Giáo viên: Chờ mãi không thấy thuỷ quân đến, Quách Quỳ đã cho quân đóng bè vượt sông đánh vào phòng tuyến của ta?. - Năm 1077 nhà Lý đánh nhiều trân nhỏ cản bước tiến cuûa quaân giaëc.[r]
Trang 1TUẦN:8 - Tiết PPCT :16
Ngày dạy :
Bài11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG(1075 – 1077)( tt).
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức:
+ HĐ 1: HS biết: Miêu tả phòng tuyến sông Như nguyệt.
HS hiểu: Tác dụng của phòng tuyến trên sông Như Nguyệt.
+ HĐ 2: HS biết: Nét chính về cuộc tấn công xâm lược nước ta của nhà Tống.
HS hiểu: Ý nghĩa của cuộc kháng chiến: nền độc lập tự chủ của Đại
Việt được giữ vững
1.2 Kỹ năng:
- HS thực hiện được: Sử dụng lược đồ để thuật lại cuộc kháng chiến trên sông
Như Nguyệt
- HS thực hiện thành thạo: Nhận xét, đánh giá các sự kiện, nhân vật loch sử.
1.3 Thái độ:
- Giáo dục HS thói quen, tính cách: Giáo dục lòng tự hào về tinh thần bất
khuất chống ngoại xâm của dân tộc ta thời Lý
2 Nội dung học tập:
- Cuộc kháng chiến bùng nổ
-Diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống ở giai đoạn hai và thắng lợi to lớn của quân dân Đại Việt
3 Chuẩn bị:
3.1 Giáo viên: Giáo án, Lược đồ phòng tuyến Như Nguyệt hoặc bảng
phụ
3.2 Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi sgk
4 Tổ chức các hoạt động dạy học: :
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: 1’ Kiểm diện:7A1:
7A2:
4.2
Kiểm tra miện g : 5’.
* Câu hỏi kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Chọn ý đúng sai: Tình hình nhà Tống trước khi xâm lược Đại Việt như
thế nào?
a Ngân khố tài chính nguy ngập
b Nội bộ mâu thuẫn
c Nhân dân khắp nơi đấu tranh
d Bộ tộc người Liêu - Hạ quay nhiễu phía Bắc
e Được nhân dân ủng hộ
Trang 2Đáp án: a.b.c.d đúng; e sai
Câu 2: Nêu diễn biến và kết quả của cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ
nhất ?
+ Diễn biến: Tháng 10 – 1075 Lý Thường Kiệt và Tông đản chỉ huy hơn 10
vạn quân tấn vào đất Tống Lý Thường Kiệt cho yết bảng nói rõ mục đích cuộc tiến công để tự vệ
+ Kết quả: Sau 42 ngày đêm, quân ta đã làm chủ thành Ung Châu, tướng giặc
phải tự tử
* Câu hỏi kiểm tra bài mới:
Câu 3: Em đã chuẩn bị những gì cho tiết học này?
HS trả lời GV nhận xét
4.3.Tiến trình bài học:: 33’.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
Giới thiệu bài mới (1-2’)
HĐ 1 Kháng chiến bùng nổ (10’)
+ Sau khi rút quân khỏi Ung Châu, Lý Thường
Kiệt đã làm gì ?
TL: Hạ lệnh cho các địa phương chuẩn bị
bố phòng
- Giáo viên: Dự kiến địch sẽ kéo vào nước ta
theo hai hướng Lý Thường Kiệt đã bố trí :
+ Một đạo quân chặn giặc ở vùng biển
Quảng Ninh, không cho thuỷ quân địch vượt
qua
+ Đường bộ được bố trí dọc chiến
tuyến sông Cầu qua đoạn Như Nguyệt không
cho giặc vào sâu
+ Ngoài ra các tù trưởng dân tộc ít
người ở gần biên giới đã cho quân mai phục
những vị trí chiến lược quan trọng
+ Tại sao Lý Thường Kiệt chọn phòng tuyến
Như Nguyệt làm phòng tuyến chống quân
Tống ?
TL: Vì: + Đây là vị trí chặn ngang các
hướng tấn công của địch từ Quảng Tây
( Trung Quốc) đến Thăng Long
+ Được ví như chiến hào tự nhiên
khó vượt qua
+ Phòng tuyến sông Cầu được xây dựng như
II GIAI ĐOẠN THỨ HAI( 1076 - 1077)
1 Kháng chiến bùng nổ:
- Lý Thường Kiệt hạ lệnh cho các địa phương ráo riết chuẩn bị bố phòng
- Chọn phòng tuyến sông Cầâu là nơi đối phó với quân Tống
Trang 3thế nào?
TL: Được đắp bằng đất cao, vững chắc,
nhiều dậu tre dày đặc
* Tích hợp: Sự sáng tạo của tổ tiên trong việc
dựa vào điều kiện tự nhiên để chiến đấu bảo
vệ tổ quốc.
+ Sau thất bại ở Ung Châu nhà Tống đã làm
gì ?
TL: Cho quân xâm lược Đại Việt
- Giáo viên diễn giảng học sinh nghe:
+ Cuối 1706, 10 vạn bộ binh tinh nhuệ, 1
vạn ngựa chiến, 20 vạn dân phu do Quách
Quỳ, Triệu Tiết chỉ huy tiến vào nước ta Một
đạo quân do Hoà Mâu dẫn đầu tiếp ứng theo
đưòng biển
+ Năm 1077, quân dân Đại Việt đã
đánh những trận nhỏ để cản bước tiến của
chúng Khi đến phòng tuyến Như Nguyệt,
quân Tống phải đóng quân ở bên bờ Bắc chở
thuỷ quân đến Trứơc mặt chúng là sông và
bờ bên kia là chiến luỹ kiên cố
+ Thuỷ quân của chúng đã bị Lý Kế
Nguyên chặn đánh 10 trận tại Quảng Ninh
không thể hỗ trợ được
HĐ 2: Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như
Nguyệt: (18’)
- Quan sát lược đồ trận chiến sông Như
Nguỵêt
- Giáo viên chia nhóm cho học sinh hoạt động
từng đại diện nhóm trình bày bổ sung giáo
viên chuẩn kiến thức và ghi bảng
* Nhóm 1: Trình bày diễn biến cuộc chiến
trên phòng tuyến sông Như Nguyệt ?
TL: Quách Quỳ cho quân vượt sông
đánh phòng tuyến của ta nhưng bị quân ta
phản…
Giáo viên: Chờ mãi không thấy thuỷ
quân đến, Quách Quỳ đã cho quân đóng bè
vượt sông đánh vào phòng tuyến của ta Quân
- Cuối năm 1076 quân Tống vào nước ta
- Năm 1077 nhà Lý đánh nhiều trân nhỏ cản bước tiến của quân giặc Lý Nguyên Kế đã mai phục và đánh 10 trận liên tiếp ngăn bước tiến đạo quân thuỷ của giặc
- Quân Tống đóng quân ở bờ Bắc sông Cầu không lọt vào sâu được
2 Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt:
- Diễn biến: Quách Quỳ cho quân vượt sông đánh phòng tuyến của ta nhưng bị quân ta phản công quyết liệt Một đêm cuối xuân, nhà Lý cho quân vượt sông bất ngờ đánh vào đồn giặc
Trang 4nhà Lý đã kịp thời phản công làm cho chúng
không tiến vào được Vào buổi đêm khi hai
bên ngừng chiến, từ đền thờ 2 vị thần Trương
Hống và Trương Hát (Tướng của Triệu Quang
Phục) trên bờ sông vang lên những câu thơ
“Nam quốc sơn hà” bài thơ được nhắc lại
nhiều lần mạnh mẽ vang xa làm tăng sức
mạnh quyết chiến, quyết thắng cho quân ta
Quân giặc sợ hãi chán nản khiến cho Quách
Quỳ phải hạ lệnh cho các tướng sĩ “ Ai còn
bàn đánh sẽ chém”
Trước tình thế đó, Lý Thường Kiệt
không cho mở các cuộc phản công ngay mà
đến tận cuối mùa xuân năm 1077, đang đêm
Lý Thường Kiệt cho quân lặng lẽ vượt sông
Như Nguyệt bất ngờ đánh vào các doanh trại
của giặc
* Nhóm 2: Nêu kết quả cuộc chiến trên phòng
tuyến sông Như Nguyệt ?
TL:
- Giáo viên: Quân Tống thua to và lâm vào
tình thế khó khăn Lý Thường Kiệt kết thúc
chiến tranh bằng biện pháp thương lượng
giảng hoà Quách Quỳ chấp nhận ngay và rút
quân về nứơc
* Nhóm 3: Vì sao đang ở thế thắng mà Lý
Thường Kiệt lại cử người đến thương lượng và
giảng hoà ?
TL: - Để đảm bảo mối quan hệ bang
giao Hoà hiếu giữa hai nước Để không làm
tổn thương danh dự của nước lớn đảm bảo nền
hoà bình lâu dài
* Nhóm 4: Nêu những nét độc đáo trong cách
đánh giặc của Lí Thường kiệt ?
TL: - Cách phòng thủ
- Cách kết thúc chiến tranh
* Nhóm 5: Trận chiến trên phòng tuyến Như
Nguyệt thắng lợi là do đâu ?
TL: - Tinh thần đoàn kết và chiến đấu
- Kết quả: Quân giặc
“mười phần chết đến năm sáu phần”; Quách Quỳ chấp nhận giảng hoà rút quân về nước
- Ý Nghĩa:
+ Là trận đánh tuyệt vời trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc
+ Nền độc lập tự chủ của Đại Việt được củng cố
+ Nhà Tống từ bỏ mộng xâm lược Đại Việt
Trang 5anh dũng của nhân dân ta Sự chỉ huy tài tình
cuả Lý Thường Kiệt
* Tích hợp: Sự sáng tạo của tổ tiên trong việc
dựa vào điều kiện tự nhiên để chiến đấu bảo
vệ tổ quốc.
* Nhóm 6: Chiến thắng ở phòng tuyến Như
Nguyệt có ý nghĩa gì ?
TL: - Là trận đánh tuyệt vời trong lịch sử
chống giặc ngoại xâm của dân tộc
- Nền độc lập tự chủ của nước Đại Việt
được củng cố
- Buộc nhà Tống phải từ bỏ mộng xâm
lược Đại Việt
4.4 Tổng kết:4’
1 Trình bày diễn biến và kết quả của cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt ?
Diễn biến: Quách Quỳ cho quân vượt sông đánh phòng tuyến của ta nhưng bị quân ta phản công quyết liệt Một đêm cuối xuân, nhà Lý cho quân vượt sông bất ngờ đánh vào đồn giặc Kết quả: Quân giặc “mười phần chết đến năm sáu phần”; Quách Quỳ chấp nhận giảng hoà rút quân về nước
2 Chọn ý đúng: Vì sao Lý Thường Kiệt chọn sông Cầu là nơi đối phó với quân Tống ?
a Đây là vị trí chặn ngang các hướng tấn công của địch từ Quảng Tây đến Thăng Long
b Được ví như chiến hào tự nhiên khó vượt qua
c Mau chóng kết thúc chiến tranh
d a, b đúng
4.5 Hướng dẫn học tập: 3
* Đối với bài học tiết này:
- Học bài Đọc lại nội dung SGK Hoàn thành bài tập trong VBT LS Tập tường thuật diễn biến cuộc tấn công phòng vệ của Lý Thường Kiệt trên lược đồ
* Đối với bài học tiết sau:
- Chuẩn bị bài mới: Bài 12 : Đời sống kinh tế, văn hoá
+ Đọc kĩ trước nội dung bài Trả lời câu hỏi ở cuối các nội dung chính của bài
+ Vì sao nền nông nghiệp thời Lý phát triển?
+Bước phát triển mới của thủ công nghiệp là gì? Thương nghiệp phát triển như thế nào?
Trang 65.Phụ lục :
- Tài liệu: SGK, SGV, tài liệu lịch sử 7, tài liệu chuẩn KT - KN Lịch sử 7 Vở BTLS 7