Pháp luật về đầu tư giữa kỳ

Bài tập điểm bộ phận (giữa kỳ) môn pháp luật về đầu tư gồm phần đề tài về lý thuyết (bài tiểu luận ngắn) và phần bài tập nhận định đúng sai, bài tập tình huống cụ thể. Bài của nhóm mình được giảng viên chấm 9đ. Mong tài liệu sẽ là nguồn tham khảo giúp các bạn vượt qua môn học này. Chúc các bạn đạt được điểm cao. Đề tài của nhóm là so sánh hoạt động đầu tư trực tiếp, gián tiếp ra nước ngoài. Bài tập về thủ tục thực hiện đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài, ưu đãi đầu tư.

MÔN: LUẬT ĐẦU TƯ

ĐỀ TÀI: SO SÁNH HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP RA NƯỚC NGOÀI VÀ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ GIÁN TIẾP RA

NƯỚC NGOÀI.

(Bài tập điểm bộ phận (giữa kỳ) gồm phần đề tài về lý thuyết (bài tiểu luận ngắn) và phần bài tập nhận định đúng sai, bài tập tình huống cụ thể Bài của nhóm mình được giảng viên chấm 9đ Mong tài liệu sẽ là nguồn tham khảo giúp các bạn vượt qua môn học này Chúc các bạn đạt được điểm cao).

Mục lục

I Các điểm giống nhau của hai hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài và đầu

II Các điểm khác nhau của hai hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài và đầu

12 Các tác động tích cực của các hoạt động đầu tư 10

13 Các tác động tiêu cực của các hoạt động đầu tư 12

Lời nói đầu

Xuất hiện vào cuối thế kỉ XIX, hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài (FDI)nhanh chóng khẳng định được vị trí của mình trong hệ thống các quan hệ kinh tế quốc

tế FDI là một trong những nguồn quan trọng để bù đắp sự thiếu hụt về vốn, ngoại tệcủa các nước nhận đầu tư, đặc biệt là những nước kém phát triển Hầu hết các nướckém phát triển đều rơi vào cái vòng luẩn quẩn, đó là: thu nhập thấp, dẫn đến tiết kiệmthấp, vì vậy đầu tư thấp và hậu quả lại là thu nhập thấp Tình trạng luẩn quẩn nàychính là điểm nút khó khăn nhất mà các nước này phải vượt qua để hội nhập vào quỹđạo tăng trưởng kinh tế hiện đại Trở ngại lớn nhất đối với các nước này là vốn đầu tư,tuy nhiên để tạo vốn cho nền kinh tế nếu chỉ trông chờ vào tích luỹ nội bộ thì hậu quảkhó tránh khỏi là sự tụt hậu trong sự phát triển chung của thế giới Do đó FDI là cúhuých đột phá giúp các nước thoát khỏi cái vòng luẩn quẩn đó Lợi ích quan trọng màFDI mang lại đó là công nghệ kỹ thuật hiện đại, kỹ xảo chuyên môn, trình độ quản lýtiên tiến của các nước đi trước Đứng về lâu dài, đây là lợi ích căn bản nhất đối vớinước nhận đầu tư, FDI có thể thúc đẩy sự đổi mới kỹ thuật, trong các nước nhận đầu tưnhư là góp phần tăng năng suất của các yếu tố sản xuất, thay đổi cấu thành sản phẩm thúc đẩy sự phát triển của các nghề mới đặc biệt là những nghề đòi hỏi hàm lượngcông nghệ cao Vì thế nó có tác dụng đối với quá trình công nghệ hoá - hiện đại hoá,chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng trưởng nhanh ở các nước nhận đầu tư

Hoạt động đầu tư gián tiếp ra nước ngoài (FPI) thường thúc đẩy tạo điều kiện choviệc thu hút mở rộng đầu tư trực tiếp Đầu tư gián tiếp luôn kèm với các điều kiện ưuđãi cho nước nhận đầu tư nên có thể dùng nguồn vốn này thực hiện các dự án có mứcvốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài FPI có lợi cho cả nước đầu tư (khả năng lợinhuận cao hơn) và cho cả nước nhận đầu tư (có thêm vốn cổ phần) FPI thường dùngcác công cụ như đầu tư trái phiếu và đầu tư cổ phiếu (quỹ quốc gia thu từ tiền gửi đầu

tư cổ phiếu trực tiếp) Kinh nghiệm hoạt động kinh tế thị trường ở tất cả các nước hiệnnay cho thấy để phát huy tác dụng của công cụ quản lý kinh tế vĩ mô trong lĩnh vựcđiều hành tiền tệ, hay trong lĩnh vực thu hút đầu tư gián tiếp nước ngoài, Chính phủphải gia tăng các hoạt động nghiệp vụ trên thị trường mở trong việc điều hành tiền tệ.Giảm bớt các biện pháp quản lý bằng công cụ hành chính trên đối với loại thị trườngnày Khuyến khích các nhà đầu tư tích cực tham gia vào thị trường tài chính - tiền tệtrong nước

Đối với Việt Nam, một nước đang phát triển tiến hành Công nghiệp hóa – Hiệnđại hóa với một xuất phát điểm thấp Các nguồn lực kinh tế thì yếu kém, nhỏ lẻ Đây làmột trong những cản trở rất lớn đối với quá trình phát triển Ngoài ra, để thực hiệnthành công sự nghiệp Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đất nước, Việt Nam cần mộtlượng vốn đầu tư rất lớn để xây dựng, từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng kinh tế và

hạ tầng xã hội Do đó, việc huy động, sử dụng nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài(FDI) và thu hút nguồn vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) là một bước tiến có ýnghĩa vô cùng quan trọng Vậy hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài và hoạt độngđầu tư gián tiếp ra nước ngoài giống và khác nhau như thế nào và hai hoạt động này cóảnh hưởng cụ thể như thế nào đến Việt Nam

I Các điểm giống nhau của hai hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài và đầu tư gián tiếp ra nước ngoài.

❖ Cả Đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) và Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)đều đơn thuần là hoạt động đầu tư vốn ra nước ngoài, luồng vốn được luân chuyển từnước của người đầu tư sang nước sử dụng vốn đầu tư, và làm tăng lượng vốn và dự trữngoại tệ cho nước chủ nhà FDI và FPI xuất hiện do nhu cầu hội nhập kinh tế quốc tế

❖ Bên cạnh đó, cả hai hình thức này đều nhằm mục đích tạo lợi nhuận cho nhàđầu tư Để tạo ra lợi ích tốt nhất cho mình, nhà đầu tư có thể chọn cho mình cách thứcđầu tư phù hợp nhất, hoặc kết hợp cả hai hình thức trên Lợi nhuận của nhà đầu tư phụthuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp và tỷ lệ thuận với số vốn đầu tư Do

đó, tình hình hoạt động của doanh nghiệp là mối quan tâm chung của cả hai hoạt độngđầu tư này

❖ Do đều là hoạt động đầu tư quốc tế nên FDI và FPI chịu sự điều chỉnh củanhiều luật lệ khác nhau Mặc dù các hoạt động này chịu ảnh hưởng lớn từ luật phápnước tiếp nhận đầu tư, nhưng trên thực tế vẫn bị điều chỉnh bởi các điều ước, thông lệquốc tế và luật của bên tham gia đầu tư Do đó, để tạo một môi trường đầu tư lànhmạnh, tránh những xung đột và tranh chấp không đáng có, trong quá trình hội nhập vàphát triển, các nước nên có sự điều chỉnh luật lệ của mình gần và phù hợp với các điềuước, luật lệ quốc tế

II Các điểm khác nhau của hai hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài và đầu tư gián tiếp ra nước ngoài.

1 Khái niệm

1.1 Hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài là (FDI) là hoạt động đầu tư được

thực hiện nhằm thiết lập các mối quan hệ kinh tế lâu dài với một doanh nghiệp hoạtđộng trên lãnh thổ của một nền kinh tế khác nền kinh tế nước chủ đầu tư, mục đích củachủ đầu tư là giành quyền quản lý thực sự doanh nghiệp

1.2 Hoạt động đầu tư gián tiếp ra nước ngoài (FPI | Foreign Portfolio

Investment) là hình thứ đầu tư gián tiếp xuyên biên giới Nó chỉ các hoạt động mua tài

sản tài chính nước ngoài nhằm kiếm lời Hình thức đầu tư này không kèm theo việctham gia vào các hoạt động quản lý và nghiệp vụ của doanh nghiệp giống như tronghình thức Đầu tư trực tiếp nước ngoài

2 Mục đích hoạt động

2.1 Hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài (FDI)

− Giúp các doanh nghiệp san sẻ rủi ro trong đầu tư và kinh doanh Khi thực hiệnhoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài thì doanh nghiệp có thêm nhiều cơ hội mới đểsản xuất kinh doanh, đồng thời mở rộng được thị trường tiêu thụ sản phẩm, từ đó nhàđầu tư có thể san sẻ rủi ro cho hoạt động sản xuất kinh doanh của mình

− Giúp các doanh nghiệp vượt qua hàng rào bảo hộ thương mại của các nướcnhận đầu tư do đó tiếp cận với thị trường một cách ngắn nhất và mở rộng được thịtrường tiêu thụ sản phẩm hàng hóa, hoặc dịch vụ khi ngày càng có nhiều quốc gia ápđặt các chính sách xuất – nhập khẩu, hạn chế nhập khẩu hàng hóa để giảm mức độ

cạnh tranh của hàng hóa trong nước so với hàng hóa đến từ quốc gia khác Do đó conđường suất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp ngoại quốc sẽ ngày càng khó khăn.Trong điều kiện đó thì đầu tư trực tiếp ra nước ngoài được xem như là giải pháp tối ưuđược các nhà đầu tư lựa chọn, không chỉ vượt qua được hàng rào bảo hộ của nước đó,tiếp cận thị trường một cách trực tiếp, mà còn được hưởng những điều kiện ưu đãitrong sản xuất kinh doanh của nước tiếp nhận đầu tư Đây là cơ hội phát triển sản xuấtkinh doanh mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, làm tăng thị phần và tăng doanh, do

đó có được lợi nhuận cao hơn

− Góp phần thay đổi cơ cấu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Trong quátrình sản xuất, các trang thiết bị của doanh nghiệp bị hao mòn cả vô hình lẫn hữu hình,hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài của các doanh nghiệp Việt Nam đã và đanggiúp các máy móc thiết bị hạn chế sự hao mòn Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài còn baogồm cả việc chuyển giao công nghệ giúp cho doanh nghiệp thay đổi công nghệ, đồngthời kéo dài chu kỳ sống của công nghệ lẫn trang thiết bị máy móc

− Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài còn giúp các doanh nghiệp kéo dài đời sống củasản phẩm Khi một sản phẩm đã đạt độ bão hòa trong nước và chịu sự cạnh tranh gaygắt của các sản phẩm mới có tính thay thế thì giải pháp đầu tư ra nước ngoài trở nêntối ưu, kéo dài được chu kỳ sống của sản phẩm

− Ngoài ra các doanh nghiệp Việt Nam còn có cơ hội tiếp cận với công nghệ mới,hiện đại, cơ chế quản lý tiên tiến để học hỏi kinh nghiệm, tiếp cận với khoa học kỹthuật tân tiến trên thế giới, từ đó có thể áp dụng vào sản xuất và làm nâng cao hiệu quảkinh doanh

2.2 Đầu tư gián tiếp ra nước ngoài (FPI)

− Doanh nghiệp lựa chọn FPI khi muốn đa dạng hóa được các danh mục đầu tư.FPI cung cấp cho các nhà đầu tư một cách khá đơn giản để đa dạng hóa danh mục đầu

tư của họ trên phạm vi quốc tế Tức là danh nghiệp có thể đầu tư tại nhiều lĩnh vựcđem lại nguồn lợi nhuận cao mà không bị giới hạn bởi bất kỳ quy định nào từ nướcđầu tư

− FPI đem đến cho nhà đầu tư một cơ sở tín dụng lớn hơn vì họ có thể tiếp cận tíndụng ở nước ngoài mà họ có số tiền đầu tư lớn

− Doanh nghiệp, các nhà đầu tư lựa chọn FPI để được hưởng lợi ích từ tỷ giá hốiđoái Nếu một nhà đầu tư có FPI ở nước ngoài có đồng tiền mạnh hơn nước họ, sựkhác biệt về tỷ giá hối đoái giữa hai quốc gia có thể mang lại lợi ích cho nhà đầu tư

− Lựa chọn đầu tư gián tiếp còn giúp các nhà đầu tư tiếp cận các thị trường lớnhơn, ít cạnh tranh hơn quốc gia sở tại để đảm bảo nguồn lợi nhuận cao hơn, tỷ lệ rủi roxảy ra ít hơn so với thị tường trong nước Đó cũng là lý do tại sao Việt Nam là sự lựachọn đầu tư gián tiếp được nhiều nhà đầu tư nước ngoài, chẳng hạn như Mỹ bởi nênkinh tế Mỹ phát triển nhưng tỷ lệ cạnh tranh cao, rủi ro tiềm ẩn cũng không ít

− Ủy thác đầu tư gián tiếp ra nước ngoài cũng là hình thức đầu tư nhằm mục đíchđem lại những lợi ích cho tổ chức kinh tế ủy thác và tổ chức nhận ủy thác Đây là mộthình thức đầu tư gián tiếp, giúp các tổ chức kinh tế đóng vai trò nhận ủy thác có thểtận dụng được nguồn vốn nhàn rỗi của các cá nhân, tổ chức không có nghiệp vụ kinh

doanh, hiểu biết cụ thể về một lĩnh vực nào đó song lại muốn tiến hành hoạt động kinhdoanh để sinh lời Từ đó, việc đầu tư vào các lĩnh vực của bên ủy thác này sẽ hạn chếđược rủi ro, lợi suất đầu tư cao Không những thế, bên đầu tư sẽ giảm thiểu được cácchi phí khi tiến hành đầu tư như: xây dựng cơ sở, đi lại, xây dựng văn phòng đại diện,

…

Tóm lại, cả hoạt động đầu tư gián tiếp ra nước ngoài (FPI) và hoạt động đầu tư

trực tiếp ra nước ngoài (FDI) đều đơn thuần là hoạt động đầu tư vốn ra nước ngoài,luồng vốn được luân chuyển từ nước của người đầu tư sang nước sử dụng vốn đầu tư,

và làm tăng lượng vốn và dự trữ ngoại tệ cho nước chủ nhà FDI và FPI xuất hiện donhu cầu hội nhập kinh tế quốc tế Cả hai hình thức này đều nhằm mục đích tạo lợinhuận cho nhà đầu tư Để tạo ra lợi ích tốt nhất cho mình, nhà đầu tư có thể chọn chomình cách thức đầu tư phù hợp nhất, hoặc kết hợp cả hai hình thức trên Lợi nhuận củanhà đầu tư phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp và tỷ lệ thuận với sốvốn đầu tư Do đó, tình hình hoạt động của doanh nghiệp là mối quan tâm chung của

cả hai hoạt động đầu tư này

3 Về chủ thể đầu tư

Với đầu tư trực tiếp ra nước ngoài (FDI), nhà đầu tư vừa là người bỏ vốn, vừa làngười trực tiếp quản lý điều hành việc sử dụng vốn của mình và có quyền tham gia vàohoạt động của doanh nghiệp Do đó nhà đầu tư đặc biệt quan tâm đến hoạt động sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp vì liên quan trực tiếp đến lợi nhuận của họ Hay nóicách khác, quyền sở hữu và quyền sử dụng gắn liền với nhà đầu tư Lợi ích thu đượctheo lợi nhuận công ty và được phân chia theo tỷ lệ vốn góp

Trái lại, đầu tư gián tiếp ra nước ngoài (FPI) chỉ đơn thuần là hoạt động bỏ vốn,đầu tư vốn vào doanh nghiệp thông qua việc mua bán chứng khoán hoặc những tài sản

có giá khác, nhà đầu tư không có quyền tham dự vào hoạt động của công ty Lợi nhuậnthu được từ việc chia cổ tức hoặc việc bán chứng khoán thu chênh lệch Tuy nhiên, nếunắm giữ một số cổ phần nhất định, FPI có thể chuyển thành FDI, nhà đầu tư có quyền

ra quyết định với công ty họ đang bỏ vốn

lý, dưới hình thức này, theo Luật Doanh nghiệp 2014, có các loại hình công ty tráchnhiệm hữu hạn, doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, …

Thứ hai, thực hiện hợp đồng BCC (hợp đồng hợp tác kinh doanh) ở nước ngoài:Đây là hình thức liên doanh liên kết giữa một bên là đối tác trong nước với các nhàđầu tư nước ngoài trên cơ sở quy định trách nhiệm và phân chia kết quả kinh doanhgiữa các bên trong các văn bản ký kết mà không thành lập pháp nhân mới Hình thứcnày có đặc điểm là hợp tác kinh doanh của các bên được thực hiện trên cơ sở hợp đồng

ký kết trong đó sẽ quy định rõ trách nhiệm và phân chia lợi nhuận của các bên, nướcnhận đầu tư sẽ phê chuẩn hợp đồng giữa các bên, thời hạn hợp đồng do các bên thỏathuận Loại hợp đồng này được áp dụng phổ biến nhất trong các lĩnh vực tìm kiếm,thăm dò, khai thác dầu khí và một số tài nguyên khác

Thứ ba, mua lại một phần hoặc toàn bộ vốn điều lệ của tổ chức kinh tế: Khi nhàđầu tư nước ngoài tham gia mua cổ phiếu, trái phiếu trên thị trường chứng khoán nước

sở tại, họ tạo nên kênh đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) Tuy nhiên, khi tỷ lệ sở hữu

cổ phiếu vượt quá giới hạn nào đó cho phép họ có quyền tham gia quản lý doanhnghiệp thì họ trở thành nhà đầu tư FDI

Thứ tư, thành lập doanh nghiệp liên doanh: Đây là hình thức tổ chức kinh doanhquốc tế trong đó có các bên tham gia có quốc tịch khác nhau giữa một bên là nhà đầu

tư của nước sở tại và bên còn lại là của đối tác nước ngoài Hình thức này có đặc điểm

là thành lập doanh nghiệp mới theo pháp luật của nước sở tại, có tư cách pháp nhântheo luật nước chủ nhà, các bên tham gia có quốc tịch khác nhau cùng kết hợp lại trên

cơ sở cùng nhau góp vốn, cùng quản lý, cùng phân phối lợi nhuận, cùng nhau chia sẻrủi ro để tiến hành các hoạt động kinh doanh Tỷ lệ góp vốn do các bên thỏa thuận dựatrên cơ sở luật định của nước nhận đầu tư

Các hình thức đầu tư trực tiếp khác như: BOT, BTO, BT, PPP Các hình thức nàyrất phù hợp với các nước đang phát triển nơi mà cơ sợ hạ tầng còn yếu kém và không

có đủ vốn để xây dựng

4.2 Đầu tư gián tiếp ra nước ngoài (FPI) theo điểm c khoản 1 Điều 52 Luật Đầu tư 2014 có các hình thức đầu tư sau đây:

− Mua bán chứng khoán và các giấy tờ có giá khác;

− Đầu tư thông qua quỹ đầu tư chứng khoán;

− Đầu tư thông qua các định chế tài chính trung gian khác

− Đối với tổ chức tự doanh, tổ chức nhận ủy thác được đầu tư gián tiếp ở nướcngoài theo các hình thức sau:

● Trực tiếp mua, bán chứng khoán, các giấy tờ có giá khác ở nước ngoài

● Đầu tư thông qua việc mua, bán chứng chỉ quỹ đầu tư chứng khoán ởnước ngoài, ủy thác đầu tư cho các định chế tài chính trung gian khác ở nước ngoài

− Đối với nhà đầu tư là cá nhân: Theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Nghị định135/2015/NĐ-CP, nhà đầu tư là cá nhân có quốc tịch Việt Nam chỉ được thực hiện đầu

tư gián tiếp ra nước ngoài dưới hình thức tham gia chương trình thưởng cổ phiếu pháthành ở nước ngoài

5 Phương thức đầu tư

5.1 Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài (FDI):

− Đầu tư phát triển: là phương thức đầu tư trực tiếp, trong đó việc bỏ vốn nhằmgia tăng giá trị tài sản

− Đầu tư chuyển dịch: là phương thức đầu tư trực tiếp, trong đó việc bỏ vốn nhằmchuyển dịch quyền sở hữu giá trị tài sản (mua cổ phiếu, trái phiếu)

5.2 Đầu tư gián tiếp ra nước ngoài (FPI):

a) Hoạt động đầu tư gián tiếp ra nước ngoài của tổ chức kinh tế được thực hiệntheo các phương thức sau:

− Tự doanh đầu tư gián tiếp ra nước ngoài: là việc tổ chức được phép tự doanhthực hiện mua, bán chứng khoán và giấy tờ có giá khác ở nước ngoài hoặc đầu tưthông qua các quỹ đầu tư chứng khoán, các định chế tài chính trung gian khác ở nướcngoài cho chính mình

− Các tổ chức được phép tự doanh đầu tư gián tiếp ra nước ngoài bao gồm:

● Công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ

● Quỹ đầu tư chứng khoán thông qua công ty quản lý quỹ (quỹ đầu tưchứng khoán), công ty đầu tư chứng khoán

● Doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm

● Ngân hàng thương mại

● Công ty tài chính tổng hợp

● Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước

− Ủy thác đầu tư gián tiếp ra nước ngoài: là việc tổ chức kinh tế (tổ chức ủy thác)giao vốn bằng ngoại tệ cho tổ chức được phép nhận ủy thác đầu tư ở trong nước (tổchức nhận ủy thác) thực hiện đầu tư gián tiếp ra nước ngoài thông qua hợp đồng ủythác đầu tư

b) Hoạt động đầu tư gián tiếp ra nước ngoài của cá nhân có quốc tịch Việt Nam:chỉ được thực hiện đầu tư gián tiếp ra nước ngoài dưới hình thức tham gia chươngtrình thưởng cổ phiếu phát hành ở nước ngoài

6 Quyền kiểm soát

Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài FDI: Nắm quyền quản lý, kiểm soát trực tiếp Chủđầu tư tự quyết định đầu tư, quyết định sản xuất kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về

lỗ, lãi Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài có thể được thực hiện bằng nhiều cách khácnhau, bao gồm mở một công ty con hoặc công ty liên kết ở nước ngoài, từ đó, cóquyền kiểm soát công ty đó Bên cạnh đó, thực hiện sáp nhập hoặc liên doanh với mộtcông ty nước ngoài cũng là một cách khác để thiết lập FDI Theo hướng dẫn của Tổchức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), mức ngưỡng FDI dùng để thiết lập quyềnkiểm soát là sở hữu ít nhất 10% một công ty có trụ sở nước ngoài Tuy nhiên, con số

đó là linh hoạt Trong một số trường hợp, nhà đầu tư có ít hơn 10% cổ phần vẫn cóquyền kiểm soát và quản lý

Đầu tư gián tiếp ra nước ngoài FPI: Mua chứng khoán và không nắm quyền kiểmsoát trực tiếp Bên tiếp nhận đầu tư (vốn) có toàn quyền chủ động trong kinh doanh

7 Công cụ/ Vốn đầu tư

Các nhà đầu tư khi thực hiện đầu tư trực tiếp ra nước ngoài, họ phải chịu trách nhiệm góp vốn và huy động các nguồn vốn để thực hiện hoạt động đầu tư ở nước ngoài Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam cho nhà đầu tư vay vốn bằng ngoại tệ để thực hiện hoạt động đầu tư ra nước ngoài Các công cụ được sử dụng đầu tư bao gồm:

● Ngoại tệ trên tài khoản tại tổ chức tín dụng được phép hoặc mua tại tổchức tín dụng được phép hoặc ngoại hối từ nguồn vốn hợp pháp khác

● Đồng Việt Nam phù hợp với pháp luật về quản lý ngoại hối của ViệtNam

● Máy móc, thiết bị; vật tư, nguyên liệu, nhiên liệu, hàng hóa thành phẩm,hàng hóa bán thành phẩm

● Giá trị quyền sở hữu công nghiệp, bí quyết kỹ thuật, quy trình côngnghệ, dịch vụ kỹ thuật, quyền sở hữu trí tuệ, thương hiệu

● Các tài sản hợp pháp khác

Đối với hoạt động đầu tư gián tiếp ra nước ngoài thì Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định cụ thể: Công cụ đầu tư là loại chứng khoán, giấy tờ có giá khác được phép đầu tư ở nước ngoài Riêng tổ chức tự doanh, tổ chức nhận ủy thác được đầu tư gián tiếp ra nước ngoài vào các công cụ đầu tư sau đây:

● Cổ phiếu được niêm yết trên thị trường chứng khoán ở nước ngoài;

● Chứng chỉ quỹ đầu tư chứng khoán;

● Trái phiếu, tín phiếu, kỳ phiếu của Chính phủ và của các tổ chức pháthành được xếp hạng tín nhiệm bởi các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế: Standard &Poor's, Moody's Investors Service và Fitch Ratings

8 Xu hướng luân chuyển

Đối vớihoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài (FDI) thì xu hướng luân chuyển

từ nước phát triển sang nước đang phát triển Vì nhằm tìm kiếm thị trường, nguồnnhân công rẻ và lợi nhuận cao

Còn hoạt động đầu tư gián tiếp ra nước ngoài (FDI) thì xu hướng luân chuyển từcác nước phát triển với nhau hoặc giữa nước đang phát triển sang nước phát triển hơn

là luân chuyển sang các nước kém phát triển Vì để thực hiện được FPI, cần có một hệthống tài chính hoạt động hiệu quả, trong khi đó, các nước kém phát triển lại có hệthống tài chính yếu

9 Mức độ rủi ro khi đầu tư

Đặc điểm nổi bật nhất của FPI là tính bất ổn định Việc bán chứng khoán diễn rađơn giản hơn nhiều so với việc hủy bỏ một dự án đầu tư trong đầu tư trực tiếp nướcngoài Do đó, tốc độ luân chuyển vốn của FPI cao hơn nhiều so với FDI Điều này cóthể giúp các nền kinh tế mới nổi tăng tính linh hoạt, thúc đẩy quá trình phát triển củamình Tuy nhiên, trong thời kỳ kinh tế suy thoái, lượng vốn ra và vào quá nhanh lạikhiến cho nền kinh tế mất tính cân bằng, gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất.Ngược lại, FPI là nguồn bổ sung vốn dài hạn cho nước chủ nhà, không dễ bị rút đitrong thời gian ngắn vì gắn liền với hoạt động của dự án Nước chủ nhà sẽ được tiếp

nhận một nguồn vốn lớn bổ sung cho vốn đầu tư trong nước mà không phải lo trả nợ.

Để thực hiện được FPI, cần có một hệ thống tài chính hoạt động hiệu quả Trong khi

đó, các nước kém phát triển lại có hệ thống tài chính yếu, nên FPI có xu hướng luânchuyển giữa các nước phát triển với nhau, hoặc giữa nước đang phát triển sang nướcphát triển, hơn là luân chuyển sang các nước đang phát triển Trái lại, FDI có xu hướngchuyển từ nước phát triển sang các nước đang phát triển nhằm tìm kiếm thị trường,nguồn nhân công rẻ và lợi nhuận cao

Đối với đầu tư gián tiếp ra nước ngoài, về cơ bản thì dòng vốn FPI có đặc điểm

là di chuyển vào và ra rất nhanh, nên có thể khiến cho hệ thống tài chính trong nước dễ

bị tổn thương và rơi vào khủng hoảng tài chính, một khi gặp phải các cú sốc từ bêntrong cũng như bên ngoài nền kinh tế Dù Việt Nam vẫn chưa có chính sách tự do hóatài khoản vốn, nhưng nhìn vào sự tháo chạy của dòng vốn quốc tế rút khỏi Trung Quốctrong những năm gần đây, bất chấp nỗ lực kiểm soát và thắt chặt của nước này, thì sựcẩn trọng không bao giờ là thừa Không những thế FPI còn làm giảm tính độc lập củachính sách tiền tệ và tỷ giá hối đoái Đơn cử như khi dòng vốn ồ ạt đổ vào rồi sau đórút ra, tất yếu sẽ gây áp lực giảm giá lên đồng nội tệ và thậm chí đẩy giá trị đồng nội tệcủa nền kinh tế đó rớt về dưới giá trị thực, tạo nên những thách thức không nhỏ chongân hàng trung ương quốc gia để giữ được giá trị đồng tiền, trong đó có thể buộc phải

sử dụng không chỉ kho dự trữ ngoại hối mà còn là giải pháp nâng lãi suất, hệ quả là tácđộng tiêu cực lên tăng trưởng kinh tế nói chung và các doanh nghiệp nói riêng

Đối với đầu tư trực tiếp ra nước ngoài thì việc sử dụng nhiều vốn đầu tư FDI cóthể dẫn đến việc thiếu chú trọng huy động tối đa vốn trong nước, gây ra sự mất cân đốitrong cơ cấu đầu tư, có thể gây nên sự phụ thuộc của nền kinh tế vào vốn đầu tư nướcngoài Do đó, nếu tỷ trọng FDI chiếm quá lớn trong tổng vốn đầu tư phát triển thì tínhđộc lập tự chủ có thể bị ảnh hưởng, nền kinh tế phát triển có tính lệ thuộc bên ngoài,thiếu vững chắc Đôi khi công ty 100% vốn nước ngoài thực hiện chính sách cạnhtranh bằng con đường bán phá giá, loại trừ đối thủ cạnh tranh khác, độc chiếm hoặckhống chế thị trường, lấn áp các doanh nghiệp trong nước Thông qua sức mạnh hơnhẳn về tiềm lực tài chính, sự có mặt của các doanh nghiệp có vốn nước ngoài gây ramột số ảnh hưởng bất lợi về kinh tế- xã hội như làm tăng chênh lệch về thu nhập, làmgia tăng sự phân hóa trong các tầng lớp nhân dân, tăng mức độ chênh lệch phát triểngiữa các vùng

10 Lợi nhuận

10.1 Nguồn thu và cách phân chia:

Đầu tư gián tiếp nước ngoài (FBI): Thông qua lãi suất cho vay hoặc lợi tức cổ

phần FPI chỉ đơn thuần là hoạt động bỏ vốn, đầu tư vốn vào doanh nghiệp thông quaviệc mua bán chứng khoán hoặc những tài sản có giá khác, nhà đầu tư không có quyềntham dự vào hoạt động của công ty Lợi nhuận thu được từ việc chia cổ tức hoặc việcbán chứng khoán thu chênh lệch Tuy nhiên, nếu nắm giữ một số cổ phần nhất định,FPI có thể chuyển thành FDI, nhà đầu tư có quyền ra quyết định với công ty họ đang

bỏ vốn

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI): Hợp tác kinh doanh trên cơ sở hợp đồng hợp

tác kinh doanh, doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài VớiFDI, nhà đầu tư vừa là người bỏ vốn, vừa là người trực tiếp quản lý điều hành việc sửdụng vốn của mình và có quyền tham gia vào hoạt động của doanh nghiệp Do đó nhàđầu tư đặc biệt quan tâm đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vì liênquan trực tiếp đến lợi nhuận của họ Hay nói cách khác, quyền sở hữu và quyền sửdụng gắn liền với nhà đầu tư Lợi ích thu được theo lợi nhuận công ty và được phânchia theo tỷ lệ vốn góp

10.2 Tốc độ luân chuyển vốn:

Việc bán chứng khoán diễn ra đơn giản hơn nhiều so với việc hủy bỏ một dự ánđầu tư trong đầu tư trực tiếp nước ngoài Do đó, tốc độ luân chuyển vốn của FPI caohơn nhiều so với FDI Điều này có thể giúp các nền kinh tế mới nổi tăng tính linh hoạt,thúc đẩy quá trình phát triển của mình Tuy nhiên, trong thời kỳ kinh tế suy thoái,lượng vốn ra và vào quá nhanh lại khiến cho nền kinh tế mất tính cân bằng, gây ảnhhưởng lớn đến hoạt động sản xuất Ngược lại, FPI là nguồn bổ sung vốn dài hạn chonước chủ nhà, không dễ bị rút đi trong thời gian ngắn vì gắn liền với hoạt động của dự

án Nước chủ nhà sẽ được tiếp nhận một nguồn vốn lớn bổ sung cho vốn đầu tư trongnước mà không phải lo trả nợ

11 Lợi thế và khó khăn khi đầu tư

− Thực hiện liên doanh với nước ngoài, việc bỏ vốn đầu tư của các doanh nghiệptrong nước có thể giảm được rủi ro về tài chính, trong tình huống xấu nhất khi gặp rủi

ro thì các đối tác nước ngoài sẽ là người cùng chia sẻ rủi ro với các công ty của nước

sở tại

− FDI còn là hình thức thu hút và sử dụng vốn đầu tư nước ngoài tương đối ít rủi

ro cho nước tiếp nhận đầu tư FDI không đơn thuần chỉ là vốn, mà kèm theo đó là côngnghệ, kỹ thuật, phương thức quản lý tiên tiến, cho phép tạo ra những sản phẩm mới,

mở ra thị trường mới… cho nước tiếp nhận đầu tư Đây là điểm hấp dẫn quan trọngcủa FDI, bởi vì hầu hết các nước đang phát triển có trình độ khoa học và công nghệthấp, trong khi phần lớn những kỹ thuật mới xuất phát chủ yếu từ các nước côngnghiệp phát triển, do đó để rút ngắn khoảng cách và đuổi kịp các nước công nghiệpphát triển, các nước này rất cần nhanh chóng tiếp cận với các kỹ thuật mới Tùy theohoàn cảnh cụ thể của mình, mỗi nước có cách đi riêng để nâng cao trình độ công nghệ,

nhưng thông qua FDI là cách tiếp cận nhanh, trực tiếp và thuận lợi Thực tế đã chothấy FDI là 1 kênh quan trọng đối với việc chuyển giao công nghệ cho các nước đangphát triển Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài có tác động mạnh mẽ đến quá trình chuyểndịch cơ cấu kinh tế của nước tiếp nhận, thúc đẩy quá trình này trên nhiều phương diện:chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu vùng lãnh thổ, cơ cấu các thành phần kinh tế,

cơ cấu vốn đầu tư, cơ cấu công nghệ, cơ cấu lao động

− Thông qua tiếp nhận FDI, nước tiếp nhận đầu tư có điều kiện thuận lợi để gắnkết nền kinh tế trong nước với hệ thống sản xuất, phân phối, trao đổi quốc tế, thúc đẩyquá trình hội nhập kinh tế quốc tế của nước này Thông qua tiếp nhận đầu tư, các nước

sở tại có điều kiện thuận lợi để tiếp cận và thâm nhập thị trường quốc tế, mở rộng thịtrường xuất khẩu, thích nghi nhanh hơn với các thay đổi trên thị trường thế giới… FDI

có vai trò làm cầu nối và thúc đẩy quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, một nhân tố đẩynhanh quá trình toàn cầu hóa kinh tế thế giới

− FDI có lợi thế là có thể được duy trì sử dụng lâu dài, từ khi một nền kinh tế còn

ở mức phát triển thấp cho đến khi đạt được trình độ phát triển rất cao Vốn ODAthường được dành chủ yếu cho những nước kém phát triển, sẽ giảm đi và chấm dứt khinước đó trở thành nước công nghiệp, tức là bị giới hạn trong một thời kỳ nhất định.FDI không phải chịu giới hạn này, nó có thể được sử dụng rất lâu dài trong suốt quátrình phát triển của mỗi nền kinh tế

Với những ưu thế quan trọng như trên ngày càng có nhiều nước coi trọng FDIhoặc ưu tiên, khuyến khích tiếp nhận FDI hơn các hình thức đầu tư nước ngoài khác.Đối với hoạt động đầu tư gián tiếp ra nước ngoài (FPI) mang lại nhiều ưu điểmnhư:

− Tác động kích thích thị trường tài chính phát triển theo hướng nâng cao hiệuquả hoạt động, mở rộng quy mô và tăng tính minh bạch, tạo điều kiện cho doanhnghiệp trong nước dễ dàng tiếp cận với nguồn vốn mới; nâng cao vai trò quản lý nhànước và chất lượng quản trị doanh nghiệp, có tác động thúc đẩy mạnh mẽ các mốiquan hệ kinh tế…Việc tham gia của các nhà đầu tư FPI sẽ có tác động mạnh mẽ đếnthị trường tài chính, giúp cho thị trường tài chính minh bạch và hoạt động hiệu quảhơn, xác lập giá trị thị trường của các cổ phiếu niêm yết một cách chuyên nghiệp, giảmthiểu những dao động “phi thị trường” và góp phần giải quyết một cách cơ bản cácmối quan hệ kinh tế

− Trong nền kinh tế toàn cầu hóa, các yếu tố sản xuất trong quá trình tái sản xuấthàng hóa, dịch vụ được dịch chuyển tự do hơn từ nơi này sang nơi khác, nhằm pháthuy lợi thế so sánh của mỗi quốc gia thông qua các cam kết mở cửa thị trường

Tóm lại, nguồn vốn đầu tư gián tiếp là một tiềm năng rất lớn đối với thu hút vốnđầu tư nước ngoài và có thể khai thác tiềm năng dòng chảy vốn FPI của thế giới, phục

vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội

11.2 Khó khăn:

Bên cạnh những mặt tích cực, FDI có thể gây ra những bất lợi cho nước tiếpnhận:

− Việc sử dụng nhiều vốn đầu tư FDI có thể dẫn đến việc thiếu chú trọng huyđộng tối đa vốn trong nước, gây ra sự mất cân đối trong cơ cấu đầu tư, có thể gây nên

sự phụ thuộc của nền kinh tế vào vốn đầu tư nước ngoài Do đó, nếu tỷ trọng FDIchiếm quá lớn trong tổng vốn đầu tư phát triển thì tính độc lập, tự chủ có thể bị ảnhhưởng, nền kinh tế phát triển có tính lệ thuộc bên ngoài, thiếu vững chắc Thực tế đãcho thấy khi thực hiện các dự án liên doanh, các đối tác nước ngoài đã tranh thủ gópvốn bằng các thiết bị và vật tư đã lạc hậu, đã qua sử dụng, hoặc nhiều khi đã đến thờihạn thanh lý, gây ra thiệt hại to lớn cho nền kinh tế của nước tiếp nhận đầu tư

− Thông qua sức mạnh hơn hẳn về tiềm lực tài chính, sự có mặt của các doanhnghiệp có vốn nước ngoài gây ra một số ảnh hưởng bất lợi về kinh tế- xã hội như làmtăng chênh lệch về thu nhập, làm gia tăng sự phân hóa trong các tầng lớp nhân dân,tăng mức độ chênh lệch phát triển giữa các vùng

Với những mặt bất lợi của FDI, nếu có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đầy đủ và có cácbiện pháp phù hợp, nước tiếp nhận FDI có thể hạn chế, giảm thiểu những tác động tiêucực và làm hài hòa mối quan hệ của nhà đầu tư nước ngoài với lợi ích quốc gia để tạonên lợi ích tổng thể tích cực

Bên cạnh đó, FPI cũng tồn tại những khó khăn riêng như:

− Những chính sách nhằm tăng cường khả năng thu hút FPI ở một số quốc giavẫn chưa được xây dựng chi tiết, cụ thể như đối với FDI Đặc biệt, sau các cuộc khủnghoảng tài chính toàn cầu, tâm lý chung đối với nguồn vốn FPI là tương đối e dè, longại trước những tác động của nguồn vốn này đối với nền kinh tế trong nước Trênthực tế, công tác thu thập dữ liệu và bảo vệ nguồn vốn đầu FPI phục vụ cho điều hànhchính sách kinh tế vĩ mô không thể thực hiện được một cách chính xác Cơ quan chứcnăng chỉ kiểm soát được dòng vốn đầu tư FPI trên thị trường chứng khoán tập trungtrên cơ sở cấp mã số giao dịch, còn đối với sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài trênthị trường tự do thì không kiểm soát được

− Đối với Ngân hàng nhà nước, việc theo dõi hoạt động lưu chuyển của dòng vốnFPI liên quan tới hoạt động đầu tư trên thị trường chứng khoán, cũng như hoạt độnggóp vốn, mua cổ phần đầu tư nói chung chưa được bóc tách từ hoạt động lưu chuyểnngoại hối nói chung hay các hoạt động khác trên tài khoản vốn Bên cạnh đó, thịtrường tài chính chưa phát triển, còn thiếu tính đồng bộ và yếu tố phát triển bền vững.Đây vừa là nguyên nhân vừa là hạn chế trong việc thu hút dòng vốn FPI, cũng như duytrì sự ổn định của dòng vốn này

Chỉ khi nào thị trường tài chính phát triển minh bạch, sản phẩm tài chính đadạng, cơ chế xác định giá chứng khoán vận hành theo cơ chế thị trường, thì mới đảmbảo dòng vốn FPI ổn định, giảm thiểu nguy cơ đào thoát vốn

12 Các tác động tích cực của các hoạt động đầu tư

12.1 Đối với hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài (FDI):

− Là nguồn vốn quan trọng hỗ trợ phát triển cho nước nhận đầu tư:

Bù đắp sự thiếu hụt về vốn ngoại tệ của các nước nhận đầu tư, đặc biệt là cácnước kém phát triển Vốn đầu tư nước ngoài sẽ là mắt xích quan trọng như một cú hích

mạnh tạo đột phá để khắc phục tình trạng thiếu vốn mà không gây nợ cho các nướcnhận đầu tư và nước đầu tư sẽ chỉ nhận một phần lợi nhuận đầu tư khi việc đầu tư nàyhoạt động hiệu quả Thêm vào đó, về thời hạn vay và trả cũng linh hoạt hơn, không cốđịnh như vay trong nước, tạo cơ hội cho các nước nhận đầu tư có thời gian xoay vòngvốn, phát triển hiệu quả nền kinh tế từ nguồn vốn đầu tư nước ngoài này.

− Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế:

Hoạt động đầu tư ra nước ngoài sẽ là cơ sở, chỗ dựa cho các nước nhận đầu tưkhai thác tối đa tiềm lực sẵn có của mìn, góp phần thức đẩy sự tăng trưởng của nềnkinh tế trong nước cũng như hội nhập với kinh tế thế giới

− Thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế:

Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài là một bộ phận quan trọng của hoạt động kinh tếđối ngoại thể hiện qua việc các quốc gia tham gia ngày càng nhiều vào thị trường phâncông lao động quốc tế Điều này đòi hỏi mỗi quốc gia phải có sự thay đổi cơ cấu kinh

tế trong nước sao cho phù hợp với quá trình phân công lao động quốc tế, từ đó hộinhập được với nền kinh tế của các nước trên thế giới

Sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế trong nước phù hợp với trình độ chung trên thếgiới sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư nước ngoài và ngược lại Nếu hoạtđộng đầu tư nước ngoài phát triển sẽ thúc đẩy quá trình dịch chuyển cơ cấu kinh tế.Bởi lẽ, thứ nhất việc đầu tư trực tiếp ra nước ngoài sẽ làm xuất hiện nhiều lĩnh vực vàngành kinh tế mới ở các nước nhận đầu tư; Thứ hai, việc đầu tư trực tiếp ra nước ngoàicòn thức đẩy quá trình phát triển kĩ thuật, khoa học công nghệ của một số lĩnh vực,giúp tăng năng suất lao động cũng như tỷ phần của ngành trong nền kinh tế; Thứ ba,một số ngành kinh tế được kích thích phát triển và cũng có một số ngành bị loại bỏ vìkhông còn phù hợp với nền kinh tế hội nhập

− Lợi ích về việc chuyển giao công nghệ:

Khi một nước đầu tư trực tiếp ra nước ngoài thì quốc gia đó không chỉ đầu tư vềnguồn vốn bằng tiền mặt mà còn chuyển giao cả vốn hiện vật như máy móc trang thiết

bị hiện đại, kĩ thuật công nghệ hiện đại (Phần cứng) trí thức khoa học, bí quyết quản

lý, năng lực tiếp cận thị trường, (Phần mềm) Do vậy lợi ích lâu dài có được từ quátrình đầu tư trực tiếp ra nước ngoài là lợi ích về chuyển giao công nghệ hiện đại, kỹxảo chuyên môn, trình độ quản lý tiên tiến đối với các nước nhận đầu tư

Hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài góp phần thúc đẩy sự xuất hiện nhiềungành nghề đòi hỏi chuyên môn hóa, công nghệ cao, có tác động đến quá trình côngnghiệp hóa, hiện đại hóa, dịch chuyển cơ cấu kinh tế của các nước nhận đầu tư FDIcòn mang lại kinh nghiệm quản lý, kỹ năng kinh doanh, trình độ kỹ thuật cho các đốitác trong nước nhận đầu tư, thông qua các chương trình đào tạo, các khóa học hệ vừahọc vừa làm Đồng thời thức đấy các nước nhận đầu tư phải cố gắng đào tạo nguồnnhân lực có kiến thức chuyên môn cao, có đủ năng lực để tham giao vào các công tyliên doanh nước ngoài từ nhà đầu tư Thực tế cho thấy, các nước càng thu hút đượcFDI thì trình độ công nghệ khoa học kĩ thuật càng được cải thiện và phát triển Điển

hình như Hàn quốc vào đầu những năm 60, còn kém về lắp ráp xe hơi nhưng khi nhậnchuyển giao kĩ thuật từ Mỹ, Nhật và các nước khác thì chỉ sau đó đến năm 1993, HànQuốc đã vươn lên vị trí top 7 quốc gia sản xuất ô tô trên thế giới Với tình hình hiệntại, có nhiều quốc gia và công ty lớn trên thế giới có nhu cầu đầu tư trực tiếp ra nướcngoài nên đây sẽ là cơ hội cho các nước kém và đang phát triển có thế nhận đầu tư đểbứt phá và vươn lên trường quốc tế.

− Ngoài ra, đầu tư trực tiếp ra nước ngoài còn đem lại một số lợi ích khác như:

● Đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngân sách của Nhà nước thông quaviệc nộp thuế của các đơn vị đầu tư và tiền thuê về từ việc cho thuê đất,

● Góp phần cải thiện và cân bằng cán cân quốc tế của các nước nhận đầutư

● Góp phần giảm tình trạng thấy nghiệp vì hoạt động đầu tư trực tiếp ranước ngoài thúc đẩy sự xuất hiện của nhiều ngành nghề mới, thu hút nhân lực và tạo ramôi trường làm việc rộng lớn cho nguồn lao động tại các nước nhận đầu tư

12.2 Đối với hoạt động đầu tư gián tiếp ra nước ngoài (FPI):

Đầu tư gián tiếp ra nước ngoài thường liên quan đến các giao dịch chứng khoán

có tính thanh khoản cao, nghĩa là chúng có thể được mua và bán rất nhanh Đây là mộtkhoản đầu tư được thực hiện bởi một nhà đầu tư không liên quan đến hoạt động quản

lý công ty, nghĩa là họ quan tâm đến lợi nhuận nhận được Điều này sẽ mang lại lợi íchcho nhà đầu tư từ việc sử dụng các khoản đầu tư danh mục đầu tư nước ngoài

− Đa dạng hóa được các danh mục đầu tư trên phạm vi quốc tế: Nhà đầu tư dễdàng đầu tư tại nhiều lĩnh vực khác nhau đem lại nguồn lợi nhuận cao mà không bịgiới hạn bởi bất kỳ quy định nào từ nước đầu tư

− Lợi ích từ tỷ giá hối đoái: Nếu một nhà đầu tư có FPI ở nước ngoài có đồng tiềnmạnh hơn nước họ, sự khác biệt về tỷ giá hối đoái giữa hai quốc gia như vậy sẽ đemlại lợi ích cho nhà đầu tư

− Góp phần làm tăng nguồn vốn trên thị trường vốn nội địa và từ đó làm giảm chiphí vốn thông qua việc có thể đa dạng hóa rủi ro Bởi nhà đầu tư có quyền lựa chọn thịtrường đầu tư có lợi nhất cho họ, không bị rào cản nhiều mà còn dễ dàng hạn chế rủiro

− Thúc đẩy sự phát triển của hệ thống tài chính nội địa

− Thúc đẩy cải cách thể chế và nâng cao kỷ luật đối với các chính sách của Chínhphủ

13 Các tác động tiêu cực của các hoạt động đầu tư

13.1 Hoạt động đầu tư trực tiếp ra nước ngoài (FDI)

Thứ nhất, đầu tư nước ngoài đã tạo ra một cơ cấu bất hợp lí Mục đích của cácnhà đầu tư nước ngoài là tìm kiếm lợi nhuận ngày càng nhiều do đó họ chủ yếu đầu tưvào các ngành công nghiệp, dịch vụ nơi có mức tỷ suất lợi nhuận cao

Thứ hai, hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài mang lại hiện tượng “chảy máuchất xám” Các nhà đầu tư nước ngoài đã tạo điều kiện thuận lợi về thu nhập, việc làm