Kinh nghiệm vận dụng kỹ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy môn lịch sử 9

Trong Luật Giáo dục,điều 24.2, đã ghi: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tíchcực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từnglớp học, môn học

1 Tên đề tài:

Kinh nghiệm vận dụng kỹ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy môn

Lịch sử 9

2 Đặt vấn đề:

Sự phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh quốc tế được đặc trưng bởi

xã hội tri thức và toàn cầu hóa đã đặt ra những yêu cầu mới đối với người laođộng, do đó cũng đặt ra những yêu cầu mới cho sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ

và đào tạo đội ngũ nhân lực Giáo dục cần đào tạo đội ngũ nhân lực có khảnăng đáp ứng được những đòi hỏi mới của xã hội và thị trường lao động, đặcbiệt là năng lực hành động, tính năng động, sáng tạo, tính tự lực và tráchnhiệm cũng như năng lực cộng tác làm việc, năng lực giải quyết vấn đề phứchợp

Để đáp ứng yêu cầu mới, từ nhiều năm nay Bộ Giáo dục và đào tạo đã chútrọng việc bồi dưỡng giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học, phươnghướng quan trọng trong đổi mới phương pháp dạy học là phát huy tính tíchcực, tự lực, chủ động, sáng tạo của người học Phương pháp dạy học tích cực

đã được xác định trong Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII (tháng 1 năm1993), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII(12-19996), được thế chế trongLuật giáo dục (tháng 12-1998); được cụ thể hóa trong các chỉ thị của của BộGiáo dục và Đào tạo, đặc biệt là chỉ thị số 15(4-1999) Trong Luật Giáo dục,điều 24.2, đã ghi: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tíchcực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từnglớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụngkiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thúhọc tập cho học sinh” Phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc hoạtđộng hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập trungvào phát huy tính tích cực của người học chứ không phải là tập trung vào pháthuy tính tích cực của người dạy, tuy nhiên để dạy học theo phương pháp tích

cực thì giáo viên phải nỗ lực nhiều so với dạy theo phương pháp thụ động,nên trong thực tế để hoàn thành trách nhiệm của mình, điều đầu tiên đượcgiáo viên quan tâm là phải truyền đạt cho hết nội dung quy định trongchương trình và sách giáo khoa, nên đã sử dụng kiểu “thông báo – đồng loạt”

để cố gắng làm cho mọi học sinh hiểu và nhớ hết những điều giáo viên giảng

và đổ lỗi là do áp lực của nội dung chương trình quá tải, do lớp đông học trò

có sự phân hóa về trình độ, do thiếu thiết bị dạy học, do học sinh thụ động, sợhọc sinh không hiểu bài … Cách dạy và học môt cách thụ động, thiên về ghinhớ, ít chịu suy nghĩ này của giáo viên giảng dạy bộ môn Lịch sử, đã hạn chếchất lượng, hiệu quả dạy và học, không đáp ứng yêu cầu phát triển năng độngcủa xã hội hiện đại, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tíchcực hóa người học Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên nhưngnguyên nhân sâu xa là do phương pháp dạy học tích cực mặc dù đã được triểnkhai nhưng trong thực tế ở các trường học, nhiều giáo viên còn lúng túngtrong việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực vào quá trình dạy học,thậm chí nhiều giáo viên chưa nắm chắc kỹ năng và kỹ thuật tổ chức dạy họcnên áp dụng phương pháp dạy học tích cực theo kiểu hình thức, mang tính bắtbuộc và đối phó nhất là trong các tiết thao giảng, hội giảng, tiết dạy có giáoviên khác dự Chính vì vậy, mà việc làm thế nào để thay đổi nếp tư duy vàphong cách dạy học theo kiễu cũ, phát huy được sự tích cực trong giảng dạycủa giáo viên, người có vai trò vô cùng quan trọng trong mỗi giờ lên lớp làhết sức quan trọng và vô cùng bức thiết, là một giáo viên trực tiếp giảng dạy

bộ môn Lịch sử bậc THCS, nhiều năm liền được tham gia các lớp bồi dưỡngchương trình thay sách giáo khoa môn Lịch sử bậc THCS, Đổi mới phương

pháp dạy học, làm công tác thanh tra…tôi xin được nêu Kinh nghiệm vận

dụng kỹ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy môn Lịch sử 9 nhằm khắc

phục những tồn tại của giáo viên hiện nay trong quá trình giảng dạy ở bộmôn Lịch Sử

3 Cơ sở lý luận:

3.1.Theo Tự điển Tiếng Việt -1994- Hoàng Phê chủ biên, tích cực làchủ động, hăng hái, nhiệt tình với nhiệm vụ được giao.

Tính tích cực là một phẩm chất vốn có của con người, bởi vì để tồn tại

và phát triển con người luôn phải chủ động, tích cực cải biến môi trường tựnhiên, cải tạo xã hội Vì vậy, hình thành và phát triển tính tích cực xã hội làmột trong những nhiệm vụ chủ yếu của giáo dục

Tính tích cực học tập - về thực chất là tính tích cực nhận thức, đặctrưng ở khát vọng hiểu biết, cố gắng trí lực và có nghị lực cao trong quá trìnhchiếm lĩnh tri thức Tính tích cực nhận thức trong hoạt động học tập liên quantrước hết với động cơ học tập Động cơ đúng tạo ra hứng thú Hứng thú là tiền

đề của tự giác Hứng thú và tự giác là hai yếu tố tạo nên tính tích cực Tínhtích cực sản sinh nếp tư duy độc lập Suy nghĩ độc lập là mầm mống của sángtạo Ngược lại, phong cách học tập tích cực độc lập sáng tạo sẽ phát triển tựgiác, hứng thú, bồi dưỡng động cơ học tập Tính tích cực học tập biểu hiện ởnhững dấu hiệu như: hăng hái trả lời các câu hỏi của giáo viên, bổ sung cáccâu trả lời của bạn, thích phát biểu ý kiến của mình trước vấn đề nêu ra; haynêu thắc mắc, đòi hỏi giải thích cặn kẽ những vấn đề chưa đủ rõ; chủ độngvận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để nhận thức vấn đề mới; tập trung chú ývào vấn đề đang học; kiên trì hoàn thành các bài tập, không nản trước nhữngtình huống khó khăn…

Tính tích cực học tập thể hiện qua các cấp độ từ thấp lên cao như:

- Bắt chước: gắng sức làm theo mẫu hành động của thầy, của bạn…

- Tìm tòi: độc lập giải quyết vấn đề nêu ra, tìm kiếm cách giải quyếtkhác nhau về một số vấn đề…

- Sáng tạo: tìm ra cách giải quyết mới, độc đáo, hữu hiệu

3.2 Phương pháp dạy học tích cực là một thuật ngữ rút gọn, được dùng

ở nhiều nước để chỉ những phương pháp giáo dục, dạy học theo hướng pháthuy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học

Phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cựchóa hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào phát huy tínhtích cực của người học chứ không phải là tập trung vào phát huy tính tích cựccủa người dạy.

Muốn đổi mới cách học phải đổi mới cách dạy Cách dạy chỉ đạo cáchhọc, nhưng ngược lại thói quen học tập của trò cũng ảnh hưởng tới cách dạycủa thầy Chẳng hạn, có trường hợp học sinh đòi hỏi cách dạy tích cực hoạtđộng nhưng giáo viên chưa đáp ứng được, hoặc có trường hợp giáo viên hănghái áp dụng phương pháp dạy học tích cực nhưng không thành công vì họcsinh chưa thích ứng, vẫn quen với lối học tập thụ động Vì vậy, giáo viên phảikiên trì dùng cách dạy hoạt động để dần dần xây dựng cho học sinh phươngpháp học tập chủ động một cách vừa sức, từ thấp lên cao Trong đổi mớiphương pháp dạy học phải có sự hợp tác của cả thầy và trò, sự phối hợp nhịpnhàng hoạt động dạy với hoạt động học thì mới thành công

3.3 Các kỹ thuật dạy học tích cực là những kỹ thuật dạy học có ý nghĩađặc biệt trong việc phát huy sự tham gia tích cực của HS vào quá trình dạyhọc, kích thích tư duy, sự sáng tạo và sự cộng tác làm việc của HS Các kỹthuật dạy học tích cực có thể được áp dụng thuận lợi trong làm việc nhóm.Tuy nhiên chúng cũng có thể được kết hợp thực hiện trong các hình thức dạyhọc toàn lớp nhằm phát huy tính tích cực của HS Lý luận về Các kỹ thuật dạyhọc tích cực đã được trang bị cho giáo viên trong các tài liệu bao gồm: Độngnão, Kỹ thuật XYZ, Kỹ thuật “bể cá”, Kỹ thuật “ổ bi” , Tranh luận ủng hộ –phản đối, Thông tin phản hồi trong quá trình dạy học, Kỹ thuật tia chớp, Kỹthuật“3 lần 3”, Lược đồ tư duy

4.Cơ sở thực tiễn:

Với tư cách là một môn khoa học ở trường phổ thông, bộ môn lịch sửcũng hướng vào thực hiện mục tiêu chung của nền giáo dục, cùng với chủ đềđổi mới phương pháp dạy học, đợt bồi dưỡng chuyên môn này nói về phương

pháp tình huống, quy nạp, ứng dụng CNTT , đợt tập huấn sau lại bàn về dạyhọc nêu và giải quyết vấn đề, dạy học theo nhóm gần đây lại thêm đợt bồidưỡng vể các kĩ thuật dạy học tích cực: kĩ thuật động não, tia chớp, ổ bi Lýluận đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực đã được chuyển tảiđến đội ngũ giáo viên qua những lớp tập huấn ngắn ngày, nên ngày càngnhiều giáo viên mong muốn đổi mới phương pháp dạy học, mối quan tâm đầutiên của các thầy cô là phải đổi mới cách dạy học như thế nào? Để trả lời câuhỏi này, trên thực tế các giáo viên đã tìm ra nhiều câu trả lời cho mình:

-Có giáo viên đã tập trung khắc phục vấn đề khó khăn nhất của bộmôn lịch sử là việc tái hiện những sự kiện, những hiện tượng và nhân vật lịchsử: Trước đây, nếu chỉ dựa vào thủ pháp trình bày miệng, tường thuật, có sựkết hợp với một số phương tiện tối thiểu như tranh ảnh, bản đồ (với số lượngkhông nhiều), nên hiệu quả của các tiết dạy vẫn chưa cao thậm chí học sinhcảm thấy không có hứng thú khi tìm hiểu bộ môn lịch sử thì bây giờ giáo viêntập trung vào việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, tìm cóp nhữngbài giảng của đồng nghiệp, video clip, thước phim tư liệu, hình ảnh trênỉnternet để dạy với mục đích là làm sao cho bài học hấp dẫn hơn, thuyếtphục hơn, sinh động hơn và nghĩ rằng dạy học bằng bài giảng điện tử là đổimới theo hướng tích cực, trong khi kỹ năng CNTT của đa số giáo viên còn rấtyếu, đưa học sinh vào tình huống nhiễu thông tin, “bội thực” về hình ảnhminh họa, “chóng mặt” vì các hiệu ứng và “nhọc nhằn” vì phải chuyển từ

“đọc- chép” sang “nhìn, chép”

-Một bộ phận giáo viên khác lại tập trung khắc phục tình trạng dạyhọc thụ động một chiều bằng cách thay việc thuyết giảng bằng lời nói sinhđộng trước đây bằng việc tập trung vào đặt câu hỏi- đáp cho học sinh, vì họnghĩ rằng hỏi - đáp càng nhiều thì càng đổi mới dạy học theo hướng tích cựcnên đã hỏi quá nhiều trong một tiết dạy mà phần lớn các câu hỏi ấy lại khôngtạo ra được “tình huống có vấn đề”

Có giáo viên khác lại cho rằng phải sử dụng phương pháp thảo luậnnhóm nên đã tổ chức nhiều hoạt động nhóm cho học sinh nhưng lại khôngchú ý đến các điều kiện như: nhiệm vụ đặt ra quá dễ không có sự thách thứckhi thực hiện hoạt động( do giáo viên sợ học sinh làm không được sẽ tốnnhiều thời gian, cháy giáo án, ) đã làm các em nhàm chán; điều kiện cơ sở vấtchất; số lượng học sinh trong một nhóm và thời gian hoạt động không phùhợp…nên thực tế đã xảy ra hiện tượng các em chỉ thảo luận một cách đốiphó, nhìn bề ngoài có vẻ tích cực chủ động nhưng trong tư duy các em thìchưa chắc, lời nói xì xào là cơ hội để các em tán gẫu, lãng phí thời gian, còngiáo viên thì không thể theo dõi sát sao học sinh làm việc trong từng nhóm.

Kết quả khảo sát thực tế Mức độ hiểu biết và kỹ năng sử dụng PPDHcủa giáo viên cụ thể như sau: (số liệu khảo sát Tài liệu dạy học tích cực ở cấpTHCS - Chương trình VVOB Việt Nam)

TT PPDH Mức độ hiểu biết (%) Kĩ năng sử dụng (%)

Hiểu Rất hiểu Thành thạo Rất thành

2 Kỹ năng sử dụng PPDH tích cực 68.7%

Quá trình thực tiễn đổi mới phương pháp dạy học tích cực đã nêutrên đã cho thấy mặc dù giáo viên có tinh thần chấp hành chủ trương đổi mớiphương pháp dạy học theo hướng tích cực nhưng cách làm còn theo “phongtrào”, thiếu sự chuẩn bị và nghiên cứu thấu đáo về bản chất và đặc thù củanhững phương pháp mới cũng như chưa quan tâm đầy đủ đến đối tượng họcsinh cho nên việc đổi mới phương pháp chỉ là máy móc, thiếu sự vận dụngsáng tạo phù hợp với điều kiện cụ thể của môn học, tiết học cũng như đốitượng học sinh nên chưa đạt được những kết quả như mong muốn

Một phương pháp hay không có nghĩa là đem nó vào trong tiết dạy làđạt hiệu quả như mong muốn Càng không có nghĩa là một tiết dạy tập hợphết các phương pháp tiên tiến hiện hành thì sẽ thành công Vấn đề được đặt ra

là việc vận dụng nó như thế nào cho đúng lúc, đúng cách để phát huy hiệu quảhay không mà thôi Phương pháp dạy học tích cực đã được áp dụng phổ biến

ở các nước có nền giáo dục tiên tiến, không thể phủ nhận ưu điểm cơ bản củaphương pháp này là phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh, biến quátrình học tập thành tự học là chính Tuy nhiên muốn áp dụng thành côngphương pháp dạy học mới này, điều cần quan tâm trước hết là trình độ vậndụng của giáo viên cũng như khả năng thích ứng của học sinh, và sự đáp ứngyêu cầu của các phương tiện dạy và học

5 Nội dung nghiên cứu:

Phát huy tính tích cực của học sinh thông qua hàng loạt các tác độngcủa giáo viên là bản chất của phương pháp giảng dạy mới Khi nói đến tínhtích cực, chúng ta quan niệm là lòng mong muốn hành động được nảy sinh từphía học sinh, được biểu hiện ra bên ngoài hay bên trong của sự hoạt động.Nhờ phát huy được tính tích cực mà học sinh không còn bị thụ động Học

sinh trở thành các cá nhân trong một tập thể mang khát vọng được khám phá,hiểu biết Muốn vậy, điều khó khăn nhất với người giáo viên là: Trong mộtgiờ lên lớp, phải làm sao cho những học sinh tốt nhất cũng được thoả mãnnhu cầu tri thức, thấy tri thức là một chân trời mới Còn những học sinh họcyếu nhất cũng không thấy bị bỏ rơi, các em cũng có cơ hội tham gia được vàoquá trình khám phá cái mới Điều này là đặc biệt cần thiết, vì học sinh sẽ hàohứng để đi tìm tri thức chứ không còn bị động, bị nhồi nhét nữa Như vậy,nguyện vọng hành động thế này hay thế khác là kết quả của sự mong muốncủa chúng ta Trước xu hướng đó, việc vận dụng các phương pháp dạy họcmới như: phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp trò chuyệnngắn, phương pháp động não, phương pháp trực quan bằng hình ảnh, sơ đồ,biểu đồ, biểu bảng…phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện của từng trường, nănglực của giáo viên và khả năng thích ứng của học sinh Nhưng để thực hiệnđược phương pháp dạy học theo hướng tích cực giáo viên cần nắm vững việc

sử dụng các kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo Bởi kỹ thuậtdạy học là những cách thức hành động của giáo viên và học sinh trong cáctình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học.Các kĩ thuật dạy học là những đơn vị nhỏ nhất của phương pháp dạy học Cónhững kĩ thuật dạy học chung, có những kỹ thuật đặc thù của từng phươngpháp dạy học Để giải quyết những khó khăn của giáo viên trong việc thiết kếcác hoạt động dạy học theo hướng tích cực, đề tài chú trọng đề cập đến việccung cấp một số kinh nghiệm vận dụng kỹ thuật dạy học tích cực trong giảngdạy môn Lịch sử 9 trong bậc THCS

5.1 Kĩ thuật dạy học tích cực:

Kĩ thuật dạy học là những biện pháp, cách thức hành động của giáo viêntrong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trìnhdạy học Các kĩ thuật dạy học như: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật giao nhiệm

vụ, kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật khăn trải bàn, kĩ thuật phòng tranh, kĩ thuật

các mảnh ghép, kĩ thuật hỏi chuyên gia, kĩ thuật hoàn tất một nhiệm vụ, tronggiới hạn cho phép xin được nêu kinh nghiệm sử dụng của một số kĩ thuậtthường hay sử dụng trong quá trình dạy học:

-Phân chia nhóm theo năng lực học tập khác nhau: Những học sinh yếuhơn sẽ xử lý các nhiệm vụ cơ bản, những học sinh giỏi sẽ nhận những nhiệm

vụ khó hơn Cách làm này mặc dù nhược điểm là làm cho các nhóm học tậpcảm thấy bị chia thành những học sinh thông minh và những học sinh yếunhưng lại có nhiều ưu điểm đó là học sinh có thể tự xác định mục đích củamình

-Phân chia nhóm có học sinh khá để hỗ trợ học sinh yếu: Những họcsinh khá giỏi trong lớp sẽ đảm nhận trách nhiệm hướng dẫn cùng hoạt độngvới các học sinh yếu hơn để giải quyết nhiệm vụ được giao Cách làm này tất

cả đều có lợi, học sinh khá giỏi đảm nhận trách nhiệm, những học sinh yếuđược giúp đỡ

-Các nhóm gồm những người tự nguyện, chung mối quan tâm: Đối vớihọc sinh đây là cách dễ chịu nhất để thành lập nhóm, đảm bảo công việcthành công nhanh nhất Nhưng không nên sử dụng duy nhất cách tạo lậpnhóm này vì sẽ dễ tạo ra sự tách biệt giữa các nhóm trong lớp

Ngoài ra còn có nhiều cách chia nhóm khác như: nhóm cố định, nhóm hỗnhợp, nhóm theo giới tính,

5.1.2 Kĩ thuật giao nhiệm vụ:

Giao nhiệm vụ phải cụ thể, rõ ràng:

+ Nhiệm vụ giao cho cá nhân/nhóm nào?

+ Nhiệm vụ là gì?

+ Địa điểm thực hiện nhiệm vụ ở đâu?

+ Thời gian thực hiện nhiệm vụ là bao nhiêu?

+ Phương tiện thực hiện nhiệm vụ là gì?

+ Sản phẩm cuối cùng cần có là gì?

+ Cách thức trình bày/ đánh giá sản phẩm như thế nào?

Nhiệm vụ phải phù hợp với: mục tiêu hoạt động, trình độ HS, thờigian, không gian hoạt động và cơ sở vật chất, trang thiết bị

5.1.3 Kĩ thuật đặt câu hỏi

Trong dạy học theo phương pháp cùng tham gia, giáo viên thường phải

sử dụng câu hỏi để gợi mở, dẫn dắt học sinh tìm hiểu, khám phá thông tin,kiến thức, kĩ năng mới, để đánh giá kết quả học tập của học sinh; học sinhcũng phải sử dụng câu hỏi để hỏi lại, hỏi thêm giáo viên và các học sinh khác

về những nội dung bài học chưa sáng tỏ

Sử dụng câu hỏi có hiệu quả đem lại sự hiểu biết lẫn nhau giữa học sinh– giáo viên và học sinh – học sinh Kĩ năng đặt câu hỏi càng tốt thì mức độtham gia của học sinh càng nhiều; học sinh sẽ học tập tích cực hơn

Mục đích sử dụng câu hỏi trong dạy học là để:

- Kích thích, dẫn dắt học sinh suy nghĩ, khám phá tri thức mới, tạo điềukiện cho học sinh tham gia vào quá trình dạy học

- Kiểm tra, đánh giá kiến thức, kĩ năng của học sinh và sự quan tâm,hứng thú của các em đối với nội dung học tập

- Thu thập, mở rộng thông tin, kiến thức

Khi đặt câu hỏi cần đảm bảo các yêu cầu sau:

- Câu hỏi phải liên quan đến việc thực hiện mục tiêu bài học

- Ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu

- Đúng lúc, đúng chỗ

- Phù hợp với trình độ học sinh

- Kích thích suy nghĩ của học sinh

- Phù hợp với thời gian thực tế

- Sắp xếp thep trình tự từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp

- Không ghép nhiều câu hỏi thành một câu hỏi móc xính

- Không hỏi nhiều vấn đề cùng một lúc

5.1.4 Kĩ thuật các mảnh ghép

- Học sinh được phân thành các nhóm, sau đó giáo viên phân công cho

mỗi nhóm thảo luận, tìm hiểu sâu về một vấn đề của bài học Chẳng hạn:nhóm 1- thảo luận vấn đề A, nhóm 2- thảo luận vấn đề B, nhóm 3- thảo luậnvấn đề C, nhóm 4- thảo luận thảo luận vấn đề D,…

- HS thảo luận nhóm về vấn đề đã được phân công

- Sau đó, mỗi thành viên của các nhóm này sẽ tập hợp lại thành cácnhóm mới, như vậy trong mỗi nhóm mới sẽ có đủ các “chuyên gia” về vấn đề

A, B, C, D, và mỗi “ chuyên gia” về từng vấn đề sẽ có trách nhiệm trao đổilại với cả nhóm về vấn đề mà em đã có cơ hội tìm hiểu sâu ở nhóm cũ

5.1.5 Kĩ thuật “ Hỏi và trả lời”

Đây là kĩ thuật dạy học giúp cho học sinh có thể củng cố, khắc sâu các kiếnthức đã học thông qua việc hỏi và trả lời các câu hỏi

Kĩ thuật này có thể tiến hành như sau:

- Giáo viên nêu chủ đề

- Giáo viên (hoặc 1 học sinh) sẽ bắt đầu đặt một câu hỏi về chủ đề vàyêu cầu một học sinh khác trả lời câu hỏi đó

- Học sinh vừa trả lời xong câu hỏi đầu tiên lại được đặt tiếp một câuhỏi nữa và yêu cầu một học sinh khác trả lời

- Học sinh này sẽ tiếp tục quá trình trả lời và đặt câu hỏi cho các bạncùng lớp, Cứ như vậy cho đến khi giáo viên quyết định dừng hoạtđộng này lại

5.1.6 Kĩ thuật “Lược đồ Tư duy”

Lược đồ tư duy là một sơ đồ nhằm trình bày một cách rõ ràng những ýtưởng hay kết quả làm việc của cá nhân/ nhóm về một chủ đề

- Viết tên chủ đề/ ý tưởng chính ở trung tâm

- Từ chủ đề/ ý tưởng chính ở trung tâm, vẽ các nhánh chính, trên mỗinhánh chính viết một nội dung lớn của chủ đề hoặc các ý tưởng có liên quanxoay quanh ý tưởng trung tâm nói trên

- Từ mỗi nhánh chính vẽ tiếp các nhánh phụ để viết tiếp những nộidung thuộc nhánh chính đó

- Tiếp tục như vậy ở các tầng phụ tiếp theo

5.1.7 Phân tích phim Video

Phim video là một trong các phương tiện để truyền đạt nội dung bàihọc Phim nên tương đối ngắn gọn (5-20 phút) GV cần xem qua trước đểđảm bảo là phim phù hợp để chiếu cho các em xem

- Trước khi cho HS xem phim, hãy nêu một số câu hỏi thảo luận hoặcliệt kê các ý mà các em cần tập trung Làm như vây sẽ giúp các em chú ý tốthơn

- HS xem phim

- Sau khi xem phim video, yêu cầu HS làm việc một mình hoặc theo cặp vàtrả lời các câu hỏi hoặc viết tóm tắt những ý cơ bản về nội dung phim đãxem.

5 2 Áp dụng kĩ thuật dạy học tích cực vào phương pháp dạy học tích cực:

Kỹ thuật dạy học là những cách thức hành động của giáo viên và họcsinh trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quátrình dạy học Các kĩ thuật dạy học là những đơn vị nhỏ nhất của phươngpháp dạy học Các kỹ thuật dạy học tích cực có ý nghĩa đặc biệt trong việcphát huy sự tham gia tích cực của HS vào quá trình dạy học, kích thích tưduy, sự sáng tạo và sự cộng tác làm việc của HS Các kỹ thuật dạy học tíchcực có thể được áp dụng thuận lợi trong làm việc nhóm

Dạy học theo nhóm đang là một trong những phương pháp tích cực nhằmhướng tới mục tiêu giúp người học tham gia vào đời sống xã hội một cáchtích cực, tránh tính thụ động, ỷ lại Với phương pháp này, người học được làmviệc cùng nhau theo các nhóm nhỏ và mỗi một thành viên trong nhóm đều có

cơ hội tham gia vào nhiệm vụ đã được phân công sẵn Hơn nữa với phươngpháp này người học thực thi nhiệm vụ mà không cần sự giám sát trực tiếp, tứcthời của giảng viên

Để hoạt động dạy học theo nhóm có hiệu quả cần lưu ý đến các vấn đềsau:

5.2.1.Kích thích động cơ học tập của học sinh:

Động cơ học tập của người học được hình thành qua nhiệm vụ được phâncông Để có được một nhiệm vụ hấp dẫn, có khả năng kích thích động cơ họctập của học sinh cần đạt các đặc trưng: