TIẾT 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU III - VẬN DỤNG C5 Theo em có thể giải thích thế nào hiện tượng hình nhân đặt trên xe của Tổ Xung Chi luôn luôn chỉ hướng Nam?. Trên hình nhân đặt trên xe của T[r]
Trang 1Năm 1820 nhà bác học Ơ-xtét người Đan Mạch phát kiến về sự liên
hệ giữa điện và từ (Đây là vấn đề mà
hàng nghìn năm về trước con người vẫn
coi là hai hiện tượng tách biệt, không
liên hệ gì với nhau)
Đây là cơ sở cho sự ra đời của động cơ điện Giải phóng sức lao động cho con người Với những ý nghĩa quan trọng đó chúng ta sẽ nghiên cứu điện và từ qua chương II
Điện từ học
Trang 2TIẾT 27 - TUẦN 14Một nam châm điện mạnh có thể hút được khối thép nặng hàng chục tấn, trong khi đó chưa có một nam châm vĩnh cửu nào có được lực hút mạnh như thế Vậy nam châm điện có đặc điểm gì giống và khác với nam châm vĩnh cửu.
Trang 3Đây là hình ảnh từ trường của nam châm vĩnh cửu, từ trường của trái đất
Vậy từ trường tồn tại ở đâu? Làm thế nào nhận biết được từ trường? Biểu diễn từ trường bằng hình vẽ như thế nào?
Trang 4N S S N
Khi nam châm vĩnh cửu quay quanh cuộn dây kín thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện xoay chiều cảm ứng, đây cũng là máy phát điện xoay chiều công suất nhỏ
- Vậy trong điều kiện nào thì xuất hiện dòng điện cảm ứng Máy phát điện có cấu tạo và hoạt động như thế nào?
- Lực điện từ do từ trường tác dụng lên dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng có đặc điểm gì?
- Vì sao ở hai đầu đường dây tải điện phải đặt máy biến thế.
Trang 6TIẾT 23NAM CHÂM VĨNH CỬU
Trang 7TIẾT 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU
Tổ Xung Chi
Xe chỉ nam
Tổ Xung Chi là nhà phát minh của Trung Quốc thế kỉ V Ông đã chế ra xe chỉ Nam Đặc điểm của xe này là dù xe có chuyển động theo hướng nào thì hình nhân đặt trên xe cũng chỉ tay về hướng nam Bí quyết nào
đã làm cho hình nhân trên xe của Tổ Xung Chi luôn luôn chỉ hướng Nam?
Trang 8I- TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Có phải mọi kim loại đều bị nam châm hút không?
Nam châm hút được sắt, thép, niken, côban Các kim loại này gọi là vật liệu từ.
Nam châm hầu như không hút được đồng, nhôm và các kim loại không thuộc vật liệu từ. Khi đã đứng cân bằng kim nam
châm nằm dọc theo hướng nào?
Xoay kim nam châm, buông tay,kim nam châm còn chỉ hướng Nam-Bắc nữa không?
TIẾT 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU
Trang 9I- TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
1 - Thí nghiệm
2 - Kết luận
TIẾT 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU
- Kim nam châm (thanh nam châm) tự do khi đứng cân bằng thì luôn chỉ theo hướng Bắc – Nam.
- Một cực của nam châm (gọi là từ cực) luôn chỉ hướng Bắc (được gọi là cực Bắc) Cực kia luôn chỉ hướng Nam (được gọi là cực Nam).
Trang 10TIẾT 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU
I- TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
1 - Thí nghiệm
2 - Kết luận
+ Các hình dạng nam châm
Trang 11I- TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Trang 12I- TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Trang 13* Trong quá trình bảo quản và sử dụng nam châm cần chú ý:
• Không nung nóng nam châm, không để nam châm ở nơi có nhiệt
độ cao.
• Không bẻ gãy, làm va đập mạch nam châm
• Nên để một thanh sắt non nối hai cực của thanh nam châm hoặc
đặt hai nam châm ngược chiều nhau.
• Không để nam châm, gần đồng hồ điện tử, máy tính cầm tay, USB, màn hình ti vi, màn hình máy vi tính…vì dưới tác dụng từ của nam châm có thể làm ảnh hưởng thậm chí hư hỏng đến các thiết bị này.
Trang 14Người công an này đã sử dụng một tính chất của nam châm vĩnh cửu để chế tạo xe hút đinh sắt
* Một số ứng dụng của nam châm trong đời sống
Trang 15Loa điện
Trang 16Động cơ điện công suất nhỏ
Trang 17MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ NAM CHÂM SỬ DỤNG TRONG KỸ THUẬT
Trang 18Lưới lọc sắt Nam châm dẻo
Bộ đề xe máy
Trang 19Tàu đệm từ
Tàu đệm từ: là một phương tiện chuyên chở được nâng lên, dẫn lái và đẩy tới bởi
phương tiện công cộng sử dụng bánh xe, do giảm ma sát và loại bỏ các cấu trúc
cơ khí Tàu đệm từ có thể đạt đến tốc độ ngang với máy bay sử dụng
đã được sử dụng trong thương mại từ 1984.
Trang 20La bàn
Trang 21kim nam châm Vì mọi nơi trên trái đất
kim nam châm luôn chỉ hướng Nam –
Bắc.
Người ta dùng la bàn để xác định hướng Bắc , Nam Tìm hiểu cấu tạo
của la bàn Hãy cho biết bộ phận nào
của la bàn có tác dụng chỉ hướng Giải
thích Biết rằng mặt số của la bàn có thể
quay độc lập với kim nam châm.
Theo em có thể giải thích thế nào hiện tượng hình nhân đặt trên
xe của Tổ Xung Chi luôn luôn chỉ hướng Nam ?
TIẾT 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU
Trang 22Hãy xác định tên từ cực của các nam châm thường dùng trong phòng thí nghiệm (nam châm thẳng, nam châm chữ U, kim nam châm)?
+ Căn cứ vào màu sơn của nam châm( Xanh - đỏ).+ Căn cứ vào ký hiệu chữ viết( N và S)
+ Căn cứ vào sự định hướng của nam châm
+ Căn cứ vào sự tương tác của nam châm
TIẾT 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU
III - VẬN DỤNG
C7
Trang 23III- VẬN DỤNG
C8
N
Xác định tên từ cực của thanh nam châm trên
Nếu một nam châm không có chữ ghi hoặc
màu sơn thì làm thế nào để xác định từ cực
của nam châm đó?
TIẾT 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU
Trang 24Bài tập 1: Quan sát hai thanh nam châm như hình vẽ Giải thích tại sao thanh nam châm 2 lại lơ lửng trên thanh nam châm 1?
1
2
Đáp án: Thanh nam châm 2 không
rơi mà lơ lửng, vì hai cực của hai
thanh nam châm có cùng tên, nên
đẩy nhau.
III- VẬN DỤNG
TIẾT 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU
Trang 25Bài tập 2: Trên thanh nam châm chỗ nào hút sắt mạnh nhất?
A Phần giữa của thanh
Trang 26GHI NHỚ KIẾN THỨC
- Nam châm nào cũng có hai cực Khi để tự do, cực luôn về hướng Bắc gọi là cực Bắc , còn cực luôn chỉ hướng Nam gọi là cực Nam
-Khi đặt hai nam châm gần nhau, các từ cực cùng tên đẩy
nhau, các cực khác tên hút nhau.
TIẾT 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU
Trang 27TIẾT 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU
Trang 29Vào nm 1600, nhà vật lí ng ời Anh W Ghin-bớt, đã đ a ra giả thuyết trái
đất là một nam châm khổng lồ Để kiểm tra giả thuyết của mình, W Ghin-bớt đã làm một quả cầu lớn bằng sắt nhiễm từ, gọi là - Trái Đất tí hon - và đặt các cực từ của nó ở các địa cực Đ a la bàn lại gần trái đất tí hon ông thấy trừ hai từ cực, còn ở mọi điểm trên quả cầu, kim la bàn
đều chỉ h ớng Nam-Bắc Hiện nay vẫn ch a có sự giải thích chi tiết và thoả
đáng về nguồn gốc từ tính của trái đất
N S
Nam cực (địa lý) Bắc cực (địa lý)
Trang 30Thảo luận nhóm
Có hai thanh thép luôn hút nhau bất kể đưa các đầu nào của chúng lại gần nhau Có thể rút ra kết luận gì?