EBOOK - QUYỀN NĂNG TƯ TƯỞNG

Trang 2

QUYỀN NĂNG TƯ TƯỞNG

hoa bưởi

Trang 4

Mục Lục

LỜI NÓI ÐẦU

PHẦN MỞ ÐẦU

HỮU NGÃ LÀ NGƯỜI-HIỂU-BIẾT

VÔ NGÃ LÀ CÁI ÐƯƠ ̣C-HIỂU-BIẾT

SƯ ̣ HIỂU BIẾT LÀ TRI

CHƯƠNG MỘT

BẢN CHẤT TƯ TƯỞNG

SỰ LIÊN QUAN GIỮA NGƯỜI-HIỂU-BIẾT, VẬT-ÐƯỢC-BIẾT VÀ BIẾT

SỰ-HIỂU-CHƯƠNG HAI

KẺ SÁNG TẠO ẢO TƯỞNG

HẠ TRÍ VÀ MANAS (MẠT NA THỨC)

RÈN LUYỆN VÀ NÂNG CAO THỂ TRÍ

CHƯƠNG BA

CHUYỂN DI TƯ TƯỞNG

CHƯƠNG BỐN

NGUỒN GỐC TƯ TƯỞNG

MỐI LIÊN QUAN GIỮA CẢM GIÁC VÀ TƯ TƯỞNG

CHƯƠNG NĂM

KÝ ỨCBẢN TÍNH CỦA TRÍ NHỚ

KÉM TRÍ NHỚ

KÝ ỨC VÀ TIÊN ÐOÁN

CHƯƠNG SÁU

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TƯ TƯỞNG

GIÁ TRI ̣ CỦA THUẬT QUAN SÁT

SỰ PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG TRÍ TUỆ

RÈN LUYỆN TRÍ TUỆ

CHƯƠNG BẢY

ÐI ̣NH TRÍ

NƠI NÀO CÓ ÐỐI TƯỢNG LÀ CÓ TÂM THỨC ÐÁP ỨNG

ÐI ̣NH TRÍ CÁCH NÀO ?

CHƯƠNG TÁM

NHỮNG TRỞ NGẠI CHO VIỆC ÐI ̣NH TRÍ

TRÍ XAO ÐỘNG

ÐI ̣NH TRÍ KHÔNG ÐÚNG CÁCH RẤT NGUY HẠI

THIỀN ÐI ̣NH

Trang 5

CHƯƠNG CHÍN

TĂNG CƯỜNG QUYỀN NĂNG TƯ TƯỞNG

LO – LÀM SAO CHO HẾT LO

SUY TƯỞNG VÀ NGƯNG SUY TƯỞNG

BÍ QUYẾT LÀM CHO TRÍ YÊN TI ̣NH

CHƯƠNG MƯỜI

GIÚP NGƯỜI BẰNG TƯ TƯỞNG

GIÚP ÐỠ KẺ QUÁ VÃNG

DÙNG TƯ TƯỞNG HOẠT ÐỘNG TRONG GIẤC NGỦSỨC MẠNH CỦA TƯ TƯỞNG LIÊN HIỆP

LỜI KẾT

Chú Thích

Trang 6

LỜI NÓI ÐẦU

Tôi soa ̣n quyển sách nhỏ này nhằm giúp ho ̣c giả tìm hiểu bản tính mình, tuy chưahoàn hảo, nhưng về phương diê ̣n trí thức, ít ra nó cũng hữu ích cho kẻ sơ cơ

Người nào thấu rõ các nguyên tắc trình bày nơi đây có thể cô ̣ng tác với thiên cơ đểmau tiến hóa, đồng thời các quan năng trí thức của mình cũng phát triển nhanh chóngnữa

Ðoa ̣n đầu quyển sách này sẽ đem la ̣i nhiều điểm khó khăn cho những đô ̣c giả chưabén duyên với mùi đa ̣o, nên những người đó có lẽ chỉ đo ̣c sơ rồi bỏ qua Thâ ̣t ra phầnnhâ ̣p đề là căn bản cần thiết cho những ai muốn tìm hiểu các mối liên quan giữa tríthức cùng các môi giới của bản tính con người và ngoa ̣i cảnh

Kẻ nào muốn thư ̣c hành câu châm ngôn: “Mình tư ̣ biết mình” thì chẳng nên giải

đãi trước sư ̣ cố gắng nhỏ nhen và cũng đừng mong thức ăn tinh thần ngẫu nhiên rơivào miê ̣ng

Dầu cho tác phẩm nhỏ này chỉ giúp đươ ̣c vài ho ̣c giả đứng đắn vươ ̣t qua mô ̣t ít trởnga ̣i trên đường hiểm trở thì cũng đủ đa ̣t mu ̣c đích rồi vâ ̣y

ANNIE BESAN

Trang 8

PHẦN MỞ ÐẦU

Phải sống mô ̣t đời sống trong sa ̣ch và thanh cao mới có thể nhâ ̣n thức đươ ̣c giá tri ̣của Minh Triết Quyển sách nhỏ này ra đời nhằm mu ̣c đích nâng đỡ các ho ̣c giả chânchính muốn áp du ̣ng sư ̣ hiểu biết về lý thuyết đã lãnh hô ̣i trong khi nghiên cứu giáo lýThông Thiên Ho ̣c, ngõ hầu trau dồi bản tính mình và giúp ích nhân loa ̣i Chúng tôi hi

vo ̣ng sư ̣ thông hiểu tinh tường về bản tính trí thức sẽ hướng dẫn những kẻ ấy quyếttâm lánh dữ làm lành

Cái tính tình thúc giu ̣c chúng ta sống mô ̣t cuô ̣c đời ngay thâ ̣t sẽ giảm bớt phân nửagiá tri ̣ nếu ánh sáng của trí tuê ̣ không soi tỏ con đường lâ ̣p ha ̣nh của chúng ta Khácnào kẻ mù, càng đi xa thì càng la ̣c lối, để rồi rơi xuống hố sâu, và cũng như ChơnNhơn (Ego) bi ̣ vô minh che lấp, xa lìa đường chính, chung cuô ̣c sa đo ̣a vào vư ̣c thẳmcủa chướng ngbiê ̣p

Avidya – Vô minh – Chính là bước đầu làm cho con người xa lìa Ðơn Nhứt đểtiến đến sư ̣ chia rẽ Do đó, người đời còn vô minh thì còn chia rẽ, giảm bớt vô minhthì giảm bớt chia rẽ Chỉ khi nào con người diê ̣t tâ ̣n vô minh thì mới an vui tư ̣ ta ̣i

Trang 9

HỮU NGÃ LÀ NGƯỜI-HIỂU-BIẾT

Khi nghiên cứu bản tính con người, chúng ta phải phân biê ̣t giữa con người và cácthể, giữa Chơn ngã với các lớp y phu ̣c bên ngoài

Chơn ngã thì duy nhất, mă ̣c dù Chơn ngã biểu hiê ̣n dưới nhiều hình thức bằngnhiều thể chất khác nhau Dĩ nhiên, theo nghĩa đầy đủ nhất của từ thì chỉ có cái Ta làChơn Ngã Duy Nhất Tỷ như tất cả tia sáng đều do mă ̣t trời phát quang, còn những cái

“Ta” tức là con người (Bản ngã) đều là những tia sáng của Ða ̣i Ngã, cũng go ̣i là ChơnNgã tối cao phát huy Vì vâ ̣y mỗi người trong chúng ta đều có thể tư ̣ hào: “Ta là Ða ̣iNgã”

Tuy nhiên, trong mu ̣c tiêu hiê ̣n thời, chúng ta chỉ đề câ ̣p đến mô ̣t tia sáng, songchúng ta cũng có thể xác đi ̣nh thư ̣c tính duy nhất của tia sáng riêng rẽ này, dù nó đang

bi ̣ màn sắc tướng che khuất

Tâm thức là Ðơn Nhứt, nhưng ta ̣i chúng ta thường hay phân tích nó ra nhiều cáchđể dễ biê ̣n luâ ̣n, hoă ̣c giả do những giác quan yếu đuối của chúng ta ta ̣o ra nhữngquan niê ̣m sai lầm để chúng ta ta ̣m dùng nơi cõi trần

Cái Ta là Hữu ngã, tức là Bản ngã luôn luôn biểu lô ̣ chung trong ba tra ̣ng thái:

“Nhâ ̣n thức, Ý muốn và Hành đô ̣ng” – do đó phát sanh những tư tưởng, những hammuốn và những hành đô ̣ng Vả la ̣i trong Bản ngã không có sư ̣ phân chia, cho nên toànthể cái “Ta” hiểu biết, toàn thể cái “Ta” ham muốn và toàn thể cái “Ta” hành đô ̣ng.Ngoài ra các đô ̣ng tác này tương quan, tương ứng với nhau, vì vâ ̣y, khi chúng ta hiểubiết thì chúng hành đô ̣ng và ham muốn, khi chúng ta hành đô ̣ng thì chúng ta cũnghiểu biết và ham muốn, và khi chúng ta ham muốn thì chúng ta cũng hành đô ̣ng vàhiểu biết

Khi mô ̣t chức năng nào vươ ̣t quá mức đô ̣ thì làm cho chức năng khác suy nhươ ̣c,nhưng không tiêu diê ̣t hẳn Như mô ̣t trong ba tra ̣ng thái của Bản ngã là chức năng

“nhâ ̣n thức” dù có tâ ̣p trung mãnh liê ̣t thế mấy cũng không thể diê ̣t chức năng “ýmuốn” và “hành đô ̣ng” Hai chức năng này vẫn tồn ta ̣i và tiềm tàng trong Bản ngã.Hơn nữa, nhờ nghiên cứu tỉ mỉ nên chúng ta mới phân tích đươ ̣c

Chúng ta go ̣i ba chức năng đó là “ba tra ̣ng thái của Bản ngã” Thêm vài lời giảithích, có lẽ chúng ta dễ hiểu hơn: khi cái Ta an tĩnh thì tra ̣ng thái “nhâ ̣n thức” pháthiê ̣n, nhờ đó chúng ta có thể tiếp nhâ ̣n hình dáng mo ̣i vâ ̣t trước mắt Khi cái Ta chú

đi ̣nh vào sư ̣ biến đổi của tra ̣ng thái, thì phát sanh “Ý muốn”, và khi cái Ta đứng trước

mô ̣t cảnh vâ ̣t nào, rồi phát đô ̣ng năng lư ̣c để tiếp xúc với cảnh vâ ̣t đó thì sanh ra

“Hành đô ̣ng” Như vâ ̣y, chúng ta hiểu rằng ba tra ̣ng thái này không phải là sư ̣ chia rẽcủa Bản ngã như mô ̣t chia làm ba, cũng không phải ba phối hơ ̣p làm mô ̣t, mà là cái

mô ̣t toàn thể, không chia xẻ đươ ̣c, phát hiê ̣n ra ba cách khác nhau

Thâ ̣t khó mà quan niê ̣m minh ba ̣ch về Bản ngã, chỉ có mô ̣t cách giản tiê ̣n go ̣i đích

Trang 10

danh nó là Bản ngã Bản ngã là tâm thức, nha ̣y cảm và luôn luôn hiê ̣n hữu Mỗi ngườitrong chúng ta đều nhìn nhâ ̣n hiê ̣n đang “có Ta” Không mô ̣t ai phủ nhâ ̣n cái “có Ta”

hay thẳng thắn quả quyết rằng “không có Ta” Như Bhavagan Das đã nói: “Bản ngã là căn bản tro ̣ng yếu của sư ̣ sống Theo lời ông Vachaspati – Mishra trong Luâ ̣n giải (the Bhamati) về quyển Shariraka – Bhashya của Ngài Sankaracharya thì không có người nào hoài nghi mà tư ̣ hỏi: “Có Ta hay không có Ta ”?

Thừa nhâ ̣n “có Ta”, tức là chấp Ngã, đó là cái thừa nhâ ̣n đầu tiên, trước hết mo ̣i sư ̣mà không cần phải trưng bằng cớ Vì không mô ̣t thư ̣c chứng nào có thể làm cho nóvững chắc thêm và cũng không có mô ̣t phản chứng nào khác làm cho nó yếu bớtđươ ̣c Cả thư ̣c chứng và phản chứng đều căn cứ nơi “Ngã chấp” Cảm giác không thể

bắt bẻ đươ ̣c là vì chúng ta hiê ̣n đang Sống đây chỉ cảm biết hơn và kém Khi Vui thích

ta cảm thấy “Ta hơn”, nhưng đến lúc Khổ, ta la ̣i cảm thấy “Ta kém”

Nếu quan sát kỹ lưỡng, chúng ta cảm thấy “Ngã chấp” này diễn tả ba cách riêngbiê ̣t:

1 – Sự phản hưởng từ bên trong cái Vô ngã là Sư ̣ hiểu biết, nguồn gốc của tưtưởng

2 – Sự tâ ̣p trung vào nô ̣i tâm là Ý chí, nguồn gốc của ham muốn

3 – Sự phát triển ra ngoa ̣i cảnh là Năng lư ̣c, nguồn gốc của sư ̣ hoa ̣t đô ̣ng

“Ta hiểu biết hay suy tư ”, “Ta ham muốn hay ước vo ̣ng ”, “Ta phát huy năng lư ̣c hay hành đô ̣ng”, đó là ba sư ̣ xác đi ̣nh của Ngã chấp, là Bản ngã duy nhất Tất cả sư ̣

biểu hiê ̣n đều có thể gom vào mô ̣t hay của ba đề mu ̣c này Bản ngã cũng chỉ biểu lô ̣ ởcõi trần theo ba phương thế đó mà thôi, giống như các màu sắc biến đổi đều do bamàu chánh Cũng mô ̣t lẽ ấy, tất cả những biến tướng của Bản ngã đều do “Hiểu biết”,

“Ý muốn” và “Hành đô ̣ng” hơ ̣p chung la ̣i

Cái Ta ham muốn, cái Ta hiểu biết, cái Ta hành đô ̣ng, chính là cái Mô ̣t trong trườngtồn, ta ̣o thành căn bản của cá thể trong Không gian và Thời gian Ðó là Bản ngã dướihình thức tư tưởng, là tra ̣ng thái của Kẻ-hiểu-biết và cũng là đề mu ̣c của quyển sách

VÔ NGÃ LÀ CÁI ÐƯỢC-HIỂU-BIẾT

Bản ngã vốn “bản tính là hiểu biết”: tư ̣ thấy nơi nó phản chiếu nhiều sắc tướng, và

do kinh nghiê ̣m, Bản ngã nhâ ̣n biết rằng nó không thể hiểu biết, hay hành đô ̣ng, hoă ̣cham muốn xuyên qua những sắc tướng đươ ̣c Tuy nhiên, nhờ sắc tướng mà Bản ngãmới nhâ ̣n thức đươ ̣c sắc tướng không thuô ̣c pha ̣m vi kiểm soát của Bản ngã như lúcban sơ Bản ngã đã ý thức đươ ̣c sắc tướng và xem sắc tướng như nó (Mă ̣c dù quanniê ̣m này sai lầm, nhưng rất cần thiết) Vì Bản ngã hiểu biết chớ không phải sắc tướnghiểu biết hay suy tư Bản ngã ham muốn chớ tuyê ̣t nhiên sắc tướng không ham muốnhay vo ̣ng đô ̣ng chi cả Bản ngã phát huy năng lư ̣c chớ sắc tướng không mảy may xê

di ̣ch hay hành đô ̣ng gì hết Bởi vâ ̣y, Bản ngã không thể xâm nhâ ̣p vào sắc tướng để

nói: “Ta biết ”, “Ta muốn ”, “Ta làm”, và sau cùng Bản ngã hiểu rằng mỗi sắc tướng

Trang 11

đều có cái “Ngã” riêng biê ̣t, đang biến chuyển dưới hình thức kim tha ̣ch, thảo mô ̣c,thú cầm, nhân loa ̣i và siêu nhân, đoa ̣n tổng hơ ̣p la ̣i bằng mô ̣t từ ngữ dễ hiểu là “KhôngTa”, tức là Vô ngã.

Vô ngã là gì?

Ðó là câu hỏi đã nêu ra từ ngàn xưa và đươ ̣c giải đáp như sau:

Vô ngã nghĩa là “Không Ta” hay là không chấp nhâ ̣n có Ta Tất cả những gì mà Takhông hiểu biết, Ta không ham muốn hay là Ta không hành đô ̣ng, đều go ̣i là Vô ngã

Lời giải đáp trên đây phù hơ ̣p với nhu cầu thư ̣c tế Tuy nhiên, sau khi lần lươ ̣t phântích các trơ ̣ duyên – ngoa ̣i trừ bản chất tế nhi ̣ cấu ta ̣o Bản ngã – thì Bản ngã hiểu rằngcác trơ ̣ duyên ấy là nhiều thành phần của Vô ngã, là đối tươ ̣ng của sư ̣ hiểu biết, kếtthành “Sư ̣-vâ ̣t-để-hiểu-biết”, chớ không phải “Người-hiểu-biết”

Thâ ̣t ra Bản ngã không khi nào tư ̣ xem nó như mô ̣t đối tươ ̣ng riêng biê ̣t, chính dobản chất tinh vi hơn hết ta ̣o cho Bản ngã mô ̣t cái Ta riêng biê ̣t, vì bản chất này rất cầnthiết để ta ̣o thành mô ̣t cá thể Nếu hiểu biết bản chất đó chỉ là Vô ngã thì chúng ta mớicó thể nhìn sâu vào Tất cả

Trang 12

SỰ HIỂU BIẾT LÀ TRI

Muốn Bản ngã trở thành “Người-hiểu-biết”, còn Vô ngã thành “Cái-đươ biết” thì giữa đôi bên phải có sư ̣ tương quan rõ rê ̣t Bản ngã phải ảnh hưởng đến Vôngã và Vô ngã cũng phải ảnh hưởng đến Bản ngã thì mới sanh ra sư ̣ hiểu biết

̣c-hiểu-Sư ̣ hiểu biết phân biê ̣t là môi giới giữa Bản ngã và Vô ngã Ðă ̣c tính của sư ̣ hiểu biếtsẽ là đầu đề cho chương sau Tuy nhiên, trước hết chúng ta cần phải hiểu rõ rằng sư ̣hiểu biết là mối liên kết bao hàm nhi ̣ nguyên:

1 – Ý thức đươ ̣c có mô ̣t cái “Ta” (Bản ngã hay Hữu ngã)

2 – Thừa nhâ ̣n có mô ̣t cái “Không Ta” (Phi ngã hay Vô ngã)

Hai yếu tố này phải tương tác nhau mới sanh ra “Sư ̣ hiểu biết”

Người-hiểu-biết, Cái-hiểu-biết, Sư ̣-hiểu-biết – Ðó là Ba trong Mô ̣t, mà chúng ta cầnphải cố gắng tìm hiểu cho tường tâ ̣n, nếu chúng ta muốn dùng sức ma ̣nh tư tưởng đểlàm cứu cánh cho mình và phu ̣c vu ̣ đời

Theo thuâ ̣t ngữ Tây phương: Trí khôn hiểu biết là Chủ thể, vâ ̣t thể đươ ̣c hiểu biết làÐối tươ ̣ng, còn mối liên kết giữa Chủ thể và Ðối tươ ̣ng là Sư ̣ hiểu biết

Vả la ̣i, chúng ta cần phải hiểu về đă ̣c tính của Người-hiểu-biết và Cái-hiểu-biết, sư ̣tương quan giữa Người-hiểu-biết và Cái-hiểu-biết, sau cùng là cách phối hơ ̣p các mốitương quan ấy

Khi hiểu rõ các điều trên đây, chúng ta đã trải qua mô ̣t bước dài để đi đến chỗ Mình

tư ̣ biết Mình, là cơ cấu của Minh triết Chừng đó chúng ta mới có thể giúp đỡ nhữngngười lân câ ̣n có hiê ̣u quả và giúp đời đắc lư ̣c Ðó là tiêu chuẩn chân thâ ̣t của Minhtriết và cũng nhờ lòng Từ bi bác ái mà Minh triết cứu đô ̣ chúng sanh thoát khỏi phiềnnão, đến tâ ̣n bờ giác

Ðó cũng là đề mu ̣c cho sư ̣ nghiên cứu của chúng ta Sách Tâm lý ho ̣c Cổ truyền rấtthâm diê ̣u chép rằng: Ðối tươ ̣ng của triết lý là diê ̣t khổ Vì lẽ đó mà các thức giả phảisuy tư và cũng vì thế mà sư ̣ hiểu biết vẫn đươ ̣c theo dõi không ngừng

Trang 13

CHƯƠNG MỘT

BẢN CHẤT TƯ TƯỞNG

Bản chất của tư tưởng có thể nghiên cứu về hai quan điểm:

1 – Quan điểm về Tâm thức, là khả năng hiểu biết phân biê ̣t,

2 – Quan điểm về Sắc tướng, là hình thể Nhờ có hình thể thì chúng ta mới thấybiết Hình thể thường biến đổi theo ngoa ̣i cảnh

Theo Triết ho ̣c, chúng ta nên tránh hai trường hơ ̣p sau đây kẻo bi ̣ sa vào chủ nghĩa

cư ̣c đoan

Phái cư ̣c nô ̣i (hướng nô ̣i thái quá) chủ trương va ̣n vâ ̣t, va ̣n sư ̣ do tâm ta ̣o, khôngchấp nhâ ̣n sắc tướng là điều kiê ̣n tối cần cho tâm thức Trái la ̣i, phái cư ̣c ngoa ̣i (hướngngoa ̣i thái quá) thì duy vâ ̣t, phủ nhâ ̣n sư ̣ sống trong tâm linh và cho rằng tất cả mo ̣ihình thức đều do vâ ̣t chất hóa sanh

Hình da ̣ng và sư ̣ sống, vâ ̣t chất và tinh thần, khí thể và tâm thức, đều là tra ̣ng tháiliền đôi của Cái Ðó liên kết chă ̣t chẽ và khi biểu hiê ̣n thì không khi nào tách biê ̣t ra.Cái Ðó không phải tâm thức hay khí thể mà là cô ̣i rễ của cả hai: vâ ̣t chất và tinh thần

Triết lý nào chỉ biết có vâ ̣t chất mà phủ nhâ ̣n sư ̣ sống trong tâm linh thì sẽ vấp phảinhững vấn đề nan giải Trái la ̣i, triết lý nào chỉ chú tro ̣ng về sư ̣ sống thiêng liêng,không chi ̣u hiểu biết vâ ̣t chất thì sẽ gă ̣p mô ̣t bức tường kiên cố ngăn cách, không thểvươ ̣t qua đươ ̣c

Giải pháp cuối cùng là tâm thức và khí thể, sư ̣ sống và hình da ̣ng, tinh thần và vâ ̣tchất, là biểu thi ̣ nhất thời của hai tra ̣ng thái của Hiê ̣n Hữu Duy nhất mà chúng ta khôngthể hiểu biết đươ ̣c, trừ phi tra ̣ng thái đó biểu hiê ̣n thành:

a) Tinh thần Căn nguyên (Pratyagatman) – Bản thể vô tướng – do đó phátsanh những cái Ta riêng biê ̣t,

b) Vâ ̣t chất Căn nguyên (Mulaprakriti) thì phát sanh sắc tướng, tức là nhữnghình dáng có thể trông thấy đươ ̣c

Khi biến hiê ̣n thì Tinh thần Căn nguyên sanh ra bô ̣ ba tâm thức, và Vâ ̣t chất Cănnguyên sanh ra bô ̣ ba Vâ ̣t chất, còn nền tảng của Thư ̣c ta ̣i Duy nhất thì tâm thức hữu

vi không thể nào biết rõ Như đóa hoa không bao giờ hay biết rễ cây đã làm cho nónẩy nở, mă ̣c dù rễ cây là nguồn sống của hoa; nếu không có rễ thì không khi nào cóhoa

Bản ngã là Người-hiểu-biết, có nhiê ̣m vu ̣ làm phản chiếu la ̣i nó cái Vô ngã Tỷ nhưkính ảnh thu nhâ ̣n ánh sáng do những vâ ̣t phản chiếu la ̣i và nhờ ánh sáng làm biến đổithể chất mà nó ro ̣i vào để ta ̣o thành hình ảnh của sư ̣ vâ ̣t Cũng thế đó, Bản ngã thâu

Trang 14

nhâ ̣n những hình ảnh ở ngoa ̣i cảnh Nhờ tia sáng của Bản ngã Duy nhất ro ̣i vào cảnh

vâ ̣t, rồi cảnh vâ ̣t ấy phản chiếu trên nhãn cầu của Bản ngã làm phát hiê ̣n trên mă ̣t nhãncầu hình bóng cảnh vâ ̣t vô ngã Trong giai đoa ̣n hoa ̣t đô ̣ng đầu tiên của tâm thức Bảnngã không hiểu biết đươ ̣c cảnh vâ ̣t thư ̣c sư ̣, mà chỉ nhâ ̣n biết hình bóng cảnh vâ ̣t của

vô ngã phản chiếu trên lớp nha ̣y cảm của nhãn cầu, nghĩa là con người (Bản ngã) nhờ

că ̣p mắt mới nhâ ̣n biết hình bóng cảnh vâ ̣t ở ngoa ̣i giới

Bởi vâ ̣y, cái Trí là quan năng của Bản ngã, có thể ví như tấm gương soi, đă ̣t trướccảnh vâ ̣t nào thì thấy trong gương in hình bóng cảnh vâ ̣t đó Ðúng ra, chúng ta khôngkhi nào biết đươ ̣c thư ̣c thể của chính cảnh vâ ̣t, mà chỉ biết hình dung của cảnh vâ ̣tphát hiê ̣n từ trong tâm thức của chúng ta, vì cái trí của chúng ta chỉ nhâ ̣n thức đươ ̣cnhững phản ảnh của cảnh vâ ̣t chớ không phải cảnh vâ ̣t thâ ̣t sư ̣ Cũng như vâ ̣y, cái Tríchỉ hiểu biết đươ ̣c ảo ảnh của ngoa ̣i cảnh chớ không thể hiểu biết đươ ̣c thư ̣c thể củacảnh vâ ̣t Sở dĩ hình ảnh phát hiê ̣n ra đươ ̣c là do trơ ̣ duyên làm cho Bản ngã nhâ ̣n thứccảnh vâ ̣t, sư ̣ nhâ ̣n thức này chỉ phỏng ta ̣o theo cảnh vâ ̣t

Tuy nhiên, trong đoa ̣n trước, chúng tôi có dùng từ “phản chiếu” và tấm gương soi

để so sánh, thâ ̣t ra không đươ ̣c chỉnh, vì cảnh tươ ̣ng ở trong trí là phỏng ta ̣o theo cảnh vâ ̣t, chớ không phản chiếu Thể chất của cái Trí chế biến mô ̣t cảnh vâ ̣t tương tơ ̣

cảnh vâ ̣t mà cái trí đã thâu nhâ ̣n đươ ̣c, kế đó Bản ngã phóng tác và sửa đổi lần lầncảnh vâ ̣t đó cho giống cảnh vâ ̣t thâ ̣t ở bên ngoài, rồi go ̣i là Ta hiểu biết cảnh vâ ̣t Thâ ̣t

ra trong trường hơ ̣p này, những gì mà Bản ngã nhâ ̣n thức đươ ̣c chỉ là ảnh tươ ̣ng do trơ ̣duyên ta ̣o ra chớ không phải cảnh vâ ̣t thâ ̣t sư ̣ Vả la ̣i, ảnh tươ ̣ng đó không phải là mô ̣tphóng tác y hê ̣t cảnh thâ ̣t, vì lý do riêng, chúng tôi sẽ đề câ ̣p vấn đề này nơi chươngkhác

Có người hỏi: Nếu vâ ̣y thì chúng ta không thể nào biết đươ ̣c cảnh vâ ̣t thâ ̣t sư ̣ haysao ? Cái thấy sai lầm này còn kéo dài mãi không ?

Ðiều đó làm cho chúng ta nhâ ̣n thấy có sư ̣ biến chuyển khác biê ̣t giữa tâm thức và

vâ ̣t chất Sở dĩ tâm thức hoa ̣t đô ̣ng đươ ̣c là do vâ ̣t chất Có như thế mới tìm đươ ̣c lờigiải đáp cho câu chất vấn tư ̣ nhiên trên đây theo trí tuê ̣ của mo ̣i người Khi Bản ngãtiến hóa cao thì tư ̣ nhiên quyền năng phát triển, do đó Bản ngã có thể ta ̣o la ̣i trong trítất cả những gì ở ngoa ̣i giới Cái lớp vỏ vâ ̣t chất bao bo ̣c cái trí mà trước kia Bản ngãdùng hoa ̣t đô ̣ng thì bây giờ tan rã Lúc này tâm thức nhâ ̣n thấy rằng Bản ngã của nó vàcác Bản ngã khác đang cùng nhau tiến hóa vốn là đồng nhất, vì vâ ̣y Bản ngã chỉ xem

Vô ngã như vâ ̣t chất do nhiều Bản ngã riêng biê ̣t kết hơ ̣p la ̣i mà thôi Ðó là “Ða ̣i Nhâ ̣t, Hãy ở với chúng tôi” Ðó là sư ̣ hiê ̣p nhất, là sư ̣ vinh quang của cuô ̣c tiến hóa, lúc ấy

tâm thức tư ̣ biết mình và biết những tâm thức khác cũng như mình vâ ̣y Hòa đồng với

va ̣n vâ ̣t là hiểu biết thông suốt, Bản ngã nhâ ̣p vào tra ̣ng thái vi diê ̣u là đồng nhất, bấthoa ̣i, ký ức không mất, sư ̣ chia rẽ cáo chung và người-hiểu-biết, vâ ̣t-đươ ̣c-hiểu-biết,

sư ̣-hiểu-biết chỉ là Mô ̣t

Trang 15

Hiê ̣n thời, trí thức là đă ̣c tính kỳ diê ̣u của Bản ngã đang tiến triển do sư ̣ hiểu biết,

vâ ̣y chúng ta cần phải nghiên cứu để nhâ ̣n thức bản tính của tư tưởng đă ̣ng thấy rõ

vo ̣ng tưởng, ngõ hầu có thể dùng vo ̣ng tưởng để đả phá vo ̣ng tưởng, Vì thế, chúng taphải ho ̣c hỏi, tìm hiểu ta ̣i sao sư ̣ liên la ̣c giữa Người-hiểu-biết và Cái-đươ ̣c-biết la ̣i sanh

ra Sư ̣-hiểu-biết Ðiều này sẽ làm cho chúng ta nhâ ̣n thấy rõ ràng hơn về bản chất của

Khi Nhất bổn biến thành Va ̣n thù thì sư ̣ vâ ̣n đô ̣ng đương nhiên xuất hiê ̣n, cái Hiê ̣ndiê ̣n khắp nơi tức Vô sở bất ta ̣i (chỗ nào cũng có) xuất hiê ̣n trong nhiều phần tử riêngbiê ̣t, sư ̣ vâ ̣n đô ̣ng không ngừng tiêu biểu cho cái Hiê ̣n diê ̣n khắp nơi Nói mô ̣t cáchkhác, cái Hiê ̣n diê ̣n khắp nơi biểu hiê ̣n ra phản ảnh hay hình ảnh trong vâ ̣t chất Bảnchất của vâ ̣t chất là phân ly, cũng như bản chất của Tinh thần là Duy nhất Khi Mô ̣tsinh Hai – như trong sữa có ván sữa – thì phản ảnh của cái Hiê ̣n diê ̣n khắp nơi là Mô ̣ttrong muôn vàn vâ ̣t chất đang sinh hóa không ngừng trong sư ̣ vâ ̣n hành vô cùng vô

tâ ̣n

Sư ̣ chuyển đô ̣ng tuyê ̣t đối – mỗi đơn vi ̣ đều vâ ̣n hành trong mô ̣t điểm hư khôngnơi mỗi sát na cũng đồng nhất với yên tĩnh, nhưng chỉ đồng nhất theo quan điểm đốivới vâ ̣t chất, chớ không đồng nhất đối với tâm linh Về phương diê ̣n tâm linh chỉ có

Mô ̣t, nhưng về phương diê ̣n vâ ̣t chất thì biến đổi thiên hình va ̣n tra ̣ng

Cái chuyển đô ̣ng vô tâ ̣n này xuất hiê ̣n dưới hình thức vâ ̣n hành, nó rung đô ̣ng nhi ̣p

nhàng trong vâ ̣t chất và biểu hiê ̣n trong mỗi “Mô ̣t đơn vi ̣ tâm thức riêng biê ̣t” go ̣i là

Jiva Jiva này phân cách với Jiva khác như bi ̣ cô lâ ̣p do mô ̣t tấm vách tường vâ ̣t chấtngăn cản Khi luân hồi, mỗi Jiva đều mặc trang phu ̣c vâ ̣t chất khác nhau Khi trangphu ̣c vâ ̣t chất này rung đô ̣ng thì nó truyền sư ̣ rung đô ̣ng đến vâ ̣t chất ở xung quanh,rồi vâ ̣t chất ấy tiếp chuyển sư ̣ rung đô ̣ng đó lan tràn ra ngoài và truyền tới trang phu ̣c

Trang 16

bao bo ̣c mô ̣t Jiva khác và xung kích Jiva này như Jiva đầu tiên.

Trong loa ̣t rung đô ̣ng này – khởi đầu từ mô ̣t Jiva mang mô ̣t xác thân rung đô ̣ng vàtruyền sư ̣ rung đô ̣ng lan tràn đến Jiva khác cũng có xác thân làm thành sư ̣ rung đô ̣ngtương tu ̣c để xác thân này có thể tiếp xúc với xác thân khác Xác thân sau hiểu biếtđươ ̣c xác thân trước để rút kinh nghiê ̣m Dầu sao cũng có mô ̣t vài sư ̣ khác biê ̣t, là khiJiva thứ nhì tiếp đươ ̣c sư ̣ rung đô ̣ng của Jiva thứ nhất thì nó rung đô ̣ng, nhưng khôngphải chỉ lâ ̣p la ̣i đô ̣ng tác rung đô ̣ng đó mà nó phối hơ ̣p sư ̣ rung đô ̣ng đầu tiên của nóvới sư ̣ rung đô ̣ng bi ̣ ràng buô ̣c ở ngoa ̣i cảnh, vì thế nó không ta ̣o đươ ̣c mô ̣t hình ảnhgiống như thâ ̣t đươ ̣c, mà chỉ phóng tác mô ̣t hình ảnh tương tư ̣, càng lâu càng rõ thêm,bởi vì mô ̣t khi xác thân còn tồn ta ̣i thì con người không thể nhâ ̣n thức đươ ̣c sư ̣ gìchính xác và chân thâ ̣t cả

Những sự rung đô ̣ng liên tu ̣c này thường xảy ra luôn nơi trần thế Như mô ̣t ngo ̣n lửalà trung tâm ta ̣o tác của sức nóng trong dĩ thái go ̣i là nhiê ̣t khí, sư ̣ rung đô ̣ng nhiê ̣t khí

go ̣i là làn sóng nóng hay là nhiê ̣t ba Nhiê ̣t ba truyền qua lớp dĩ thái chung quanh, tỷnhư gần đó có mô ̣t thoi sắt thì làn sóng này rung đô ̣ng truyền sang qua những phân tử

li ti của thoi sắt làm cho thoi sắt rung đô ̣ng cùng nhi ̣p rồi thì thoi sắt trở nên nóng vàtrở nên nơi phát nguồn nhiê ̣t lư ̣c Cũng như vâ ̣y, các loa ̣i rung đô ̣ng di chuyển từ Jivanày đến Jiva khác và tất cả sinh vâ ̣t liên kết với nhau đều do ma ̣ng lưới ý thức này

Bởi đó cho nên, trong cõi hữu hình có nhiều loa ̣i rung đô ̣ng như: tia sáng, sứcnóng, điê ̣n khí, âm thanh, v.v tất cả đồng tính chất và cùng theo phương thứcchuyển đô ̣ng trong dĩ thái, nhưng đă ̣c tính và tốc đô ̣ của các làn sóng thì khác nhau

Nhâ ̣n thức, Ý muốn và Hành đô ̣ng biểu dương sư ̣ “hiểu biết, ý chí và đô ̣ng tác”xuyên qua bản thể, cả thảy cùng đồng chung mô ̣t tính, nghĩa là đều do sư ̣ rung đô ̣ngcấu ta ̣o và tùy thuô ̣c đă ̣c tính rung đô ̣ng mà phát sinh những hiê ̣n tươ ̣ng khác nhau

Vài loa ̣i rung đô ̣ng khác biê ̣t có đă ̣c tính riêng trong vâ ̣t chất như: “rung đô ̣ng tư tưởng”, “rung đô ̣ng du ̣c vo ̣ng” và “rung đô ̣ng hành vi”, những từ này dùng diễn tả

vài sư ̣ kiê ̣n của va ̣n vâ ̣t Có vài loa ̣i dĩ thái rung đô ̣ng cảm nhiễm nhãn quan, chúng ta

go ̣i là “ánh sáng”, có thứ dĩ thái khác có sư ̣ rung đô ̣ng tinh vi hơn, chỉ có cái trí mớicảm nhâ ̣n đươ ̣c go ̣i là “tư tưởng” Hiê ̣n thời chúng ta đang bi ̣ mô ̣t vâ ̣t chất có nhiều mâ ̣t

đô ̣ riêng biê ̣t, bao bo ̣c xung quanh, phát ra sư ̣ rung đô ̣ng dễ cảm nhiễm chúng ta vànhững nhãn quan khác nhau thuô ̣c về những thể xác thô trươ ̣c hay những thể xác tinhkhiết của chúng ta đáp ứng la ̣i Sư ̣ rung đô ̣ng cảm nhiễm đến mắt go ̣i là “ánh sáng”, sư ̣rung đô ̣ng cảm nhiễm đến cái trí go ̣i là “tư tưởng” Khi làn sóng “dĩ thái ánh sáng”rung đô ̣ng phát sanh từ mô ̣t cảnh vâ ̣t đến mắt chúng ta go ̣i là “nhìn thấy”, còn khi lànsóng “dĩ thái tư tưởng” rung đô ̣ng phát sanh giữa cảnh vâ ̣t và trí não của chúng ta thì

go ̣i là “ý nghĩ” Trong hai điều này không có điều nào huyền bí nhiều hay ít hơn điềukia

Bàn về cái trí, chúng ta nhâ ̣n thấy rằng sư ̣ giao tiếp của làn sóng tư tưởng làm thay

Trang 17

đổi cơ cấu của những nguyên tố, còn khi nghĩ đến vâ ̣t cu ̣ thể thì chúng ta la ̣i có cảmgiác như trước kia đã kinh nghiê ̣m những ấn tươ ̣ng đó ở ngoa ̣i cảnh Bản ngã có di ̣ptác đô ̣ng sự rung chuyển và tất cả những gì có thể đáp ứng đươ ̣c, đều ta ̣o thành sư ̣ hiểubiết.

Tư tưởng là sư ̣ phóng ta ̣o trong trí của Người-hiểu-biết và những gì Ðươ ̣c-hiểu-biết.Nói theo nghĩa đen, đó là mô ̣t bức tranh do các làn sóng rung đô ̣ng phối hơ ̣p la ̣i ta ̣othành hình ảnh

Khi mô ̣t phần của Vô ngã rung đô ̣ng, thì Bản ngã tiếp nhâ ̣n sư ̣ rung đô ̣ng đó rồirung đô ̣ng trở la ̣i, thì phần Vô ngã ấy trở thành vâ ̣t Ðươ ̣c-hiểu-biết Giữa các vâ ̣t chấtcó ít nhiều sư ̣ rung cảm thì sư ̣ va cha ̣m vâ ̣t này với vâ ̣t kia đều có thể sanh ra Sư ̣-hiểu-biết Vì thế mà sư ̣ liên quan giữa Người-hiểu-biết, Vâ ̣t-đươ ̣c-hiểu-biết và Sư ̣-hiểu-biếtluôn luôn giữ vững và tồn ta ̣i mãi mãi

Trang 18

CHƯƠNG HAI

KẺ SÁNG TẠO ẢO TƯỞNG

“Có thản nhiên trước cảnh vâ ̣t đã nhìn thấy thì môn sinh mới khám phá đươ ̣c Chủ tể của Giác quan, là kẻ Sáng ta ̣o Tư tưởng và làm phát hiê ̣n ảo tưởng.

Cái Trí là kẻ phá hoa ̣i lớn nhất của Thư ̣c Ta ̣i”.

Ðó là đoa ̣n văn mà Bà H.B.Blavatsky trích di ̣ch trong quyển Kim Huấn Thư, mô ̣t

áng văn kiê ̣t tác và cũng là món quà quí giá của tác giả đã lưu truyền cho hâ ̣u thế

Thâ ̣t ra không còn từ nào khác dùng để diễn tả ý nghĩa cái Trí cho rốt ráo bằng câu:

“Cái Trí là kẻ sinh ra ảo tưởng”.

Cái Trí không phải là Bản ngã hiểu biết, vì vâ ̣y chúng ta cần phải luôn luôn thâ ̣ntro ̣ng để phân biê ̣t cho rõ rê ̣t Có nhiều sư ̣ lầm lẫn chẳng những gây sư ̣ khó khăn màcòn làm cho ho ̣c giả rối trí thêm là ta ̣i có lắm người không chi ̣u để ý đến sư ̣ khác biê ̣tgiữa Bản ngả hiểu biết và cái Trí là quan năng dùng để tiếp nhâ ̣n sư ̣ hiểu biết Nhâ ̣nlầm cái Trí là Bản ngã hiểu biết thì chẳng khác nào ta lầm tưởng cái đu ̣c của ông thơ ̣cha ̣m là ông thơ ̣ cha ̣m

Mỗi Bản ngã đều có hai cái Trí căn bản, nói đúng hơn, là hai thể Trí: Mô ̣t thể Trícấu ta ̣o bằng lớp vâ ̣t chất tinh vi go ̣i là Thươ ̣ng Trí và manas , Trí trừu tươ ̣ng; và mô ̣tthể Trí khác nữa làm bằng vâ ̣t chất rất thô sơ go ̣i là Ha ̣ Trí và manas , Trí cu ̣ thể CáiTrí tư ̣ nó phản chiếu trong vâ ̣t chất nguyên tử của tra ̣ng thái Bản ngã tiêu biểu cho sư ̣Hiểu biết Cái Trí này thường hay ha ̣n chế Jiva, vì vâ ̣y khi lý trí tâm thức gia tăngchừng nào thì càng làm trở nga ̣i Jiva nhiều thêm chừng nấy theo đủ mo ̣i cách Giả như

mô ̣t người nào làm công viê ̣c gì mà bi ̣ bắt buô ̣c phải mang bao tay dày cô ̣m thì cảmthấy đôi tay bi ̣ bó ro ̣, gây trở nga ̣i mo ̣i hoa ̣t đô ̣ng Trong khi sờ mó vâ ̣t gì, đôi bàn taycủa y mất hết xúc giác, chẳng còn khéo tay và lanh le ̣ như trước, y không thể nhă ̣tmón gì nhỏ bé, chỉ cầm đươ ̣c những vâ ̣t to lớn mô ̣t cách vu ̣ng về Cũng như vâ ̣y, khiBản ngã mang thêm Ha ̣ trí, các quan năng của Bản ngã đều bi ̣ kếm chế, không tư ̣ dophát huy khả năng đươ ̣c

Trong đoa ̣n tới, chúng tôi sẽ giải thích thêm về “Cái Trí cu ̣ thể” tức là ha ̣ trí hơ ̣p vớimanas

“Trí” là kết quả do ý niê ̣m của kiếp trước và hằng bi ̣ ý niê ̣m trong kiếp này thay đổiluôn Có mô ̣t điều chắc chắn không thay đổi là, bất cứ khả năng nào, dù ma ̣nh dù yếu,thảy đều do nghiê ̣p quả của những hành vi trong tiền kiếp

Cái trí của chúng ta đã ta ̣o nên kết quả thì không thể sửa đổi đươ ̣c liền trong nhấtthời, mà phải sửa đổi lần lần, chúng ta không thể dùng ý chí cương quyết mà vươ ̣t quađươ ̣c, cũng không thể ném nó qua mô ̣t bên, mà cũng không thể cấp tốc loa ̣i trừ những

Trang 19

bất hảo của kết quả Trí nào thì quả nấy Trí là thành phần của Vô ngã ta ̣o ra để chúng

ta tro ̣n quyền sử du ̣ng, và cũng nhờ Vô ngã, chúng ta mới hiểu biết, phân biê ̣t đươ ̣c

Do kết quả của kiếp trước nên ngày nay chúng ta mới có những ý niê ̣m trong trí.Mỗi cái trí đều có cách thức rung đô ̣ng riêng và rung đô ̣ng không ngừng, ta ̣o thànhbức tranh sống đô ̣ng thay đổi liên tu ̣c Mỗi ấn tươ ̣ng hoa ̣t đô ̣ng từ ngoa ̣i cảnh do nhãncầu thu nhâ ̣n và khối rung đô ̣ng đang có sẵn, sửa đổi khối rung đô ̣ng mới đến, đồngthời cũng bi ̣ khối rung đô ̣ng mới đến biến đổi nữa Vì vâ ̣y, thành quả không do nơi sư ̣phỏng ta ̣o chính xác của khối rung đô ̣ng mới, mà do sư ̣ phối hơ ̣p giữa các rung đô ̣ngmới và các rung đô ̣ng đã có sẵn

Thêm mô ̣t thí du ̣ về ánh sáng: nếu chúng ta đă ̣t mô ̣t tấm kính màu đỏ trước mắt, rồinhìn vào mô ̣t cảnh vâ ̣t có màu xanh lu ̣c, thì cảnh vâ ̣t đó trở thành đen Những rung

đô ̣ng làm cho chúng ta cảm thấy sắc đỏ bi ̣ sư ̣ rung đô ̣ng của màu xanh lu ̣c ngăn la ̣i, vìthế chúng ta thấy lầm cảnh vâ ̣t màu xanh lu ̣c là màu đen Cũng như vâ ̣y, nếu chúng tanhìn vào cảnh vâ ̣t có màu xanh da trời với kính màu vàng, thì cảnh vâ ̣t đó cũng trởnên đen Thành thử khi có hai màu sắc khác nữa, go ̣i là màu trung gian, ấn tươ ̣ng nàylàm chúng ta có cảm giác như cảnh vâ ̣t đổi màu, khác hẳn màu mà chúng ta đã thấybằng mắt thường Nhưng dầu chúng ta có thấy đươ ̣c bằng mắt thường, thì cũng chỉthấy hơi khác hơn, vì khi mắt thu cảnh vâ ̣t, tư ̣ nó sửa đổi sư ̣ rung đô ̣ng ấy với tốc đô ̣mau le ̣ quá sức tưởng tươ ̣ng Cái trí bi ̣ ảnh hưởng do sư ̣ trung gian giữa kính màu vàcảnh vâ ̣t, và đã làm cho cảnh vâ ̣t ấy thay đổi màu sắc Bản ngã không ý thức đươ ̣c ảnhhưởng của cái trí, cũng như mô ̣t người chưa hề có cơ hô ̣i thấy, cũng không ý thứcđươ ̣c cảnh vâ ̣t thay đổi màu sắc, ngoa ̣i trừ sư ̣ nhìn thấy xuyên qua kính có màu xanhhay đỏ

Khi chúng ta nói: “Cái Trí là kẻ sinh ra ảo tưởng”, theo ý nghĩa thông thường là cái

trí có thể cho chúng ta biết hình ảnh sai lê ̣ch do sư ̣ phối hơ ̣p của cái trí với ngoa ̣i cảnh

Thâ ̣t ra câu trên đây còn có ý nghĩa khác cao siêu và sâu sắc hơn nhiều Câu “Cái Trí là kẻ sinh ra ảo tưởng” có du ̣ng ý chỉ cho chúng ta hiểu biết hình ảnh sai lê ̣ch đó là

hình bóng ở ngoa ̣i cảnh chớ không phải là hình ảnh thâ ̣t, nó chỉ là hình bóng của cáibóng do trí ta ta ̣o ra Bấy nhiêu đây cũng đủ cho chúng ta nhâ ̣n thức về ảo ảnh do bảntính sáng ta ̣o

sư ̣ rung đô ̣ng về phẩm và lươ ̣ng đều tương đương, không rung đô ̣ng với rung đô ̣ng

Trang 20

của kẻ bàng quan Hoă ̣c giả tâm thức tư ̣ phóng ra ngoài và làm sống đô ̣ng cảnh vâ ̣tkhách quan để nó có thể trư ̣c tiếp cảm nhâ ̣n những sự rung đô ̣ng Có hai trường hơ ̣pđể chúng ta nhâ ̣n thức đươ ̣c thâ ̣t sư ̣ của hình tướng.

1- Ý niê ̣m trong cảnh giới thư ̣c ta ̣i mà sắc tướng tiêu biểu tra ̣ng thái hữu hình có thểhiểu biết đươ ̣c bằng tâm thức hoa ̣t đô ̣ng trong Thươ ̣ng trí mà không bi ̣ cái Trí cu ̣ thểhay những thể thấp khác làm trở nga ̣i

2- Sư ̣ thâ ̣t cho chúng ta biết rằng các sư ̣ vâ ̣t đều do ấn tươ ̣ng của chúng ta, chớ tư ̣ takhông thể biết đươ ̣c thư ̣c thể của sư ̣ vâ ̣t – ngoa ̣i trừ trường hơ ̣p trên - đó là điều quantro ̣ng khi chúng ta áp du ̣ng chơn lý này vào đời sống thư ̣c tế

Chơn lý da ̣y chúng ta phải khiêm tốn, thâ ̣n tro ̣ng và lắng tai nghe những ý tưởngmới Chúng ta cần phải diê ̣t trừ tánh hay quả quyết rằng tất cả những gì chúng ta thấyđều đúng cả Chúng ta hãy tâ ̣p xét đoán chúng ta trước, rồi sẽ xét kẻ khác

Sau đây là mô ̣t thí du ̣ để làm sáng tỏ vấn đề:

Tôi gă ̣p mô ̣t người có cách thức rung đô ̣ng có thể bổ túc cho sự rung đô ̣ng của tôi.Khi gă ̣p nhau, chúng tôi không thích vì không ha ̣p nhau Giữa chúng tôi, không thấycó điều chi khác biê ̣t, nhưng cả hai chúng tôi đều nga ̣c nhiên không hiểu ta ̣i sao ông Anào đó khen người mà chúng tôi chê dốt là thông minh, bởi vì chúng tôi chê bai lẫnnhau, người này nói người kia đần đô ̣n, người kia nói người này ngu ngốc Song le,nếu tôi tư ̣ hiểu biết mình mô ̣t chút, ắt không còn thắc mắc nữa Thay vì tưởng nghĩngười ấy đần đô ̣n, tôi tư ̣ hỏi: Phải chăng tôi có điều chi sơ sót nên không thể đáp ứng

sư ̣ rung đô ̣ng của người ấy ? Cả hai chúng tôi đều rung đô ̣ng, song nếu tôi khôngnhâ ̣n thức đươ ̣c quan niê ̣m và sư ̣ hoa ̣t đô ̣ng của người ấy, là vì ta ̣i tôi không đáp ứng

la ̣i sư ̣ rung đô ̣ng của y Ta ̣i sao tôi xét đoán người ấy ? Là bởi vì tôi không hiểu ngườiấy trước khi tôi tư ̣ sửa đổi cho đầy đủ để có khả năng tiếp nhâ ̣n y

Chúng ta không thể sửa đổi kẻ khác, nhưng ít ra chúng ta có thể tư ̣ sửa đổi ta, là cốgắng không ngừng để làm phát triển khả năng cảm ứng của chúng ta Chúng ta phảitrở thành ánh sáng trong suốt, hiển lô ̣ trong các màu sắc, chẳng những không làm chomàu sắc hoen ố, mà làm cho màu sắc nổi bâ ̣t và tươi thắm thêm Chúng ta có thể đokhoảng cách giữa chúng ta và ánh sáng trắng trong suốt bằng cách dùng năng lư ̣c củachúng ta để đáp ứng la ̣i các đă ̣c tính khác nhau

Trang 21

HẠ TRÍ VÀ MANAS (MẠT NA THỨC)

Bây giờ chúng ta có thể xem xét cách cấu ta ̣o thể trí hay Trí cu ̣ thể là quan năng củatâm thức theo tra ̣ng thái Người hiểu biết hầu tìm hiểu sư ̣ cấu ta ̣o này ra sao, và bằngcách nào chúng ta đã đào ta ̣o cái trí trong dĩ vãng và tìm biê ̣n pháp sửa đổi nó tronghiê ̣n ta ̣i

Xét về phương diê ̣n sư ̣ sống thì tinh thần là manas Manas là tra ̣ng thái nhâ ̣n thứccủa Bản ngã phản chiếu trong vâ ̣t chất nguyên tử của cõi thứ ba go ̣i là Cõi Trí

Xét về phương diê ̣n sắc tướng (hình da ̣ng) thì manas có hai tra ̣ng thái riêng, mỗitra ̣ng thái hoa ̣t đô ̣ng theo điều kiê ̣n khác nhau do nơi tâm thức sử du ̣ng manas ở CõiTrí Hai tra ̣ng thái này do hơ ̣p chất của vâ ̣t chất ở cõi trí bi ̣ thu hút vào chung quanhtrung tâm rung đô ̣ng thuô ̣c nguyên tử của cõi trí Vâ ̣t chất này tùy theo bản tính vàcách dùng của tâm thức go ̣i là “chất liê ̣u trí tuê ̣” hay “chất liê ̣u tư tưởng” Vâ ̣t chất ấy

ta ̣o thành mô ̣t vùng rô ̣ng lớn trong vũ tru ̣, thâm nhâ ̣p vào chất thanh khí ở cõi Trunggiới và chất Hồng trần ở thế gian Các vâ ̣t chất ấy tràn ngâ ̣p trong bảy cảnh giống nhưtra ̣ng thái vâ ̣t chất ở hồng trần Những chất này rất nha ̣y cảm đối với sư ̣ rung đô ̣ng củatra ̣ng thái Bản ngã là sư ̣ hiểu biết, và tra ̣ng thái này ấn đi ̣nh cho nó đă ̣c tính riêng

Tra ̣ng thái thứ nhất – cao hơn hết của cái trí – là Thươ ̣ng trí (Nhân thể) Thươ ̣ng trígồm có vâ ̣t chất từ cảnh thứ năm và thứ sáu của cõi Trí, tương ứng những chất dĩ tháitinh vi hơn hết ở cõi Trần Trong giai đoa ̣n tiến hóa hiê ̣n ta ̣i thể Thươ ̣ng trí này ở đa sốcó đôi chút phát triển, vì Thươ ̣ng trí không dùng để suy luâ ̣n những sư ̣ viê ̣c ở cõiTrần Vâ ̣y ngay bây giờ, chúng ta nên ta ̣m gác vấn đề Thươ ̣ng trí qua mô ̣t bên Tóm

la ̣i, Thươ ̣ng trí là quan năng của Trí trừu tươ ̣ng

Tra ̣ng thái thứ nhì, là thể trí, cũng go ̣i là Ha ̣ trí Nó gồm chất tư tưởng của bốn cảnhthấp hơn hết ở cõi trí, tương ứng với chất dĩ thái thấp nhất ở cõi Trần trong tra ̣ng tháichất hơi, chất lỏng và chất đă ̣c Nó có thể go ̣i là thể trí dày đă ̣c Thể này chia làm bảyloa ̣i căn bản lớn, mỗi loa ̣i gồm nhiều hình thức và tùy trình đô ̣ phát triển khác nhau,nhưng tất cả đều tiến hóa theo đi ̣nh luâ ̣t chung Hiểu biết và áp du ̣ng đươ ̣c những đi ̣nhluâ ̣t này, tức là ta đem sư ̣ tiến hóa châ ̣m cha ̣p của thiên nhiên để đổi lấy sư ̣ tiến hóamau le ̣ do khiếu thông của người tư ̣ quyết đi ̣nh Ðó là điểm quan tro ̣ng của sư ̣ khảocứu về thể trí

Trang 22

RÈN LUYÊ ̣N VÀ NÂNG CAO THỂ TRÍ

Ðiều chúng ta cần phải hiểu là do phương pháp nào mà tâm thức rèn luyê ̣n đươ ̣cthể trí, vì trong đời sống hằng ngày hằng giờ, chúng ta đều có cơ hô ̣i áp du ̣ng phươngpháp ấy cho mu ̣c đích cao thươ ̣ng Dù trong khi thức hay ngủ, chúng ta vẫn luôn luônđào luyê ̣n thể trí của chúng ta Khi tâm thức rung đô ̣ng, thì nó cảm nhiễm chất thươ ̣ngthanh khí hay chất tư tưởng ở chung quanh, mô ̣t ý nghĩ vừa thoáng qua, cũng đủ chonó thu hút vài phân tử của chất tư tưởng, rồi phóng ra ngoài vài phân tử khác Vềphần thể xác do Bản ngã mươ ̣n dùng ta ̣m ở cõi trần cũng do sư ̣ rung đô ̣ng, nhưngđừng quên rằng yếu tính của tâm thức luôn luôn nhìn nhâ ̣n chính nó là Vô ngã Ðó là

vì tâm thức bao gồm hai chiều hướng tương phản nhau, cho nên khi thì tâm thức chấp

nhâ ̣n “Tôi là thế này”, khi la ̣i phủ nhâ ̣n “Tôi không phải là thế này” Do đó tâm thức

vâ ̣n chuyển trong vâ ̣t chất ta ̣o thành sư ̣ hút vào rồi đẩy ra mà chúng ta go ̣i là rung

đô ̣ng Khi vâ ̣t chất chung quanh bi ̣ tâm thức rung đô ̣ng, vâ ̣t chất ấy liền truyền sư ̣ rung

đô ̣ng đó ra để cảm nhiễm tâm thức khác

Thế thì các vâ ̣t chất, dù tinh khiết hay thô sơ, đều tùy thuô ̣c tính chất rung đô ̣ng dotâm thức phát sinh Các tư tưởng trong sa ̣ch và thanh cao gồm những rung đô ̣ng mau

le ̣, chỉ cảm nhiễm các chất tinh vi của thể trí, còn những chất thô trươ ̣c thì không cảmnhiễm, vì không rung đô ̣ng đồng nhi ̣p với chất tinh vi đươ ̣c Khi một ý tưởng cao đe ̣prung đô ̣ng, các chất thô trươ ̣c đều bi ̣ loa ̣i ra ngoài, đồng thời thay thế những chất tinhkhiết vào để rèn luyê ̣n thể trí trong sa ̣ch Trái la ̣i, những tư tưởng xấu xa, đê hèn rất dễthu hút các chất thô trươ ̣c vào thể trí ha ̣ tiê ̣n, đồng thời xua đuổi các chất tinh khiết rangoài

Ðă ̣c tính rung đô ̣ng của tâm thức là luôn luôn sa thải chất cũ rồi đem chất mới thayvào để rèn luyê ̣n thể trí Vì thế, mỗi hành đô ̣ng hay ý niê ̣m vừa phát khởi đều gây nên

hâ ̣u quả; như khi xưa chúng ta có những hành vi hay tư tưởng lành dữ thế nào thì ngàynay những hành vi hay tư tưởng đó đáp ứng la ̣i cho chúng ta y như thế

Nếu thể trí của chúng ta cấu ta ̣o bằng chất tinh khiết thì ý tưởng xấu xa đê hènkhông cảm ứng thể trí của chúng ta, nhươ ̣c bằng, thể trí của chúng ta cấu ta ̣o bằng chấtthô trươ ̣c, thì chất đó dễ cảm nhiễm những ý tưởng thoảng qua thấp hèn, mà khôngthể cảm nhiễm những ý tưởng tốt lành đươ ̣c

Khi chúng ta tiếp xúc với mô ̣t vi ̣ đa ̣o ha ̣nh có tư tưởng thanh cao, những rung đô ̣ng

tư tưởng của vi ̣ ấy có năng lư ̣c khêu gơ ̣i nhi ̣p rung đô ̣ng trong thể trí của chúng ta giatăng tốc đô ̣ để có thể cảm ứng sư ̣ rung đô ̣ng tư tưởng của vi ̣ đó Sư ̣ rung đô ̣ng này cócông năng bài tiết lần lần những chất ô trươ ̣c trong thể trí để sư ̣ rung đô ̣ng tư tưởngcủa chúng ta tăng thêm đến mức đô ̣ cao Những lơ ̣i ích mà chúng ta nhâ ̣n lãnh của các

vi ̣ đa ̣o đức phần lớn là do nơi ý tưởng của chúng ta đã có từ suy nghĩ đã qua Sở dĩngày nay chúng ta có mối thông cảm với các vi ̣ ấy là do nghiê ̣p quả quá khứ

Trang 23

Chúng ta không thể tư tưởng dùm người này hay người kia, song ta chỉ có thể suynghĩ những tư tưởng của chính ta mà thôi Như vâ ̣y, ta ta ̣o ra sư ̣ rung đô ̣ng tương ứngtrong chất tư tưởng ở chung quanh chúng ta, sư ̣ rung đô ̣ng này có khả năng làm phátkhởi những rung đô ̣ng đồng tính trong thể trí để tiêm nhiễm tâm thức của chúng ta.

Tuy nhiên, không phải mỗi lần ở ngoa ̣i cảnh phát sinh rung đô ̣ng thì chúng ta cảmbiết và hiểu liền đươ ̣c Sư ̣ kiê ̣n này thường giống như sức nóng mă ̣t trời và nước mưathấm vào đất cát có ảnh hưởng đến ha ̣t giống vùi dưới lớp đất Ðầu tiên, không thểbiết đươ ̣c sư ̣ rung đô ̣ng cảm ứng đến ha ̣t giống, nhưng chắc chắn đã có sư ̣ sống rung

đô ̣ng yếu ớt ở bên trong ha ̣t giống Sự rung chuyển này ngày càng trở nên ma ̣nh chođến khi mầm mống đủ sức phát triển làm ha ̣t giống nứt mô ̣ng, đâm chồi và mo ̣c rễ Vềphương diê ̣n tâm linh cũng như vâ ̣y, từ bên trong tâm thức, trước khi cảm ứng, đã có

sư ̣ rung chuyển yếu ớt do sư ̣ tiếp xúc với ngoa ̣i cảnh Trong khi chúng ta chưa có thểhiểu nổi mô ̣t vi ̣ có tư tưởng cao siêu thì tiềm thức của chúng ta đã cảm ứng đươ ̣c phầnnào rồi Vì thế, khi chúng ta xa lìa ảnh hưởng của Ðấng Cao Cả, là chúng ta đã nhâ ̣nđươ ̣c mô ̣t ít sư ̣ phong phú của đời sống tâm linh nhiều hơn khi trước, để các chủng tử

tư tưởng của chúng ta nảy nở mau le ̣ và cũng để cho tinh thần chúng ta đươ ̣c tiến hóadễ dàng hơn

Bởi vâ ̣y, trong viê ̣c rèn luyê ̣n trí não, không những do hoàn cảnh bên ngoài mà cònphải tùy thuô ̣c sư ̣ hoa ̣t đô ̣ng từ trong tâm thức nữa Nếu muốn thể trí đươ ̣c ma ̣nh mẽ,minh mẫn, tích cư ̣c để có thể lãnh hô ̣i những tư tưởng cao siêu, chúng ta phải nỗ lư ̣c

ho ̣c tâ ̣p, suy tư cho đúng đắn, vì chính ta mới là kẻ rèn luyê ̣n và uốn nắn trí não của

ta mà thôi

Nhiều người nghĩ rằng hễ đo ̣c nhiều sách là có thể rèn luyê ̣n đươ ̣c trí não, sư ̣ thâ ̣tkhông phải như vâ ̣y Chỉ có tư tưởng mới rèn luyê ̣n đươ ̣c trí não mà thôi Chúng taphải xem sư ̣ đo ̣c sách như mô ̣t công viê ̣c sưu tầm tài liê ̣u để cung cấp cho tư tưởng,như thế sư ̣ đo ̣c sách mới hữu ích Người ta có thể đo ̣c nhiều sách, song trí não pháttriển chỉ tương đương với tất cả sư ̣ suy nghĩ mà ho ̣ đã dùng trong viê ̣c đo ̣c Nếu đô ̣cgiả không thu nhă ̣t đươ ̣c mô ̣t vài ý tưởng hay để trao dồi trí não mình thì giá tri ̣ về sư ̣hiểu biết của kẻ ấy rất nông ca ̣n và mau phai la ̣t

Lord Bacon nói: Ðo ̣c thì no trí Ðiều này rất đúng về phương diê ̣n tinh thần, cũng như về mă ̣t vâ ̣t chất người ta nói: Ăn thì no bu ̣ng Nếu thức ăn không ha ̣p, khó tiêu

hóa, thì ích lơ ̣i gì cho xác thân Về tinh thần cũng vâ ̣y, nếu dồn ép sư ̣ đo ̣c sách cho đầytrí óc mà không chi ̣u để tâm suy nghĩ, không đồng hóa đươ ̣c với những gì đã đo ̣c thìích lơ ̣i gì cho trí não Ý tưởng chồng chất đầy đầu óc, nhưng không tiêu thu ̣ nổi, thìchẳng những trí não không mở mang, mà còn suy giảm là khác nữa Như kẻ ăn nhiềumà không tiêu thì mang thêm bê ̣nh vì bô ̣i thư ̣c

Muốn tinh thần sáng suốt, trí não mở mang, chúng ta phải đo ̣c ít mà suy nghĩ nhiều.Nếu thâ ̣t lòng chúng ta muốn rèn luyê ̣n tinh thần, chúng ta phải dành riêng mỗi ngày

Trang 24

mô ̣t giờ để nghiên cứu mô ̣t quyển sách nào đứng đắn và cao hơn trình đô ̣ ta hiểu biết

mô ̣t chút Chúng ta đo ̣c chừng năm phút, nhưng phải suy nghĩ mười phút, và nên tiếp

tu ̣c như vâ ̣y trong mô ̣t tiếng đồng hồ Theo thế thường nhiều người hay đo ̣c lia li ̣atrong mô ̣t giờ rồi de ̣p sách qua mô ̣t chỗ, đơ ̣i tới ngày sau lấy sách ra đo ̣c tiếp Như

vâ ̣y, phần nhiều quan năng tư tưởng của người ấy tiến rất châ ̣m

Mô ̣t điểm đă ̣c biê ̣t nhất là có nhiều người nhâ ̣n thấy trí não các hô ̣i viên của phongtrào Thông Thiên Ho ̣c mỗi năm đều mở mang thêm Ðiều này chứng tỏ mô ̣t phần lớncác hô ̣i viên đó đã đươ ̣c giảng giải minh ba ̣ch về bản chất của tư tưởng Nhờ vâ ̣y hô ̣iviên bắt đầu hiểu lần lần, rồi áp du ̣ng mô ̣t vài phương pháp đã lãnh hô ̣i để rèn luyê ̣nthể trí thay vì để cho thể trí phát triển châ ̣m cha ̣p theo quá trình của đi ̣nh luâ ̣t tư ̣ nhiên.Muốn mau tiến, đô ̣c giả phải cố gắng dành riêng ít nhất năm phút để đo ̣c và mườiphút suy nghĩ để tìm hiểu những điều mình đã đo ̣c và đừng bỏ qua mô ̣t ngày nàokhông đo ̣c sách

Lúc ban đầu đô ̣c giả cảm thấy sư ̣ cố gắng rất buồn chán và mê ̣t nho ̣c, la ̣i nữa sẽkhám phá ra năng lư ̣c suy nghĩ của mình cũng yếu ớt

Ðó là bước đầu và cũng thường thấy rất ít người có thể cầm trí suy tưởng lâu màkhông gián đoa ̣n đươ ̣c Kẻ nào không thể suy nghĩ mà tưởng mình có thể suy nghĩ thìkẻ ấy tiến rất châ ̣m Thà mình yếu mà tư ̣ biết mình yếu, còn hơn là mình yếu mà cứtưởng mình ma ̣nh

Sau khi cố gắng đeo đuổi khá lâu về mô ̣t ý tưởng khó khăn, sau cùng không thểchú ý đươ ̣c nữa, đô ̣c giả cảm thấy nóng bức, rối loa ̣n, đầu óc mê ̣t nho ̣c Công viê ̣c nàygiống như khi ta rán sức tâ ̣p luyê ̣n các bắp thi ̣t trong mô ̣t lúc lâu, thì ta cảm thấy thânthể bải hoải và mê ̣t mỏi vâ ̣y

Nhờ công phu luyê ̣n tâ ̣p bền bỉ và đều đă ̣n – nhưng đừng khi nào quá đô ̣ – thì sức

ma ̣nh tư tưởng phát triển y như sức lư ̣c của các bắp thi ̣t Mô ̣t khi sức ma ̣nh tư tưởngphát triển, ta càng dễ kiểm soát tư tưởng và sử du ̣ng nó trong những mu ̣c đích chơnchánh

Người không biết tư tưởng, thể trí như mất đi ̣nh hướng và vô tổ chức Nếu khôngbiết tâ ̣p trung tư tưởng – nghĩa là không biết chủ đi ̣nh sức ma ̣nh tư tưởng vào mô ̣tđiểm đã cho ̣n – thì ta không thể thi thố đươ ̣c chút nào về quyền năng tư tưởng cả

Trang 25

CHƯƠNG BA

CHUYỂN DI TƯ TƯỞNG

Ngày nay, hầu hết ai cũng muốn thư ̣c hành phép chuyển di tư tưởng và ước mơđươ ̣c diễm phúc tiếp xúc với những ba ̣n thiết của mình hiê ̣n đang xa vắng mà khỏi cầnliên la ̣c bằng điê ̣n thoa ̣i, hoă ̣c điê ̣n tín hay thơ từ

Nhiều người tưởng rằng chỉ gắng công chút đỉnh là có thể biết đươ ̣c phương phápchuyển di tư tưởng, nhưng ho ̣ sẽ nga ̣c nhiên và thất ba ̣i hoàn toàn Ðiều hiển nhiên làmuốn chuyển di tư tưởng, trước hết phải biết tư tưởng Tư tưởng đó phải hô ̣i đủ năng

lư ̣c cần thiết để có thể phóng ra ngoài không gian mô ̣t làn sóng thâ ̣t ma ̣nh Những tưtưởng ba ̣c nhươ ̣c lau chau, đều là những rung đô ̣ng lu lờ và châ ̣p chờn trong bầukhông khí tư tưởng, những rung đô ̣ng đó hiê ̣n rồi tan, tan rồi hiê ̣n trong mỗi giâyphút, sắc thái lờ mờ, yếu ớt, không thành hình da ̣ng rõ ràng Thâ ̣t ra, hình thức tưtưởng phải rõ rê ̣t và sống đô ̣ng mới có thể phóng tới mô ̣t phương hướng nhất đi ̣nh, vàcần phải có đủ năng lư ̣c để giữ vững sắc thái, thì nó mới có thể tái lâ ̣p đươ ̣c hình thức

tư tưởng khi di chuyển đến nơi đến chốn

Có hai phương pháp chuyển di tư tưởng: mô ̣t là phương pháp vâ ̣t thể, hai là phươngpháp tâm linh Phương pháp vâ ̣t thể do trí và não, còn phương pháp tâm linh chỉ dotâm trí mà thôi

Ðầu tiên, tâm thức sinh ra tư tưởng, ta ̣o thành sư ̣ rung đô ̣ng trong thể trí, rồi lần đếnthể vía, kết thành làn sóng dĩ thái và trong những “phân tử đông đă ̣c” của bô ̣ óc Sư ̣rung đô ̣ng của não cảm nhiễm dĩ thái, đoa ̣n dĩ thái truyền làn sóng lan rô ̣ng ra xa dần,sao cho tới khi gă ̣p bô ̣ não khác để kết thành sư ̣ rung đô ̣ng trong dĩ thái cũng nhưtrong những “phân tử đông đă ̣c” của não Bô ̣ não sau này tiếp thu sư ̣ rung đô ̣ng rồitruyền qua thể vía, kế đến thể trí Tới phiên thể trí rung đô ̣ng để đáp ứng la ̣i, rồi rung

đô ̣ng của thể trí cảm nhiễm tâm thức Như vâ ̣y, mỗi tư tưởng đều phải trải qua nhiềugiai đoa ̣n như trên theo hình bán nguyê ̣t Những giai đoa ̣n theo chiều dài hình vòngcầu này không cần thiết, vì tâm thức có thể ta ̣o thành sư ̣ rung đô ̣ng trong thể trí rồitrư ̣c tiếp hướng dẫn sư ̣ rung đô ̣ng đó đến thể trí của tâm thức tiếp thu làn rung đô ̣ngnày, như vâ ̣y tránh đươ ̣c đường vòng cầu mô tả

Giờ đây, chúng ta thử xét qua phương pháp chuyển di tư tưởng thứ nhất

Nơi phía trước và dưới não bô ̣ có mô ̣t ha ̣ch nhỏ bằng trái tùng, go ̣i là tùng quả tuyến, các nhà sinh lý ho ̣c Tây phương chưa biết đươ ̣c tác du ̣ng của ha ̣ch này và nhà

tâm lý ho ̣c Tây phương cũng không màng quan tâm đến Tùng quả tuyến là mô ̣t bô ̣phâ ̣n phát triển châ ̣m hơn hết trong cơ thể con người, mă ̣c dù rất châ ̣m cha ̣p, nhưngnó cứ tuần tư ̣ phát triển mãi Mă ̣t khác, chúng ta có thể thúc giu ̣c bô ̣ phâ ̣n này pháttriển mau le ̣ hơn, bằng cách bắt nó thư ̣c hiê ̣n phâ ̣n sư ̣ của nó mà trong tương lai nó sẽ

Trang 26

hoa ̣t đô ̣ng trong mo ̣i người Tùng quả tuyến là quan năng dùng để chuyển di tư tưởng,rất cần thiết như mắt để thấy và tai để nghe vâ ̣y.

Người nào chủ tâm suy nghĩ về mô ̣t viê ̣c gì và cứ tâ ̣p trung tư tưởng vào viê ̣c đómãi, thì sẽ cảm giác như ở trong ha ̣ch quả tùng có cái gì rung chuyển và ro ̣ ra ̣i nhưkiến bò Cái rung chuyển đó vốn ở trong dĩ thái thấm nhuần ha ̣ch này, sinh ra mô ̣tluồng từ diê ̣n rất yếu ớt và mảnh mai làm ta có cảm giác như có kiến bò trong tế bàocủa tùng quả tuyến

Nếu người nào suy tưởng ma ̣nh mẽ, đủ khả năng phát ra mô ̣t luồng từ điê ̣n ma ̣nhthì có thể truyền tư tưởng mình đi đến mô ̣t nơi khác rất rõ ràng.Sư ̣ rung đô ̣ng trong dĩthái của ha ̣ch quả tùng ta ̣o thành làn sóng ở chất dĩ thái chung quanh như làn sóng ánhsáng nhưng rất nhỏ và tốc đô ̣ mau hơn Làn sóng ấy lan tràn khắp nơi làm cho dĩ tháinày rung đô ̣ng, rồi truyền qua dĩ thái khác, và như thế mãi cho tới khi gă ̣p đươ ̣c dĩ tháicủa tùng quả tuyến trong bô ̣ não khác Từ đó, nó chuyển sang qua thể vía, rồi đến thểtrí, và tiếp tu ̣c đều đều chuyển đến tâm thức Nếu ha ̣ch quả tùng thứ hai không ta ̣o la ̣iđươ ̣c làn sóng rung đô ̣ng mà nó đã tiếp nhâ ̣n, thì tư tưởng sẽ phân tán, không sanh rađươ ̣c mô ̣t ấn tươ ̣ng nào cả, cũng như ánh sáng không làm cho người mù trông thấysáng

Phương pháp chuyển di tư tưởng thứ hai là: người tư tưởng tư ̣ ta ̣o ở cõi trí mô ̣t hình

tư tưởng, nhưng không truyền sang bô ̣ não, mà trư ̣c tiếp truyền cho mô ̣t người tưtưởng khác ở cõi trí Kẻ thư ̣c hành đươ ̣c điều này tất nhiên phải giàu nghi ̣ lư ̣c, tư tưởng

ma ̣nh mẽ và cao siêu hơn những kẻ dùng trí não chuyển di tư tưởng Bởi vì ngườidùng phương pháp này phải tỉnh thức ở cõi trí mới hành đô ̣ng đươ ̣c

Mỗi người trong chúng ta đều có dùng những quyền năng ấy mô ̣t cách gián tiếp và

vô ý thức, vì theo bản tính tư ̣ nhiên, những tư tưởng của chúng ta phát sinh từ thể trí,đều rung đô ̣ng và truyền lan đến các chất thươ ̣ng thanh khí chung quanh

Không có lý do nào khác để thu he ̣p ý nghĩa của từ chuyển di tư tưởng trong sư ̣ cốtâm và du ̣ng ý về sư ̣ chuyển di tư tưởng riêng biê ̣t của người này truyền sang chongười khác Chúng ta thường bi ̣ ảnh hưởng với nhau luôn do những làn sóng tư tưởng

ta ̣o ra không ý đi ̣nh rõ rê ̣t, và điều mà cái go ̣i là dư luâ ̣n quần chúng, mô ̣t phần lớnthành hình nhờ tư tưởng mà ra, thường quần chúng hay tưởng nghĩ mô ̣t cách nào đó,chớ không phải suy xét chu đáo mô ̣t vấn đề rồi đi đến mô ̣t kết luâ ̣n Ðó là vì đa sốdân chúng chỉ nghĩ mô ̣t viê ̣c gì rồi lôi cuốn những người khác cùng theo ho ̣

Mô ̣t tư tưởng ma ̣nh mẽ của mô ̣t nhà đa ̣i tư tưởng sở dĩ truyền bá đươ ̣c khắp cõi tưtưởng là do mô ̣t số người hấp thu ̣ tư tưởng này rồi truyền la ̣i làn sóng tư tưởng đầutiên, và khuếch đa ̣i làn sóng đó để kích đô ̣ng những kẻ chưa cảm ứng đươ ̣c làn sóng

sơ khởi Làn sóng ấy cứ tiếp tu ̣c tăng cường mãi cho đến khi cảm nhiễm đươ ̣c quảng

đa ̣i dân chúng Mô ̣t khi thành dư luâ ̣n quần chúng, thì nó có ảnh hưởng lớn lao đốivới đa ̣i chúng, ảnh hưởng này đâ ̣p ma ̣nh vào trí óc dân chúng để khêu gơ ̣i dân chúng

Trang 27

đáp ứng la ̣i những làn sóng mà ho ̣ đã thu nhâ ̣n đươ ̣c Có vài tư tưởng theo đường lốiquốc gia ta ̣o thành những vâ ̣n hà sâu rô ̣ng do sư ̣ lâ ̣p đi lâ ̣p la ̣i không ngừng trongnhiều thế kỷ mô ̣t thứ tư tưởng như nhau bởi những cuô ̣c tranh đấu li ̣ch sử và những

tâ ̣p quán của mô ̣t dân tô ̣c Những tư tưởng ấy thay đổi sâu xa và tô điểm thêm sắc tháicho thể trí những gì thuô ̣c về dân tô ̣c, và mỗi tư tưởng đó, bất cứ từ đâu đến, đều bi ̣phương thức rung đô ̣ng quốc gia biến đổi

Những tư tưởng ngoa ̣i lai vào trí não chúng ta, đều bi ̣ thể trí của chúng ta thay đổivà khi chúng ta tiếp nhâ ̣n chúng là chúng đã tiếp nhâ ̣n những tư tưởng rung đô ̣ng đóvới những rung đô ̣ng bình thường của chúng ta Như thế, chúng ta thâu nhâ ̣n mô ̣t loa ̣irung đô ̣ng do sư ̣ kết hơ ̣p của hai thứ rung đô ̣ng Vì vâ ̣y, các quốc gia lân bang ghinhâ ̣n những tư tưởng ngoa ̣i lai, đều bi ̣ sư ̣ rung đô ̣ng dân tô ̣c tính của quốc gia biếnđổi

Do đó, người Anh và người Pháp, hay người Ấn Ðô ̣ và người Phi châu đều thấy rấtnhiều sư ̣ viê ̣c như nhau, nhưng mỗi dân tô ̣c đều thêm thắt những gì ho ̣ có từ lâu đời,

mă ̣c dầu thành thâ ̣t, song ho ̣ vẫn tố cáo lẫn nhau, dân này nói dân kia ngu ̣y ta ̣o, còndân kia nói dân no ̣ hành đô ̣ng phi pháp Nếu chân lý bất khả kháng này đươ ̣c thànhthâ ̣t nhìn nhâ ̣n, thì nhiều cuô ̣c tranh chấp quốc tế sẽ đươ ̣c san bằng dễ dàng, nhữngchiến tranh có thể tránh khỏi và những kẻ gây chiến rất dễ dàn xếp ổn thỏa để tránh

na ̣n khói lửa Ngoài ra, mỗi quốc gia sẽ nhìn nhâ ̣n cái mà đôi khi ho ̣ go ̣i là bình đẳngcá nhân thay vì khiển trách và đổ lỗi cho nước láng diềng của mình chỉ vì lý do bấtđồng ý kiến, mỗi quốc gia cố gắng tìm hiểu ý nghĩa quan điểm di ̣ đồng giữa đôi bênvà đừng quốc gia nào ngoan cố giữ mãi thành kiến của mình

Mô ̣t câu hỏi thiết thư ̣c đươ ̣c nêu ra: đang khi chúng ta sống trong bầu không khíhỗn loa ̣n, tràn ngâ ̣p những làn sóng tư tưởng xấu xa lẫn tốt đe ̣p, không ngớt va cha ̣mvào trí óc chúng ta, làm thế nào biết đươ ̣c có bao nhiêu điều lành ta đã hưởng và baonhiêu điều dữ ta đã tránh ? Phải đề phòng cách nào để tránh những tư tưởng xấu vàlàm sao thu nhâ ̣n những tư tưởng tốt ? Ðó là mô ̣t vấn đề tối quan tro ̣ng mà chúng tacần tìm hiểu để cho ̣n lư ̣a cho đúng

Thâ ̣t ra, mỗi người là mô ̣t cá nhân nên thể trí của chúng ta chi ̣u ảnh hưởng củachúng ta nhiều nhất, còn ảnh hưởng của kẻ khác chỉ thỉnh thoảng cảm nhiễm chútđỉnh thôi Nghe diễn thuyết hay đo ̣c sách thì thuyết trình viên hay tác giả cũng ảnhhưởng đến cái trí, nhưng đó là sư ̣ ngẫu nhiên trong cuô ̣c đời, chính chúng ta mới làyếu tố thường xuyên Ảnh hưởng của riêng chúng ta đóng góp trong sư ̣ kiến ta ̣o thể trí

ma ̣nh nhất và nhiều hơn hết, nó do chính chúng ta quyết đi ̣nh thể thức rung đô ̣ng bìnhthường cho cái trí của chúng ta mà thôi Tư tưởng nào không hơ ̣p với thể thức rung

đô ̣ng khi vừa cha ̣m đến thể trí của chúng ta thì liền bi ̣ loa ̣i ra ngoài Nếu người nàotưởng đến sư ̣ ngay thâ ̣t, thì sư ̣ dối trá không nhiễm vào tâm trí của ho ̣, người nào có tưtưởng bác ái, thì sư ̣ oán thù không làm cho ho ̣ băn khoăn, kẻ nào nghĩ đến minh triết

Trang 28

thì sư ̣ ngu dốt không làm ho ̣ tê liê ̣t đươ ̣c Chỉ như thế mới đem la ̣i thư ̣c sư ̣ an toàn vàdũng mãnh Ðừng để trí ta ở không như mảnh đất hoang, mă ̣c cho những mầm giống

tư tưởng nào cũng mo ̣c lên đươ ̣c, vì như vâ ̣y trí ta cảm nhiễm tâ ̣t xấu nhiều hơn tánhtốt

Ðó là bài ho ̣c thư ̣c tâ ̣p Nếu chúng ta hành đúng, thì sẽ mau tìm thấy giá tri ̣ của tưtưởng Chúng ta hãy nhớ rằng chỉ có tư tưởng chân chính mới làm cho đời sống thanhcao, và cũng nhờ minh triết mà chúng ta dứt đươ ̣c đau khổ

Trang 29

CHƯƠNG BỐN

NGUỒN GỐC TƯ TƯỞNG

Ngoa ̣i trừ giới tâm lý ho ̣c, không mấy người chi ̣u để tâm tìm hiểu vấn đề do nguồngốc nào có tư tưởng, hay tư tưởng từ đâu đến ? Vừa xuống cõi trần chúng ta phải mangtheo nhiều ý niê ̣m đã có sẵn Những ý niê ̣m mà chúng ta phải mang theo khi vừa mở

mắt chào đời go ̣i là “Tiên thiên quan niê ̣m” Ðó là những nghiê ̣p quả cô đúc hay rút

ngắn la ̣i do những tư tưởng, hành vi, kinh nghiê ̣m của chúng ta ta ̣o ra từ kiếp trước vàphải mang theo trong kiếp này Hiê ̣n nay, chúng ta đang hưởng hay đang trả nhữngnghiê ̣p quả tiền khiên ấy

Các tâm lý gia không thể quan sát trư ̣c tiếp mà hiểu đươ ̣c nguồn gốc tư tưởng Tuynhiên, các nhà chuyên môn ấy có thể hiểu đươ ̣c chút ít trong khi quan sát mô ̣t em bé.Như lúc sơ sinh, xác thân hài nhi phải trải qua mô ̣t thời kỳ phát triển vâ ̣t chất mau le ̣trong khi còn là mô ̣t bào thai, cũng như thể trí mới phải vươ ̣t qua mau chóng nhữnggiai đoa ̣n tiến triển lâu dài của tiền kiếp Thâ ̣t ra, “thể trí” không khi nào giống “tưtưởng”, dù khi nghiên cứu chính thể trí mới, chúng ta cũng chưa tìm đươ ̣c “nguồn gốc

tư tưởng” Ðiều ấy có lẽ đúng hơn nếu chúng ta xét thấy rất ít người có thể nghiên cứutrư ̣c tiếp về thể trí song ho ̣ có thể gián tiếp quan sát hành vi ta ̣o tác của xác thân bằngtrí óc và thần kinh hê ̣ “Tư tưởng” khác biê ̣t thể trí và xác thân, vì tư tưởng thuô ̣c vềtâm thức và sư ̣ sống, còn thể trí và xác thân thì thuô ̣c về hình thể và vâ ̣t chất, cả thảyđều là khí thể trung gian, những phương tiê ̣n để dùng ta ̣m nơi cõi trần

Nơi Chương Hai, chúng tôi có giải thích sư ̣ khác biê ̣t giữa Bản ngã và cái Trí, vâ ̣y

ho ̣c giả nên nhớ kỹ sư ̣ khác biê ̣t này: Bản ngã thì hiểu biết còn cái Trí là cơ năng dùngtiếp nhâ ̣n sư ̣ hiểu biết – và cũng đã đi ̣nh nghĩa: trí thức là thể trí và manas phối hơ ̣p

la ̣i

Vả la ̣i, chúng ta còn có thể nghiên cứu những ảnh hưởng của tư tưởng trên các thểmới, để suy luâ ̣n cho tương hơ ̣p với khái niê ̣m liên quan về nguồn gốc tư tưởng khiBản ngã tiếp xúc lần đầu tiên với Vô ngã Vũ tru ̣ Sư ̣ quan sát này giúp chúng ta căn cứ

theo lý đương nhiên “Thiên Ði ̣a tương đồng” Va ̣n vâ ̣t trên cõi trần đều là phản ảnh và

khi nghiên cứu những phản ảnh, chúng ta có thể hiểu biết đươ ̣c các nguyên nhân ta ̣othành va ̣n vâ ̣t

Quan sát kỹ mô ̣t đứa trẻ, ta thấy rằng cảm giác có trước trí khôn tức là những nỗicảm kích vui và khổ, nhưng đầu tiên là khổ, nghĩa là những cảm giác mơ hồ có trước

sư ̣ nhâ ̣n biết xác thư ̣c Trong lúc thai nhi còn nằm trong bu ̣ng me ̣, sư ̣ sống bào thainhờ sinh lư ̣c người me ̣ truyền sang, nhưng vừa lo ̣t lòng me ̣, hài nhi không thể nhờsinh lư ̣c của người me ̣ nữa Sư ̣ sống của hài nhi lìa sinh lư ̣c người me ̣ chưa đươ ̣c thay

Trang 30

thế liền Tuy nhiên, khi thiếu sinh lư ̣c, tư ̣ nhiên nó thấy cần thiết và khi cảm thấy cầnlà thấy khổ Khi nhu cầu của đứa trẻ đươ ̣c thỏa mãn, thì nó vui vẻ và trở la ̣i tra ̣ng thái

vô ý thức Lần lần sư ̣ nghe thấy gơ ̣i cảm giác đứa trẻ, song vẫn chưa có dấu gì là hiểubiết Trẻ thơ bắt đầu mở trí khôn hiểu biết là khi nó thấy và nghe đươ ̣c tiếng nói củangười me ̣ hoă ̣c nhũ mẫu có liên quan đến sư ̣ ân cần cho nó bú đầy đủ khi nó khát sữa.Nhờ vâ ̣y, mới có sư ̣ liên la ̣c trong trí nhớ hoă ̣c do trí nhớ của ít nhiều cảm giác phátkhởi cùng chung mô ̣t cảnh vâ ̣t bên ngoài, ngoa ̣i cảnh này khác hẳn cảm giác, nhưngđươ ̣c xem như nguyên nhân phát khởi cảm giác Tư tưởng là sư ̣ nhâ ̣n thức mối liênquan giữa nhiều cảm giác và là cái mô ̣t, cái duy nhất nối chúng với nhau Ðó là sư ̣biểu lô ̣ đầu tiên của trí khôn và cũng là tư tưởng trước nhất – từ chuyên môn go ̣i là

“tri giác” Trong đoa ̣n trên, chúng tôi đã có nói: cốt yếu của tri giác là thiết lâ ̣p mốiliên kết giữa Jiva ( đơn nhất của tâm thức) với đối tươ ̣ng Bởi vâ ̣y, nơi nào có mối liênkết là có tư tưởng, tức là có sư ̣ hiểu biết

Ðiều này dễ kiểm soát và có thể dùng làm thí du ̣ tổng quát để chứng minh nguồngốc tư tưởng trong mô ̣t Bản ngã riêng biê ̣t, go ̣i là Biê ̣t ngã Ðó là bô ̣ ba Bản ngã bi ̣ mô ̣tlớp vâ ̣t chất rất tinh vi bao bo ̣c trong mô ̣t Bản ngã (cá thể), khác hẳn với Chơn ngã.Trong Biê ̣t ngã này, cảm giác có trước tư tưởng Sư ̣ chủ ý của Bản ngã đươ ̣c khêu gơ ̣ikhi có mô ̣t ấn tươ ̣ng kích thích và nó đáp ứng bằng mô ̣t cảm giác Mô ̣t đứa bé thấythiếu sinh lư ̣c như khát sữa, có cảm giác phải khóc để đòi hỏi chớ không biết suynghĩ, nhưng khi đươ ̣c no nê thì nó nín khóc Và cứ như thế mãi cho tới khi đứa trẻ bắtđầu tâ ̣p tễnh tiếp xúc với ngoa ̣i cảnh mô ̣t cách lờ mờ, rồi lần lần do cảm xúc bênngoài, đứa trẻ có xu hướng theo ngoa ̣i cảnh Nhờ dinh dưỡng đầy đủ đứa trẻ khỏe

ma ̣nh và chóng lớn, nó bắt đầu suy nghĩ đến cảnh tươ ̣ng làm cho nó có cảm giác –

mă ̣c dù rất yếu ớt Sư ̣ sửa đổi không ngừng trong thể trí của đứa trẻ kích thích Bản ngãnó tiến lần đến trình đô ̣ hiểu biết để có thể rung đô ̣ng đồng nhi ̣p Ðứa trẻ cảm biết cầnphải bồng ẵm và thích đươ ̣c vuốt ve mơn trớn Khi thấy có người tới gần nó, mắt vàmiê ̣ng của nó cảm giác lẫn lô ̣n mô ̣t lươ ̣t Nó có ba đă ̣c tính cố hữu liên kết với nhau:nhu cầu, tiếp xúc và thỏa mãn Sư ̣ liên kết này ta ̣o thành ý tưởng Nếu Bản ngã khôngcảm ứng đô ̣ng tác nào cả thì không có tư tưởng vì chính Bản ngã nhâ ̣n thức chớ không

ai khác

Tri giác này làm cho đứa trẻ biết ham muốn, có ý thức hơn, sư ̣ đòi hỏi trước kia dobản năng thúc đẩy không ý đi ̣nh, bây giờ trở thành sư ̣ ham muốn hướng về mô ̣t viê ̣cgì có chủ đi ̣nh – như muốn uống sữa Tuy nhiên, sư ̣ nhâ ̣n thức ấy cần phải sửa đổi, vìBản ngã hiểu biết liên kết ba đă ̣c tính nhưng đã đến lúc mô ̣t trong ba đă ̣c tính ấy lànhu cầu phải đươ ̣c tách riêng ra Ðiều này rất có ý nghĩa là khi đứa bé thấy người nàocho nó bú thì nó biết đòi Ðó là nó tiến đến giai đoa ̣n đầu, vì Bản ngã hiểu biết khêu

gơ ̣i cho nó nhâ ̣n đươ ̣c hình ảnh người đến gần nó Dù đứa bé không khát sữa nhưngkhi trông thấy me ̣ nó, thì nó khóc lên để đòi vú me ̣, về sau, trẻ lớn khôn thì không

Trang 31

còn khóc để đòi vú nữa, trái la ̣i, nó thích gần gũi và trìu mến me ̣ nó nhiều hơn Sư ̣ trìumến của trẻ con đối với người me ̣ trở thành mô ̣t kích đô ̣ng mới cho tư tưởng.

Trang 32

MỐI LIÊN QUAN GIỮA CẢM GIÁC VÀ TƯ TƯỞNG

Nhiều sách tâm lý ho ̣c Ðông và Tây phương xác nhâ ̣n rằng tất cả tư tưởng đều căncứ nơi cảm giác, mô ̣t số lớn các cảm giác đươ ̣c súc tích nhưng không ta ̣o đươ ̣c tưtưởng

Bà H P Blavatsky viết: “Như chúng ta đã biết tư tưởng có thể phân tích bằng những tra ̣ng thái của tâm thức thay đổi tùy theo thời gian tính, cường đô ̣, sư ̣ phức

ta ̣p, v.v nhưng chung qui tất cả đều căn cứ trên cảm giác” Vài tâm lý gia đi xa hơn,

cho rằng chẳng những cảm giác là nguyên liê ̣u dùng kiến ta ̣o tư tưởng mà còn ta ̣o nên

tư tưởng nữa, như vâ ̣y có nghĩa không chấp nhâ ̣n có Người suy tưởng và cũng phủnhâ ̣n Bản ngã hiểu biết Phái đối lâ ̣p cư ̣c đoan thì xem tư tưởng như kết quả do ý niê ̣mcủa bản thân phát khởi từ nô ̣i tâm, chớ không do ngoa ̣i cảnh, còn cảm giác là nguyênliê ̣u để Bản ngã sử du ̣ng theo đă ̣c tính tư ̣ nhiên, chớ Bản ngã không do hành đô ̣ng theođiều kiê ̣n nào cả

Mô ̣t đàng cho rằng tư tưởng do cảm giác phát sinh, đàng khác bảo rằng tư tưởng doBản ngã sáng ta ̣o Theo kiến giải của hai đàng thì đàng nào cũng chỉ chứa đư ̣ng mô ̣tphần chân lý, còn đúng chân lý, la ̣i ở giữa hai quan điểm đó Cần phải khêu gơ ̣i Bảnngã để cảm giác nương theo đó mà hành đô ̣ng ở ngoa ̣i cảnh, và nếu tư tưởng đầu tiênphát khởi là do hâ ̣u quả của cảm giác thúc đẩy thì cần phải có cảm giác từ trước,nhưng nếu Bản ngã không có khả năng cố hữu liên kết sư ̣ vâ ̣t la ̣i với nhau và nếu Bảnngã không có tính hiểu biết phân biê ̣t, dù cảm giác luôn luôn tru ̣ vào Bản ngã, thìcũng không phát sinh mô ̣t tư tưởng nào cả Vâ ̣y khi nói tư tưởng phát nguồn từ cảmgiác thì chỉ đúng phân nửa chân lý Thâ ̣t ra phải ta ̣o cho cảm giác mô ̣t cơ cấu vững

chắc và thiết lâ ̣p mối liên quan giữa cảm giác với cảm giác, giữa cảm giác với Bản ngã, và liên kết chă ̣t chẽ giữa cảm giác và Bản ngã với ngoa ̣i cảnh Cũng như Người tưởng nghĩ là cha, cảm giác là me ̣, còn tư tưởng là con vâ ̣y.

Nếu tư tưởng phát nguồn từ cảm giác, mà sở dĩ những cảm giác ấy phát sinh là do

sư ̣ tiếp xúc với ngoa ̣i cảnh và điều tối quan tro ̣ng là khi cảm giác phát khởi, các đă ̣ctính và sư ̣ bành trướng của cảm giác phải đươ ̣c xem xét cho xác đáng Phâ ̣n sư ̣ đầutiên của Người hiểu biết là quan sát, nếu không có gì để quan sát thì nó luôn luôn bất

đô ̣ng, nhưng khi đối tươ ̣ng phát hiê ̣n, Bản ngã tiếp xúc đối tươ ̣ng với tư cách Ngườihiểu biết thì nó chủ ý xem xét phân biê ̣t Sở dĩ có sư ̣ quan sát đúng là do tư tưởng củaBản ngã hiểu biết tâ ̣p trung mô ̣t số lớn quan sát tương tư ̣ ấy la ̣i Nếu Bản ngã hiểu biếtquan sát không đúng, và nếu có sư ̣ sai lầm giữa chủ thể hiểu biết và đối tươ ̣ng để hiểubiết thì sau này những hành đô ̣ng sai lầm ấy sẽ sinh ra không biết bao nhiêu sư ̣ sai lầmkhác nữa, vô phương sửa đổi, trừ phi bắt đầu làm la ̣i tất cả

Giờ đây, chúng ta hãy xem xét cái then chốt của cảm giác và tri giác trong mô ̣ttrường hơ ̣p đă ̣c biê ̣t Giả sử bàn tay ta va cha ̣m nhe ̣ vào vâ ̣t gì, ta có cảm giác bi ̣ đu ̣ng

Trang 33

cha ̣m Sư ̣ nhâ ̣n biết sư ̣ vâ ̣t bằng xúc giác đã ta ̣o ra cảm giác mô ̣t ý tưởng Khi ta cảmthấy bi ̣ đu ̣ng nhe ̣, là ta chỉ cảm giác suông mà thôi Nhưng nếu khi ta thấy đối tươ ̣ngmà sinh ra tình cảm, thì tri giác là mô ̣t tư tưởng Còn về phần Người hiểu biết, nơi đâytri giác có nghĩa là ta nhìn nhâ ̣n hiê ̣n đang có mô ̣t mối liên quan giữa ta với đối tươ ̣ng,và đối tươ ̣ng ta ̣o cho ta mô ̣t cảm giác Tuy nhiên, không phải tất cả sư ̣ kiê ̣n này xảy rađều như thế cả Bởi lẽ, ngoài ra ta còn nhâ ̣n thấy nhiều cảm giác về màu sắc, hìnhdáng, êm di ̣u, ấm áp, kết cấu Những cảm giác đó, ta nhâ ̣n thấy với tư cách Người hiểubiết, do sư ̣ trơ ̣ giúp của các kỷ niê ̣m và ấn tươ ̣ng mà ta đã ghi nhâ ̣n từ trước – nghĩa là

ta so sánh sư ̣ vâ ̣t cũ với sư ̣ vâ ̣t mới mà ta cảm xúc – thì ta mới phân đi ̣nh đươ ̣c tínhchất của đối tươ ̣ng

Viê ̣c hiểu biết sư ̣ vâ ̣t này đem la ̣i cho ta mô ̣t tình cảm đã chứa sẵn mầm mống tưtưởng Theo ngôn ngữ siêu hình: Khi nhâ ̣n thức đươ ̣c Vô ngã như là nguyên nhân củavài cảm giác trong Bản ngã, thì ta bắt đầu hiểu biết Cảm giác mô ̣t mình là cảm giácsuông, điều này thường xảy ra, không đủ sức làm cho ta nhâ ̣n thức đươ ̣c Vô ngã, màchỉ khêu gơ ̣i sư ̣ vui buồn trong Bản ngã, là sư ̣ nở rô ̣ng hay co thắt la ̣i trong tâm hồn

Nếu người nào chỉ biết cảm giác suông thì không tiến hóa cao đươ ̣c Khi chúng tathấy đối tươ ̣ng mà sinh tình cảm, đó là ta hiểu biết đươ ̣c đối tươ ̣ng mang la ̣i cho ta sư ̣vui hay sư ̣ buồn, là ta bắt đầu mở trí khôn Mối liên kết chă ̣t chẽ có ý thức giữa Bảnngã và Vô ngã là nền tảng cho mo ̣i tiến hóa sau này, và mô ̣t phần lớn sư ̣ tiến hóa ấylàm cho mối liên kết của Người hiểu biết ngày càng trở nên rõ ràng và chắc chắnthêm Khi tâm thức vo ̣ng đô ̣ng, Người hiểu biết liền tiếp xúc với ngoa ̣i cảnh thấy đốitươ ̣ng sinh ra tình cảm vui hay khổ, rồi ngoảnh la ̣i thế gian mà nói: “Ðối tươ ̣ng ấy làmtôi vui, đối tươ ̣ng ấy làm tôi khổ.”

Cần phải có nhiều kinh nghiê ̣m về cảm giác trước, rồi sau này Bản ngã mới đáp ứng

la ̣i với ngoa ̣i cảnh Do lòng ước ao muốn hưởng la ̣c thú lâ ̣p la ̣i làm Bản ngã phải lầndò trong tối tăm để tìm cho đươ ̣c thú vui Và đấy là mô ̣t thí du ̣ rất hay về sư ̣ kiê ̣n đã kểtrên để chứng minh không có sư ̣ viê ̣c nào go ̣i là cảm giác thuần túy hay tư tưởngthuần túy, bởi vì “sư ̣ mong mỏi thú vui đươ ̣c tái diễn” hàm súc ý nghĩa rằng hình ảnh

la ̣c thú vẫn luôn luôn còn tiêm nhiễm trong tâm thức, dù cho hình ảnh ấy có yếu ớtchăng nữa, thì đó cũng là công viê ̣c của ý niê ̣m thuô ̣c pha ̣m vi tư tưởng Phải mất mô ̣tthời gian lâu, Bản ngã mới tỉnh thức đươ ̣c phân nửa song còn buông trôi từ sư ̣ vâ ̣t nàyđến sư ̣ vâ ̣t khác, rồi ngẩu nhiên va cha ̣m nhằm Vô ngã chớ không do tâm thức hướngdẫn, Bản ngã cảm biết vui khổ, nhưng không rõ ta ̣i sao vui và ta ̣i sao khổ Sau khi trảiqua mô ̣t thời gian lâu trong tình tra ̣ng như vâ ̣y, Bản ngã mới nhâ ̣n thức đươ ̣c sư ̣ vuikhổ và từ đây bắt đầu thiết lâ ̣p mối liên kết giữa Người hiểu biết và Vâ ̣t đươ ̣c biết

Trang 34

CHƯƠNG NĂM

KÝ ỨCBẢN TÍNH CỦA TRÍ NHỚ

Khi chúng ta đươ ̣c vui thích với đối tươ ̣ng nào thì tâm la ̣i khởi ý niê ̣m muốn gă ̣p la ̣iđối tươ ̣ng đó nữa để vui thêm Hoă ̣c có đối tươ ̣ng nào làm chúng ta đau khổ mà muốn

xa lìa đối tươ ̣ng ấy thì thể trí cũng tái ta ̣o những hình ảnh đối tươ ̣ng đó trở la ̣i chúng tanữa Vì theo đi ̣nh luâ ̣t chung, năng lư ̣c di chuyển theo chiều hướng ít trở nga ̣i để vâ ̣tchất thể trí tiê ̣n viê ̣c cho ̣n lư ̣a theo sở thích với hình thức thường dùng, chờ khi năng

lư ̣c mới này hoa ̣t đô ̣ng, thì nó ta ̣o la ̣i những sư ̣ rung đô ̣ng đã phát khởi từ trước.Khuynh hướng này do Tamas (ti ̣nh chất) là mầm mống của trí nhớ và cũng là chủngtử của Ký ức Các phân tử vâ ̣t chất của thể trí kết tu ̣, rồi phân tán lần lần khi gă ̣p năng

lư ̣c khác xung kích, tuy nhiên chúng vẫn giữ đươ ̣c khuynh hướng kết tu ̣ với nhautrong mô ̣t thời gian lâu Nhưng nếu các phân tử ấy gă ̣p sư ̣ kích đô ̣ng giống như lầntrước, chúng liền trở về vi ̣ trí cũ Hơn nữa, khi Người hiểu biết rung đô ̣ng theo đườnglối riêng biê ̣t thì năng lư ̣c rung đô ̣ng ấy vẫn tồn ta ̣i trong Người hiểu biết chớ khôngmất, và sư ̣ ham muốn đươ ̣c gần gũi với cảnh vui, xa lánh cảnh buồn đươ ̣c Người hiểubiết phóng năng lư ̣c rung đô ̣ng ra ngoa ̣i cảnh để kích đô ̣ng sư ̣ vui buồn theo nhu cầucủa thể trí

Người hiểu biết thâu nhâ ̣n và phát xuất đươ ̣c hình ảnh là do hai nguyên nhân:

1- Sư ̣ vui thích hấp dẫn tái ta ̣o nên hình ảnh vui thích

2- Sư ̣ đau khổ vì ganh ti ̣ cũng ta ̣o ra hình ảnh đau khổ

Do kinh nghiê ̣m, sư ̣ vui và sư ̣ buồn hổn hơ ̣p la ̣i thành mô ̣t loa ̣t rung đô ̣ng ta ̣o nênhình ảnh đối tươ ̣ng, rồi sư ̣ vui thích hay đau buồn đồng tái hiê ̣n la ̣i, làm ta cảm giác

đươ ̣c sư ̣ vui hay buồn ấy thêm mô ̣t lần nữa, nhưng lần sau này không có đối tươ ̣ng trước mắt Vì đó chỉ là trí nhớ dưới hình thức đơn giản nhất, là sư ̣ rung đô ̣ng sẵn có tư ̣

nhiên và đồng bản chất với sư ̣ rung đô ̣ng đã gây nên nỗi vui hay buồn, hầu khêu gơ ̣imối thiê ̣n cảm hay ác cảm Ðối với Người hiểu biết, hình ảnh ấy lu mờ, ít rõ ràng, ítsống đô ̣ng hơn những hình ảnh đã tiếp xúc thẳng với ngoa ̣i cảnh Tuy nhiên, sư ̣ rung

đô ̣ng nă ̣ng nề của vâ ̣t chất giúp nhiều năng lư ̣c cho những hình ảnh của ý tưởng và

du ̣c vo ̣ng, thâ ̣t ra các rung đô ̣ng đều giống hê ̣t nhau và ký ức chỉ là sư ̣ tái ta ̣o trong vâ ̣tchất trí tuê ̣ những đối tươ ̣ng do Người hiểu biết trước kia đã cảm nhiễm Hình ảnh nàycó thể và đang đươ ̣c tái diễn nhiều lần trong vâ ̣t chất rất tinh vi, ngoài sư ̣ nhâ ̣n thứccủa Người hiểu biết riêng biê ̣t, tất cả những hình ảnh tái ta ̣o ấy đều gom la ̣i và làm ra

mô ̣t thành phần nhỏ mo ̣n của ký ức Ðức Thươ ̣ng Ðế, Chủ tể Vũ tru ̣ Bất cứ Người hiểubiết nào cũng có thể thâu tiếp các hình ảnh của những hình ảnh ấy miễn là Người hiểubiết có đủ “năng lư ̣c rung đô ̣ng” như đươ ̣c kể ở trên Cũng giống đài phát thanh truyền

Trang 35

tin tức trên băng tần 1000 chu kỳ, thì các máy thu thanh còn tốt, bắt đúng tần số đóđều nghe đươ ̣c tin tức của đài Như thế, năng lư ̣c rung đô ̣ng tiềm tàng trong Ngườihiểu biết có thể hoa ̣t đô ̣ng do mô ̣t sư ̣ rung đô ̣ng tương tư ̣ trong những hình ảnh vũ tru ̣.Hình ảnh ấy đươ ̣c tái ta ̣o đầy đủ chi tiết về hình tướng và âm thanh trong cảnh Akashatức là cõi Thái hư mà giới Thông Thiên Ho ̣c thường go ̣i là Thái hư ký ảnh hay là Tiênthiên ký ảnh, nghĩa là hình ảnh ghi trên không gian.

Trang 36

KÉM TRÍ NHỚ

Nếu muốn hiểu ta ̣i sao chúng ta “kém trí nhớ”, chúng ta phải xét qua những quátrình của trí não, vì rất cần thiết cho sư ̣ phát sinh trí nhớ Nhiều sách tâm lý ho ̣c chorằng ký ức như là quan năng đă ̣c biê ̣t của trí não Thâ ̣t ra sư ̣ nhớ dai mô ̣t hình ảnh

trong trí óc không do quan năng đă ̣c biê ̣t nào cả, mà do phẩm chất chung của cái trí.

Hễ trí nhu nhươ ̣c thì mau quên – tỉ như mô ̣t chất lỏng đổ vào khuôn nào thì nó theohình thức của khuôn ấy, nhưng khi tách rời khỏi khuôn, chất lỏng không còn ở y nhưhình thức của khuôn ấy nữa – thể trí nào kém tổ chức thì hơ ̣p chất của phân tử ở thểtrí rời ra ̣c và tản mác như mô ̣t vầng mây thưa thớt, như thế trí nhớ sẽ rất kém cỏi Tuynhiên, kém trí nhớ là sư ̣ thông thường của người đời, không đáng phiền nga ̣i, vì chúng

ta hiê ̣n nay đang sống trong giai đoa ̣n chưa tiến hóa cao, thì ai nấy cũng đều kém trínhớ cả

Khi những năng lư ̣c của Jiva hoa ̣t đô ̣ng trong thể trí và có tổ chức trâ ̣t tư ̣, chúng tacũng còn thấy cái mà chúng ta go ̣i là “kém trí nhớ”, nhưng nếu xét kỹ, chúng ta thấyrằng không phải phương diê ̣n nào chúng ta cũng đều kém trí nhớ cả Dĩ nhiên, có vàiviê ̣c dù ta không mấy để ý, nhưng cũng có thể nhớ đươ ̣c rõ ràng và chắc chắn nữa.Nếu chi ̣u khó xét la ̣i các sư ̣ kiê ̣n ấy, ta thấy rằng những viê ̣c mà ta nhớ dai thảy đềukích đô ̣ng tâm trí của ta nhiều nhất Tóm la ̣i, phàm những gì làm chúng ta ưa thíchhoă ̣c đau khổ thái quá thì càng làm cho chúng ta nhớ dai

Tôi biết mô ̣t bà thường phàn nàn về tánh mau quên của bà trong viê ̣c ho ̣c hành.Tuy nhiên, tôi nhâ ̣n thấy có nhiều viê ̣c bà ta nhớ rất giỏi, như nhớ từ chi tiết mô ̣t bô ̣ yphu ̣c mà bà ta thường trầm trồ Nhâ ̣n xét chung, trí nhớ của bà không có gì là kém cỏi,khi bà chủ ý quan sát mô ̣t điều gì kỹ lưỡng thì trong trí bà phát hiê ̣n ra hình ảnh rõràng và hình ảnh ấy giữ đươ ̣c mô ̣t thời gian khá lâu rồi mới tan Viê ̣c này là mô ̣t bíquyết giúp ích chúng ta hiểu biết về viê ̣c “kém trí nhớ”

Người kém trí nhớ là ta ̣i vì ho ̣ thiếu chủ ý và quan sát kỹ, người như vâ ̣y về sau haycó những tư tưởng lô ̣n xô ̣n Tư tưởng lô ̣n xô ̣n đó là ấn tươ ̣ng không rõ rê ̣t do sư ̣ quansát thiếu cẩn thâ ̣n, chú ý Trái la ̣i, những tư tưởng minh ba ̣ch là những ấn tươ ̣ng sắcbén do mô ̣t chủ tâm quan sát cẩn thâ ̣n và chính xác La ̣i nữa, những gì mà ta thích thúvà chủ ý nhiều thì thường hay nhớ dai

Làm cách nào để sửa chữa đươ ̣c viê ̣c “kém trí nhớ”?

Trước hết, chúng ta phải ghi những viê ̣c gì mau quên và những viê ̣c gì hay nhớ đểtiê ̣n viê ̣c phân tách khả năng chung, rồi nghiên cứu tỉ mỉ những điều chúng ta chóngquên, xem xét la ̣i các viê ̣c ấy thử coi có đáng nhớ hay không Nếu thấy chẳng ích lơ ̣i

bao nhiêu, nhưng lắm khi chúng ta thấy cần chăm lo thì phải tư ̣ nhủ: “Tôi muốn chủ ý đến viê ̣c này, tôi muốn xem xét viê ̣c này cho rành ma ̣ch, tôi muốn nghĩ đến viê ̣c này

mô ̣t cách chu đáo” Làm như thế chúng ta cảm thấy trí nhớ của chúng ta ngày càng

Trang 37

mở mang thêm Như đã giải rõ nơi đoa ̣n trước, trí nhớ tùy thuô ̣c sư ̣ chú ý cẩn thâ ̣n,quan sát chín chắn và suy nghĩ kỹ càng Muốn chú ý cần phải có sư ̣ hấp dẫn, nếuthiếu sư ̣ hấp dẫn thì phải có ý chí để thay thế yếu tố quan tro ̣ng ấy.

Ðây chính là khởi điểm gây nên sư ̣ trở nga ̣i mà chúng ta thường thấy Làm cách nàođể ý chí có thể thay thế sư ̣ hấp dẫn ? Cái gì làm phát đô ̣ng ý chí ? Hấp dẫn khêu gơ ̣iham muốn, sư ̣ ham muốn thúc đẩy con người cha ̣y theo đối tươ ̣ng hấp dẫn Nhưng giảsử trong trường hơ ̣p không có sư ̣ ham muốn thì làm sao ý chí có thể thay thế hammuốn đươ ̣c ? Ý chí là sức ma ̣nh thúc đẩy sư ̣ hành đô ̣ng theo đường lối do Lý trí xétđoán kỹ càng và chỉ đi ̣nh chớ không do sư ̣ hấp dẫn ở ngoa ̣i cảnh Hành đô ̣ng bi ̣ thúcđẩy do sư ̣ quyến rủ ở ngoa ̣i cảnh – thường go ̣i là Bản ngã phát huy năng lư ̣c – đó là

du ̣c vo ̣ng (ham muốn), còn hành đô ̣ng do Lý trí Thuần túy hướng dẫn, go ̣i là ý chí.Khi nào ngoa ̣i cảnh không còn sức quyến rủ nữa thì nô ̣i tâm thông suốt Sư ̣ thamcứu sâu rô ̣ng của trí thức là nguyên nhân làm cho ý chí đươ ̣c thành tư ̣u, và nhờ sư ̣luyê ̣n tâ ̣p phán đoán là mu ̣c tiêu của mo ̣i nỗ lư ̣c để đi đến tâ ̣n thiê ̣n Ðó là điều mà Lýtrí cho ̣n làm phương tiê ̣n đưa Bản ngã đến chỗ tuyê ̣t mỹ ngõ hầu ta ̣o thành nguyênnhân cho ý chí Mô ̣t khi đã quyết đi ̣nh thư ̣c hành, sau này dù chúng ta có mỏi mê ̣t hayđau ốm, sư ̣ huấn luyê ̣n tư tưởng ấy không quên nhắc nhở ta cần phải thâ ̣n tro ̣ng vàkhích lê ̣ thêm ý chí Nếu viê ̣c gì cũng đắn đo, cân nhắc cẩn thâ ̣n, thì mo ̣i viê ̣c đều trởnên hấp dẫn, nghĩa là khi chúng ta ta ̣o trong trí mô ̣t hình ảnh có đức tính cao quí vàvui tươi để áp du ̣ng vào công viê ̣c hữu ích, thì hình ảnh ấy trở nên hấp dẫn Theo thếthường, người nào ham muốn mô ̣t vâ ̣t gì đều ước mong có đủ phương thế để đa ̣t đươ ̣c

vâ ̣t ấy đă ̣ng làm của riêng, tuy nhiên nhờ sư ̣ cố gắng giữ đúng kỷ luâ ̣t khắc khe trong

sư ̣ rèn luyê ̣n ý chí, chúng ta có thể thắng đươ ̣c tính ích kỷ này

Có vài mu ̣c đích cao cả đáng cho chúng ta ham muốm để đươ ̣c dẫn dắt đến ha ̣nhphúc viên mãn, vì vâ ̣y chúng ta cần phải tâ ̣n du ̣ng ý chí hoa ̣t đô ̣ng ma ̣nh mẽ hầu điđến cứu cánh Viê ̣c gì cũng vâ ̣y, nhất là trong viê ̣c trau giồi năng lư ̣c quan sát, sư ̣ luyê ̣n

tâ ̣p thường xuyên, mỗi ngày mô ̣t ít, có hiê ̣u quả hơn là cố gắng thâ ̣t nhiều trong mô ̣tlúc rồi gián đoa ̣n Mỗi ngày chúng ta bắt buô ̣c phải tâ ̣p quan sát tỉ mỉ mô ̣t vâ ̣t gì thông

thường, tưởng tươ ̣ng trong trí hình dáng vâ ̣t đó cho đầy đủ chi tiết, rán sức chủ ý và

giữ hình ảnh ấy trong trí mô ̣t thời gian ngắn như chính mắt ta đã trông thấy Qua ngàysau, chúng ta cố gắng nhớ la ̣i, tái ta ̣o trong trí hình ảnh vâ ̣t đó cho thâ ̣t đúng, đúngnhiều càng tốt, rồi so sánh, xem xét, bổ túc những thiếu sót và sửa chữa chỗ sai lầm

Nếu mỗi ngày chúng ta dành năm phút để luyê ̣n tâ ̣p quan sát, lần lươ ̣t mỗi lần xemxét tỉ mỉ mô ̣t vâ ̣t, hình dung vâ ̣t ấy trong trí, qua ngày sau rán sức nhớ la ̣i hình ảnh vâ ̣tấy rồi so sánh với vâ ̣t trước, nhờ vâ ̣y trí óc của chúng ta chóng phát triển và nhữngnăng lư ̣c quan sát, chủ ý, suy tưởng, đi ̣nh trí cũng tiến triển khả quan Thâ ̣t ra chúng tarèn luyê ̣n thể trí để tiến mau le ̣, hầu có đủ tư cách xứng đáng làm tròn nhiê ̣m vu ̣ giúpđời hữu hiê ̣u, hơn là để thể trí phát triển châ ̣m cha ̣p theo đi ̣nh luâ ̣t tư ̣ nhiên

Trang 38

Không mô ̣t người nào luyê ̣n tâ ̣p theo phương pháp trên đây mà không thâu thâ ̣pđươ ̣c kết quả Hành giả sẽ đươ ̣c hài lòng khi nhâ ̣n thấy năng lư ̣c trí thức của mình ngàycàng gia tăng và sư ̣ kiểm soát ý chí cũng dễ dàng hơn.

Có nhiều phương pháp nhân ta ̣o tâ ̣p mở trí bằng cách trình bày sư ̣ vâ ̣t có sắc tháihấp dẫn qua các giác quan, hoă ̣c tom góp các sư ̣ vâ ̣t la ̣i làm thành mô ̣t hình thức đă ̣ngghi nhớ Nếu người có năng khiếu về mắt (tức là có trông thấy mới dễ nhớ), nên dùnghình ảnh hoă ̣c viết hay vẽ vời trên bảng những hình thức muốn nhớ, để mắt trông thấymới nhớ đươ ̣c Người khác, thính giác trô ̣i hơn, thì những âm thanh dễ ghi vào trí não,như khi nghe lo ̣t vào tai mô ̣t bài ho ̣c hay những vần thơ, hoă ̣c mô ̣t bản nha ̣c du dươngthì nhớ rất le ̣ Những người này ho ̣c bài thường hay đo ̣c to tiếng để cho tai nghe thìmới mau thuô ̣c Tuy nhiên, phương pháp hay nhất và hơ ̣p lý nhất dùng cách rèn luyê ̣nthể trí cho có căn bản vững chắc là phương pháp mà chúng tôi đã trình bày nơi đoa ̣ntrên

Trang 39

KÝ ỨC VÀ TIÊN ÐOÁN

Bây giờ chúng ta trở la ̣i với Người hiểu biết kém mở mang của chúng ta

Khi ký ức vừa hoa ̣t đô ̣ng thì tiên đoán theo liền rất mau le ̣, vì tiên đoán chỉ là trínhớ đươ ̣c đưa ra trước

La ̣c thú xưa kia chúng ta đươ ̣c hưởng, nay nhớ la ̣i muốn có thú vui ấy để hưởng nữathì go ̣i là ký ức, còn khi trí tưởng nghĩ thấy đươ ̣c đối tươ ̣ng ở ngoa ̣i giới và sư ̣ vui thíchliền theo, thì đó là tiên đoán Hình ảnh của đối tươ ̣ng và hình ảnh của vui thích liên la ̣cvới nhau, cả thảy đều tru ̣ vào Người hiểu biết, nếu gia thêm vào sư ̣ chiêm niê ̣m yếu tốthời gian quá khứ và tương lai thì sư ̣ chiêm niê ̣m này thành ra có hai tên go ̣i Ðó là kýức và tiên đoán:

1- Ký ức là sư ̣ chiêm niê ̣m có thêm ý tưởng quá khứ

2- Tiên đoán là sư ̣ chiêm niê ̣m có thêm ý tưởng tương lai

Có nghiên cứu các sư ̣ kiê ̣n này, chúng ta mới hiểu đươ ̣c câu châm ngôn sâu sắc của

Ða ̣i sư Patanjali, mà các đê ̣ tử theo pháp môn Yoga đều phải châ ̣n đứng “ sư ̣ biến đổi của tư tưởng” Xét theo quan điểm của Huyền bí ho ̣c, mỗi lần tiếp xúc với Vô ngã, thì cái trí đều thay đổi Mô ̣t phần chất liê ̣u của thể trí đươ ̣c dùng để ta ̣o thành viê ̣c bố trí

la ̣i hình ảnh ấy, chúng ta có tư tưởng về phương diê ̣n “hình thể” Tương ứng với điều

này, sư ̣ rung đô ̣ng phát sinh từ chính Người hiểu biết và những sư ̣ biến đổi ấy xảy đến

trong nó ta ̣o thành tư tưởng về phương diê ̣n “sư ̣ sống”

Chúng ta nên nhớ rằng mối liên kết ấy do công viê ̣c riêng biê ̣t của Người hiểu biếtcó phu ̣ thêm vào hình ảnh, và sư ̣ bổ túc này biến đổi hình ảnh thành tư tưởng Những

hình ảnh trong thể trí rất giống đă ̣c tính các ấn tươ ̣ng ta ̣o trên kính ảnh do làn sóng dĩ

thái từ bên ngoài quang phổ đến, có tác du ̣ng hóa ho ̣c trong chất muối ba ̣c biến đổitính chất làm cho hình ảnh đối tươ ̣ng hiê ̣n lên trên kính ảnh Thể trí cũng mườngtươ ̣ng như kính ảnh, các chất của thể trí sắp đă ̣t để kiến ta ̣o la ̣i các hình ảnh đối tươ ̣ngmà nó tiếp xúc đươ ̣c Khi Người hiểu biết nhâ ̣n thấy những hình ảnh ấy do nhữngrung đô ̣ng khêu gơ ̣i từ tâm thức, chúng liền xem xét các hình ảnh ấy trong chốc lát rồibắt đầu kiến ta ̣o và sửa đổi những hình ảnh đó bằng những rung đô ̣ng của y phát ra.Theo đi ̣nh luâ ̣t đã diễn giải ở giai đoa ̣n trước, năng lư ̣c thường hướng theo con đườngít trở nga ̣i để Người hiểu biết uốn nắn các hình dáng ấy và sửa đi đổi la ̣i mãi, để ta ̣othành những hình ảnh của hình ảnh và tàng trữ cho đến khi gă ̣p đươ ̣c yếu tố thời gianlàm tái hiê ̣n hình ảnh ấy tùy dĩ vãng hay tương lai mà chúng ta go ̣i là “ký ức” hay “tiênđoán”

Sau hết, tư tưởng cu ̣ thể chỉ là sư ̣ lâ ̣p la ̣i các kinh nghiê ̣m hằng ngày trong vâ ̣t chấttinh vi hơn, với sư ̣ khác biê ̣t này, Người hiểu biết có thể ngưng hoă ̣c thay đổi sư ̣ liên

tu ̣c các hình ảnh ấy, hoă ̣c lâ ̣p la ̣i nhanh châ ̣m tùy ý Y có thể giữ la ̣i bất kỳ mô ̣t hìnhảnh để mơ tưởng hay xem xét lúc nào tùy thích, mă ̣c dù có nhiều viê ̣c y đã kinh

Trang 40

nghiê ̣m rồi, nhưng la ̣i quên phứt, vì bi ̣ lôi cuốn theo bánh xe thời gian vâ ̣n chuyểnkhông ngừng với mô ̣t tốc đô ̣ không tăng, không giảm Y cũng có thể làm cho thờigian trôi qua mau hay châ ̣m tùy ý, nhưng chỉ hoa ̣t đô ̣ng trong lãnh vư ̣c riêng biê ̣t của

y, cũng như Thươ ̣ng Ðế hoa ̣t đô ̣ng cho thế giới của Ngài Tuy nhiên, y không tránhkhỏi sư ̣ liên tu ̣c là bản chất của thời gian, nếu y còn bi ̣ chướng nga ̣i vâ ̣t chất ràng buô ̣c,thì không thể hiê ̣p nhất với tâm thức của Thươ ̣ng Ðế

Tiêu đề	Quyền Năng Tư Tưởng
Trường học	Trường Đại Học Văn Hóa Hà Nội
Chuyên ngành	Triết Học, Tư Tưởng Phật Giáo
Thể loại	sách điện tử
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	87
Dung lượng	501,47 KB