Mieu ta noi tam trong van ban tu su

Bµi tËp 3: §äc kÜ ®o¹n trÝch sau, t×m hiÓu xem aTác giả đã miêu tả nội tâm nhân vật bằng những c¸ch thøc nµo bCác cách thức miêu tả nội tâm nhân vật đó có làm nhân vật hiện lên thật hơn,[r]

Hãy đọc và cho biết câu thơ nào miêu tả ngoại cảnh, câu thơ nào tả nội tâm nhân vật?

Cỏ non xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

a

Vân xem trang trọng khác vời Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

b

Nỗi mình thêm tức nỗi nhà, Thềm hoa một b ớc lệ hoa mấy hàng!

Ngại ngùng dợn gió e s ơng, Ngừng hoa bóng thẹn trông g ơng mặt dày

(Truyện Kiều-Nguyễn Du)

c

Tả

ngoại

cảnh

Tả

nội

tâm

- Miêu tả bên ngoài:

- Miêu tả nội tâm:

Có thể quan sát đ

ợc trực tiếp

• Cảnh vật

(đườngưnét,ưmàuưsắc,ưâmưthanh)

• Con ng ời

(hìnhưdáng,ưhànhưđộng,ưlờiưnói)

• Những suy nghĩ, tình cảm, diễn

biến tâm trạng nhân vật.

Không thể quan sát đ

ợc trực tiếp

Hãy đọc và cho biết nôị tâm của nàng Kiều đ ợc thể hiện nh thế nào qua những câu thơ sau?

T ởng ng ời d ới nguyệt chén đồng

Tin s ơng luống những rày trông mai chờ

Xót ng ời tựa cửa hôm mai Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?

- Cánh hoa trôi

- Cánh buồm

thấp thoáng xa

xa

- Nội cỏ rầu rầu

- Gió cuốn mặt

duyềnh, sóng kêu

gợi nỗi buồn nhớ gia

đình quê h ơng

gợi buồn cho thân phận lênh đênh không biết

trôi dạt về đâu

buồn, lo lắng cho t ơng lai

mờ mịt, cuộc sống vô vị buồn, sợ hãi về tai họa sắp ập xuống

Nhận xét cách miêu tả nội tâm nhân vật của tác

giả trong đoạn văn sau:

Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với

nhau, ép cho n ớc mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu nh con nít.

( Lão Hạc -Nam Cao) “ ”

1) Đoạn văn đ ợc kể ở ngôi thứ mấy

A) Thứ nhất B) Thứ hai C) Thứ ba

2) Miêu tả tâm trạng của Lão Hạc nh thế nào?

A) Đau khổ ân hận vì đã bán con vàng

B) Buồn nhớ th ơng con trai.

C) Đau khổ vì phải bán mảnh v ờn.

3) Tâm trạng của lão Hạc đ ợc miêu tả:

A) Trực tiếp B) Gián tiếp qua cảnh vật.

C) Gián tiếp qua cử chỉ nét mặt.

C) Thứ ba A) Đau khổ ân hận vì đã bán cậu vàng

C) Gián tiếp qua cử chỉ nét mặt.

*Ghi nhớ:SGK tr117

Tác dụng: miêu tả nội tâm, góp phần khắc họa sinh động đặc điểm tính cách nhân vật

A) Tả ngoại hình B) Tả nội tâm

Luyện tập:

Hỏi tên, rằng:“Mã Giám Sinh”, Hỏi quê, rằng:”Huyện Lâm Thanh cũng gần”

Quá niên trạc ngoại tứ tuần Mày râu nhẵn nhụi áo quần bảnh bao

1

Bài tập1: Khoanh tròn chữ cái chỉ đáp án đúng ở

đoạn thơ sau

Mối càng vén tóc bắt tay Nét buồn nh cúc, điệu gầy nh mai.

2

A) Tả nội tâm trực tiếp B) Tả nội tâm gián tiếp A) Tả nội tâm trực tiếp B) Tả nội tâm gián tiếp

A) Tả ngoại hình B) Tả nội tâm

Bài tập 2:

Thuật lại đoạn trích M Giám Sinh mua Kiều bằng văn xuôiã

Thuật lại đoạn trích M Giám Sinh mua Kiều bằng văn xuôiã

Gợi ý:

-Xác định nội dung tự sự (Kể về chuyện gì? Mấy nhân vật? Diễn biến + Kể về chuyện Mã Giám Sinh đến mua Kiều về làm vợ lẽ

+ Nhân vật Kiều, Mã Giám Sinh, mụ mối

+ Diễn biến;

* Mụ mối đ a Mã Giám Sinh đến nhà Kiều để hỏi Kiều làm vợ lẽ

* Đó là một gã ngoài 40 tuổi, ăn mặc chải chuốt

* Vào phòng khách gã nhảy tót lên ghế ngồi

* Kiều b ớc ra n ớc mắt tuôn rơi, đau khổ, tủi nhục

*Gã nhìn mụ mối vén tóc, bắt tay, xem hàng ng ý mặc cả, cò kè

* Mua Kiều với giá 400 lạng

- Xác định nội tâm nhân vật Kiều: Đau đớn, tủi nhục vì bị biến

thành món hàng

- Cách thức miêu tả nội tâm nhân vật: Trực tiếp hay gián tiếp,gián tiếp thì thông qua cảnh vật, nét mặt cử chỉ hay qua sự so sánh,

qua nhận xét của ng ời khác.

Bài tập 3: Đọc kĩ đoạn trích sau, tìm hiểu xem

a)Tác giả đã miêu tả nội tâm nhân vật bằng những cách thức nào

b)Các cách thức miêu tả nội tâm nhân vật đó có làm nhân vật hiện lên thật hơn, sinh động hơn và gợi trong

em nhiều cảm xúc hơn không?

Chiều hôm đó, tan buổi học ở tr ờng ra, tôi chợt thoáng thấy một bóng ng ời ngồi trên xe kéo giống nh mẹ tôi.Tôi liền đuổi theo gọi bối rối:

-Mợ ơi! Mợ ơi! Mợ ơi! .

Nếu ng ời quay lại ấy là ng ời khác thì thật là một trò c ời tức bụng cho lũ bạn tôi, chúng khua guốc inh ỏi và nô đùa ầm ĩ trên

hè Và cái lầm đó không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa, khác gì cái ảo ảnh của một dòng n ớc trong suốt chảy d ới bóng râm đã hiện ra tr ớc con mắt gần rạn nứt của ng ời bộ hành ngã gục giữa sa mạc

(Những ngày thơ ấu-Nguyên Hồng)

Gợi ý:

B ớc1: Xác định tác giả miêu tả nội tâm

nhân vật nào

B ớc2: Nhận diện những cách thức miêu tả nội tâm từng nhân vật( đâu là miêu tả trực tiếp đâu là miêu tả gián tiếp.)

B ớc3: Tìm hiểu tác dụng của các cách

Đáp án:

- Tác giả miêu tả nội tâm nhân vật: Bé Hồng - lũ trẻ

- Miêu tả trực tiếp: Gọi bối rối, không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa

- Miêu tả gián tiếp qua cảm nhận của ng ời khác,

qua cử chỉ hành động: “Nếu ng ời quay lại ấy là ng ời khác thì thật là một trò c ời tức bụng cho lũ bạn tôi,

chúng khua guốc inh ỏi và nô đùa ầm ĩ trên hè”.

- Miêu tả gián tiếp thông qua hình ảnh so sánh:

“khác gì ảo ảnh của một dòng n ớc trong suốt chảy d ới bóng râm giữa sa mạc”