quyết định hành chính cũng như vai trò của nó trong quản lí hành chính nhà nước

Một trong những biểu hiện của việc thực hiện quyền lực nhà nước là ra các quyết định pháp luật.. Theo Từ điển giải thích từ ngữ luật học Nhà xuất bản Công an nhân dân, 1999 thì Quyết địn

MỤC LỤC

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Hiện nay,khi xã hội đang có nhiều sự thay đổi kèm theeo đó là việc phải quản lí thế nào để cho đúng cho phù hợp đó chính là vấn đề đặt ra cho các cơ quan quản lí nhà nước Và để quản lí tốt cũng như là phù hợp thì các cơ quan quản lí hành chính nhà nước đẵ ban hành các quyết định để mà quản lí,và đó là yếu tố chủ yếu và quan trọng giúp cho các cơ quan quản lí nhà nước thực hiện tốt cũng như hoàn thành được nhiệm vụ của mình

Sau đây để hiểu rõ hơn về khái niệm quyết định hành chính cũng như vai trò của

nó trong quản lí hành chính nhà nước thì sau đây tôi xin đi phân tích làm rõ hơn vấn

đề này để

II NỘI DUNG

1 Khái niệm quyết định hành chính

a) Quyết định là gì?

Theo Từ điển Tiếng Việt (Nhà xuất bản khoa học xã hội - 1997) thì “quyết định là định một cách chắc chắn, với ý nhất định phải thực hiện” Theo Giáo trình Luật

Hành chính (Khoa Luật Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, 1994) thì khái niệm quyết định được bắt nguồn từ thuật ngữ La tinh “Actus” (nghĩa là hành động).Theo nghĩa hiểu thông thường quyết định còn là việc lựa chọn một phương án tối ưu nhất trong nhiều phương án để giải quyết một vấn đề

b) Quyết định hành chính là gì?

Quyền lực nhà nước được thực hiện chủ yếu thông qua hoạt động của bộ máy nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp Một trong những biểu hiện của việc thực hiện quyền lực nhà nước là ra các quyết định pháp luật Quyết định pháp luật bao gồm quyết định của cơ quan lập pháp, cơ quan tư pháp và cơ quan hành pháp.Đối với quyết định của cơ quan hành pháp hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau chính vì vậy, việc làm rõ khái niệm của loạicủa khái niệm là rất cần thiết

Theo Từ điển giải thích từ ngữ luật học (Nhà xuất bản Công an nhân dân, 1999) thì Quyết định hành chính là “Kết quả của sự thể hiện ý chí quyền lực đơn phương của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, những người có chức vụ, các tổ chức và cá nhân nhà nước được Nhà nước trao quyền, thực hiện trên cơ sở luật và để thi hành pháp luật, theo trình tự và hình thức do pháp luật quy định hướng tới việc thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính trong lĩnh vực hoặc vấn đề được phân công phụ trách”.Điều 12 của Hiến pháp 1992 nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam quy định “Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật” Những quy định này đã được cụ thể hóa trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.Quyết định hành chính là mệnh lệnh điều hành của các chủ thể quản lý hành chính Nhà nước, được thông qua theo một thể thức, trình tự nhất định nhằm thực hiện một mục đích hay một công việc cụ thể Quyết định hành chính là biện pháp giải quyết công việc của chủ thể

quản lý hành chính trước một tình huống đang đặt ra, là sự phản ứng của chủ thể quản lý hành chính Nhà nước trước một tình huống đòi hỏi phải có sự giải quyết của Nhà nước theo thẩm quyền do luật định.Việc ban hành quyết định hành chính là nhiệm vụ của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền nhằm định ra chính sách, quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các quy phạm pháp luật hành chính

Như vậy, quyết định hành chính là kết quả của sự thể hiện ý chí quyền lực Nhà nước của các cơ quan hành chính Nhà nước hoặc của những người có chức vụ, người đại diện cho quyền lực hành chính nhất định

c) Đặc điểm của quyết định hành chính

Quyết định hành chính là một dạng của quyết định pháp luật vì vậy quyết định hành chính có những đặc điểm chung và riêng sau:

Về đặc điểm chung trước hết ta phải đề cập đến tính quyền lực nhà nước Việc thực hiện quyền lực nhà nước thường thể hiện dưới hình thức là những quyết định bằng văn bản, trong số những quyết định thành văn đó thì những quyết định do chủ thể quản lí hành chính ban hành rất nhiều Tính quyền lực nhà nước trước hết thể hiện ngay ở hình thức của những quyết định bởi lẽ theo quy định của pháp luật thì chỉ có cơ quan nhà nước mới được đơn phương ra các quy định của pháp luật xuất phát từ những lợi ích chung (theo quy định của luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì các tổ chức xã hội chỉ được phép kết hợp với cơ quan nhà nước để ra một số quyết định cần thiết) Tính quyền lực,đơn phương của quyết định hành chính còn được thể hiện rõ ở nội dung và mục đích của quyết định Để thực thi quyền hành pháp trên cơ sở luật và để thi hành luật,quyết định hành chính luôn thể hiện tính mệnh lệnh rất cao , chính vì vậy tinh quyền lực nhà nước còn thể hiện ở tính đảm bảo thi hành của quyết định Về nguyên tắc ,mọi quyết định đều phải được thi hành,kể cả những quyết định có sự phản kháng từ phía đối tượng quản lí, có nghĩa là

quyết định sẽ được đảm bảo thi hành bằng những biện pháp cưỡng chế của nhà nước khi cần thiết

Tiếp đến là tính pháp lí của quyết định.quyết định hành chính như trên đã trình bày là kết quả của sự thể hiện ý chí nhà nước Do vậy ,các quyết định do nhà nước ban hành đều có những giá trị về mặt pháp lí Trước hết quyết định hành chính xuất hiện đã tác động ngay đến cơ chế điều chỉnh pháp luật ,quyết định hành chính có thể đưa ra những biện pháp hoặc những chủ trương lớn trong lĩnh vực quản lí hành chính.Mặt khác tính pháp lí của quyết định hành chính còn thể hiện ở việc làm xuất hiện quy phạm pháp luật ,thay thế hủy bỏ quy phạm pháp luật hoặc làm phát sinh thay đổi châm dứt một quan hệ pháp luật cụ thể.(quyết định áp dụng pháp luật) Ngoài những điểm chung nêu trên thì quyết định hành chính còn có một số đặc điểm riêng sau đây:

Thứ nhất, đó là tính dưới luật xuất phát từ vị trí chấp hành của cơ quan quyền lực nhà nước (chấp hành các quy định của hiến pháp và luật), nên các quyết định hành chính do các chủ thể có thẩm quyền trong hệ thống hành chính nhà nước ban hành là những văn bản dưới luật nhằm thi hành luật

Thứ hai, quyết định hành chính là những quyết định được nhiều chủ thể trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước ban hành, đó là những chủ thể ở trung ương,địa phương,những chủ thể có thẩm quyền chung cũng như những chủ thể có thẩm quyền chuyên môn

Thứ ba,quyết định hành chính có những mục đích và nội dung rất phong phú ,xuất phát từ những đặc điểm của hoạt động quản lí hành chính nhà nước Ngoài ra quyết định hành chính là những quyết định mà về mặt hình thức có những tên gọi khác nhau theo quy định của pháp luật như nghị quyết ,nghị định,thông tư

2 Vai trò của quyết định hành chính trong quản lí hành chính nhà nước.

Quyết định hành chính chiếm vị trí trung tâm trong hoạt động quản lí hành chính nhà nước là phương tiện không thể thiếu để các chủ thể quản lí hành chính

Nhà nước Quyết định hành chính chủ yếu nhằm mục đích đưa ra quyết định và các quyết định phải phù hợp với thực tiễn quản lí nhà nước và pháp luật nhằm tạo ra sự hài hòa thống nhất giữa quyết định với quy định hiện hành.Ngoài ra quyết định hành chính còn giúp cho bộ máy nhà nước nhất là bộ máy hành chính nhà nước hoạt động nhịp nhàng các quyền của công dân được thực hiện trên thực tế ,tạo ra chuyển biến về mọi mặt trong đời sống xã hội theo mục đính của quản lí nhà nước ,có vai trò quan trọng trong việc hoạch định chính sách chủ trương đường lối cho hoạt động quản lí và nó cũng đặt ra,sửa đổi ,bãi bỏ các quy phạm pháp luật hành chính hoặc làm thay đổi phạm vi hiệu lực của chúng.cùng với đó thì quyết định hành chính cũng

là cơ sở cho việc đánh giá năng lực cán bộ công chức và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước,tạo điều kiện cho các cơ quan nhà nước thưc hiện tốt và hoàn thành chức năng nhiệm vụ của mình

Xuất phát từ định nghĩa quyết định hành chính đã nêu ở trên có thể thấy vai trò quan trọng nhất của quyết định hành chính là “nhằm đưa ra các chủ trương ,biện pháp,đặt

ra các quy tắc xử sự hoặc áp dụng các nguyên tắc đó giải quyết một công việc cụ thể trong đời sống xã hội nhằm thực hiện chức năng quản lí hành chính nhà nước”

Và quyết định hành chính có vai trò chung nhất là nhằm thực hiện quyền hành pháp.Mỗi loại quyết định hành chính được ban hành để thực hiện một mảng quyền lực nhà nước ,đó là quyền lực nhà nước.khi thực hiện quyền hành pháp tức là thực hiện thi hành luật ,các cơ quan hành chính không có nhiệm vụ thi hành các quyết định của cơ quan quyền lực mà còn phải ban hành nhiều quyết định hành chính quy phạm

o Quyết định hành chính đưa ra chủ trương lớn trong lĩnh vực quản lý hành

chính

Quyết định nhằm đưa ra những chủ trương chính sách, những giải pháp lớn về quản

lý hành chính đối với cả nước, cả một vùng hay đối với một đơn vị hành chính nhất định

o Quyết định có giá trị cụ thể hóa, chi tiết hóa các quyết định lập pháp.

Trong thực tiễn, rõ ràng nhiều khi cũng có những quy định lập pháp chỉ điều chỉnh mức độ chung, trong khi đó hành pháp cần cụ thể linh hoạt để đáp ứng nhu cầu đa dạng của thực tiễn cuộc sống Bên cạnh hoạt động lập pháp bao giờ cũng tồn tại hoạt động lập quy để bảo đảm các nhu cầu ổn định, mềm dẻo, linh hoạt trong các quan hệ xã hội

o Quyết định hành chính điều tiết các vấn đề thực tiễn

Các văn bản pháp quy đưa ra các quy định còn các văn bản hành chính cá biệt thì biến quyết định thành hiện thực và cũng tạo cơ sở cho pháp luật được thi hành trong thực tế Các văn bản này nhằm mục đích tạo ra một hành lang pháp lý để các chủ thể pháp luật hành chính thực hiện được các quyền cũng như nghĩa vụ của mình trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Nó làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quan hệ pháp luật hành chính cụ thể

o Quyết định hành chính góp phần ổn định trật tự xã hội, tạo cơ hội quản lý tốt và phát triển xã hội.

Quyết định hành chính mang tính bắt buộc đối với mọi cá nhân, tổ chức cho nên trong những hoàn cảnh nhất định họ phải làm theo nhằm đưa ra các chuẩn mực ứng

xử và điều chỉnh các hành vi xử sự theo mong muốn thiết lập trật tự xã hội ổn định.Mặt khác, các biện pháp chế tài của luật hành chính không chỉ mang tính chất trừng trị người vi phạm mà quan trọng hơn nó có tác dụng giáo dục, răn đe người vi phạm không lặp lại vi phạm đó đồng thời ngăn chặn những hành vi mới xảy ra Chính nhờ đó mà trật tự an toàn xã hội được đảm bảo.Quyết định quản lý Nhà nước tạo cơ hội cho sự phát triển của xã hội theo định hướng chung của Nhà nước

3 Một số khó khăn ,hạn chế trong việc ra các quyết định hành chính.

Những tồn tại, khó khăn,hạn chế trong việc phát huy hiệu quả các quyết định hành chính Hiện nay, hoạt động xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện quyết định hành chính còn nhiều hạn chế, bất cập đã phần nào đã kéo lùi hiệu quả hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước

o Các văn bản quy phạm pháp luật của cấp dưới thường sao chép lại các quy định của cấp trên nên nhìn chung tính khả thi sau khi ban hành không cao, đến lúc thực hiện thì còn chung chung và chưa thực sự có hiệu quả Các quyết định của cấp dưới nhiều khi còn chưa làm rõ được nội dung, vấn đề giải quyết, chưa xác định được phương thức giải quyết vấn đề từ đó tạo ra nhiều kẽ hở pháp luật trong quản lý dẫn tới sai phạm phát sinh

o Nhiều quyết định hành chính ban hành còn chưa đúng thẩm quyền, đúng chủ thể, chưa phù hợp với pháp luật, chưa đáp ứng được đòi hỏi của thực tiễn cuộc sống Thậm chí, một số quyết định hành chính được ban hành trái với thẩm quyền, có dấu hiệu vi phạm pháp luật

o Các quyết hành chính được ban hành chưa thực sự đảm bảo được tính hợp pháp và hợp lý, cụ thể:

o Một số quyết định vẫn chưa thực sự đảm bảo được yêu cầu đối với nội dung và hình thức một quyết định Nhiều quyết định còn chưa đảm bảo được tính cụ thể, quyết định chưa có sự phân hóa theo từng vấn đề, từng đối tượng áp dụng hay từng chủ thể ban hành Có những quyết định được ban hành quy định còn quá chung chung gây khó khăn cho việc thực hiện nhưng cũng có những quyết định lại quy định quá chi tiết, không phù hợp với hoàn cảnh

o Quyết định chưa có tính tổng thể Nội dung của quyết định thường chỉ bó hẹp trong một lĩnh vực, một địa phương hay một hoàn cảnh cụ thể Việc ban hành quyết định

còn chưa gắn mục tiêu trước mắt với mục tiêu lâu dài; chưa tính đến việc tác động của quyết định đến các ngành, lĩnh vực khác

o Hiện nay nhiều cơ quan hành chính ban hành quyết định không thuộc phạm vi thẩm quyền vẫn xảy ra khá phổ biến đặc biệt là trong lĩnh vực xử phạt vi phạm hành chính Tình trạng quyết định của cấp dưới ban hành chưa đúng với quyết định của cấp trên cả nội dung và hình thức vẫn còn.Quyết định ban hành chưa phù hợp với lợi ích của nhà nước và của xã hội vẫn tồn tại

o Công tác rà soát và hệ thống hoá văn bản quy phạm pháp luật ở các cấp hàng năm chưa được quan tâm đúng mức Việc gửi văn bản phục vụ cho công tác kiểm tra chưa kịp thời và chưa đầy đủ theo quy định của pháp luật

o Nhiều quyết định hành chính được xây dựng không có tính khả thi cao, hay là việc

ra quyết định quá chậm chạp, gây khó khăn cho hoạt động quản lý

o Một số chủ thể ban hành quyết định còn chưa tính đến đối tượng chịu sự tác động

o Tính hiệu quả trong quá trình thực thi các quyết định hành chính chưa được một số chủ thể ban hành quyết định tính đến, cho nên, một số quyết định khi thực hiện đã vấp phải tình trạng “phản ứng” dữ dội, thậm chí là chống đối từ chính các chủ thể phải thi hành quyết định

o Nhiều quyết định ban hành sai nguyên tắc, sai thẩm quyền gây ảnh hưởng đến chất lượng đời sống của công dân nói chung và của chính đối tượng bị tác động trực tiếp bởi chính quyết định đó

o Nhiều địa phương còn né tránh việc kiểm tra văn bản nên đã không ban hành văn bản quy phạm pháp luật mà thay vào đó là ban hành nhiều văn bản cá biệt có chứa quy phạm pháp luật

o Công tác chuẩn bị nhằm triển khai thực hiện các quyết định của chủ thể ban hành vẫn còn chưa được tính đến trong phương án xây dựng và ban hành quyết định, còn coi các điều kiện để thi hành các quyết định chỉ là thứ yếu như cơ sở vật chất, phương tiện thi hành, cán bộ thực hiện, ngân sách, tài chính chưa bảo đảm được

yêu cầu đặt ra Chưa có kế hoạch tổng thể, dài hơi về việc xây dựng kế hoạch ban hành quyết định, dẫn đến những lúng túng, bị động trong hoạt động triển khai thực hiện

o Vấn đề thực thi còn gặp nhiều khó khăn vì trình độ cán bộ còn thấp, đặc biệt là cán

bộ xã, phường, vùng sâu, vùng xa

Việc thi hành quyết định hành chính còn chậm hoặc không được thi hành đặc biệt là các quyết định hành chính cá biệt gây bức xúc cho nhân dân

o Có những quyết định được ban hành nhưng lại không được thực hiện, việc thực hiện còn chưa đầy đủ hoặc thực hiện sai nội dung trong quyết định

o Nhiều cơ quan hành chính nhà nước còn chưa thật sự nghiêm túc nhìn nhận, đánh giá lại kết quả khi thực thi các văn bản quy phạm pháp luật hành chính

Một nguyên nhân nữa xuất phát từ người ra quyết định:

o Ra quyết định mà không nắm vững yêu cầu thực tế, giải quyết vấn đề một cách chung chung, không đủ cụ thể và hiện thực, không đủ độ chính xác, có thể hiểu và làm khác nhau

o Quá tin vào người tham mưu, người dự thảo và chấp bút; không điều tra kỹ lưỡng, không lắng nghe hết ý kiến của người tham gia, có sẵn định kiến, quá tin vào những hiểu biết của mình, từ đó quyết định một cách chủ quan phiến diện

o Ra quyết định mang tính chất thoả hiệp, nể nang, dựa dẫm vào cấp trên

o Ra quyết định không đúng thẩm quyền, không đủ căn cứ pháp lý

4 Giải pháp nâng cao hiệu quả của quyết định hành chính trong quản lí hành chính

nhà nước.

o Hoàn thiện các quy định pháp luật về quyết định hành chính

o Tăng cường các biện pháp đảm bảo thực hiện quyết định hành chính

o Đảm bảo tính hiệu lực và hiệu quả của quyết định hành chính

o Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, quản lý Nhà nước về ban hành, thực hiện quyết định hành chính

o Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức nói chung, cán bộ công chức làm công tác liên quan đến việc ban hành, thực hiện quyết định hành chính nói riêng

o Phát huy vai trò của cá đoàn thể quần chúng và nhân dân trong việc kiểm tra, giám sát các cơ quan nhà nước

o Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luậtCông tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật góp phần ngăn chặn, hạn chế vi phạm pháp luật, giữ vững an ninh, trật tự và an toàn xã hội, đồng thời phát huy vai trò cơ quan và cán

bộ tư pháp trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân

III KẾT LUẬN

Như vậy thông qua bài trên ta thấy được rằng Quyết định hành chính có vai trò rất quan trọng trong việc cụ thể hoá các văn bản luật, điều chỉnh các mối quan hệ xã hội phát sinh rất đa dạng và phức tạp cho nên quyết định hành chính nói riêng và Luật hành chính nói chung không nằm trong một văn bản cụ thể nhất định mà nằm trong nhiều văn bản khác nhau Mặt khác quyết định hành chính luôn luôn gắn liền với việc xử lý các tình huống mà tình huống thì biến động, chuyển biến theo thực tế của tình hình xã hội cho nên Luật hành chính không thể đóng khung trong một văn bản nhất định Qua đó ta thấy quyết định hành chính là một quyết định pháp luật, do

đó nó mang đầy đủ tính chất của một quyết định pháp luật mà đặc điểm quan trọng nhất là thể hiện tính ý chí, tính quyền lực của Nhà nước Quyết định hành chính thể hiện tính pháp lý rất cao, thể hiện ý chí quyền lực Nhà nước, thể hiện vai trò trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền khi ban hành để quản lý mọi mặt đời sống xã hội Trên thực tế thì những vai trò này diễn ra hàng ngày, hàng giờ trên toàn thể đất nước thông qua hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước.Qua đó ta cũng thấy được rằng quyết định hành chính là mật quyết định mang đầy đủ tính chất của một quyết định