Quyết định hành chính

Quyết định hành chính

Chương 7

QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH

Nội dung của bài:

III TÍNH HỢP PHÁP VÀ HỢP LÝ CỦA

QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH.

II THỦ TỤC BAN HÀNH CÁC LOẠI QUYẾT

ĐỊNH HÀNH CHÍNH

I KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI

QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH

I KHÁI NIỆM – ĐẶC ĐIỂM – PHÂN LOẠI QĐHC

1.Khái niệm:

- Quyết định và Quyết định pháp luật

=> “Quyết định” là hành động, là quá trình hay kết quả của hành động, quá trình Cách hiểu

nào là toàn diện?????

- Các quan điểm khác nhau về QĐHC: 3 quan điểm

- QĐ1: QĐHC là

- Định nghĩa QĐHC

• - Phân biệt QĐHC với các quyết định pháp

luật khác

• + Với QĐPL do Quốc hội, UBTVQH ban hành;

• + Với Quyết định hành chính được dùng trong luật như luật khiếu nại, tố cáo; Luật Tố tụng hành chính);

• + Với Quyết định của Tòa án nhân dân các cấp;

• + Với các VB hành chính, công văn thông

thường (công văn, báo cáo, văn bằng, chứng nhận, biên bản…)

2 Đặc điểm

* Đặc điểm chung: Các đặc điểm chung này giống

như các quyết định pháp luật khác

- QĐHC mang tính ý chí

- QĐHC mang tính quyền lực nhà nước

- QĐHC mang tính pháp lý Vì hai lý do:

QĐHC đem lại sự thay đổi trong cơ chế điều chỉnh pháp luật: hoạch định chủ trương, chính sách cho hoạt động QL; làm thay đổi cơ sở pháp lý trực tiếp điều chỉnh hoạt động QL; làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt các QHPLHC cụ thể

QĐHC được pháp luật quy định chặt chẽ về nội dung, hình thức, thủ tục ban hành

* Đặc điểm riêng:

- QĐHC có tính dưới “luật” => Các quyết định pháp luật khác có mang tính dưới “luật” không?

- QĐHC được ban hành bởi rất nhiều chủ thể có thẩm quyền

- QĐHC có phạm vi tác động là hoạt động hành chính

- QĐHC có nhiều tên gọi khác nhau theo quy định của pháp luật

3 Phân loại Quyết định hành chính

a Theo hình thức thể hiện:

- QĐHC thể hiện dưới dạng văn bản:

- QĐHC thể hiện dưới các dạng khác như mật hiệu, còi hiệu, biển báo, lệnh miệng, hành vi công vụ…

Ví dụ: Điều 15 Nghị định 134/CP quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002

quy định “Khi phát hiện vi phạm hành chính, người có

thẩm quyền xử phạt phải ra quyết định đình chỉ ngay hành vi vi phạm Quyết định đình chỉ có thể là quyết định bằng văn bản hoặc quyết định thể hiện bằng lời nói, còi, tín hiệu hoặc các hình thức khác tuỳ từng trường hợp vi phạm cụ thể”.

b Căn cứ vào nội dung pháp lý: 3 loại

- Quyết định chủ đạo;

- Quyết định quy phạm;

- Quyết định cá biệt (văn bản áp dụng quy phạm pháp luật);

Căn cứ vào mục đích ban hành quyết định cá biệt, có thể chia quyết định cá biệt thành hai loại: quyết định cá biệt

để tổ chức, điều hành và quyết định cá biệt để xử lý vi phạm hành chính

Cần lưu ý trong loại quyết định cá biệt để tổ chức điều hành có những quyết định cá biệt mang tính tư pháp có giá trị như một bản án hay một quyết định của Tòa án (còn gọi

là quyết định “nửa tư pháp” – “Quasi judicial acts”)

c Căn cứ vào chủ thể ban hành Quyết định hành chính

+ Quyết định hành chính do Chính phủ ban hành: Nghị quyết, Nghị định

+ Quyết định hành chính do Thủ tướng Chính phủ ban hành: Quyết định, Chỉ thị

+ Quyết định hành chính do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ban hành: Quyết định, Chỉ thị, Thông tư

+ Quyết định hành chính liên tịch:

- Nghị quyết LT: UBTVQB/CP – Tổ chức CTXH cấp TW

- Thông tư LT: CATANDTC – VTVKSNDTC – Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ

• + Quyết định hành chính do UBND và Chủ

tịch UBND các cấp ban hành: Quyết định, chỉ

thị

• + Quyết định hành chính của các chủ thể

khác.

II QUY TRÌNH XÂY DỰNG - BAN HÀNH QUYẾT

ĐỊNH HÀNH CHÍNH

* Thứ nhất, sáng kiến ban hành;

* Thứ hai, chuẩn bị dự thảo;

* Thứ ba, trình dự thảo lên cơ quan có thẩm quyền

ban hành;

* Thứ tư, thảo luận và thông qua dự thảo;

* Thứ năm, truyền đạt đến cơ quan và người có trách

nhiệm thi hành;

Lưu ý: Ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn”(Đ 75

– Luật 2008)

III TÍNH HỢP PHÁP VÀ TÍNH HỢP LÝ CỦA QUYẾT

ĐỊNH HÀNH CHÍNH

Khi ban hành quyết định, Chủ thể ban hành cấn chú ý đến những lưu

ý sau: (Điều 36 – Luật 2008)

a) Sự cần thiết ban hành, đối tượng, phạm vi điều chỉnh của văn bản;

b) Sự phù hợp của nội dung dự thảo văn bản với đường lối, chủ

trương, chính sách của Đảng;

c) Tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của dự thảo với hệ

thống pháp luật và tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan;

d) Tính khả thi của dự thảo văn bản;

đ) Ngôn ngữ, kỹ thuật soạn thảo văn bản

Đó là sự pháp lý hóa các yêu cầu tính hợp pháp và hợp lý của quyết

định hành chính.

1 Yêu cầu về tính hợp pháp của Quyết định

hành chính

+ QĐHC phải được ban hành đúng thẩm quyền về

hình thức và nội dung

+ QĐHC phải được ban hành dựa trên cơ sở pháp lý

là văn bản của các cơ quan quyền lực nhà nước, cơ quan hành chính nhà nước cấp trên + QĐHC phải được ban hành theo đúng trình tự, thủ

tục do pháp luật quy định

2 Yêu cầu về tính hợp lý của QĐHC

+ QĐHC được ban hành phải có khả năng thi hành trong thực tiễn cuộc sống

+ QĐHC được ban hành phải đảm bảo sự phù hợp lợi ích giữa nhà nước và nhân dân

+ QĐHC được ban hành phải có ngôn ngữ, văn phong chuẩn mực, đáp ứng được yêu cầu về tính chính xác, tính dễ hiểu, tính khách quan, tính lịch sự

và tính khuôn mẫu của văn bản

+ Quyết định quản lý phải được ban hành kịp thời, đúng lúc, đáp ứng nhu cầu được điều chỉnh của các quan hệ xã hội

* So sánh tính hợp pháp và tính hợp lý của QĐHC:

- Những biểu hiện của tính hợp pháp được pháp luật quy định khá rõ ràng và dễ thấy nhưng tính hợp lý thì không

- Tính hợp pháp và tính hợp lý có mối quan hệ chặt chẽ với nhau nhưng không thể đồng nhất với nhau

+ QĐHC hợp pháp, không hợp lý + QĐHC hợp lý, không hợp pháp

-• Những trường hợp tính hợp pháp và hợp lý

mâu thuẫn nhau:

– Thay đổi theo thời gian làm “biến dạng” tính hợp lý

– Do đặc điểm vùng miền, địa phương => Tính hợp lý cục bộ bị lu mờ trước tính hợp lý chung

– Do trình độ kỹ thuật lập pháp, ‘tầm nhìn” của người

ban hành

• Xét trên phương diện pháp chế thì tính hợp

pháp cần được bổ sung kịp thời bởi tính hợp lý;

3 Hậu quả của việc không tuân thủ các yêu cầu về tính hợp pháp và hợp lý của QĐHC.

a Hậu quả không tuân thủ các yêu cầu hợp pháp.

Một quyết định hành chính không được ban hành không đúng pháp luật về nội dung, hình thức, thủ tục, thẩm quyền thì tùy mức độ vi phạm có thể bị vô hiệu một phần hoặc toàn bộ.

- Đình chỉ QĐHC được ban hành;

- Sửa đổi QĐHC được ban hành (tự sửa đổi);

- Bãi bỏ QĐHC được ban hành.

- Ngoài các hậu quả pháp lý trên, có thể có các biện pháp khác kèm theo như: khôi phục lại tình trạng cũ, bồi thường thiệt hại,hoặc truy cứu trách nhiệm đối với người có lỗi (khả thi không?????)

b Hậu quả của việc không tuân thủ các yêu

cầu hợp lý

- Bãi bỏ ngay hoặc sửa đổi quyết định

- Với quyết định ban hành không hợp lý thường rất

khó truy cứu trách nhiệm cá nhân

- Ai là người kết luận tính không hợp lý của

QĐHC?

- Cần phân biệt hậu quả không hợp lý của quyết

định quản lý tại thời điểm được ban hành với sự bất hợp lý do “phản ứng” tự nhiên của vận động xã hội