ĐỀ CƯƠNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Trang 1NHNhững luận điểm đóng góp của t t ởng Hồ
Chí Minh vào kho tàng lý luận chủ nghĩa
Mac-Lênin.
Phần I Tìm hiểu sơ lợc về t tởng Hồ Chí
Minh
và nguồn gốc ra đời t tởng Hồ Chí Minh
Trớc khi tìm hiểu về những luận điểm t tởng
Hồ Chí Minh ta tìm hiểu sơ qua về t tởng Hồ Chí
Minh cũng nh nguồn gốc của t tởng Hồ Chí Minh
I.T tởng Hồ Chí Minh là gì ?
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng sôi
nổi và phong phú, hết lòng vì dân tộc vì đất nớc,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại một di sản tinh thần
hết sức sâu sắc, cao cả, có ý nghĩa chỉ đạo lâu dài sự
nghiệp cách mạng nớc ta Tổng hợp những giá trị
tinh thần đó là t tởng Hồ Chí Minh
Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ Ix của Đảng đã khẳng định:
“ T tởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan
điểm toàn diện sâu sắc về những vấn đề cơ bản của
cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và
phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mac-Lênin vào điều
kiện cụ thể nớc ta kế thừa và phát triển các giá trị
truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa
văn hoánhân loại Đó là t tởng về giải phóng dân
tộc giải phóng giai cấp, giải phóng con ngời về độc
lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hôi, kết hợp
sớc mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về sức
mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kêt dân tộc;
về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nớc
thực sự của dân, do dân, vì dân; về quốc phòng toàn
dân, xây dựng lực lơng vũ trang nhân dân; về phát
triển kinh tế và văn hoá, không ngừng nâng cao đời
sống vật chất và tinh thần của nhân dân; về đạo đức
cách mạng, cần, kiệm, niêm, chính, chí công vô t;
về chăm lo bồi dỡng thế hệ cách mạng cho đời sau;
về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ,
đảng viênvừa là ngời lãnh đạo, vừa là ngời đầy tớ
thật trung thành của nhân dân…” T” T tởng Hồ Chí
Minh soi đờng cho cuộc đấu tranhcủa nhân dân ta
giành thắng lợi, là tài sản tinh thầnto lớn của Đảng
và dân tộc ta
Nh vậy, khái niệm t tởng Hồ Chí Minh bao
hàm nguồn gốc, những nội dung chủ yếu và thực
tiễn vận dụng t tởng Hồ Chí Minh vào sự nghiệp
cách mạng của Đảng và nhân dân ta
II Điều kiện lịch sử, xã hội, nguồn gốc t tởng Hồ
Chí Minh
1 Điều kiện lịch sử- xã hội
T tởng Hồ Chí Minh ra đời trong hoàn cảnh lịch
sử – xã hội nớc ta khá đặc biệt:
Từ văm 1858 đến cuối thế kỷ XIX, các phong
trào vũ trang kháng chiến chống Pháp rầm rộ bùng
lên: Trơng Định, Phan Đình Phùng, Nguyễn Thiện
Thuật…” T nhng đều bị thất bại vì cha có đờng lối
kháng chiến đúng đắn Điều đó cho thấy sự bất lực
của hệ t tởng phong kiến trớc nhiệm vụ lịch sử
+ Bớc sang đầu thế kỷ XX, với công cuộc khai
thác lần thứ nhất của thực dân Pháp, cơ cấu giai cấp
xã hội Việt Nam có sự chuyển biến và phân hoá
mạnh mẽ Phong trào yêu nớc chống Pháp của nhân
dân ta chuyển dần sang xu hớng dân chủ t sản với sự xuất hiện các phong trào Đông du, Đông kinh nghĩa thục, Duy tân, Việt Nam Quang phục hội…” T nhng rồi cũng bị dập tắt
Sự khó khăn, bế tắc và thất bại của phong trào cứu nớc đầu thế kỷ XX đã thôi thúc Hồ Chí Minh phải tìm ra con đờng mới cứu dân, cứu nớc
* Quê hơng và gia đình.
+ Nghệ An cũng nh Kim Liên, quê hơng của Hồ Chí Minh, là mảnh đất giàu truyền thống yêu nớc, chống ngoại xâm, là quê hơng của nhiều anh hùng nổi tiến nh Mai Thúc Loan, Nguyễn Biểu, Đặng Dung, các lãnh tụ yêu nớc cận đại nh Phan Đình Phùng, Phan Bội Châu, Vơng Thúc Mậu, Nguyễn Sinh Quyến…” T
+ Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nớc, gần gũi với nhân dân Cụ Nguyễn Sinh Sắc, thân phụ của Ngời là một nhà Nho, có lòng yêu nớc, thơng dân sâu sắc Tấm gơng lao động cần cù,
ý chí kiên cờng vợt qua mọi khó khăn, thử thách,
đặc biệt là t tởng thơng dân, chủ trơng lấy dân làm hậu thuẫn cho mọi cải cách chính trị- xã hội của Cụ
đã ảnh hởng sâu sắc đến sự hình thành nhân cách của Nguyễn Tất Thành
* Thời đại + Đầu thế kỷ XX chủ nghĩa t bản từ giai đoạn tự
do cạnh tranh sang giai đoạn t bản độc quyền, chủ nghĩa đế quốc Chúng đã xác lập sự thống trị trên phạm vi thế giới Vì vậy, cuộc đấu cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc luc này không còn là hành động riêng rẽ của một nớc này chống lại sự xâm lợc và thống trị của một nớc khácmà đã trở thành cuộc đấu tranh chung của các dân tộc thuộc địa chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân, gắn liền với cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản quốc tế
+ Sau một thời gian dài bôn ba qua nhiều châu lục, nhiều quốc gia trên thế giới, với vốn hiểu biết phong phú, Nguyễn Tất Thành đã hiểu đợc bản chất của chủ nghĩa đế quốc, nắm đợc trình độ phát triển của nhiều nớc thuộc địa cùng cảnh ngộ, nhất là nhiều năm lăn lộn trong phong trào lao động ở Pháp
và cùng hoạt động với những nhà cách mạng từ các nớc thuộc địa của Pháp Ngời đã nhanh chóng đến
đợc với phái tả của cách mạng Pháp, gia nhập Đảng Xã Hội Pháp- một chính đảng duy nhất của Pháp bênh vực các dân tộc thuộc địa Ngời trở thành một chiến sĩ xã hội chu nghĩa
+ Tháng 3- 1919, V.L.Lênin thành lập Quốc tế III Tiếp theo là việc nhà nớc Xôviết đánh bại cuộc chiến tranh can thiệp của 14 nớc đế quốc và bọn bạch vệ phản cách mạng Tiếng vang và ảnh hởng của Cách mạng Tháng 10 lan rộng ra châu Âu và toàn thế giới đã tác động sâu sắc đến t duy của Ngời
về mục tiêu và con đờng của cách mạng Việt Nam, nhất là khi Ngời đợc tiếp cận với Luận cơng của Lênin về vấn đề dân tộc và thuộc địa Việc Nguyễn
ái Quốc tham gia sáng lập Đảng Cộng Sản Pháp- tại
Đại Hội Tua (12- 1920) đã đánh dấu bớc ngoặt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Ngời, từ chủ nghĩa yêu nớc đến với chủ nghĩa Mac-Lênin, từ ngời yêu nớc thành ngời cộng sản
2 Nguồn gốc t tởng Hồ Chí Minh
T tởng Hồ Chí Minh đợc hình thành và phát triển dựa trên các cơ sở sau đây:
Trang 2a) T tởng và văn hoá truyền thống Việt Nam
Dân tộc Việt Nam trải qua hàng ngàn năm lịch
sử dựng nớc và giữ nớc đã tạo lập cho mình một nền
văn hóa riêng, phong phú và bền vững với những
truyền thống tốt đẹp và cao quý
+ Trớc hết, chủ nghĩa yêu nớc và ý chí bất khuất
đâu tranh để dựng nớc và giữ nớc, đó là chuẩn mực
cao nhất, dòng chảy lu xuyên suốt tròng kỳ lịch sử
Việt Nam
+ Thứ hai, tinh thần đoàn kết cộng đồng, gắn kết
cá nhân với gia đình, với làng với nớc: là lòng nhân
ái, khoan dung trong nghĩa đạo lý
+Thứ ba, dân tộc Việt Nam là một dân tộc có
truyền thống lạc quan,yêu đời Cơ sở sự lạc quan,
yêu đời đó là niềm tin vao sức mạnh của bản thân
mình, dân tộc mình, niềm tin vao sự tất thắng của
chân lý, chính nghĩa
+ Thứ t, dân tộc Việt Nam là một dân tộc cần
cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong sản xuất
và chiến đấu; đồng thời cũng là dân tộc ham học
hỏi, cầu tiến bộ, và không ngừng mở rộng cửa đón
nhận tinh hoa văn hoá của nhân loại
b) T tởng Hồ Chí Minh là sự kết tinh tinh hoa
văn hoá nhân loại, thể hiện tập trung trên những nét
tiêu biểu sau:
+ Trớc hết là t tởng Nho giáo Trong Nho giáo
có các yếu tố huy tâm, lạc hậu, phản động, t tởng
nhập thế, hành đạo, giúp đời, lý tởng về một xã hội
bình trị, một thế giới đại đồng; đó là triết lý nhân
sinh: tu nhân, dỡng tính; đó là t tởng đề cao văn hoá,
lễ giáo, tạo ra truyền thống hiếu học Hồ Chí Minh
đã khai thác Nho giáo, lựa chọn những yếu tố tích
cực, phù hợp để phục vụ nhiệm vụ cách mạng
+ Thứ hai, Phật giáo Phật giáo vào Việt Nam rất
sớm và ảnh hởng rất mạnh trong nhân dân, để lại
nhiều dấu ấn trong văn hoá Việt Nam Đó là t tởng
vị tha, từ bi, cứu khổ, cứu nạn, thong ngời nh thể
th-ơng thân; đó là nếp sống có đạo đức, trong sạch,
giản dị, chămlo làm điều thiện; đó là tinh thần bình
đẳng, chống lại mọi phân biệt đẳng cấp: đó là t tởng
đề cao lao động, chống lời biếng; đó là cuộc sống
gắn bó với nhân dân, với đất nớc…” T
Ngoài những mặt tích cực trong t tởng phơng
Đông, phơng Tây và cả chủ nghĩa Tam dân của Tôn
Trung Sơn cũng đợc Hồ Chí Minh tìm thấy “những
điều thích hợp với điều kiện nớc ta”
Trong những năm tháng bôn ba vừa kiếm sống
vừa tham gia hoạt động cách mạng trên khắp 4 châu
lục, Ngời đã tận mắt chứng kiến cuộc sống của nhân
dân từ các nớc t bản phát triển nh Mỹ, Anh, Pháp…” T
đến các nớc thuộc địa Đó là những điều kiện thuận
lợi để Ngời nhanh chóng chiếm lĩnh vốn kiến thức
của thời đại, đặc biệt là truyền thống dân chủ và tiến
bộ, cách làm việc dân chủ và sinh hoạt khoa học của
nớc Pháp
c) Chủ nghĩa Mac-Lênin, nhân tố có ảnh hởng
quyết định đến t tởng Hồ Chí Minh là chủ nghĩa
Mác-Lênin Đó là cơ sở hình thành thế giới quan và
phơng pháp luận của Hồ Chí Minh Nhờ có thế giới
quan và phơng pháp luận của chủ nghĩa Mac-Lênin,
Nguyễn ái Quốc đã hấp thụ và chuyển hoá đợc
những nhân tố tích cực và tiến bộ của truyền thống
dân tộc cũng nh của t tởng- văn hoá nhân loại để tạo
nên hệ thống t tởng của mình
d) Những nhân tố chủ quan thuộc về phẩm chất cá nhân của Nguyễn ái Quốc
- Trớc hết, đó là t tuy độc lập, tự chủ, sáng tạo cộng với đầu óc phê phán tĩnh tờng, sáng suốt trong việc nghiên cứu, tìm hiểu các cuộc cách mạng t sản hiện đại
- Thứ hai, sự khổ công học tập nhằm chiếm lĩnh vốn tri thức phong phú của thời đại, vốn kinh nghiệm đấu tranh của phong trào giải phóng dân tộc, phong trào công nhân quốc tế để có thể tiếp cận với chủ nghĩa Mac-Lênin khoa học
- Thứ ba, đó là tâm hồn của một nhà yêu nớc, một chiến sĩ cộng sản nhiệt thành cách mạng, một trái tim yêu nớc, thơng dân, thơng yêu những ngời cùng khổ, sẵn sàng chịu đựng những hy sinh cao nhất vì độc lập của Tổ quốc, vì tự do của đồng bào Chính những phẩm chất cá nhân cao đẹp này đã quyết định việc Nguyễn ái Quốc tiếp nhận, chọn lọc, chuyển hoá, phát triển những tinh hoa của dân tộc và thời đại t tởng đặc sắc của mình
Phần II Những luận điểm đóng góp của t t - ởng Hồ Chí Minh
vào kho tàng lý luận chủ nghĩa Mac-Lênin.
Câu 4:T tởng Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc bao gồm những luận điểm nào?
Trả lời:
T tởng Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc có thể tóm tắt thành một hệ thống luận điểm sau đây: -Một là, cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đờng của cách mạng vô sản
Từ đầu những năm 20 thế kỉ XX, Nguyễn ái Quốc đã chỉ rõ: chủ nghĩ đế quốc là con đỉa hai vòi, một ngòi bám vào chính quốc, một vòi bám vào thuộc địa Muốn đánh bại chủ nghĩa đế quốc, pải
đồng thời cắt cả hai cái vòi của nó đi, tức là phải kết hợp cách mạngvô sản ở chính quốc với cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa; phải xem cách mạng
ở thuộc địa nh là “một trong những cái cánh của cách mạng vô sản”; mặt khác, cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đờng cách mạng vô sản
-Hai là, cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải do Đảng của giai cấp công nhân lãnh
đạo
Nguyễn ái Quốc đã sớm khẳng định: muốn giải phóng dân tộc thành công “trớc hết phải có Đảng cách mệnh”, “Đảng có vững cánh mệnh mới thành công”, “Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt” đó là chủ nghĩa Mac-Lênin
-Ba là, cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp đoàn kết của toàn dân trên cơ sở liên minh công- nông- trí thức
Hồ Chí Minh cho rằng, cách mạng giải phóng dân tộc “là việc chung cả dân chúng chứ không phải việc một, hai ngời “, vì vậy phải đoàn kết toàn dân,
“sĩ, nông, công, thơng đều nhất trí chống lại cờng quyền”, nhng trong sự tập hợp đó, phải nhớ “ công-nông là gốc cách mệnh”…” T “công- nông là ngời làm chủ cách mệnh”
Trang 3-Bốn là, cách mạng giải phóng dân tộc cần đợc
tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành
thắng lợi trớc cách mạng vô sản ở chính quốc
Đây là một luận điểm mới và sáng tạo của Hồ
Chí Minh Trong phong trào cộng sản Quốc tế lúc
bấy giờ đã tồn tại quan điểm xem thắng lợi của cách
mạng thuộc địa phụ thuộc trực tiếp vào thắng lợi của
cách mạng vô sản ở chính quốc Do nhận thức đợc
thuộc địa là một khâu yếu trong hệ thống của chủ
nghĩa đế quốc, do đánh giá đúng đắn sức mạnh của
chủ nghĩa yêu nớc và tinh thần dân tộc, ngay từ năm
1924, Ngời đã sớm cho rằng cách mạng thuộc địa
không những không phụ thuộc vào cách mạng vô
sản ở chính quốc mà có thể giành thắng lợi trớc
Đây là một cống hiến rất quan trọng vào kho tàng lý
luận Mac-Lênin, mà lịch sử cách mạng Việt Nam đã
chứng minh là hoàn toàn đúng đắn
-Năm là, cách mạng giải phóng dân tộc phải đợc
thực hiện bằng con đờng bạo lực, kết hợplực lợng
chính trị của quần chúng với lực lợng vũ trang của
nhân dân
Ngay từ năm 1924, trong Báo cáo về Bắc kỳ,
Trung kỳ và Nam kỳ, Nguyễn ái Quốc đã nói đến
khả năng khởi nghĩa vũ trang ở Đông Dơng Theo
Ngời, “Để có cơ thắng lợi, một cuộc khởi nghĩa vũ
trang ở Đông Dơng…” T Phải có tính chất một cuộc
khởi nghĩa quần chúng…” T”
Đến tháng 5-1941, Hội nghị Trung ơng 8 do
Ng-ời làm chủ trì đã đa ra nhận định: “Cuộc cách mạng
Đông Dơng phải kết liễu bằng một cuộc khởi nghĩa
võ trang”
Tóm lại, Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo và
phát triển học thuyết của Lênin về cách mạng thuộc
địa thành một hệ thống luận điểm mới mẻ, sáng tạo,
bao gồm cả đờng lối chiến lợc, sách lợc và phơng
pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc ở
thuộc địa
Câu hỏi 5: t tởng Hồ Chí Minh về giải phóng
giai cấp bao gồm những luận điểm nào?
Trả lời:
Trong khi đề cao mục tiêu giải phóng dân tộc,
Hồ Chí Minh không bao giờ xa rời mục tiêu giải
phóng giai cấp
T tởng Hồ Chí Minh về giải phóng giai cấp bao
gồm những luận điểm sau:
-Hồ Chí Minh đã xem cách mạng giải phóng
dân tộc là một bộ phận khăng khít của cách mạng
voẻan trong phạm vi toàn thế giới, là một cái cánh
của cách mạng vô sản.Khác với Mác, Ăngel và
Lê-nin, Hồ Chí Minh không xem xét cách mạng giải
phóng dân tộc phụ thuộc vào cách mạng vô sản
chính quốc mà đặt hai cuộc cách mạng này ngang
hàng nhau, có mối quan hệ hữu cơ và tác động qua
lại lẫn nhau Ngời còn cho rằng, cách mạng giải
phóng dân tộc có khả năng, diều kiện nổ ra và giúp
cho cách mạng vô sản ở chính quốc giành thắng lợi
Đây là điểm mấu chốt trong việc phát triển lý luận
chủ nghĩa Mac-Lênin về vấn đề giải phóng giai cấp
và cách mạng vô sản trong điều kiên lịch sử mới của
chủ nghĩa đế quốc
- Hồ Chí Minh đã xuất phát từ tình hình thực
tế ở các nớc thuộc địa phơng Đông lúc bấy giờ,
trong đó có Việt Nam để xác định đúng đắn nhiệm
vụ lúc này không phải là làm ngay mọt cách mạng vô sản, mà trớc hết là phải đấu tranh giành lại độc lập, có độc lập dân tộc rồi mớ có địa bàn để làm cách mạng xã hôi chủ nghĩa Ngời cho rằng trong diều kiện một nớc thuộc địa thì giải phóng giai cấp gắn bó chặt chẽ với giải phóng dân tộc Giải phóng dân tộc là động lực lớn mà ngời cộng sản phải nắm lấy và phát huy, là một bớc quan trọng để tiến tới giải phóng giai cấp Cách mạng giải phóng dân tộc
là điều kiện để tiến lên cách mạng xã hôi chủ nghĩa
và góp phần thiết thực vào sự nghiệp cách mạng của giai cấp vô sản trên thế giới
-T tởng Hồ Chí Minh về sự gắn bó thống nhất giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hôi vừa phản
ánh quy luật khách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời đại cách mạng vô sản, vừa phản
ánh mqh khăng khít giữa mục tiêu giải phóng dân tộc với mục tiêu giải phóng giai cấp và giải phóng con ngời
Câu hỏi 6: T tởng Hồ Chí Minh về giải phóng con ngời?
Có thể nói t tởng Hồ Chí Minh về giải phóng con ngời
Trả lời:
-Có thể nói, hạt nhân của t tởng Hồ Chí Minh Nội dung cốt lõi của t tởng Hồ Chí Minh là giải phóng con ngời và mu cầu hạnh phúc cho hết thảy mọi ngời trên trái đất Giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng giai cấp cũng là nhằm mục tiêu giải phóng con ngời Ngời quan niệm, giải phóng dân tộc cũng nhằm để dân có tự do, hạnh phúc, “nếu nớc độc lập mà dân không đợc hởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng chẳng có ý nghĩa gì”1 Theo Ngời, xây dựng chủ nghĩa xã hội không chỉ là điều kiện bảo đảm nền độc lập dân tộc và giải phóng giai cấp khỏi áp bức, bóc lột mà còn chính vì
“không có chế độ nào tôn trọng con ngời, chú ý xem xét những lợi ích cá nhân đúng đắn và đảm bảo cho
nó đợc thoả mãn bằng chế độ xã hội chủ nghĩa”2, chủ nghĩa xã hội trớc hết nhằm làm cho nhân dân lao động thoát nạn bần cùng, làm cho mọi ngời có công ăn, việc làm, đợc sống ấm no và sống cuộc đời hạnh phúc
-Đối với Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội mang trong nó bản chất nhân văn và văn hoá; chủ nghĩa xã hội là giai đoạn phát triển cao hơn chủ nghĩa t bản
về mặt văn hoá và phát triển con ngời Nói văn hoá cũng tức là nói đến con ngời – chủ thể văn hoá Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng xây dựng con ngời, tình ngời mối quan hệ nhân văn giữa ngời với ngời Ngời chú trọng nâng cao ý tởng, đạo đức văn hoá, khoa học cho con ngời, vì theo ngời “muốn xây dựng chủ nghĩa xã hôi, trớc hết cần có những con ngời xã hôi chủ nghĩa” T tởng “Vì lợi ích mời năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng ngời” của Hồ Chí Minh đã thể hiện sự quan tâm của Ngời
đối với thế hệ trẻ, những chủ nhân tơng lai của đất nớc nh thế nào , khẳng định trách nhiệm của xã hội
ra sao
-Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh nguồn lực con ngời nh là nhân tố quyết định thắng lợi của mọi cuộc cách mạng Cũng chính vì xác định vai trò to lớn, quyết đảng viên phải vừa là nời lãnh đạo vừa là
Trang 4ngời đầy tớ của dân, Nhà nớc là nhà nớc của dân, do
dân và vì dân Ngời cũng hết sức coi trọng vấn đề
đại đoàn kết toàn dân, coi đó là vấn đề có ý nghĩa
chiến lợc, quyết định thành công của mọi cuộc cách
mạng Hồ Chí Minh thờng nhấn mạnh “Đoàn kết,
đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại
thành công”
Câu hỏi 7:T tởng Hồ Chí Minh về mối quan
hệ giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải
phóng con ngời?
Trả lời:
-T tởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa giải
phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng
con ngời đợc thể hiện trong con ngời Hồ Chí Minh
tìm ra cho cách mạng Việt Nam, đó là con đờng
cách mạng vô sản- con đờng cách mạng phát triển
liên tục từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến
lên cách mạng xã hôi chủ nghĩa, gắn liền độc lập
dân tộc với chủ nghĩa xã hội Chỉ có đi theo con
đ-ờng cách mạng vô sản mới giành đợc độc lập thực
sự cho dân tộc, mới làm cho độc lập dân tộc gắn liền
với chủ nghĩa xã hội, mới thực hiện đợc mục tiêu
làm cho nớc Việt Nam độc lập thật sự, nhân dân
Việt Nam đợc hởng hạnh phúc, tự do mọi ngời Việt
Nam ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng đợc học
hành Con đờng cách mạng đó là phù hợp với tiến
bộ lịch sử, xu thế vận động của quá trình cách mạng
thế giới và cách mạng Việt Nam Đó chính là mối
quan hệ nội tại của vấn đề giải phóng dân tộc, giải
phóng giai cấp, giải phóng con ngời của t tởng Hồ
Chí Minh
-Hồ Chí Minh rất am hiểu về mối quan hệ giữa
cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa và cách
mạng vô sản ở chính quốc Ngời đã cho rằng tất cả
sinh lực của chủ nghĩa đế quốc đều lấy ở các xứ
thuộc địa, từ đóNgời xác định tính tất yếu lịch sử
của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa,
vai trò của thuộc địa với cách mạng vô sản và vận
mệnh của chủ nghĩa đế quốc Ngời xem cách mạng
giải phóng dân tộc là một bộ phận khăng khít củacm
vô sản trong phạm vi thế giới, là một trong những
“cái cánh” của cách mạng vô sản Ngời còn đặt cách
mạng giải phóng dân tộc ngang hàng với cách mạng
vô sản ở chính quốc; đồng thời còn cho rằng, cách
mạng giải phóng dân tộc có khả năng, điều kiện nổ
ra và thành công sớm hơn cách mạng vô sản ở chính
quốc và qiúp cho cách mạng vô sản ở chính quốc
giành thắng lợi
-Hồ Chí Minh luôn coi cách mạng Việt Nam là
một bộ phận của cách mạng thế giới, của cách mạng
vô sản, đặt cách mạng Việt Nam vào quỹ đạo của
cách mạng thế giới nhng không phải ngồi chờ mà
phải chủ động đứng lên, đem sức ta mà tự giải
phóng cho ta, muốn ngời ta giúp mình, thì trớc hết
phải tự giúp lấy mình đã
-T tởng cách mạng không ngừng của Hồ Chí
Minh, gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội phản
ánh mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc,
giải phóng giai cấp chính là giải phóng con ngời
khỏi áp bức, bóc lột, xây dựng một xã hội no đủ,
hạnh phúc, tự do và thinh vợng
PHAN III Câu hỏi 8: t tởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc bao gồm những luận điểm cơ bản sau
Trả lời:
T tởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc trong thời đại cách mạng vô sản đợc thể hiện trên những luận điểm cơ bản sau đây:
-Một là, độc lập, tự do là quyền thiêng liêng, bất hả xâm phạm của các dân tộc
Lịch sử Việt Nam là lịch xử không ngừng đấu tranh dựng nớc và giữ nớc Tinh thần yêu nớc luôn luôn đứng ở hành đầu trong bảng giá trị tinh thần truyền thống Việt Nam Đối với một ngời dân mất nớc,cái quý nhất trên đời là độc lập của Tổ quốc, tự
do của nhân dân Nh Hồ Chí Minh đã nói: Cái mà tôi cần nhất trên đời là: Đồng bào tôi dợc tự do, Tổ quốc tôi đợc độc lập…” T Hồ Chí Minh là ngời đã đa
ra chân lý bất hủ, có giá trị cho mọi thời đại:
“Không có gì quý hơn độc lập tự do” Đó không chỉ
là lý tởng mà còn làlẽ sống, là học thuyết cách mạng của Hồ Chí Minh, là lý do chiến đấu, là nguồn sức mạnh làm nên chiến thắng, nguồn động viên đối với các dân tộc bị áp bức trên thế giới
-Hai là, kết hợp nhuần nhuyễn dân tộc với giai cấp, độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa yêu nớc với chủ nghĩa quốc tế
+Chủ nghĩa yêu nớc và tinh thần dân tộc là một
động lực lớn của đất nớc Xuất phát từ vị trí của
ng-ời dân thuộc địa mất nớc từ truyền thống dân tộc Việt Nam, Nguyễn ái Quốc đã đánh giá cao sức mạnh của chủ nghĩa yêu nớc và tinh thần dân tộc chân chính, coi đó là một động lực lớn mà những ngời cộng sản phải nắm lấy và phát huy, không để rơi vào tay giai cấp nào khác, phải nhận thức và giải quyết trên lập trờng của giai cấp vô sản
+Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
T tởng này vừa phản ánh quy luật khách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời đại cách mạng vô sản, vừa phản ánh mối quan hệ khăng khít giữa mục tiêu giải phóng dân tộc với mục tiêu giải phóng giai cấp và giải phóng con ngời Đến với Hồ Chí Minh chủ nghĩa yêu nớc truyền thống đã phát triển thành chủ nghĩa yêu nớc hiện đại, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
+Độc lập cho dân tộc mình đồng thời độc lập cho tất cả các dân tộc
Hồ Chí Minh đã khẳng định: quyền tự do, độc lập là quyền bất khả xâm phạm của các dân tộc,
“dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sớng
và quyền tự do” Là một chiến sĩ cộng sản quốc tế chân chính, Hồ Chí Minh không chỉ đấu tranh cho
độc lập dân tộc mình mà còn đấu tranh cho độc lập của tất cả các dân tộc bị áp bức Chủ nghĩa yêu nớc chính luôn luôn thống nhất với chủ nghĩa quốc tế trong sáng ở Hồ Chí Minh
Câu hỏi 9: t tởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đờng đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là gì?
Với những luận điểm trên Hồ Chí Minh đã đa ra những luận điểm áp dụng vào Việt Nam
Trang 5-Quan niệm đặc trng về bản chất xã hôi chủ
nghĩa của Hồ Chí Minh bao gồm:
Chủ nghĩa xã hội là một chế độ do dân làm chủ,
nhà nớc phải phát huy quyền làm chủ của nhân dân
để huy động đợc tính tích cực và sáng tạo của nhân
dân vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội Chủ
nghĩa xã hội phải có nền kinh tế phát triển cao, dựa
trên lực lợng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu
về t liệu sản xuất chủ yếu, nhằm không ngừng nâng
cao đời sống vật chất và tinh thầncho nhân dân, trớc
hết là nhân dân lao động Chủ nghĩa xã hội cũng là
một xã hội phát triển cao về văn hoá, đạo đức, trong
đó ngời vời ngời là bè bạn, là đồng chí, là anh em, là
con ngời đợc giải phóngkhỏi áp bức, bóc lột, có
cuộc sống vật chất và tinh thần phong phú, đợo tạo
điều kiện để phát triển hết mọi khả năng sẵn có của
mình Chủ nghĩa xã hội là một xã hội công bằng và
hợp lý, làm nhiều hởng nhiều, làm ít hởng ít, không
làm không hởng, các dân tộc bình đẳng, miền núi
tiến kịp miền xuôi Cuối cùng chủ nghĩa xã hội là
một công trình tập thể của nhân dân, do nhân dân
xây dựng lấy dới sự lãnh đạo của Đảng
-T tởng Hồ Chí Minh về con đờng quá độ lên
chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Quan niệm của Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ
xuất phát từ quan điểm của chủ nghĩa Mac-Lênin và
từ tình hình thực tiễn của Việt Nam:
Trớc hêt, Hồ Chí Minh đã u ý chúng ta cần nhận
thức rõ tính quy luật chung và đặ điểm lịch sử cụ thể
của mỗi nớc để nhận rõ đặc trng tính chất của thời
kỳ quá độ của Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội bỏ
qua giai đoạn phát triển t bản chủ nghĩa
Hồ Chí Minh đã chỉ ra những đặc điểm và mâu
thuẫn của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt
Nam, trong đó đặc điểm bao trùm to nhất là từ một
nớc nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã
hội không qua giai đoạn phát triển t bản chủ nghĩa
Đặc điểm này thâu tóm đầy đủ những mâu thuẫn,
khó khăn, phức tạp, chi phối toàn bộ tiến trình quá
độ lên chủ nghĩa xã hội ở nớc ta, từ đó phải tìm ra
con đờng vỡin hình thức, bớc đi và cách làm phù
hợp với đặc điểm Việt Nam
Về nhiệm vụ lịch sử của thời kỳ quá độ, Ngời
nói “Chúng ta phải xây dựng nền tảng vật chất và kỹ
thuật của chủ nghĩa xã hội, đa miền Bắc tiến dần lên
chủ nghĩa xã hội, có công nghiệp và nông nghiệp
hiện đại, có khoa học tiên tiến Trong quá trình cách
mạng xã hôi chủ nghĩa, chúng ta phải cải tạo nền
kinh tế cũ và xây dựng nền kinh tế mới, mà xây
dựng là nhiệm vụ chủ chốt và lâu dài”
Về những nhân tố bảo đảm thực hiện thắng lợi
chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Hồ Chí Minh chỉ rõ
phải:
Giữ vững và tăng cờng vai trò lãnh đạo
của Đảng
Nâng cao vai trò quản lý của nhà nớc
Phát huy tính tích cực, chủ động của các
tổ chức chính trị- xã hội
Xây dựng đội ngũ cán bộ đủ đức và tài,
đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách
mạng xã hôi chủ nghĩa
Câu hỏi 10: Nội dung t tởng Hồ Chí Minh về
độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là gì?
Trả lời:
Nội dung t tởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội thể hiện trên mấy vấn
đề chủ yếu sau đây:
-Một là độc lập dân tộc là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc, “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sớng và quyền tự do”, “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”
Đó là, những chân lý bất di bất dịch của mọi thời
đại
-Hai là, để có độc lập tự do thật sự, không có con đờng nào khác là con đờng cách mạng vô sản -Ba là, cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ phận của cách mạng vô sản, là một trong những “cái cánh” của cách mạng vô sản Gắn cách mạng giải phóng dân tộc của Việt Nam với cách mạng thế giới, đa dân tộc ta vào quỹ đạo của thời đại, đa cách mạng giải phóng dân tộc tiến lên cách mạng xã hôi chủ nghĩa Đây là một sáng tạo lớn về con đờng phát triển cách mạng ở các nớc thuộc địa nửa phong kiến
-Bốn là, giữ vững độc lập, tự chủ, dựa vào sức mình là chính, tranh thủ sự giúp đỡ của các nớc xã hôi chủ nghĩa , sự ủng hộ của nhân loại tiến bộ,
đồng thời không quên nghĩa vụ quốc tế cao cả của mình Ngời cho rằng: Muốn đợc giải phóng các dân tộc chỉ có thể trông cậy vào mình,trông cậy vào lực lợng của chính bản thân mình Đồng thời, Ngời cũng chỉ ra rằng: “cách mạng thuộc địa không phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc mà có khả năng giành thắng lợi trớc” và “trong khi thủ tiêu một trong những điều kiện tồn tại của chủ nghĩa t bản là chủ nghĩa đế quốc, họ có thể giúp đỡ những ngời anh em mình ở phơng Tây trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn” Đây là một luận điểm sáng tạo,
có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn, một cống hiến rất quan trọng vàokho tàng lý luận Mac-Lênin và đã
đợc thực tiễn cách mạng chứng minh
-Năm là, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội phản ánh quan điểm cách mạng không ngừng, một quá trình vận động liên tục của lịch sử cách mạng Việt Nam, gồm hai giai đoạn, mỗi giai
đoạn ứng với một niệm vụ nhất định vủa tiến trình phát triển
Giai đoạn thứ nhất là tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, đánh đổ
đế quốc, phong kiến, giành độc lập cho dân tộc, đem lại ruộng đất cho dân cày, xây dựng chế độ dân chủ mới, tạo tiền đề tiến lên chủ nghĩa xã hội
Giai đoạn thứ hai là tiến hành cách mạng xã hôi chủ nghĩa, biến Việt Nam thành một nớc có lực lợng sản xuất hiện đại, văn hoá tiên tiến, nhân dân làm chủ Nhiệm vụ giai đoạn trớc hoàn thành tạo tiền
đề cho việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của giai đoạn sau và không ngừng phát triển theo một quy luật dẫn tới mục đích
Trang 6Câu hỏi 11: Nội dung t tởng Hồ Chí Minh về
kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
bao gồm những luận điểm nào?
Nội dung t tởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức
mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại rất phong phú:
-Một là, Hồ Chí Minh bao giờ cũng đặt cách
mạng Việt Nam, cũng nh cách mạng của mỗi nớc
trong tình hình nhiệm vụ chung của cách mạng thế
giới và tác động qua lại giữa chúng
Hồ Chí Minh xác định cách mạng Việt Nam
nằm trong phạm trù cách mạng vô sản, tức là thực
hiện giải phóng dân tộc tạo tiền đề đa đất nớc đi lên
chủ nghĩa xã hội, góp phần cùng cách mạng thế giới
đánh đổ chủ nghĩa t bản, xây dựng thành công chủ
nghĩa xã hội Do vậy, cách mạng giải phóng dân tộc
phải gắn với cách mạng vô sản, vấn đề thuộc địa trở
thành vấn đề quốc tế
Khi gắn cách mạng giải phóng dân tộc với c thế
giới, Hồ Chí Minh vẫn nhấn mạnh mỗi dân tộc có
những đặc điểm riêng về lịch sử, xã hội, chính trị,
kinh tế, những đặc điểm riêng của phơng Đông và
phơng Tây, để trên cơ sở đó vạch ra chiến lợc đấu
tranh cho thích hợp
-Hai là, Hồ Chí Minh xác định vị trí, nhiệm vụ
của cách mạng dân tộc với cách mạng thế giới
H chỉ ra cách mạng thuộc địa là một “cái cánh”
của cách mạng vô sản Chỉ có sự liên hiệp giữa các
lực lợng này mới đánh thắng đợc chủ nghĩa đế quốc
Trong sự đoàn kết đấu tranh này, sức mạnh của cách
mạng giải phóng dân tộc có vị trí to lớn trong cách
mạng thế giới Điều mới và sâu sắc trong t tởng Hồ
Chí Minh là Ngời đã chứng minh đợc bọn đế quốc
không chỉ áp bức, bóc lột nhân dân các nớc thuộc
địa mà còn thống trị, bóc lột nhân dân lao động và
vô sản nớc mình, chống lại phong trào cách mạng
thế giới Cho nên, nếu không có sự kết hợp sức
mạnh của mỗi dân tộc với sức mạnh của nhân dân
thế giới thì không thể giành thắng lợi đợc
Hồ Chí Minh đã thực hiện tài tình, sáng tạo về
kết hợp cách mạng giải phóng dân tộc với cách
mạng vô sản và phong trào đấu tranh của nhân dân
lao động chống bóc lột trên thế giới trong quá trình
lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi hoàn
toàn Thắng lợi đó xác định vị trí cuộc đấu tranh của
nhân dân Việt Nam với phong trào cách mạng thế
giới và tác động trở lại của sức mạnh thời đại đối với
cách mạng Việt Nam
-Ba là, Hồ Chí Minh xác định phải xây dựng
tình hữu nghị và hợp tác, sự đoàn kết giữa các dân
tộc và vó các nớc
Tiếp thu và phát triển t tởng tiên tiến của nhân
loại, nhất là của chủ nghĩa Mac-Lênin vể tình thơng,
về hữu nghị, hợp tác và đoàn kết quốc tế, Hồ Chí
Minh nhận thức rằng: xây dựng tình hữu nghị và
hợp tácgữa các dân tộc là sự đòi hỏi cấp thiết của
mỗi dân tộc, của toàn thể nhân loại để đấu tranh cho
độc lập, tự do và phát triển Suốt cuộc đời, Hồ Chí
Minh đã phấn đấu cho “tình hữu ái vô sản” Nó đợc
xây dựng trên cơ sở hợp tác toàn diện, chân thực,
hai bên cùng có lợi, sự tôn trọng lẫn nhau giữa nhân
dân tất cả các nớc Hồ Chí Minh đặc biệt chú ý xây
dựng tình hữu nghị, hợp tác với các nớc láng giềng
và các nớc trong khu vực
-Bốn là, Hồ Chí Minh chỉ rõ, trong khi kết hợp sức mạnh thời đại phải chú ý dựa vào sức mình là chính
Ngời chỉ ra, muốn ngời giúp mình thì trớc hết mình phải tự giúp mình đã Điều đó đòi hỏi, mỗi dân tộc phải xây dựng đợc lực lợng nội tại cho mình
để tạo ra thế và lực mới Khi có thế và lực thì mới có
điều kiện để tiếp thu sự giúp đỡ và tranh thủ sức mạnh bên ngoài Chỉ trên cơ sở nh vậy, hợp tác quốc
tế giữa các dân tộc mới thực hiện đợc
Để hợp tác quốc tế có kết quả, theo Ngời cần phải:
Giữ vững độc lập tự chủ
Giữ vững đợc định hớng chính trị của sự phát đất nớc
Chủ động, tỉnh táo, sáng suốt trong quan
hệ quốc tế để phân biệt rõ đâu là bạn,
đâu là thù
Khi thế giới có nhiều biến đổi phức tạp nh hiện nay, thì việc quán triệt và thực hiện các nguyên tắc, nội dung của t tởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại càng cần thiết
và có ý nghĩa to lớn
IV T tởng Hồ Chí Minh về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết dân tộc.
Câu hỏi 12: những quan điểm cơ bản của
Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc là gì?
T tởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc thể hiện tập trung trên những quan điểm cơ bản sau: -Một là, đại đoàn kết toàn dân tộc là động lực chủ yếu, là sức mạnh vĩ đại quyết định sự thành công của cách mạng
T tởng đại đoàn kết toàn dân tộc của Hồ Chí Minh là một t tởng cơ bản, nhất quán và xuyên suốt,
là chiến lợc đấu tranh với kẻ thù dân tộc và giai cấp trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Ngời Ngời đã sử dụng khoảng 2.000 lần cụm từ “đoàn kết”, “đại đoàn kết” trong các văn bản viết Ngời luôn luôn nhận thức đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn
đề sống còn, quyết định sự thành công của cách mạng
Sau khi giành đợc độc lập dân tộc, tại nhiều hội nghị Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn nhấn mạnh sức mạnh của đoàn kết: “Đoàn kết sức mạnh, đoàn kết là thắng lợi”
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, Thành cônh, thành cônh, đại thành công!” -Hai là, đại đoàn kết toàn dân tộc là một mục tiêu, một nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam
Năm 1951, Hồ Chí Minh thay mặt Đảng tuyên
bố trớc toàn thể dân tộc nhân buổi ra mắt Đảng Lao
Động Việt Nam: “Mục đích của Đảng Lao Động Việt Nam có thể gồm trong 8 chữ là: Đoàn kết toàn dân, phụng sự Tổ quốc” Nh vậy, đoàn kết toàn dân
là một đờng lối lãnh đạo của Đảng Không dừng lại
ở việc xác định đại đoàn kết là mục tiêu Chủ tịch Hồ Chí Minh còn khẳng định nhiệm vụ của toàn Đảng
là giữ gìn sự đoàn kết Trong Di chúc Ngời dặn lại
chúng ta “đoàn kết là một truyền thống cực kì quý báu của Đảng va dân ta Các đồng chí từ Trung ơng
đến các chi bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng nh giữ gìn con ngơi của mắt mình”
Trang 7-Ba là, đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn
dân
Dân tộc Việt Nam đợc hiểu là mỗi ngời dân
Việt Nam đang sinh sống, làm ăn ở Việt Nam và
những ngời Việt sinh sống, làm ăn ở nớc ngoài có
gốc gác là ngời Việt Nam,không phân biệt họ là dân
tộc thiểu số hay đa số, họ theo hoặc không theo tín
ngỡng, tôn giáo, không phân biệt giàu hay nghèo,
họ là nam hay nữ, già hay trẻ Đại đoàn kết toàn dân
tộc có ý nghĩalà phải tập hợp đợc mọi ngời dân vào
một mục tiêu chung Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí
Minh nêu rõ: “Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống
nhất và độc lập của Tổ quốc; ta còn phải đoàn kết để
xây dựng nớc nhà Ai có tài, có đức, có sức, có lòng
phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn
kết với họ”
Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân rộng rãi
nhng phải xác định lực lợng nào là nền tảng của
khối đại đoàn kết ấy Ngời chỉ rõ “Đại đoàn kết tức
là trớc hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại
đa số nhân dân ta là công nhân, nông dân, và các
tầng lớp nhân dân lao động khác Đó là nền gốc của
đại đoàn kết”
-Bốn là, đại đoàn kết dân tộc trong Mặt trận dân
tộc thống nhất
Tổ chức thể hiện khối đại đoàn kết dân tộc
chính là Mặt trận dân tộc thống nhất Mặt trận là lơi
quy tụ mọi tổ chức và cá nhân yêu nớc, tập hợp mọi
ngời dân nớc Việt trong nớc và ngoài nớc phấn đấu
vì mục tiêu chung là độc lập dân tộc, thống nhất Tổ
quốc và tự do, hạnh phúc của nhân dân
Tuỳ theo từng giai đoạn cách mạng, Mặt trận
dân tộc thống nhất có tên gọi khác nhau: Hội phản
đế Đồng minh (1930), Mặt trận dân chủ (1936), Mặt
trận nhân dân phản đế (1939), Mặt trận Việt Minh
(1941),Mặt trận Liên Việt (1946), Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam (1955), Mặt trận dân tộc giải phóng miền
Nam Việt Nam (1960) Chủ tịch Hồ Chí Minh thờng
xuyên căn dặn mọi ngời phải khắc phục đoàn kết
xuôi chiều, hình thức, đoàn kết thiếu đấu tranh với
những mặt cha tốt Ngời viết “Đoàn kết thật sự
nghĩa là mục đích phải nhất trí Đoàn kết thật sự
nghĩa là vừa đoàn kết, vừa đấu tranh, học những cái
tốt của nhau và phê bình trên lập trờng thân ái, vì
n-ớc, vì dân” Ngời cổ vũ mọi ngời vào Mặt trận Việt
Minh: Dân ta phải nhớ chữ: “đồng tình, đồng sức,
đồng lòng, đồng minh”
-Năm là, Đảng Cộng Sản vừa là thành viên của
Mặt trận dân tộc thống nhất, vừa là lực lợng lãnh
đạo Mặt trận, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân
ngày càng vững chắc
Là tổ chức chính trị to lớn nhất, cách mạng
nhất, Đảng lãnh đạo xây dựng Mặt trận dân tộc
thống nhất ,đồng thời cũng là một thành viên của
Mặt trận Đảng lãnh đạo mặt trận trớc hết bằng việc
xác định chính sách Mặt trận đúng đắn Chủ tịch Hồ
Chí Minh khẳng địng “Đảng ta có chính sách Mặt
trận dân tộc đúng đắn, cho nên đã phát huy đợc
truyền thống đoàn kết và yêu nớc rất vẻ vang của
dân tộc ta.”
Mặt trận hoạt động theo nguyên tắc hiệp thơng
dân chủ Đảng thể hiện sự lãnh đạo của mình trớc
hết cũng phải theo nguyên tắc của Mặt trận Đảng
phải dùng phơng pháp vận động, giáo dục, thuyết
phục, nêu gơng, lấy lòng chân thành để đối xử, cảm hoá, khơi gợi tinh thần tự giác, tự nguyện, hết sức tránh gò ép, quan liêu, mệnh lệnh
Muốn lãnh đạo mặt trận, lãnh đạo xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Đảng phải thực sự
đoàn kết nhất trí Sự đoàn kết của Đảng là cơ sở vững chắc để xây dựng sự đoàn kết toàn dân
-Sáu là, đại đoàn kết dân tộc phải gắn liền với
đoàn kết quốc tế, nghĩa là chủ nghĩa yêu nớc chân chính phải gắn liền với chủ nghĩa quỗc tế trong sáng của giai cấp công nhân
Đại đoàn kết dân tộc phải đi đến đại đoàn kết quốc tế và là cơ sở cho việc thực hiện đoàn kết quốc
tế Ngợc lại đại đoàn kết quốc tế là một nhân tố hết sức quan trọng giúp cho cách mạng Việt Nam hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nớc, đa cả nớc quá độ lên chủ nghĩa xã hội
Câu 13: T tởng Hồ Chí Minh về sức mạnh của nhân dân và của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Nhận thức sâu sắc truyền thống chính trị của dân tộc ta là “nớc lấy dân làm gốc”, “chở thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân”, Chủ tịch Hồ Chí Minh càng thấy rõ vai trò, sức mạnh của nhân dân theo lý thuyết Macxít “cách mạng là sự nghiệp quần chúng” và vận dụng lý thuyết này thành t tởng:
“Dễ mời lần không dân cũng chịu Khó trăm lần dân liệu cũng xong”
Trong t tởng đại đoàn kết dân tộc, Hồ Chí Minh coi nhân dân là nhân dân là nhân vật trung tâm, nền tảng cho khối đại đoàn kết, là lực lợng quyết định thắng lợi của sự nghiệp cách mạng Tin dân, dựa vào dân, phấn đấu vì quyền lợi của nhân dân là một nguyên tắc cơ bản trong t tởng Hồ Chí Minh Ngời khẳng định “trong thế giới không gì mạnh bằng lực lợng đoàn kết của nhân dân” và “gốc có vững cây mới bền, xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân” Sức mạnh của nhân dân còn thể hiện ở chỗ nhân dân là một trờng học lớn của cán bộ cách mạng Tháng 5 năm 1950, trong lần huấn thị về công tác huấn luyện học tập, Ngời nói: “Học ở tr-ờng, học ở sách vở, học lẫn nhau và học nhân dân, không học nhân dân là một thiếu sót rất lớn”
-Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu ra những luận
điểm về sức mạnh của đoàn kết, nh: “đoàn kết là sức mạnh của chúng ta”, “đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công”, “đoàn kết là một lực lợng vô
địch của chúng ta” đoàn kết là điểm mẹ: “ Điểm này
mà thực hiện tốt thì đẻ ra con cháu đều tốt” Đoàn kết làm kẻ thù thất bại: Sự đồng tâm của đồng bào ta
đúc thành một bức tờng đồng xung quanh Tổ quốc
Dù địch hung tàn, xảo quyệt đến mức nào, đụng đầu nhằm bức tờng đó chúng cũng thất bại “Không có sức mạnh nào bằng sức mạnh đoàn kết toàn dân Toàn dân đoàn kết cả miền xuôi, miền núi đoàn kết, thì ta nhất định thắng”
Muốn có sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc, Ngời căn dặn: “phải đoàn kết chặt chẽ”, “đoàn kết rộng rãi”, “đoàn kết thật thà”, phải yêu thơng nhau xoá
bỏ thành kiến giữa các dân tộc Các dân tộc anh em
Trang 8chúng ta muốn tiến bộ, muốn phát triển văn hoá của
mình thì chúng ta phải tẩy trừ những thành kiến giữa
các dân tộc, phải đoàn kết, thơng yêu giúp đỡ nhau
nh anh em một nhà
Đại đoàn kết là một nhu cầu, một đòi hỏi khách
quan của quần chúng dới sự lãnh đạo của Đảng
Năm 1956, trong Th gửi đồng bào cả nớc, Chủ tịch
Hồ Chí Minh một lần nữa khẳng định niềm tin sắt
đá, sức mạnh vô địch của đk: “Đại đoàn kết là một
lực lợng tất thắng Nhờ đại đoàn kết mà cách mạng
đã thắng lợi, kháng chiến đã thành công Nay chúng
ta đại đoàn kết thì cuộc đấu tranh chính trị của
chúng ta nhất định thắng lợi, nớc nhà nhất định
thống nhất” Lời tiên đoán của Ngời đã trở thành
hiện thực, đất nớc ta đã thống nhất hoàn toàn với
chiến thắng lịch sử 30- 4-1975
T tởng của đại đoàn kết của Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã cổ vũ, động viên, tập hợp hàng chục triệu
nhân dân ta trong một mặt trận thống nhất dới sự
lãnh đạo của Đảng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ
cách mạng trong từng thời kỳc lịch và t tởng ấy
đang đợc phát huy trong sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc hiện nay
V T tởng Hồ Chí Minh về quyền làm chủ của
nhân dân, xây dựng nhà nớc thực sự của dân, do
dân, vì dân
Câu14: T tởng Hồ Chí Minh về quyền làm
chủ của nhân dân.
T tởng Hồ Chí Minh về dân chủ nói chung và về
quyên làm chủ của nhân dân nói riêng là kết quả
của sự nhận thức sâu sắc vể vai trò của nhân dân
trong lịch sử, là kết quả của sự kết hợp giữa t tởng
thân dân truyền thống ở phơng Đông và quan điểm
cách mạng là sự nghiệp của quần chúng trong học
thuyết Mác- Lênin Kết hợpgiữa truyền thống và
hiện đại, giữa lý luận và thực tiễn – Hồ Chí Minh
đã nâng t tởng dân chủ lên một tầm cao mới vừa
mang tính khoa học, vừa mang tính nhân văn sâu
sắc
Về quyền làm chủ của nhân dân, Hồ Chí Minh
đã chỉ rõ trên ba phơng diện:
Thứ nhất: Nhân dân làm chủ những gì?
Thứ hai: Tại sao nhân dân có quyền làm
chủ?
Thứ ba: Làm thế nào để thực hiện quyền
làm chủ của nhân dân?
– quyền làm chủ của nhân dân lao động –
Ngời khẳng định: “Nớc ta là nớc dân chủ Bao
nhiêu quyền hạn đều của dân…” T chính quyền từ
xã đến chính phủ Trung ơng do dân cử ra…” T Nói
tóm lại, quyền hành và lực lợng đều ở nơi dân”
Theo t tởng Hồ Chí Minh, nhân dân là ngời
giữ vai trò quyết định trên tất cả các lĩnh vực:
Từ kinh tế, chính trị đến văn hoá, xã hội, từ
những chuyện nhỏ có liên quan đến lợi ích của
mỗi cá nhân đến những chuyện lớn nh lựa chọn
thể chế, lựa chọn ngời đứng đầu nhà nớc Ngời
dân có quyền làm chủ bản thân, nghĩa là có
quyền đợc bảo vệ về thân thể, đợc tự do đi lại, tự
do hành nghề, tự do ngôn luận, tự do học tập…” T
trong khuôn khổ luật pháp cho phép Ngời dân
có quyền làm chủ tập thể, làm chủ địa phơng, làm chủ cơ quan nơi mình sống và làm việc Ngời dân có quyền làm chủ đoàn thể, các tổ chức chính trị xã hội thônh qua bầu cử và bãi miễn Đúng nh Hồ Chí Minh nói: “Mọi quyền hạn đều của dân” Cán bộ từ Trung ơng đến cán
bộ ở các cấp các ngành đều là “đầy tớ” của dân,
do dân cử ra và do dân bãi miễn
– Vì sao dân có quyền hạn to lớn nh vậy? Ngời giải thích: dân là gốc của nớc Dân là ngời đã không tiếc máu xơng để xây dựng và bảo vệ đất nớc Nớc do dân xây dựng lên, do dân đem xơng máu ra bảo vệ, do vậy, dân là chủ của nớc Nhân dân đã cung cấp cho Đảng những con ngời u tú nhất Lực lợng của Đảng có lớn mạnh
đợc hay không là do dân Nhân dân là ngời xây dựng, đồng thời cũng là ngời bảo vệ Đảng, bảo
vệ cán bộ của Đảng Dân nh nớc, cán bộ nh cá Cá không thể sinh sống nếu không có nớc Nhân dân là lực lợng biến chủ trơng, đờng lối của
Đảng thành hiện thực Do vậy, nếu không có dân, sự tồn tại của Đảng cũng chẳng có ý nghĩa gì Đối với chính phủ và các tổ chức quần chúng cũng vậy Tóm lại, nhân dân là lực lợng dựng xây đất nớc, là lực lợng hợp thành, nuôi dỡng, bảo vệ các tổ chức chính trị, do vậy nhân dân có quyền làm chủ đất nớc, làm chủ chế độ, làm chủ tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội
– Làm thế nào để dân thực hiện quyền làm chủ của mình? Đây là vấn đề đợc Hồ Chí Minh hết sức quan tâm Theo Hồ Chí Minh, từ xa đến nay, nhân dân bao giờ cũng là lực lợng chính trong tất cả các xã hội, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Nhng trớc cách mạng Tháng
M-ời Nga, trớc học thuyết Mác- Lênin, cha có cuộc cách mạng nào giải phóng triệt để cho nhân dân, cha có học thuyết nào đánh giá đúng đắn về nhân dân
Theo Hồ Chí Minh, ngời dân chỉ thực sự trở thành ngời làm chủ khi họ nhận thức đợc rõ ràng
đâu là quyền lợi họ đợc hởng, đâu là nghĩa vụ họ phải thực hiện Để thực hiện điều này, một mặt, bản thân ngời dân phải có ý chí vơn lên, mặt khác, các tổ chức đoàn thể phải giúp đỡ họ,
động viên khuyến kích họ “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu” và nếu nhân dân không đợc giáo dục để thoát khỏi nạn dốt thì mãi mãi họ không thể thực hiện đợc vai trò làm chủ
Ngời dân chỉ có thể thực hiện đợc quyền làm chủ khi có một cơ chế bảo đảm quyền làm chủ của họ Đảng phải lãnh đạo xây dựng đợc một Nhà nớc của dân, do dân, vì dân; với hệ thống luật pháp, lấy việc bảo vệ quyền lợi của dân làm mục tiêu hàng đầu, xây dựng đợc đội ngũ cán
bộ, đảng viên xứng đáng là ngời lãnh đạo, là
ng-ời đầy tớ thật trung thành của nhân dân
Câu15: T tởng Hồ Chí Minh về nhà nớc bao gồm những luận điểm sau:
T tởng Hồ Chí Minh về Nhà nớc là một hệ thống các luận điểm về xây dựng Nhà nớc pháp quyền của dân,do dân, vì dân nhằm tập trung mọi quyền lực
Trang 9vào tay nhân dân, xây dựng một xã hội do nhân dân
làm chủ
Qua khảo sát thực tiễn các mô hình Nhà nớc trên
thế giới, trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mac-Lênin
và đặc điểm xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XX, Hồ
Chí Minh chủ trơng xây dựng Nhà nớc với các đặc
trng sau:
– Thứ nhất, về tính chất Nhà nớc Đó là Nhà
n-ớc do nhân dân xây dựng nên nhằm thực hiện
các quyền dân chủ cho nhân dân Hay nói
cách khác, đó là Nhà nớc do nhân dân lao
động làm chủ, nhân dân là ngời có quyền lực
cao nhất Nhân dân vừa là ngời xây dựng Nhà
nớc, vừa là ngời kiểm soát Nhà nớc
Hiện nay, Đảng ta đang tiến hành xây dựng
Nhà nớc của dân, do dân, vì dân với phơng
châm lấy dân làm gốc, thực hiện “Dân biết,
dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” chính là sự
tiếp tục thực hiện t tởng về xây dựng Nhà nớc
do dân làm chủ của Hồ Chí Minh
– Thứ hai, về bản chất giai cấp của Nhà nớc,
Hồ Chí Minh khẳng định: Nhà nớc ta mang
bản chất giai cấp công nhân
Bản chất giai cấp công nhân của Nhà nớc ta
thể hiện qua các khía cạnh sau:
Nhà nớc ta chịu sự lãnh đạo của
Đảng Cộng Sản, đội tiên phong của giai cấp công nhân Đây là một nguyên tắc đợc Hồ Chí Minh nhấn mạnh Đảng giữ vai trò cầm quyền
Nhà nớc phải tuân thủ theo đờng lối
do Đảng đề ra Do vậy, trong quá
trình lãnh đạo cách mạng, Hồ Chí Minh luôn khẳng định và bảo đảm quyền lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nớc nhằm giữ vững bản chất giai cấp công nhân của Nhà nớc
Nhà nớc ta mang tính nhân dân, đại
diện cho ý chí của nhân dân, dựa trên khối đại đoàn kết toàn dân nhng nòng cốt là khối liên minh công, nông và trí thức do giai cấp công nhân lãnh đạo
Nhà nớc ta tổ chức và hoạt động theo
nguyên tắc tập trung dân chủ
Nhà nớc quản lý xã hội bằng Hiến
pháp và pháp luật
Nhà nớc thực hiện sự thống nhất
quyền lực nhng có sự phân công và phân cấp rõ ràng để tất cả mọi quyền lực thuộc về nhân dân
– Thứ ba, nội dung t tởng Hồ Chí Minh về Nhà
nớc, là xây dựng Nhà nớc pháp quyền Đó là
Nhà nớc thực hiện quản lý xã hội bằng hiến
pháp và pháp luật Hồ Chí Minh xem pháp luật
nh một phơng tiện để củng cố Nhà nớc, duy trì
trật tự xã hội Giữa pháp luật và Nhà nớc phải có
mối quan hệ hữu dơ với nhau Để tạo nên sựu ổn
định của Nhà nớc, làm cho bộ máy Nhà nớc vận
hành đúng quỹ đạo, phát huy đợc hiệu lực quản
lý điều hành thì phải xây dựng đợc hệ thống luật
pháp đúng đắn Pháp luật của ta là pháp luật thật
sự dân chủ, bảo vệ quyền tự do dân chủ rộng rãi
cho nhân dân lao động Mọi ngời dân đều có
quyền tham gia xây dựng luật và đều công bằng trớc pháp luật Ai cũng có nghĩa vụ tuân thủ luật pháp Các cơ quan Nhà nớc, các cán bộ của Chính phủ phải làm gơng trong việc thi hành pháp luật Tuy nhiên, Hồ Chí Minh cũng lu ý, không nên lạm dụng hình phạt Ngời từng nói:
“Không xử phạt là không đúng”, song “chút gì cũng dùng đến xử phạt là không nên” Phải kết hợp hài hoà giữa thởng và phạt, giữa giáo dục, thuyết phục và cỡng chế…” T
Tóm lại, t tởng Hồ Chí Minh về Nhà nớc kiểu mới chứa đựng toàn bộ những tinh hoa của các mô hình Nhà nớc đơng đại và các giá trị của Nhà nớc truyền thống Nó vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nhân văn sâu sắc
Câu 16: T tởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nớc của dân, do dân, vì dân nh thế nào?
+ Nhà nớc của dân theo quan điểm của Hồ Chí Minh
Nhà nớc của dân là Nhà nớc tập trung mọi quyền lực vào tay nhân dân Điều 1, Hiến pháp năm
1946 do Hồ Chí Minh làm trởng ban soạn thảo khẳng định: “Tất cả quyền bính trong nớc là của
đoàn thể nhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo” Điều
32 của Hiến pháp 1946 cũng quy định: “Những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia sẽ đa ra nhân dân phán quyết” Dân cũng có quyền bầu cử và ứng cử vào Quốc hội, đồng thời thông qua Quốc hội để bầu
ra Chính phủ Dân cũng có quyền bãi miễn đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân nếu những
đại biểu đó tỏ ra không xứng đáng
“Nhà nớc của dân là Nhà nớc do dân làm chủ Ngời dân đợc hởng mọi quyền dân chủ, nghĩa là
ng-ời dân có quyền tự do sống và làm việc theo khả năng và sở thích của mình trong phạm vi pháp luật cho phép Nhà nớc của dân phải bằng mọi nỗ lực, hình thành đợc các thiết chế dân chủ để thực thi quyền làm chủ của nhân dân Trong Nhà nớc dân chủ, dân là chủ còn cán bộ nhà nớc, từ chức Chủ tịch nớc trở xuống đề là “công bộc” của nhân dân
Hồ Chí Minh luôn căn dặn cán bộ không dợc ỷ thế lộng quyền: “Cậy thế mình ở trong ban này ban nọ, rồi ngang tàng phóng túng, muốn sao đợc vậy, còn khinh d luận, không ngĩ đến dân Quên rằng dân bầu mình ra là để làm việc cho dân, chứ không phải để cậy thế với dân”
+ Nhà nớc do dân Đó là Nhà nớc do dân dựng xây lên Cán bộ trong các ban, ngành của Chính phủ
do dân lựa chọn, bầu ra Tài chính của Chính phủ do dân đóng góp Đờng lối lãnh đạo, cơ cấu tổ chức của Nhà nớc do dân góp ý dựng xây Các hoạt động của Nhà nớc do dân kiểm soát, Hồ Chí Minh thờng khẳng định: Tất cả các cơ quan Nhà nớc là phải dựa vào nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự kiểm soát của nhân dân
“Nếu Chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi Chính phủ”
+ Nhà nớc vì dân Đó là Nhà nớc phục vụ lợi ích
và nguyện vọng của nhân dân Ngoài mục đích phục
vụ nhân dân, Nhà nớc ta không có mục đích nào
Trang 10khác Sinh thời Hồ Chí Minh từng nói: Cả đời tôi“
chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi Tổ
quốc, và hạnh phúc của quốc dân.
Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non, hoặc ra
vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo, - là vì mục
đích đó.
Đến lúc nhờ quốc dân đoàn kết, tranh dợc chính
quyền, uỷ thác cho tôi gánh việc Chính phủ, tôi lo
lắng đêm ngày, nhẫn nhục cố gắng – cũng vì mục
đích đó ”
Trong Nhà nớc vì dân, cán bộ từ Chủ tịch nớc
trở xuống đều là “công bộc” của dân Bác thờng căn
dặn cán bộ: Tất cả những thứ chúng ta dùng hàng
ngày đều do dân cung cấp Do vậy phải hết lòng hết
sức phục vụ nhân dân Việc gì lợi cho dân, ta phải“
hết sức làm Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức
tránh ”
Tóm lại, nnhng của dân, do dân, vì dân theo t
t-ởng Hồ Chí Minh là Nhà nớc dân chủ Trong đó,
bao nhiêu lợi ích đều vì dân Bao nhiêu quyền hạn
“
đều của dân … chính quyền từ xã đến Chính phủ chính quyền từ xã đến Chính phủ
Trung ơng do dân cử ra … chính quyền từ xã đến Chính phủ Nói tóm lại, quyền hành
và lực lợng đề ở nơi dân ”
+ Vì sao chúng ta lại xây dựng Nhà nớc của
dân, do dân, vì dân? Xây dựng Nhà nớc của dân, do
dân, vì dân là t tởng Hồ Chí Minh về Nhà nớc, là
mục tiêu xuyên suốt cuộc đời hoạt động và lãnh đạo
cách mạng của Hồ Chí Minh Ngay từ năm 1927 –
trong cuốn Đờng cách mệnh, Ngời đã chỉ rõ:
“Chúng ta đã hy sinh làm cách mệnh, thì nên làm
cho đến nơi, nghĩa là làm sao cách mệnh rồi thì
quyền giao cho dân chúng số nhiều, chớ để trong
tay một bọn ít ngời Thế mới khỏi hy sinh nhiều lần,
thế dân chúng mới đợc hạnh phúc”
+ Làm thế nào để xây dựng đợc một Nhà nớc
thực sự của dân, do dân, vì dân?
Trớc hết, phải giữ vứng bản chất giai cấp công
nhân của Nhà nớc Nhà nớc phải đặt dới lãnh đạo
của Đảng - đội tiên phong của giai cấp công nhân
Hồ Chí Minh đã nhiều lần khẳng định: Chỉ có liên
minh với giai cấp công nhân, dới sự lãnh đạo của
giai cấp công nhân, nhân dân lao động mới có thể tự
giải phong mình vàxây dựng đợc một xã hội thực sự
bình đẳng và tiến bộ
Thứ hai, phải bảo đảm quyền tự do dân chủ của
nhân dân trong việc lựa chọn và bầu ra Chính phủ
thông qua Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu
phiếu Mọi công dân đều có quyền bầu cử để lựa
chọn các đại biểu đại diện cho nguyện vọng và
quyền lợi của mình Mọi công dân đều có cơ hội
tham gia vào các công việc của Nhà nớc thông qua
quyền ứng cử và các cuộc trng cầu dân ý
Thứ ba, phải bảo đảm cho dân có quyền kiểm
soát chính phủ Hồ Chí Minh chỉ rõ: Dân có quyền
góp ý với Chính phủ, dân có quyền bãi miễn các đại
biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân nếu
họ không hoàn thành nhiệm vụ Tuy nhiên, để thực
hiện đợc điều này, đòi hỏi ngời dân phải có một
trình độ nhất định Vì vậy, cùng với việc trao quyền
cho dân, cần phải có chính sách giáo dục nâng cao
nhận thức cho dân
Thứ t, phải xây dựng một hệ thống luật pháp
chặt chẽ và khoa học dựa trên nguyện vọng và
quyền lợi của nhân dân, đông thời làm cho pháp luật
có hiệu quả trong thực tế Sự công bằng và trât tự xã hội chỉ có thể đợc thiết lập khi nó đợc bảo đảm bằng một hệ thống luật pháp nghiêm minh Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Trăm đều phải có thần linh pháp quyền”
Thứ năm, phải xây dựng đợc đội ngữ cán bộ, từ Trung ơng đến địa phơng thực sự trong sạch, vững mạnh, đủ đức đủ tài, vừa bảo đảm tốt vải trò ngời lãnh đạo, quản lý vừa thực sự là ngời đầy tớ trung thành của nhân dân
VII t tởng Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế văn hoá, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân
Câu 20: T tởng Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển kinh tế?
T tởng Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển kinh tế đợc hình thành từ rất sớm T duy về kinh tế
của Ngời đợc phản ánh trong Bản án chế độ thực dân viết vào đầu những năm 20 thế kỷ XX Sau cách
mạng Tháng Tám, t tởng xây dựng và phát triểnkt hình thành ngày một rõ Ngời luôn luôn đặt những vấn đề kinh tế trong mối quan hệ chặt chẽ với những vấn đề chính trị- xã hội Theo Hồ Chí Minh “Chúng
ta tranh đợc tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét, thì tự do, độc lập cũng không làm gì Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dân
đợc ăn no, mặc đủ” Do vậy, ngay sau khi giành chíng quyền về tay nhân dân, Ngời đã kêu gọi nhân dân cả nớc tích cực tăng gia sản xuất, quyết tâm diệt giặc dốt và chỉ rõ trách nhiệm “Nế dân đói, Đảng và Chính phủ có lỗi”
+ Nông nghiệp, nông dân chiếm một vị trí quan trọng trong t tởng kinh tế của Hồ Chí Minh Với một nớc nông nghiệp, Ngời đa ra cơ cấu kinh tế nông- công nghiệp; xem nông nghiệp là mặt trận hàng đầu bảo đảm an nin lơng thực để công nghiệp hoá và là hậu phơng vững chắc cho sự nghiệp cách mạng
+ Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: Nền kinh tế mà chúng ta xây dựng là một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa với công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, khoa học kĩ thuật tiên tiến “Trên cơ sở kinh tế xã hội chủ nghĩa ngày càng phát triển, cách bóc lột theo chủ nghĩa t bản đợc xoá bỏ dần, đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân ngày càng đợc cải thiện”
+ Nền kinh tế xã hôi chủ nghĩa phải đợc tạo lập trên cơ sở chế độ sở hữu công cộng về t liệu sản xuất Ơ thơi kỳ quá độ, nên kinh tế đó còn tồn tại
bốn hình thức sở hữu chính: Sở hữu của Nhà n“ ớc tức là của toàn dân.
Sở hữu của hợp tác xã tức là sở hữu tập thể của nhân dân lao động.
Sở hữu của ngời lao động riêng lẻ.
Một ít t liêu sản xuất thuộc sở hữu của nhà t bản”, trong đó “kinh tế quốc doanh là hình thức sở hữu của toàn dân, nó lãnh đạo nền kinh tế quốc dân
và Nhà nớc phải đảm bảo cho nó phát triển u tiên”.
Nh vậy, Hồ Chí Minh là ngời sớm đa ra chủ trơng