Tiet 3 chuyen de NLXH tiet 1

Viết đoạn văn nghị luận về một hiện tượng đời sống 1.Đoạn văn nghị luận về một hiện tượng đời sống tích cực, đáng suy ngầm.. 3.Đoạn văn nghị luận về một hiện tượng đời sống dạng hỗn hợ

Sở Giáo dục và đào tạo Ninh Bình

CHUYÊN ĐỀ 2:

RÈN KĨ NĂNG VIẾT ĐOẠN VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

Giáo viên: Ngô Thị Thu Hiền Trường: THPT Đinh Tiên

Hoàng

I.Một số lưu ý chung

II Viết đoạn văn nghị

luận về một hiện

tượng đời sống

1.Đoạn văn nghị luận về một hiện tượng đời sống tích cực, đáng suy

ngầm.

2.Đoạn văn nghị luận về một hiện tượng đời sống tiêu cực, đáng lên án.

3.Đoạn văn nghị luận

về một hiện tượng đời sống dạng hỗn hợp

Cấu trúc chuyên đề

I.MỘT SỐ LƯU Ý CHUNG

• Viết một đoạn văn nghị luận xã hội (khoảng 200 chữ) bàn về một vấn đề (một hiện tượng, một quan niệm) rút

ra từ văn bản đọc-hiểu.

Yêu cầu của

đề thi

• Về hình thức: đúng hình thức của một đoạn văn với dung lượng

200 chữ (15-20 dòng).

• Về nội dung: tập trung trình bày một luận điểm, một khía cạnh, một bình diện (của một vấn đề lớn) như

đề bài yêu cầu.

Yêu cầu của

bài làm

NĂM Đề thi Hướng dẫn chấm (HƯỚNG GỢI Ý LÀM BÀI)

2017 Từ nội dung đoạn trích phần Đọc –

hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn

-Sự thấu cảm tạo nên mối quan hệ thân thiện giữa người với người, giúp cho xã hội tốt đẹp hơn.

2018 Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc

– hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn

văn (200 chữ) trình bày suy nghĩ về

ĐỀ THI VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM TỪ NĂM 2017-2019

(PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI)

NĂM Đề thi Hướng dẫn chấm (HƯỚNG GỢI

Ý LÀM BÀI)

2019 Từ nội dung đoạn

trích ở phần Đọc –

hiểu, anh/chị hãy

viết một đoạn văn

Bước

1

• Phân tích đề:

• Là thao tác đầu tiên và quan trọng

• Khi tiếp cận với một đề bài, chú ý: xác định vấn đề nghị luận, xác định thao tác lập luận chính, xác định giới hạn phạm

• Sắp xếp ý logic, hợp lí

CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

Bước 3

• Lựa chọn kết cấu đoạn văn nghị luận

• Căn cứ vào yêu cầu nghị luận và dàn ý, lựa chọn kết cấu đoạn văn phù hợp (diễn dịch, quy nạp, móc xích, song hành, tổng phân hợp).

Bước 4

• Viết bài: căn thời gian để viết một đoạn văn

hoàn chỉnh, đảm bảo về hình thức và nội dung.

• Đọc lại bài: dành một số phút để đọc lại và

sửa chữa nếu cần thiết.

Tính liên kết với văn bản Đọc hiểu

Tính ngắn gọn và tập trung

Cập nhật thông tin; tích lũy kiến thức: nguồn thông tin, ghi chép, đánh giá.

MỘT SỐ LƯU Ý KHÁC

1.Đoạn văn nghị luận về hiện tượng đời sống tích cực, đáng ngợi ca, suy ngẫm.

II.VIẾT ĐOẠN VĂN NGHỊ LUẬN VỀ

MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG

(1) Giải thích ngắn gọn, làm rõ vấn đề nghị luận (nếu cần thiết, đặc biệt là với những vấn đề, hiện tượng được khái quát từ văn bản Đọc – hiểu hoặc những vấn đề hàm súc/ ít phổ biến)

*Viết phần thân đoạn

1.1.Dàn ý khái quát.

*Viết phần mở đoạn:

Phần mở ngắn gọn, đi trực tiếp vào vấn đề nghị luận, giới thiệu được vấn đề nghị luận.

- Các bình diện, khía cạnh của hiện tượng đời sống tích cực như:

+Những biểu hiện: trong các lĩnh vực của đời sống,

trong các hoạt động của con người…

+Nguồn gốc tạo thành: nguồn gốc xã hội, ý thức cá

nhân, truyền thống hay thời đại…

+Vai trò, ý nghĩa, giá trị: đối với cá nhân, gia đình, xã

hội/ đối với đời sống vật chất, đời sống tinh thần/ đối với

sự phát triển thể chất, tinh thần…

(2) Bàn luận, đánh giá về bình diện, yếu tố, khía

cạnh (của vấn đề lớn) mà đề bài yêu cầu.

+ Cách thức, biện pháp phát huy hiện tượng:

các giải pháp để gia tăng hiện tượng trong đời sống.

+ Liên hệ, rút ra bài học cho bản thân: Bài

học về nhận thức và bài học hành động, bản thân đã và sẽ làm gì, cách thức làm để học tập hoặc phát huy hiện tượng.

+Đây là trọng tâm của đoạn văn -> để dung lượng phù hợp.

+Khi đưa ra lí lẽ cần đi kèm với phân tích dẫn chứng một cách ngắn gọn.

Đủ ba phần Đúng trọng tâm Kết hợp lí lẽ và dẫn chứng

I.ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn văn bản sau:

(1)…Tôi có một người bạn Mĩ lớn tuổi Mỗi năm bác dành vài tháng

đến Việt Nam để giúp đỡ người nghèo…Trong một thời điểm mà tôi rất thất vọng về cách cư xử của người Việt mà tôi không may gặp phải và lại luôn thấy những hình ảnh đẹp, đời sống tốt hơn của bạn bè tôi trên khắp thế giới, khiến tôi cảm giác mọi thứ xung quanh rất u ám, tôi đem điều đó

ra chuyện trò với bác.

(2)…Bác chỉ cho tôi rõ những cái hay, cái dở của con người và đất nước Mĩ với góc nhìn của một người Mĩ và những cái hay, cái dở của Việt Nam với góc nhìn của một người nước ngoài đã dành nhiều thời gian sống

ở Việt Nam Và bác nói với tôi, người Mĩ có câu rằng: “Cỏ vườn nhà khác bao giờ cũng xanh hơn” Đó là cái tâm lí mình không bằng người khác, những gì không thuộc về mình thì dường như quý hơn.

1.2.Ví dụ

(3)…Khi dẫn bạn bè nước ngoài đi tìm hiểu quê hương mình, tôi giới thiệu với họ về văn hóa, lịch sử, mĩ thuật…trong vốn hiểu biết của mình Đến một số địa điểm, dù để giới thiệu cái hay, cái đẹp, tôi vẫn không quên dặn họ: “Cẩn thận với tài sản nhé…Ở đây dễ bị trộm cướp và móc túi đấy”.

(4)Tôi không cố vẽ ra một nơi chốn quá lí tưởng Tôi muốn mọi

người nhìn đúng sự thật, có hay, có dở Và nếu bạn cẩn thận, bạn đỡ

phải chạm vào cái dở hơn Nhờ thế mà chuyến đi của chúng tôi thường lưu lại những kỉ niệm tốt khi trở về đất nước của họ.

(5)…Dẫn bạn đi, gọi là chia sẻ văn hóa của chúng ta với họ, nhưng chỉ một lần đi, tôi cũng biết thêm những điều chưa biết trong nền tảng văn hóa dân tộc có bề dày sâu rộng và đa dạng như Việt Nam

� (Tuệ An – Cây Táo nở hoa – NXB Trẻ, 2016, tr73)

Trả lời câu hỏi:

Câu 1 : Những lí do gì khiến tác giả cảm thấy “mọi thứ xung quanh rất u ám” và

muốn trò chuyện với người bạn Mĩ?

Câu 2: Anh/chị có đồng tình với hành động của tác giả khi dẫn bạn bè nước ngoài

đi tìm hiểu quê hương “không quên dặn họ: “Cẩn thận với tài sản nhé…Ở đây dễ

bị trộm cướp và móc túi đấy”” không? Vì sao?

Câu 3: Bài học sâu sắc nhất anh/chị rút ra được từ chia sẻ của tác giả ở đoạn văn

(2) là gì?

Câu 4 : Hãy đề xuất ít nhất hai giải pháp thiết thực để góp phần giới thiệu văn hóa

Việt Nam đến với bạn bè thế giới

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm): Từ nội dung văn bản Đọc – hiểu, hãy viết

một đoạn văn ngắn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của

anh/chị về ý nghĩa của lối sống “nhìn đúng sự thật”.

2.2 Thân đoạn:

-Giải thích ngắn gọn: “Nhìn đúng sự thật” là nhìn thẳng vào

sự thật của đời sống, không tô hồng, cũng không hạ thấp, thấy cả cái hay, cái dở.

-Bàn luận để khẳng định vai trò, ý nghĩa của lối sống này:

+ Giúp mỗi người sống một cách chân thành và thẳng thắn, hoàn thiện nhân cách cá nhân.

+ Làm cho mỗi người có cách nhìn nhận vấn đề toàn diện hơn, thấu đáo hơn, từ đó có cách cư xử hay xử lí tốt hơn.

+ Góp phần xây dựng một cộng đồng văn minh, tiến bộ

…

để hoàn thiện bản thân mình.

Bài 1: Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình

bày suy nghĩ về về điều bản thân cần làm để giữ thái

độ lạc quan trong cuộc sống.

Bài 2: Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ)

trình bày suy nghĩ của anh/ chị về giá trị của thái độ

“sẵn sàng đối mặt với những chướng ngại vật có thể xuất hiện bất cứ lúc nào” trong cuộc sống.

BÀI TẬP VỀ NHÀ

Bài 1: Một số ý cơ bản

- Câu mở đoạn: nêu trực tiếp vấn đề

- Các câu ở thân đoạn:

+Nêu rõ thái độ lạc quan: thái độ sống tích cực, giàu niềm tin, hướng tới những điều vui vẻ

+Những điều bản thân cần làm để giữ được thái độ lạc quan như:

++Nhận thức rõ cuộc sống luôn tồn tại hai mặt khó khăn và thuận lợi, … thái độ sống lạc quan là động lực để vươn lên trong cuộc sống

++ Sẵn sàng đối diện với khó khăn, thử thách, không buông xuôi, nản chí khi thất bại

++ Trau dồi tri thức, rèn luyện kĩ năng sống để tự tin, bình thản trước mọi thử thách của cuộc sống

- Câu kết: Khái quát lại vấn đề

Bài 2: Một số ý cơ bản:

-Câu mở đoạn: nêu trực tiếp vấn đề.

- Các câu thân đoạn:

+ “đối mặt” là trực tiếp đương đầu, không lẩn tránh “chướng ngại vật”

++Nâng cao bản lĩnh và hoàn thiện nhân cách

++ Sẻ chia và giúp đỡ người khác, không trở thành gánh nặng cho người khác…

-Câu kết đoạn: khẳng định vấn đề, liên hệ bản thân

Hẹn gặp lại các em!

Chúc các em làm

bài thật tốt!