Về kiến thức: - Hiểu được và nắm bắt được bối cảnh lịch sử và vài nét khái quát về mỹ thuật thời Lê thông qua các loại hình nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, chạm khắc trang trí, đồ gốm..[r]
Trang 1BỘ SỐ 1 :
Tuần: 1 Tiết theo PPCT: 1
Ngày soạn:
I MỤC TIÊU:
1 Về kiến thức:
- Hiểu được đặc điểm, công dụng và phương pháp trang trí quạt giấy
2 Về kỹ năng:
- Biết cách và nhanh nhẹn trong việc lựa chọn kiểu dáng, biết cách chọn họa tiết, màu sắc phù hợp với công dụng, mục đích sử dụng của quạt Sắp xếp bố cục hài hòa
3 Về thái độ:
- Biết nhận xét và đánh giá kết quả của bạn cũng như tự đánh gía kết quả học tập
của mình
- Học sinh yêu thích môn học, yêu vẻ đẹp của các đồ vật trong cuộc sống, phát huy
khả năng sáng tạo và tư duy trừu tượng
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN (GV) VÀ CỦA HỌC SINH (HS):
1 Chuẩn bị của GV:
Một số mẫu quạt, bài vẽ của HS năm trước
2 Chuẩn bị của HS:
Đọc trước bài, sưu tầm họa tiết, chì, tẩy, màu, vở bài tập
1 Kiểm tra bài cũ: (3 phút)
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung chính
Giáo viên kiểm tra sĩ số
và sự chuẩn bị của học
sinh
Chuẩn bị giấy vẽ, chì, màu
Chuẩn bị giấy vẽ, chì, màu
2 Dạy nội dung bài bới: (35 phút)
+ Đặt vấn đề vào bài mới: Quạt giấy là vật dụng rất quen thuộc trong cuộc sống, nó có
nhiều tiện ích rất thiết thực Để giúp các em nắm bắt được đặc điểm và phương pháp trang trí quạt giấy, hôm naỳ chúng ta cùng nhau nghiên cứu bài “Trang trí quạt giấy”
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung chính
HOẠT ĐỘNG 1:
Hướng dẫn HS quan sát
và nhận xét
- GV cho HS quan sát một - HS quan sát một số
I/ Quan sát – nhận xét
- Quạt giấy là vật dụng quen thuộc trong đời sống hàng ngày Quạt dùng để quạt mát,
TRANG TRÍ QUẠT GIẤY
Trang 2số mẫu quạt giấy có hình
dáng và cách trang trí khác
nhau
- Cho HS thảo luận và nêu
nhận xét về: Hình dáng,
công dụng, chất liệu và họa
tiết trang trí
- GV cho HS quan sát một
số bài vẽ của HS năm trước
và phát biểu cảm nhận
- GV tóm lại những đặc
điểm cơ bản của quạt giấy
mẫu quạt giấy
- HS thảo luận và nêu nhận xét về: Hình dáng, công dụng, chất liệu và họa tiết trang trí
- HS quan sát bài vẽ
và nêu cảm nhận
trang trí nhà cửa hoặc dùng để biểu diễn nghệ thuật Quạt giấy có nhiều hình dáng khác nhau, họa tiết trang trí thường
là hoa, lá, chim, thú, phong cảnh… được sắp xếp đối xứng hoặc sắp xếp tự do
HOẠT ĐỘNG 2:
Hướng dẫn HS trang trí
quạt giấy.
* Hướng dẫn HS tạo dáng
quạt.
- GV cho HS xem một số
mẫu quạt và gợi ý để HS
lựa chọn hình dáng quạt
theo ý thích
- GV vẽ minh họa Nhắc
nhở HS chú ý đến tỷ lệ để
quạt có hình dáng thanh
mảnh, nhẹ nhàng
* Hướng dẫn HS trang trí
quạt.
+ Hướng dẫn HS vẽ
mảng.
- GV cho HS quan sát mẫu
quạt, yêu cầu HS nêu nhận
xét cụ thể về cách sắp xếp
các hình mảng trên quạt
- GV vẽ minh họa, nhắc
nhở HS khi vẽ mảng cần
phải có mảng to, nhỏ, mảng
chính, phụ Có thể sử dụng
đường diềm để trang trí cho
quạt
+ Hướng dẫn HS vẽ họa
tiết.
- HS xem một số mẫu quạt và và lựa chọn hình dáng quạt theo ý thích
- HS quan sát GV vẽ minh họa
- HS quan sát mẫu quạt và nêu nhận xét
cụ thể về cách sắp xếp các hình mảng trên quạt
- Quan sát GV vẽ minh họa
- HS quan sát và nêu nhận xét về họa tiết
II/ Cách trang trí
1 Tạo dáng.
2 Trang trí.
a Vẽ mảng.
b Vẽ họa tiết.
Trang 3- GV cho HS quan sát và
nêu nhận xét về họa tiết
trên các mẫu quạt
- GV gợi mở để HS lựa
chọn cách sắp xếp và họa
tiết trang trí cho quạt của
mình
- GV vẽ minh họa
+ Hướng dẫn HS vẽ màu.
- GV cho HS nhận xét về
màu sắc ở một số mẫu quạt
Nhắc nhở HS nên lựa chọn
gam màu nhẹ nhàng hay
rực rỡ phải tùy thuộc vào
mục đích sử dụng của quạt
trên các mẫu quạt
- HS lựa chọn cách sắp xếp và họa tiết trang trí cho quạt của mình
- HS quan sát và nêu nhận xét về màu sắc
ở một số mẫu quạt
c Vẽ màu.
HOẠT ĐỘNG 3:
Hướng dẫn HS làm bài
tập.
- Nhắc nhở HS làm bài tập
theo đúng phương pháp
- GV quan sát và hướng
dẫn thêm về bố cục, cách
chọn và sắp xếp họa tiết
- HS làm bài tập
III/ Bài tập.
- Tạo dáng và trang trí quạt giấy theo ý thích
HOẠT ĐỘNG 4:
Đánh giá kết quả học tập.
- GV chọn một số bài vẽ
của học sinh ở nhiều mức
độ khác nhau và cho HS
nêu nhận xét và xếp loại
theo cảm nhận của mình
- GV biểu dương những bài
vẽ đẹp, nhắc nhở, góp ý
cho những bài vẽ chưa
hoàn chỉnh
- HS nêu nhận xét và xếp loại bài vẽ theo cảm nhận của mình
Trang 43 Củng cố, luyện tập: (3 phút)
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung chính
GV nhậ xét một số bài Quan sat, nhận xét Màu sắc, hình vẽ, bố cục
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà: (2 phút)
+ Bài tập về nhà: Học sinh về nhà hoàn thành bài tập
+ Chuẩn bị bài mới: Đọc trước bài mới “Sơ luợc về MT thời Lê”, sưu tầm tranh
ảnh về MT thời Lê
Tuần: 2 Tiết theo PPCT: 2
Ngày soạn:
I MỤC TIÊU:
1 Về kiến thức:
- Hiểu được và nắm bắt được bối cảnh lịch sử và vài nét khái quát về mỹ thuật thời
Lê thông qua các loại hình nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, chạm khắc trang trí, đồ gốm
2 Về kỹ năng:
- Biết cách củng cố kiến thức về lịch sử, nhận biết được đặc điểm của mỹ thuật Việt Nam qua từng triều đại phong kiến Nâng cao kỹ năng đánh giá và cảm nhận tác phẩm
3 Về thái độ:
- Biết nhận xét và đánh giá kết quả của bạn cũng như tự đánh gía kết quả học tập
của mình
- Học sinh yêu thích môn học, nhận thức đúng đắn về nghệ thuật dân tộc, có thái độ
trân trọng, giữ gìn những giá trị văn hóa của dân tộc
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN (GV) VÀ CỦA HỌC SINH (HS):
1 Chuẩn bị của GV:
- Tranh ảnh về các tác phẩm mỹ thuật thời Lê
2 Chuẩn bị của HS:
- Đọc trước bài, sưu tầm tranh ảnh
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ: (3 phút)
SƠ LƯỢC VỀ MỸ THUẬT THỜI LÊ (TỪ TK XV ĐẾN ĐẦU TK XVIII)
Trang 5Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung chính
GV kiểm tra bài tập:
Trang trí quạt giấy
Bài tập Trang trí quạt giấy
Dạy nội dung bài bới: (35 phút)
+ Đặt vấn đề vào bài mới: Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, các triều đại phong kiến
ở Việt Nam đã để lại không ít những di tích, công trình mỹ thuật có giá trị Để bảo tồn
và phát huy những giá trị văn hóa dân tộc đó chúng ta cần phải biết được đặc điểm, giá trị nghệ thuật để có biện pháp giữ gìn, bảo quản tốt hơn Do đó hôm nay co cùng các em nghiên cứu bài “Sơ lược về mỹ thuật thời Lê từ TK 15 đến đầu TK 18”
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung chính
HOẠT ĐỘNG 1:
Hướng dẫn HS tìm hiểu
vài nét về bối cảnh lịch
sử
- GV cho HS thảo luận
và nhắc lại kiến thức lịch
sử về: Lê Lợi đánh tan
quân Minh lập nên nhà
Lê
- GV phân tích những
yếu tố dẫn đến sự sụp đổ
của nhà Lê
- GV cho HS nêu những
hiểu biết của mình về
triều đại nhà Lê
HOẠT ĐỘNG 2:
Hướng dẫn HS tìm hiểu
sơ lược về mỹ thuật thời
Lê.
- GV chia nhóm học tập
và giao nhiệm vụ
Nhóm 1: Nêu đặc điểm
cơ bản và những công
trình kiến trúc thời Lê?
Nhóm 2: Nghệ thuật
điêu khắc thời Lê có gì
nổi bật?
Nhóm3: Nêu những
thành tựu về chạm khắc
- HS thảo luận và nhắc lại kiến thức lịch sử về:
Lê Lợi đánh tan quân Minh lập nên nhà Lê
- HS nêu những hiểu biết của mình về lịch sử thời Lê
- HS nhận nhiệm vụ thảo luận nhóm
I/ Vài nét về bối cảnh lịch sử:
- Sau 10 năm kháng chiến chống quân Minh thắng lợi, nhà Lê đã xây dựng một nhà nước phong kiến hoàn thiện với nhiều chính sách tiến bộ, tạo nên một xã hội thái bình, thịnh trị
- Tuy chế độ phong kiến tập quyền được củng cố nhưng cuối thời Lê nạn cát cứ vẫn xảy ra trầm trọng làm triều
Lê huy hoàng bị sụp đổ
II/ Sơ lược về mỹ thuật thời Lê.
1 Nghệ thuật kiến trúc
a Kiến trúc cung đình.
- Nhà Lê cho tu sửa lại kinh thành Thăng Long Bên trong Hoàng Thành cho xây dựng và sửa chữa nhiều công trình to lớn như: Điện Kính Thiên, Cần Chánh, Vạn Thọ… ngoài ra Vua nhà Lê còn cho xây dựng tại quê hương mình một cung điện
có quy mô to lớn với tên gọi Lam Kinh
Trang 6trang trí thời Lê?
Nhóm 4: Em biết gì về
nghệ thuật gốm thời Lê?
- GV cho các nhóm trình
bày kết quả thảo luận và
tóm lại nội dung bài học
+ Nghệ thuật Kiến trúc:
- GV cho HS nêu những
công trình kiến trúc thời
Lê mà mình biết
- Cho HS phát biểu cảm
nhận về 1 công trình cụ
thể
- GV giới thiệu tổng quát
về kiến trúc thời Lê
+ Nghệ thuật điêu khắc
và chạm khắc trang trí.
- GV cho HS nêu những
tác phẩm điêu khắc thời
Lê mình biết Phát biểu
cảm nhận về tác phẩm
đó
- GV phân tích trên tranh
và tóm lại những đặc
điểm cơ bản của nghệ
thuật điêu khắc thời Lê
- GV cho HS quan sát
những tác phẩm chạm
khắc trang trí Yêu cầu
HS nhận xét về họa tiết
trên các tác phẩm đó GV
dựa vào tranh ảnh phân
tích đặc điểm và giá trị
nghệ thuật của các bức
chạm khắc gỗ đình làng
- Các nhóm trình bày kết quả thảo luận
- HS nêu những công trình kiến trúc thời Lê
mà mình biết
- HS phát biểu cảm nhận
về 1 công trình cụ thể
- Quan sát GV hướng dẫn bài
- HS nêu những tác phẩm điêu khắc thời Lê mình biết Phát biểu cảm nhận
về tác phẩm đó
- Quan sát GV hướng dẫn bài
- HS quan sát những tác phẩm chạm khắc trang trí
và nhận xét về họa tiết trên các tác phẩm đó
- Quan sát GV hướng dẫn bài
b Kiến trúc tôn giáo.
- Nhà Lê đề cao Nho giáo nên cho xây dựng nhiều miếu thờ Khổng Tử và trường dạy Nho học Đến thời Lê Trung Hưng nhiều ngôi chùa được sửa chữa và xây dựng mới như: chùa Keo, chùa Thiên Mụ, chùa Mía, chùa Thầy…
2 Nghệ thuật điêu khắc và chạm khắc trang trí.
a Nghệ thuật điêu khắc.
- Tượng đá tạc người, thú vật được tạc nhiều và gần với nghệ thuật dân gian Tượng rồng tạc nhiều ở các thành, bậc điện, các bia đá
- Tượng Phật bằng gỗ được tạc rất tinh tế đạt đến chuẩn mực như: Quan Âm nghìn mắt nghìn tay, Phật nhập nát bàn, Quan Âm thiên phủ…
b Chạm khắc trang trí.
- Thời Lê có nhiều chạm khắc trên đá ở các bậc cửa, bia đá với nét uyển chuyển,
Trang 7+ Nghệ thuật Gốm.
- GV cho HS nhắc lại
đặc điểm của gốm thời
Lý, Trần
- Dựa vào tranh ảnh GV
phân tích nét đặc sắc của
gốm thời Lê, nhấn mạnh
về nét dân gian của gốm
+ Đặc điểm của mỹ
thuật thời Lê.
- GV yêu cầu HS nhắc
lại những đặc điểm chính
của các loại hình nghệ
thuật
- GV tổng hợp và nêu
đặc điểm chính của mỹ
thuật thời Lê
- HS nhắc lại đặc điểm của gốm thời Lý, Trần
- Quan sát GV hướng dẫn bài
- HS nhắc lại những đặc điểm chính của các loại hình nghệ thuật
- Quan sát GV hướng dẫn bài
rõ ràng
- Ở các đình làng có nhiều bức chạm khắc gỗ miêu tả cảnh sinh hoạt của nhân dân rất đẹp về nghệ thuật
3 Nghệ thuật Gốm.
- Gốm thời Lê kế thừa những tinh hoa của Gốm thời Lý, Trần Phát triển được nhiều loại men quý hiếm như: Men ngọc, hoa nâu, men trắng, men xanh… đề tài trang trí rất phong phú mang đậm nét dân gian hơn nét cung đình
4 Đặc điểm của mỹ thuật thời Lê.
- Mỹ thuật thời Lê kế thừa những tinh hoa của mỹ thuật thời Lý, Trần, vừa mang tính dân gian đậm đà bản sắc dân tộc, đạt đến đỉnh cao về nội dung lẫn hình thức thể hiện
HOẠT ĐỘNG 3:
Đánh giá kết quả học
tập.
- GV cho HS nhắc lại
kiến thức bài học, đồng
thời tuyên dương những
HS nhắc lại kiến thức bài học
Trang 8cá nhân có tinh thần học
tập tốt, những nhóm thảo
luận tích cực và sôi nổi
3 Củng cố, luyện tập: (3 phút)
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung chính
- Qua bài học em hãy rút ra
một vài đặc điểm của MT
nhà Lê?
HS trả lời -Đạt tới mức điêu luyện và
giàu tính dân tộc
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà: (2 phút)
+ Bài tập về nhà: Học sinh về nhà học bài theo câu hỏi trong SGK
+ Chuẩn bị bài mới: Đọc trước bài mới “Một số công trình MT thời Lê”, sưu tầm tranh ảnh về MT thời Lê
BỘ SỐ 2 :
TIẾT 1:
BÀI 1 : VẼ TRANG TRÍ
TRANG TRÍ QUẠT GIẤY
I MỤC TIÊU BÀI HOC
1 Kiến thức:
- HS hiểu biết về ý nghĩa và cách trang trí quạt giấy
2 Kĩ năng:
- Biết cách trang trí phù hợp với hình dạng của mỗi loại quạt giấy.
- Trang trí được quạt giấy bằng các hoạ tiết đã học và vẽ màu tự do
3 Tư tưởng: Học sinh yêu quý nét nghệ thuật trang trí của cha ông.
II PHƯƠNG PHÁP DAY HOC
- Quan sát vấn đáp trực quan
- Luyện tập , thực hành
III ĐỒ DÙNG DAY HOC
a Giáo viên:
- Bộ đồ dùng dạy học Mỹ thuật 8
- Tranh trang trí quạt giấy phóng to
- Quạt thật
- Bài vẽ của học sinh lớp trước
b Học sinh:
- Quạt giấy thật màu sáng
- Giấy, chì, màu, tẩy
Trang 9IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp:
- Kiểm tra sĩ số HS
2 Kiểm tra:
- Kiểm tra đồ dùng học tập của HS
3 Bài mới:
a) Giới thiệu bài:
- Đồ vật được yêu mến không chỉ vì chúng có giá trị sử dụng mà vì chúng còn được trang trí đẹp mắt Chẳng hạn như quạt giấy (GV đưa quạt ra) đây là đồ vật có từ thời xưa cho đến ngày nay vẫn đang đựơc yêu chuộng (GV ghi bảng)
b) Các hoạt động:
TG Hoạt động của giáo viên và HS Nội dung kiến thức
8'
8'
25'
* Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh
Quan sát - nhận xét
- Quạt giấy dùng để làm gì ?
- GV cho học sinh xem các loại quạt
giấy có hình dáng khác nhau
- Em hãy cho biết những chiếc quạt sau
có hình dáng như thế nào ?
- Màu sắc của quạt giấy như thế nào ?
- GV kết luận: Như vậy quạt giấy có
nhiều hình dáng và màu sắc khác nhau
tuỳ thuộc vào mục đích sử dụng
* Hoạt động 2 : Hướng dẫn học sinh
Cách trang trí quạt giấy
- GV tiếp tục cho học sinh xem các loại
quạt giấy
- Những chiếc quạt sau được trang trí
theo nguyên tắc nào, sử dụng những hoạ
tiết gì ?
- Nêu các bước cơ bản của một bài vẽ
trang trí ?
- GV cho HS xem một số bài vẽ của học
sinh năm trước
- GV kết luận bổ sung
* Hoạt động 3 : Thực hành
- GV ra bài tập, học sinh vẽ bài
- GV bao quát lớp, hướng dẫn, chỉnh
sửa bài cho những em vẽ chưa được
I Quan sát nhận xét
- Dùng trong đời sống hằng ngày, dùng để biểu diễn nghệ thuật và dùng
để trang trí
- Hình dáng : phong phú, đa dạng: hình tròn, hình tam giác
- Nền tối thì màu sáng, nền sáng thì màu trầm, Gam màu hài hoà đẹp mắt
II Cách trang trí quạt giấy
- HS quan sát
- Trang trí đối xứng qua trục, và trang trí tự do
- Hoạ tiết hoa lá, hình mảng kỷ hà, các con vật
- Các bước:
+ Bước 1: Tạo dáng cho quạt giấy + Bước 2: Tìm bố cục
+ Bước 3: Vẽ hoạ tiết + Bước 4: Tô màu
- HS xem bài vẽ
III Thực hành
- HS nghe yêu cầu
- Vẽ trang trí một quạt giấy mà em thích trên giấy A4
Trang 10- Hướng dẫn một vài nét trực tiếp lên
bài của những em vẽ yếu
- Nhận xét bài vẽ
- Màu sáp hoặc bút dạ
4 Củng cố - đánh giá:
- GV thu một số bài vẽ của học sinh ( 4 -5 bài) Có bài vẽ tốt, và những bài vẽ chưa tốt
- Yêu cầu học sinh nhận xét về bố cục đường nét, hình vẽ màu sắc
- GV kết luận, bổ sung, tuyên dương những bài vẽ tốt, động viên khuyến khích những bài vẽ kém chất lượng
5 Dặn dò:
- Tiếp tục hoàn thành bài vẽ ở nhà
- Chuẩn bị bài 2 - sơ lược về mĩ thuật thời Lê, trong đó tìm hiểu bối cảnh lịch sử xã hội thời Lê, gồm mấy loại hình nghệ thuật ;
- Sưu tầm tranh ảnh liên quan đến Mĩ thuật thời Lê
Tiết 2 Bài 2
Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ (TỪ ĐẦU THẾ KỈ XV ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ XVIII )
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- HS hiểu khái quát về mĩ thuật thời Lê - thời kì hưng thịnh nhất của mĩ thuật Việt
Nam
2 Kĩ năng:
- HS nắm bắt đặc điểm mĩ thuật thời Lê, phân biệt MT thời Lê với các thời khác
3 Tư tưởng:
- HS yêu quý giá trị nghệ thuật dân tộc và có ý thức bảo vệ các di tích lịch sử văn
hoá- dân tộc
II PHƯƠNG PHÁP DAY HỌC:
- Vấn đáp -thảo luận nhóm
- Vấn đáp - trực quan
III ĐỒ DÙNG DAY HOC:
1 Giáo viên:
- Tài liệu tham khảo"Lược sử mĩ thuật và mĩ thuật học " của Chu Quang Trứ-Phạm Thị Chỉnh - Nguyễn Thái Lai
- Tranh ảnh Chùa Bút Tháp, Tháp chuông, Chùa Keo, Tượng "Phật Bà Quan Âm nghìn mắt nghìn tay"