Tiết 40 - Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự: 1.Đọc lại đoạn trích: “Kiều ở lầu Ngưng Bích” * Những câu thơ tả cảnh: •Những câu thơ miêu tả nội tâm Tâm trạng: Kiều ở lầu Ngưng

Trang 1

KIỂM TRA BÀI CŨ

văn sau:

trường cấp II bây giờ đã thay đổi nhiều lắm Sân trường rợp bóng cây, những cây bàng

vừa người ôm, lá xum xuê che kín cả sân trường Đứng giữa mùa hè oi ả, mà tớ có cảm giác như có từng đợt gió mát mùa thu thổi về Quả thật trường được xây dựng lại

to, đẹp và khang trang hơn trước”.

Trang 2

MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

Tiết 40

Trang 3

KIỂM TRA BÀI CŨ

Nêu tác dụng của yếu tố miêu tả trong

văn bản tự sự ?

Trang 4

Bài 8 – Tiết 40 - Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội

tâm trong văn bản tự sự:

1.Đọc lại đoạn trích:

“Kiều ở lầu Ngưng Bích”

* Những câu thơ tả cảnh:

•Những câu thơ miêu tả nội tâm

(Tâm trạng):

Kiều ở lầu Ngưng Bích

Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.

Bốn bề bát ngát xa trông, Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia….

….Tưởng người dưới nguyệt chén đồng Tin sương luống những rày trông mai chờ

Bên trời góc bể bơ vơ Tấm son gột rửa bao giờ cho phai Xót người tựa cửa hôm mai Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ Sân Lai cách mấy nắng mưa

Có khi gốc tử đã vừa người ôm Buồn trông cửa bể chiều hôm Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

(Trích Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Miêu tả nh ữ ng suy nghĩ của Kiều về

nỗi nhớ cha m ẹ , về Kim Tr ọ ng, về

thân phận bu ồ n t ủ i c ủ a chính mình.

=> Không quan sát tr ự c tiếp.

Tả cảnh sắc thiên nhiên ở lầu Ngưng

Bích : núi trăng, con thuyền cánh hoa,

đồng cỏ…

=>Những cảnh ấy có thể quan sát được

trực tiếp qua các giác quan.

Trang 5

Bài 8 – Tiết 40 - Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội

tâm trong văn bản tự sự

1.Đọc lại đoạn trích

“Kiều ở lầu Ngưng Bích.”

* Những câu thơ tả cảnh

•Những câu thơ miêu tả nội tâm

(Tâm trạng):

Kiều ở lầu Ngưng Bích

Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.

Bốn bề bát ngát xa trông, Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.

Buồn trông cửa bể chiều hôm Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

(Trích Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Miêu tả những suy nghĩ của Kiều về

nỗi nhớ cha mẹ, về Kim Trọng, về

thân phận buồn tủi của chính mình

=> Không quan sát được trực tiếp.

Tả cảnh sắc thiên nhiên ở lầu

Ngưng Bích : núi trăng, con thuyền

cánh hoa, đồng cỏ…Những cảnh ấy có

thể quan sát được trực tiếp qua các giác

quan.

Những câu thơ tả cảnh trên có phải chỉ để

tả nguyên cảnh không ? Hay qua đó ta có thể hiểu được tâm trạng của Kiều ?

Từ những câu thơ tả cảnh=> thấy được tâm trạng bên trong của Kiều.

Vậy miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là gì?

Miêu tả nội tâm trong văn bản tự

sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc

và diễn biến tâm trạng của nhân vật

Trang 6

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm

trong văn bản tự sự

1 Đoạn trích: “Kiều ở lầu Ngưng Bích”

2 Đoạn văn: (Trích Lão Hạc – Nam Cao)

Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít.

Đoạn văn:

(Trích: Lão Hạc – Nam Cao)

Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và

diễn biến tâm trạng của nhân vật

Bài 8 – Tiết 40 - Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

Qua các từ ngữ miêu tả đó, em nhận thấy tâm trạng của Lão Hạc như thế nào ?

Dằn vặt, đau khổ, ân hận, day dứt khi bán con Vàng

Từ những ví dụ trên em thấy người

ta có những cách nào để miêu tả nội tâm nhân vật ?

Có hai cách miêu tả nội tâm nhân vật:

- Trực tiếp bằng cách diễn tả ý nghĩ cảm

xúc, tình cảm của nhân vật.

- Gián tiếp bằng cách thông qua miêu tả

ngoại hình nhân vật

Trang 7

1 Đoạn trích: “ Kiều ở lầu Ngưng

Bích”:

2 Đoạn văn: (Trích Lão Hạc – Nam Cao)

Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và

diễn biến tâm trạng của nhân vật

Có hai cách miêu tả nội tâm nhân vật:

- Trực tiếp bằng cách diễn tả ý nghĩ cảm

xúc, tình cảm của nhân vật.

- Gián tiếp bằng cách thông qua miêu tả

ngoại hình của nhân vật.

II Ghi nhớ : (SGK/117)

sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và diễn biến tâm trạng của nhân vật Đó là biện pháp quan

trọng để xây dựng nhân vật, làm cho nhân vật sinh động

Người ta có thể miêu tả nội tâm

trực tiếp bằng cách diễn tả những

ý nghĩ, cảm xúc, tình cảm của nhân vật; cũng có thể miêu tả nội tâm gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh vật, nét mặt, cử chỉ, trang phục của nhân vật.

Trang 8

sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm

xúc và diễn biến tâm trạng của

nhân vật Đó là biện pháp quan

trọng để xây dựngnhân vật, làm

cho nhân vật sinh động

- Trực tiếp bằng cách diễn tả ý nghĩa

cảm xúc, tình cảm của nhân vật.

- Gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh vật,

nét mặt cử chỉ, trang phục của nhân vật.

* Ghi nhớ : (SGK/117)

II Luyện tập

1 Xác định các chi tiết miêu tả nội tâm nhân vật:

2 Phát hiện, nhận biết những câu thơ miêu tả nội tâm và nêu tác

dụng:

* Nh ữ ng câu thơ miêu tả nội tâm của Kiều :

N ỗ i mình thêm t ứ c n ỗ i nhà,

Th ề m hoa m ộ t bư ớ c l ệ hoa m ấ y hàng!

Ng ạ i ngùng d ợ n gió e sương,

Ng ừ ng hoa bóng th ẹ n trông gương m ặ t dày.

M ố i càng vén tóc b ắ t tay Nét bu ồ n như cúc đi ệ u g ầ y như mai

=> Tâm tr ạ ng đau đ ớ n, t ủ i nh ụ c, xót xa.

Tôi giật sững người Chẳng hiểu sao tôi phải bám chặt lấy tay mẹ Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau đó là xấu hổ.Trước mắt em tôi , tôi hoàn hảo đến thế kia ư ? Tôi nhìn như thôi miên vào dòng chữ đề trên bức tranh “Anh trai tôi”

(Bức tranh của em gái tôi – Tạ Duy Anh)

Tâm trạng người anh : ngạc nhiên, sững sờ,bất ngờ, xấu hổ, ân hận và cảm phục

trước tài năng và tình cảm của em gái dành cho mình.

3-Kể lại diễn biến một sự việc trong

đó có có các chi tiết miêu tả tâm trạng của bản thân.

Trang 9

Miêu tả nội tâm trong văn

bản tự sự là tái hiện những ý

nghĩ, cảm xúc và diễn biến

tâm trạng của nhân vật Đó là

biện pháp quan trọng để xây

dựng nhân vật, làm cho nhân

vật sinh động

cảm xúc, tình cảm của nhân vật.

- Gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh

vật, nét mặt cử chỉ, trang phục của

nhân vật.

* Ghi nhớ : (SGK)

II Luyện tập

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

-Phân tích một đoạn văn tự sự có

sử dụng các yếu tố miêu tả tâm trạng nhân vật đã học

* Chuẩn bị bài: Lục Vân Tiên gặp nạn

-Tìm vị trí đoạn trích.

-Nhận xét kết cấu của đoạn trích? -Tìm những chi tiết miêu tả hành động bất nhân, bất nghĩa của Trịnh Hâm?

-Tìm những chi tiết thể hiện tấm lòng bao dung, nhân ái hào hiệp của ông Ngư?

Trang 10

07.09 2011

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	1,97 MB