Bài 21. Nam châm vĩnh cửu. xem miễn chê

Đ a thanh kim loại lại gần vụn sắt, hay các đinh sắt … Nếu nó hút vụn Nếu nó hút vụn sắt nó là nam châm , nếu không hút các vụn sắt thì thanh kim loại đó không phải là nam châm.. Nam châ

Năm 1820 nhà bác học ơ-xtét

ng ời Đan Mạch phát kiến về

sự liên hệ giữa điện và từ, (mà hàng nghìn năm về tr ớc con

ng ời vẫn coi là hai hiện t ợng tách biệt, không liên hệ gì với nhau) Là cơ sở cho sự ra đời của động cơ điện Giải phóng sức lao động cho con ng ời Với những ý nghĩa quan trọng

đó thầy trò chúng ta sẽ nghiên cứu điện và từ qua

ch ơng II Điện từ học

Mời các bạn xem đoạn phim sau

Tôm đã vận dụng tính chất từ của nam châm.

“Nam châm có tính chất từ vì

có khả năng hút các vật bằng sắt hoặc thép” (sgk Vật lý 7 tr 63)

Nam châm là gì? Nam châm còn có những tính chất gì

đặc biệt nữa

nhỉ?

Tổ Xung Chi là nhà phát minh của Trung Quốc thế kỉ V Ông đã chế ra xe chỉ nam

Đặc điểm của xe này là dù xe có chuyển

động theo h ớng nào thì hình nhân trên xe cũng chỉ tay về h ớng Nam Bí quyết nào

đã làm cho hình nhân trên xe của Tổ Xung Chi luôn luôn chỉ h ớng Nam?

•I/ Từ tính của nam châm

1 Thí nghiệm

C1 Hãy đề xuất và thực hiện một thí nghiệm để phát hiện xem một thanh kim loại có phải là nam châm hay không?

Tiết 23 - Bài 21 Nam châm vĩnh cửu

Đ a thanh kim loại lại gần vụn sắt, hay các đinh sắt … Nếu nó hút vụn Nếu nó hút vụn sắt nó là nam châm , nếu không hút các vụn sắt thì thanh kim loại đó

không phải là nam châm.

Nam châm là vật hút sắt hay bị sắt hút.

Nam châm là gì?

Tiết 23 - Bài 21 Nam châm vĩnh cửu

•I/ Từ tính của nam châm

+ Xoay cho kim nam châm lệch khỏi h ớng vừa xác

định, buông tay Khi đã đứng cân bằng trở lại, kim

nam châm còn chỉ h ớng nh lúc đầu nữa không? Làm lại thí nghiệm hai lần và cho nhận xét.

+ Khi đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc

+ Quay kim nam châm khỏi vị trí cân bằng, buông tay ra Khi đứng cân bằng kim nam châm vẫn chỉ h ớng cũ là Bắc – Nam. Nam.

TiÕt 23 - Bµi 21 Nam ch©m vÜnh cöu

•I/ Tõ tÝnh cña nam ch©m

1 ThÝ nghiÖm

2 T×m hiÓu nam ch©m

- C¸c d¹ng nam ch©m trong phßng thÝ nghiÖm

Nam ch©m Th¼ng

Kim nam ch©m

S

ch÷ U (hay lµ nam ch©m h×nh mãng

Ngùa)

Quan sát, tìm hiểu thông tin rồi trả

lời các câu hỏi sau:

-Nam châm có mấy cực? Dựa vào đâu

để đặt tên các cực của nam châm?

- Các cực của nam châm th ờng đ ợc

phân biệt nh thế nào?

- Ngoài Sắt, thép nam châm có thể hút các vật liệu nào?

Kim nam châm khi đứng ở trạng thái tự do đứng ở

là kim loại từ ( hay còn gọi là các chất săt từ) Nam

châm hầu nh không hút Đồng, Nhôm và các kim loại không thuộc vật liệu từ.

Tiết 23 - Bài 21 Nam châm vĩnh cửu

1 Thí nghiệm

•I/ Từ tính của nam châm

2 Tìm hiểu nam châm

3 Kết luận

Mêi c¸c b¹n xem ®o¹n phim sau,

råi tr¶ lêi c©u hái cñng cè?

Hãy mô tả hiện t ợng đã

xảy ra

- Hai cực Nam châm cùng loại

khi đến gần thì đẩy nhau

Ghi nhớ

• Nam châm nào cũng có hai cực Khi để tự do,

Cực luôn chỉ h ớng Bắc gọi là cực Bắc, còn cực luôn chỉ h ớng Nam gọi là cực nam

• Khi đặt hai nam châm gần nhau, các cực từ cùng

tên đẩy nhau, các cực từ khác tên hút nhau

      

  

TiÕt 23 - Bµi 21 Nam ch©m vÜnh cöu

I Tõ tÝnh cña nam ch©m:

II T ¬ng t¸c gi÷a hai nam ch©m:

III VËn dông

C5: Theo em, cã thÓ gi¶i thÝch thÕ nµo hiÖn t îng h×nh

nh©n trªn xe cña Tæ Xung Chi lu«n lu«n chØ h íng

III Vận dụng

C6: Ng ời ta dùng la bàn để xác định h ớng Bắc, Nam Tìm hiểu cấu tạo của la bàn Hãy cho biết bộ phận nào của la bàn có tác dụng chỉ h ớng Giải thích Biết rằng mặt số của

la bàn có thể quay độc lập với kim nam châm

Trả lời C6: Bộ phận chỉ h ớng của la bàn là kim nam châm

Bởi vì tại mọi vị trí trên Trái Đất (trừ hai cực) kim nam châm luôn chỉ h ớng Nam-Bắc

III Vận dụng

C8: Xác định tên các từ cực của thanh nam châm trên hình 21.5.

N S

-Để xác định từ cực của một thanh nam châm khi mất hết ký hiệu, ta có hai cách sau:

-Cách 1 : Đ a một đầu đến gần một thanh Nam châm khác đã ghi tên cực

từ Căn cứ sự hút hoặc đẩy để xác định tên cực Nam châm

- Cách 2 : Treo thanh Nam châm đó ở trạng thái tự do Căn cứ ph ơng Bắc - Nam của trái đất để xác định tên cực từ

N S

*Có thể em ch a biết

Vào năm 1600, nhà vật lí ng ời Anh W Ghin-bớt,

đã đ a ra giả thuyết trái đất là một nam châm khổng lồ Để kiểm tra giả thuyết của mình, W Ghin-bớt đã làm một quả cầu lớn bằng sắt nhiễm từ, gọi là Trái Đất tí hon và đặt các cực “ ”

từ của nó ở các địa cực Đ a la bàn lại gần trái đất

tí hon ông thấy trừ hai từ cực, còn ở mọi điểm trên quả cầu, kim la bàn đều chỉ h ớng Nam – Nam Bắc Hiện nay vẫn ch a có sự giải thích chi tiết và thoả đáng về nguồn gốc từ tính của trái đất

Xinưchânưthàn hưcámươnưư

Bµi tËp 1: Quan s¸t hai thanh nam ch©m

trªn h×nh vÏ Gi¶i thÝch t¹i sao thanh nam ch©m 2 l¹i l¬ löng trªn thanh nam ch©m 1?

III VËn dông

Bµi tËp 3 NÕu cã mét thanh nam ch©m th¼ng

bÞ g·y t¹i chÝnh gi÷a cña thanh, hái lóc nµy mét nöa cña thanh nam ch©m sÏ nh thÕ nµo?

a ChØ cßn tõ cùc B¾c

b ChØ cßn tõ cùc Nam

c Cßn mét trong hai tõ cùc

d VÉn cã hai tõ cùc Nam vµ tõ cùc B¾c

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n