van 7 tuan 10

- Trình bày cảm nghĩ về tấm lòng *Hướng dẫn bài kiểm tra văn: của nhà thơ đối với những người - Ôn lại các bài thơ thuộc văn học Trung đại Việt nam đã nghèo khổ?. học, nắm chắc nội dung,[r]

Trang 1

Tuần: 10 Ngày soạn: 22/ 10/ 2016

Văn bản:

NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ

( Hồi Hương Ngẫu Thư)

- Hạ Tri Chương -

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

- Cảm nhận tình yêu quê hương bean chặt, sâu đậm chợt nhói lên trong một tình huống ngẫu nhiên, bất ngờ được ghi lại một cách hóm hỉnh trong bài thơ that ngôn tứ tuyệt luật Đường

- Thấy được tác dụng của nghệ thuật đối và vai trò của câu cuối trong bài thơ tuyệt cú

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ:

1 Kiến thức:

- Sơ giản về tác giả Hạ Tri Chương

- Nghệ thuật đối và vai trò của câu kết trong bài thơ

- Nét độc đáo về tứ của bài thơ

- Tình cảm quê hương là tình cảm sâu nặng, bền chặt suốt cả cuộc đời

2 Kĩ năng:

- Đọc hiểu bài thơ tuyệt cú qua bản dịch tiếng Việt

- Nhận ra nghệ thuật đối trong bài thơ Đường

- Bước đầu so sánh bản dịch thơ và phiên âm chữ Hán

3 Thái độ:

- Giáo dục HS tình yêu quê hương của mình

C PHƯƠNG PHÁP:

- Vấn đáp, thảo luận

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định tổ lớp:

Lớp: 7A3 : Sĩ số: … Vắng:…… (P:………; KP:……… ) Lớp: 7A4 : Sĩ số: … Vắng:…… (P:………; KP:……… ) Lớp: 7A5 : Sĩ số: … Vắng:…… (P:………; KP:……… )

2 Kiểm tra bài cũ:

Đọc diễn cảm bài thơ “Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh”,nêu ý nghĩa của bài thơ?

3 Bài mới : GV giới thiệu bài

Xa quê nhớ quê là lẽ tất nhiên, nhưng về quê mà vẫn còn ngậm ngùi mới là điều lạ đó chính là tình cảm của nhà thơ Hạ Tri Chương trong bài thơ “Hồi hương ngẫu thư” …

*HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu chung.

(5’)

(?) Em hãy giới thiệu vài nét về tác

giả Hạ Tri Chương và hoàn cảnh sáng

tác bài thơ?

I GIỚI THIỆU CHUNG

1 Tác giả:

+ Hiệu là Tứ Minh cuồng khách + Làm quan trên 50 năm

2 Tác phẩm:

- Bài thơ được sang tác nhân một chuyến tác giả về thăm quê

- Thểloại:

- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

Trang 2

*HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn HS

đọc tìm hiểu văn bản.

- Bản phiên âm: nhịp 4/3, riêng câu 4

nhịp 2/5 giọng chậm, buồn, riêng câu

3 giọng hơi nhạc nhiên, câu 4 giọng

hỏi, cao hơn và nhấn mạnh

- Giáo viên yêu cầu học sinh giải

nghĩa tất cả các từ trong bản phiên

âm

(?) Qua tựa đề, em thấy sự biểu hiện

tình yêu quê hương trong bài thơ có gì

đáng chú ý? (Em hiểu thế nào về từ

“ngẫu”? tại sao lại “ngẫu nhiên viết”?)

(?) Ở câu 1 tác giả sử dụng biện pháp

nghệ thuật nào? (HS yếu)

(?) Hai câu thơ đầu những từ nào đối

lập nhau về nghĩa? Phép đối ở đây

làm nổi bật điều gì?

(?) Em hãy phân tích phép đối trong

câu thứ 2, cho biết hiệu quả nghệ

thuật của nó? (HS khá giỏi)

(?) Có một tình huống bất ngờ nào

xảy ra khi nhà thơ vừa đặt chân về

đến làng ?

(?) Tại sao lại có thể xảy ra chuyện

như thế?

(?) Điều đó tác động như thế nào đến

thái độ và tâm trạng nhà thơ?

(HSTL trong 3 phút)

(?)Cho biết ND và NTcủa bài thơ?

* HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự

học

- Học thuộc bản dịch thơ + ghi nhớ

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1 Đọc-hiể chú thích 2.Tìm hiểu văn bản

a Hai câu đầu

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi Hương âm vô cải, mấn mao tồi

 Phép đối, lời kể – tả chân thực, sâu sắc

 Quãng đời xa quê làm quan đã làm thay đổi về vóc người, tuổi tác nhưng giọng nói quê nhà vẫn không thay đổi

b Hai câu cuối

Nhi đồng tương kiến, bất tương thức Tiếu vấn: khách tòng hà xứ lai?

 Giọng điệu bi hài, hóm hỉnh

 Nhà thơ ngỡ ngàng, xót xa khi bị coi là khách lạ ngay trên chính quê hương của mình

3 Tổng kết:

a Nghệ thuật: Sử dụng yếu tố tự sự, câu tứ độc đáo.

Sử dụng biện pháp tiểu đối hiệu quả Có giọng điệu bi hài thể hiện ở hai câu cuối

b Nội dung: Tình quê hương là một trong những tình

cảm lâu bềnvà thiêng liêng nhất của con người

* Ý nghĩa văn bản: Tình quê hương là một trong

những tình cảm lâu bền và thiêng liêng nhất trong mỗi con người

III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

* Bài cũ: Học thuộc bản dịch thơ + ghi nhớ

* Bài mới: Chuẩn bị: soạn bài Từ đồng nghĩa.

E RÚT KINH NGHIỆM:

+ Học sinh:

+ Giáo viên :

. - & -

Trang 3

Tuần: 10 Ngày soạn: 22/ 10/ 2016

Văn bản:

( Hướng dẫn đọc thêm ) BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

( MAO ỐC VỊ THU PHONG SỞ PHÁ CA )

Đỗ Phủ

-A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

- Hiểu giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của tác phẩm

- Thấy được đặc điểm bút pháp hiện thực của nhà thơ Đỗ Phủ được thể hiện trong bài thơ

- Sơ giản về tác giả Đỗ Phủ

- Giá trị hiện thực: phản ánh chân thực cuộc sống của con người

- Giá trị nhân đạo: thể hiện hoài bão cao cả và sâu sắc của Đỗ Phủ, nhà thơ của những người nghèo khổ bất hạnh

- Vai trò và ý nghĩa của yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình; đặc điểm bút pháp hiện thực của nhà thơ Đỗ Phủ trong bài thơ

2 Kĩ năng:

- Đọc-hiểu văn bản thơ nước ngoài qua bản dịch tiếng Việt

- Rèn kĩ năng đọc-hiểu, phân tích bài thơ qua bản dịch tiếng Việt

3 Thái độ:

- Yêu mến nhà thơ Đỗ Phủ, thương yêu và thông cảm với những người ngèo khổ

- Vấn đáp, thuyết trình, bình giảng

2 Kiểm tra bài cũ:

Em hãy đọc thuộc lòng bài thơ: “Hồi hương ngẫu thư”

Hãy cho biết tâm trạng của tác giả mới bước về quê?

Nếu như Lý Bạch được mệnh danh là “Tiên thơ” mang một tâm hồn tự do, hào phóng thì

Đỗ Phủ lại chính là một nhà thơ hiện thực lớn nhất trong lịch sử thơ ca cổ điển Trung Quốc Thơ ông được mệnh danh là “Thi sử” vì thơ ông phản ánh một cách chân thực, sâu sắc bộ mặt xã hội đương thời ->Tìm hiểu Đỗ Phủ và bài thơ

* HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu

chung

(?) Dựa vào chú thích trong SGK,

em hãy nêu vài nét về cuộc đời và sự

nghiệp văn học của nhà thơ Đỗ Phủ

(HS yếu)

(?) Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh

I GIỚI THIỆU CHUNG

1 Tác giả:

- Nhà thơ nổi tiếng đời Đường (Trung Quốc)

- Được mệnh danh là “thi thánh”

2 Tác phẩm:

- Thể thơ: cổ thể

Trang 4

nào? Em hiểu gì khi đọc tựa đề của

bài thơ?

*HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn tìm

hiểu văn bản

Hướng dẫn đọc: giọng vừa kể, vừa

tả, vừa bộc lộ cảm xúc buồn bã, bất

lực, cay đắng ở 3 khổ đầu; giọng

phấn chấn hơn ở khổ cuối

-

(?) Trong 4 nội dung đó, nội dung

nào phản ánh nỗi khổ của người

nghèo trong hoạn nạn? Nội dung nào

phản ánh ước vọng của tác giả?

(?)Tìm những nỗi khổ được nhà thơ

thể hiện trong bài thơ? (HS yếu)

(?) Đã khổ vì nhà bị tốc mái, nhà

thơ còn khổ thêm vì lí do gì khác?

(?) Trong các khổ thơ này, tác giả

đã kết hợp các phương thức biểu đạt

nào?

(?) Bài thơ thể hện ước mơ gì của

nhà thơ?Qua đây em thấy dược tình

cảm gì của Đỗ Phủ đối với người

nghèo?

*HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự

học

- Trình bày cảm nghĩ về tấm lòng

của nhà thơ đối với những người

nghèo khổ

*Hướng dẫn bài kiểm tra văn:

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN 1.Đọc và tìm hiểu từ khó

2 Tìm hiểu văn bản

a Nội dung:

* Nỗi khổ của người nghèo trong cơn hoạn nạn.

* Tháng tám…gió thét già

Cuộn mất ba lớp tranh…

* Trẻ con khinh ta già…

… cướp giật ngay trước mặt gào chẳng được lòng ấm ức

* Mền vải lạnh tựa sắt

nhà dột chẳng chừa đâu

 Mất mát về của cải do thiên tai, đau lòng vì cuộc sống cùng cực làm thay đổi tính cách trẻ thơ, hoàn cảnh gia đình nghèo túng, khó khăn những nỗi khổ cứ dồn dập

* Ước mơ của tác giả

… Nhà rộng muôn nghìn gian

… Che khắp thiên hạ

…Riêng lều ta nát chịu rét cũng được

 Ước mơ cao cả, chan chứa lòng vị tha và tinh thần nhân đạo của nhà thơ: yêu thương người nghèo, mong muốn

họ được ấm no hạnh phúc

b Nghệ thuật: - Viết theo bút pháp hiện thực, tái hiện

lại các chi tiết, các sự việc nối tiếp, từ đó khắc hoạ bức tranh về cảnh ngộ của những người nghèo khổ

- Sử dụng các yếu tố miêu tả tự sự và biểu cảm

3 Tổng kết:

- Ghi nhớ SGK/134)

Ý nghĩa: Lòng nhân ái vẫn còn tồn tại ngay cả khi con

người phải sống trong hoàn cảnh nghèo khổ, cùng cực

* Bài cũ: Trình bày cảm nghĩ về tấm lòng của nhà thơ

đối với những người nghèo khổ

* Bài mới: Soạn bài: Tứ đồng nghĩa.

*Hướng dẫn bài kiểm tra văn:

- Ôn lại các bài thơ thuộc văn học Trung đại Việt nam đã học, nắm chắc nội dung, nghệ thuật, thể loại, tác giả của các bài thơ đó

- Ôn lại nội dung các bài ca dao về tình cảm gia đình

+ Học sinh:

+ Giáo viên :

Trang 5

. - & -

Tiếng việt:

TỪ ĐỒNG NGHĨA

- Hiểu được thế nào là từ đồng nghĩa, phân loại từ đồng nghĩa, phân biệt được sắc thái khác nhau giữa từ đồng nghĩa hoàn toàn và đồng nghĩa không hoàn toàn

- Nâng cao kĩ năng sử dụng từ đồng nghĩa

- Hiểu được thế nào là từ đồng nghĩa, phân biệt từ đồng nghĩa hoàn toàn và không hoàn toàn

2 Kĩ năng:

- Nâng cao kĩ năng sử dụng từ đồng nghĩa

3 Thái độ:

- GD HS có ý thức sử dụng từ đồng nghĩa phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

2 Kiểm tra bài cũ: (5’)

- Đọc thuộc lòng, nêu ý nghĩa bài thơ “Hồi hương ngẫu thư”?

TV có vốn từ vựng rất phong phú, chính vốn từ vựng phong phú đó làm cho TV thêm giàu

và đẹp.Trong đó các từ cùng nghĩa ta gặp rất nhiều Vậy để hiểu được thế nào là từ đồng nghĩa, hôm nay chún ta cùng tìm hiểu về bài Từ đồng nghĩa

* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu chung

(?) Dựa vào kiến thức cũ, hãy tìm các

từ có nghĩa giống với mỗi từ: rọi,

trông?

(?) Hãy đặt câu với mỗi từ em vừa tìm

được

Từ trông trong bản dịch thơ có nghĩa

là “nhìn để nhận biết” Ngoài ra, còn

có các nghĩa sau:

- Coi sóc, giữ gìn cho yên ổn

- Mong

(?) Tìm từ đồng nghĩa với 2 nghĩa còn

lại của từ Trông?

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Thế nào là từ đồng nghĩa?

Ví dụ 1:

- Rọi: soi, chiếu, dọi…

- Trông: nhìn, ngó, liếc, quan sát…

 Các từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau

Ví dụ 2:

Trông: + coi sóc, giữ gìn (chăm sóc, trông coi ) + mong (mong chờ, trông mong…)

 Từ nhiều nghĩa thuộc nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau

Ghi nhớ:sgk.

Trang 6

(?)Theo em, từ trông có đặc điểm gì

về nghĩa? Thuộc từ nhiều nghĩa

(?) Từ ví dụ trên, em hiểu thế nào là từ

đồng nghĩa?

(?) Tìm từ đồng nghĩa với các từ sau:

cho, mẹ, bố, khen? Trao-tặng,

má-u-bầm, tuyên dương, biểu dương )

(?) So sánh nghĩa của từ quả và trái

trong 2 ví dụ trên Chúng có thể thay

thế cho nhau được không? Vì sao?

(?) Nghĩa của hai từ bỏ mạng và hi

sinh trong 2 ví dụ trên có gì giống và

khác nhau? Từ nào có sắc thái trang

trọng?

(?) Thử thay thế hai từ này cho nhau

và rút ra nhận xét

(?) Vậy từ đồng nghĩa có mấy loại?

(?)Trong các từ đồng nghĩa trên, nhóm

từ nào không thể thay thế cho nhau?

Vì sao?

(?) Từ đó em rút ra được điều gì về

việc sử dụng từ đồng nghĩa?

(?)Tìm những từ đồng nghĩa với nhau

và đặt câu

*HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn luyện

tập

GV cho HS làm phần luyện tập

Câu 1: Tìm từ HV đồng nghĩa?

Cá nhân

Câu 2: Tìm từ địa phương đồng nghĩa?

Nhóm

Câu 3: Phân biệt sắc thái nghĩa của từ?

Cá nhân

Câu 6: Chọn từ phù hợp sắc thái để

điền?

Nhóm

*HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn học

sinh tự học

- Viết đoạn văn ngắn trong đó có sử

dụng các từ đồng nghĩa

2 Các loại từ đồng nghĩa và cách sử dụng từ đồng nghĩa

Ví dụ 1 :

a Quả = trái

- Hai từ có sắc thái ý nghĩa trung hoà nên thay thế được cho nhau

 Từ đồng nghĩa hoàn toàn

b Bỏ mạng đều chết chết vô ích ( khinh bỉ)

Hy sinh chết vì nghĩa vụ( kính trọng)

Giống nhau khác nhau

- Hai từ có sắc thái ý nghĩa khác nhau nên không thể thay thế cho nhau

 Từ đồng nghĩa không hoàn toàn

Ghi nhớ: SGK 3.Cách sử dụng từ đồng nghĩa

- Từ đồng nghĩa hoàn toàn thay thế được cho nhau

- Từ đồng nghĩa không hoàn toàn không thay thế được cho nhau nên khi nói, viết cần lựa chọn từ ngữ cho phù hợp với văn cảnh

II LUYỆN TẬP BT1: Tìm từ Hán Việt đồng nghĩa

Gan dạ = can đảm Nhà thơ = thi nhân

Mổ xẻ = giải phẫu Thay mặt = đại diện Của cải = tài sản Chó biển = hải cẩu Đòi hỏi = yêu cầu Năm học = niên học

BT3: Tìm một số từ địa phương đồng nghĩa vời từ

toàn dân

Mũ = nón Hòm = rương Muỗng = thìa Bao diêm = hộp quẹt, bật lửa Muôi = vá Dứa = thơm

BT5: Phân biệt nghĩa

An: sắc thái bình thường Xơi: sắc thái lịch sự, xã giao Chén: sắc thái thân mật, thông tục Yếu đuối: sự thiếu hẳn sức mạnh về thể chất hoặc tinh thần

BT6: Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống

Thành quả – thành tích Ngoan cố – ngoan cường Nghĩa vụ – nhiệm vụ

* Bài cũ: Viết đoạn văn ngắn trong đó có sử dụng

các từ đồng nghĩa

* Bài mới:Soạn bài Cách lập ý cho bài văn biểu cảm

+ Học sinh:

Trang 7

+ Giáo viên :

. - & -

Tập làm văn:

CÁCH LẬP Ý CỦA BÀI VĂN BIỂU CẢM

- Hiểu những cách lập ý đa dạng của bài văn biểu cảm để có thể mở rộng phạm vi, kĩ năng làm văn biểu cảm

- Nhận ra cách viết của mỗi đoạn văn

- Ý và cách lập ý trong bài văn biểu cảm

- Những cách lập ý thường gặp của bài văn biểu cảm

2 Kĩ năng:

- Biết vận dụng cách lập ý hợp lí với các đề văn cụ thể

3 Thái độ:

- GD HS tình yêu quê hương , đất nước , người thân

2 Kiểm tra bài cũ: (5’)

- Vì sao trước khi viết ta phải tìm hiểu đề, tìm ý cho bài văn?

Muốn làm bài văn biểu cảm hay, các em phải có nhiều cách lập ý Để giúp các em có thể

mở rộng phạm vi lập ý và kĩ năng viết văn biểu cảm ta sẽ tìm hiểu bài học hôm nay.

* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu chung.

Gọi HS đọc đoạn văn viết về cây tre

(?) Cây tre có công dụng gì trong đời

sống con người?

(?) Trong tương lai cái gì sẽ thay thế tre?

(HS khá yếu)

(?) Tác giả bày tỏ tình cảm với cây tre

bằng cách nào?

Gọi học sinh đọc đoạn văn về con gà đất

(?) Niềm say mê con gà đất của tác giả

bắt nguồn từ suy nghĩ nào?

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Những cách lập ý của bài văn biểu cảm

Ví dụ:sgk/117

a/ Nứa tre chia ngọt sẻ bùi …

… rồi đây lớn lên sẽ quen dần với sắt thép và xi măng cốt sắt …

Ngày mai … sắt thép có thể nhiều hơn tre nữa …

 Liên hệ hiện tại với tương lai

b/ …say mê con gà đất … được hoá thân thành con

gà đất … như người nghệ sĩ thổi kèn đồng…đồ

Trang 8

(?) Từ hình ảnh con gà đất, tác giả phát

hiện ra điều gì về đặc điểm của đồ chơi?

Đặc điểm ấy gây cho tác giả những suy

nghĩ và liên tưởng gì

(?) Tình cảm của người viết đối với cô

giáo bắt nguồn từ ký ức hay hiện tại?

Giải thích? (HS khá giỏi)

(?) Hính ảnh cô giáo được tôn vinh như

thế nào trong suy nghĩ và tình cảm của

người viết?

(?) Tình cảm của tác giả đối với mẹ

được khởi phát từ những quan sát, miêu

tả trực tiếp hay từ trong tâm tưởng? Giải

thích?

(?) Tại sao tình cảm của tác giả đối với

người mẹ vừa tha thiết, vừa thấp thoáng

nỗi buồn day dứt, ân hận? (HS khá giỏi)

(?) Để tô đậm tình cảm của mình, tác giả

đã dùng biện pháp miêu tả như thế nào?

* HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn luyện

tập.

GV hướng dẫn HS tập lập ý theo một đề

văn cụ thể

* HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự học

- Nhận biết cách lập ý ở một đoạn văn

nhất định

- Lập ý cho bài văn: cảm xúc về mái

trường thân yêu

chơi hấp dẫn bởi tính mong manh…giống như một linh hồn

 Hồi tưởng quá khứ và suy nghĩ hiện tại

c/ …em vẫn sẽ nhớ đến cô …tìm gặp cô … nghe tiếng một cô giáo giảng bài… như nghe tiếng nói của cô … không bao giờ em có thể quên cô được

Tưởng tượng tình huống, hứa hẹn, mong uớc

d/ …chỗ nào cũng thấy bóng u…chợt nhìn u … giật mình … không phải là u… U tôi già đi từ bao giờ?

 Quan sát, suy ngẫm + Ghi nhớ: SGK/121

II LUYỆN TẬP

- Lập ý cho đề văn: cảm xúc về vườn nhà

Dàn bài:

a) MB: Giới thiệu vườn và tình cảm đối với vườn nhà

b) TB: Miêu tả vườn, lai lịch vườn

- Vườn và cuộc sống vui, buồn của gia đình

- Vườn và lao động của cha mẹ

- Vườn qua bốn mùa

c) KB: Cảm xúc về vườn nhà

* Bài cũ: Nhận biết cách lập ý ở một đoạn văn

nhất định

- Lập ý cho bài văn: cảm xúc về mái trường thân yêu

* Bài mới: Ôn kiến thức Kiểm tra văn.

+ Học sinh:

+ Giáo viên :

. - & -

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	22,62 KB