van 6 AN DU

1 Aån dụ là gì ?* Thí dụ 1 : Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm.. Người Cha dùng để chỉ Bác Hồ Vì sao có thể ví Bác Hồ với Người

TRƯỜNG THCS TRUNG HIẾU

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ THAO GIẢNG

Tuần 26, tiết 95

Ngữ văn 6 – Tiếng Việt

ẨN

DỤ

1) Kiểm tra bài cũ :

 Chỉ ra các phép so sánh trong hai

ví dụ dưới đây và nêu mô hình so

sánh

a) Đường vô xứ Nghệ quanh

quanh

Non xanh nước biếc như tranh họa đồ

b) Dưới gốc tre , tua tủa

những mầm măng Măng

trồi lên nhọn hoắt như

một mũi gai khổng lồ

xuyên qua đất lũy mà

trỗi dậy

( Ngô văn Phú )

như

như

1) Ẩn dụ là gì ? 2) Các kiểu ẩn dụ

1) Aån dụ là gì ?

* Thí dụ 1 :

Anh đội viên nhìn Bác

Càng nhìn lại càng

thương

Người Cha mái tóc

bạc

Đốt lửa cho anh nằm

Qua khổ thơ vừa nghe , cụm từ

Người Cha được dùng để chỉ ai ?

Người Cha

Người

Cha

Người

Cha

dùng để chỉ

Bác Hồ

Vì sao có thể ví Bác Hồ với Người Cha ? Bác với Người Cha có điểm

gì giống nhau ?

Điểm giống nhau là tình yêu

thương (nét tương đồng về phẩm

chất)

* Thí dụ 2 :

Con cò lặn lội bờ

sông

Gánh gạo nuôi chồng

tiếng khóc nỉ non

( Ca dao )

 Hình ảnh “con cò” trong câu ca

dao trên ngầm chỉ đến ai ?

Nêu nét tương đồng giữa hình ảnh

“con cò”ø và người vợ ?

Thí

dụ

Thí dụ

1

Thí dụ

2

Người cha

Con cò

Bác Hồ Người vợ

Phẩm chất Phẩm chất

Hình ảnh dùng để

so sánh

Hình ảnh được so sánh

Nét tương đồng

Phân tích thí dụ 1 và

thí dụ 2 :

Nhìn vào bảng phân tích, dựa

vào mô hình của phép so sánh,

em hãy xác định hình ảnh dùng để so sánh , hình ảnh được so sánh?

 Cách nói ẩn dụ có gì

giống và khác với phép so sánh ?

 hai sự vật,

hiện tượng trong ẩn dụ và

so sánh phải có nét tương đồng

 Qua hai thí dụ trên, hình

ảnh “người cha” và “con

cò” người ta gọi là hình

ảnh ẩn dụ Vậy em hiểu

như thế nào là ẩn dụ ?

 Giống

nhau :

*So sánh

*So sánh *Ẩn dụ *Ẩn dụ

_ So sánh trực

tiếp

_ So sánh gián tiếp

_ Có 2 vế A

và B

_ Chỉ có 1 vế B , vế A được

giấu đi

_ Có từ so sánh:

như , là…

_ Không có từ

so sánh

 Khác

nhau :

=>Ẩn dụ là một hình thức

so sánh ngầm Vậy ẩn dụ

có tác dụng như thế nào ?

1) Ẩn dụÏ là gì ?

Ẩn dụ là gọi tên

……….

………… bằng tên

……….

……… có nét ……… … với nó nhằm tăng sức ….…

…….… , …… ……… cho sự diễn đạt.

sự vật, hiện tượng này

sự vật, hiện tượng khác

tương

đồng

hình , gợi

cảm

gợ i

*Bài tập : 2/SGK tr70

Tìm các ẩn dụ hình tượng và nêu nét tương

đồng.

a) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

b) Gần mực thì đen , gần đèn thì

sáng

c) Thuyền về có nhớ bến chăng

Bến thì một dạ khăng khăng đợi

thuyền

d) Ngày ngày Mặt trời đi qua trên

lăng

Thấy một Mặt trời trong lăng rất

đỏ

*Bài tập : 2/SGK

tr70

Phẩm chất

Phẩm chất

Phẩm chất

Cách thức

Nét tương đồng

Bác Hồ

Người đi xa Người ở lại

Cái xấu Cái tốt , cái hay

Hình ảnh được ngầm so sánh

c) Thuyền

Bến

Hình ảnh

ẩn dụ

Hưởng thành quả Tạo thành quả

a) Ăn quả

Trồng cây

b) Mực , đen

Đèn , sáng

hình ảnh ẨN DỤ trong

thơ

hình ảnh ẨN DỤ trong

thơ

( Viếng lăng Bác _ Viễn Phương )

( Từ Ấy _ Tố Hữu )

( Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng

mẹ _Nguyễn Khoa Điềm )

Mặt

Trời

Mặt Trời

Mặt

Trời

2) Các kiểu ẩn

dụ :

2) Các kiểu ẩn

dụ :

a) Thí dụ : 1,2,3/tr 68,69 SGK

_ thắp

_ lửa

hồng

tan

nở hoa (hiện tượng)

Thị giác

Vị giác

Hình thức

Chuyển đổi cảm giác

Cách thức

màu đỏ (màu sắc)û

 Từ bài tập và thí dụ trên , em hãy nêu lên một số kiểu tương

đồng giữa các sự vật hiện tượng thường được sử dụng để tạo

phép ẩn dụ

- Ẩn dụ hình thức

- Ẩn dụ cách thức

- Ẩn dụ phẩm chất

- Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác

b) Có bốn kiểu ẩn dụ thường gặp là :

•Bài tập : 3/tr70 SGK

•Tìm những ẩn dụ chuyển đổi cảm giác và nêu tác dụng.

b) … Ánh nắng chảy đầy vai

c) …Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng

d) Em thấy cơn mưa rào

Ướt tiếng cười của bố

Thị giác sang xúc giác Thính giác sang thị giác

Thính giác sang xúc giác a) … cho thấy mùi hồi chín chảy

1)Ẩn dụ là

gì ?

Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện

tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng

với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

2) Các kiểu ẩn

dụ :1 Ẩn dụ hình thức.

2 Ẩn dụ cách thức

3 Ẩn dụ phẩm chất

4 Ẩn dụ chuyển đổi

cảm giác

* Dặn dò :

1) Xem các ví dụ và học

phần ghi nhớ 1 , 2 tr 68 , 69 SGK

2) Tìm một số thơ văn có sử dụng phép ẩn dụ

3) Chuẩn bị :Phương pháp tả người.

Giáo viên : Huỳnh Thị Thu Thủy

• Xin cám ơn các

• thầy cô giáo

đã đến

• dự tiết thao

giảng