản thổ Mỹ vùng đồng bằng,
là một cú đánh sống cũn vào nhiều nền văn hóa bản thổ Mỹ ( Nguồn Lịch sử
Hoa kì )
Nghệ thuật so sánh, đối lập, nhân hoá, điệp
từ ngữ góp phần làm nổi bật những nội dung đó
Đàn trâu rừng bên hồ nước bình yên ( NTĐ sưu tầm)
Sự phát triển của xã hội không có nghĩa
là làm những việc tàn phá môi trường tự nhiên ( Tranh minh họa sgk Ngữ Văn 6,
tập 2, trang 137)
Trang 6dụng và cách sống tôn trọng các
giá trị tinh thần, gắn bó với thiên
nhiên
GV: Đoạn văn có nội dung cơ
bản là gì? đoạn văn lôi cuốn
người đọc bởi các biện pháp tư từ
nào?
HS: So sánh, đối lập, nhân hoá,
điệp từ ngữ
Giáo viên cho HS quan sát
hình ảnh cuộc sống thanh bình,
hòa đồng và gắn bó cùng thiên
nhiên của cộng đồng người da
đỏ.
Bình: Đây là nội dung xuyên
suốt bức thư trữ tình, gợi cảm lại
hàm chứa ý nghĩa sâu sắc được
viết ra bằng những lời văn đẹp
như chính cuộc sống của người da
đỏ giữa thiên nhiên máu thịt Từ
tấc đất, bờ cát, lá thông óng ánh,
hạt sương long lanh, cho đến bãi
đất hoang và tiếng thì thầm của
côn trùng đều là những điều
thiêng liêng trong kí ức của họ
Và tất cả: dòng nước, không khí,
ngọn gió đều thấm vào hơi thở,
c, Phần cuối bức thư:
Khẳng định mạnh mẽ và dứt khoát: Đất là
Mẹ Điều gì xảy ra với đất tức là xảy ra đối với con người - những đứa con của đất triết lý đúng đắn sâu sắc
Trang 7cuộc sống của con người Một sự
giao hoà gắn bó tuyệt đẹp giữa
con người với thiên nhiên, một
tình yêu thiên nhiên lạ kì như có
từ trong máu của người da đỏ thật
đáng cảm phục!
* Hoạt động 4
GV: đọc phần cuối bức thư
Những lời kiến nghị nào được
nhắc tới ở phần cuối bức thư của
thủ lĩnh da đỏ?
HS: - Phải biết kính trọng đất
III Tổng kết:
1 Nội dung:
Văn bản đặt ra một vấn đề có ý nghĩa toàn nhân loại: Con người phải sống hoà hợp với thiên nhiên, phải chăm lo, bảo vệ môi trường và thiên nhiên như bảo vệ mạng sống của chính mình
2 Nghệ thuật:
- Giọng văn truyền cảm
- Phép so sánh, nhân hoá, điệp ngữ phong phú, đa dạng đựoc sử dụng nhiều
- Ngôn ngữ giàu hình ảnh
Bài tập bổ sung: Viết một bài văn ngắn nói về vấn đề môi trường và con người
Trang 8- Đất là Mẹ - điều gì xảy ra với đất đai tức là xảy ra với những con đứa của đất
GV: Em hiểu thế nào về lời khẳng định “Đất là Mẹ”?
HS: Đất là nơi sản sinh ra muôn loài, là nguồn sống của muôn loài
- Cái gì con người làm cho đất nghĩa là làm cho chính mình vì mình là con của đất mẹ
Bình Văn bản khép lại với một
hình ảnh liên tưởng độc đáo Con người giản đơn là một sợi tơ trong cái tổ sống, điều gì con người làm cho tổ sống là làm chính mình Hình ảnh giàu chất gợi, giọng văn tha thiết, hùng hồn, thấm đượm cảm xúc đã khiến cho chân lý cuộc sống vốn khô khan, khó hiểu trở nên giản
dị, thấm thía vô cùng!
* Hoạt động 5
GV: Theo em, “bức thư” quan
Trang 9tâm và khẳng định điều quan trọng nào trong cuộc sống con người?( đã đặt ra một vấn đề như thế nào?)
GV: “Bức thư ” ra đời cách đây hơn một thế kỷ nhưng vẫn đựoc xem là một trong những văn bản hay nhất nói về môi trường không chỉ vì nó đề cập đến vấn đề chung cho mọi thời đại: quan hệ giữa con người và thiên nhiên mà còn vì ký do gì?
HS: Vì nghệ thuật viết
GV: Đó là những nét nghệ thuật nổi bật nào?
Kết: Và bao trùm lên tất cả, nó
đựoc viết bằng sự am hiểu, bằng trái tim yêu thương mãnh liệt dành cho đất đai, môi trường thiên nhiên của tác giả nói riêng
và người dân da đỏ nói chung
Dặn dò: Soạn bài “Động Phong Nha”
Trang 10Bài tập về nhà : Viết một bài văn nói về tầm quan trọng của môi trường,
mối quan hệ giữa con người - môi trường hiện nay
* Rút kinh nghiệm :