- Có cái nhìn tổng quát về quá trình tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp; - Nhận thức đƣợc vai trò đặc biệt quan trọng của công tác tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp may công nghiệp...
Trang 1CHƯƠNG 3
TỔ CHỨC SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP MAY CÔNG NGHIỆP
Trang 2NỘI DUNG
3.1 Tổ chức sản xuất may công nghiệp
3.2 Cơ cấu sản xuất may công nghiệp
3.3 Quy trình tổ chức sản xuất may công nghiệp
Trang 33.1 Nội dung của tổ chức sản xuất
3.2 Cơ cấu sản xuất
3.2 Quy trình tổ chức, quản lý sản xuất MCN
BÀI 1 – CHƯƠNG 3
Trang 4CÂY KIẾN THỨC BÀI 1 – CHƯƠNG 3
Tổ chức sản xuất may công
nghiệp
Cơ cấu sản xuất may
công nghiệp Quy trình sản xuất may
công nghiệp
Trang 5- Có cái nhìn tổng quát về quá trình tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp;
- Nhận thức đƣợc vai trò đặc biệt quan trọng của công tác tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp may công nghiệp
Trang 7① Nếu coi tổ chức sản xuất nhƣ một trạng thái
② Nếu coi tổ chức sản xuất là một quá trình
- Cơ cấu sản xuất
Trang 8NỘI DUNG TỔ CHỨC SẢN XUẤT MCN
TỔ CHỨC SẢN XUẤT
CƠ CẤU SẢN XUẤT
LOẠI HÌNH SẢN XUẤT
PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC SX
CHU LỲ SẢN XUẤT
Trang 93.1.2 Yêu cầu của tổ chức sản xuất
Trang 103.1.2 Yêu cầu của tổ chức sản xuất
Bảo đảm sản xuất chuyên môn hóa
Là hình thức phân công lao động xã hội làm cho xí nghiệp nói chung và các
bộ phận sản xuất, các nơi làm việc nói riêng chỉ đảm nhiệm việc sản xuất một hay một số ít loại sản phẩm, chi tiết, hay chỉ tiến hành một hoặc một số ít các
bước công việc
Trang 11• Lợi thế của chuyên môn hóa
- Tạo ra khả năng nâng cao năng suất lao động, nâng cao hiệu quả sử dụng
máy móc thiết bị
- Làm giảm chi phí và thời gian đào tạo công nhân
- Tạo điều kiện thuận lợi cho công tác tiêu chuẩn hóa thống nhất hóa, ứng dụng
kỹ thuật hiện đại, nâng cao chất lƣợng sản phẩm
Bảo đảm sản xuất chuyên môn hóa
3.1.2 Yêu cầu của tổ chức sản xuất
Trang 12• Các điều kiện cụ thể để thực hiện chuyên môn hóa
- Chủng loại, khối lượng, kết cấu sản phẩm chế biến trong xí nghiệp
- Quy mô sản xuất của xí nghiệp
- Trình độ hiệp tác sản xuất
- Khả năng chiếm lĩnh thị trường, mức độ đáp ứng thay đổi của nhu cầu
- Chiến lược công ty nói chung và chiến lược cạnh tranh, phát triển hệ thống sản xuất nói riêng
Bảo đảm sản xuất chuyên môn hóa
3.1.2 Yêu cầu của tổ chức sản xuất
Trang 13- Quá trình sản xuất cân đối là quá trình sản xuất được tiến hành trên cơ sở bố trí
hợp lý kết hợp chặt chẽ ba yếu tố của sản xuất: lao động, tư liệu sản xuất, tư liệu lao động, đối tượng lao động
Bảo đảm sản xuất cân đối
+ Quá trình sản xuất liên tục và không gây ra lãng phí các yếu tố sản xuất
+ Thường xuyên phát hiện các yếu tố gây mất cân đối, chủ động phá bỏ các thế
cân đối cũ, xây dựng thế cân đối mới tích cực
3.1.2 Yêu cầu của tổ chức sản xuất
Trang 14- Biểu hiện của quá trình sản xuất nhịp nhàng, đều đặn là hệ thống có thể tạo
ra lượng sản phẩm trong mỗi đơn vị thời gian đều nhau phù hợp với kế hoạch
Bảo đảm sản xuất nhịp nhàng đều đặn
áp dụng các phương pháp tổ chức tiên tiến:
3.1.2 Yêu cầu của tổ chức sản xuất
Trang 15- Quá trình sản xuất được coi liên tục khi các bước công việc sau được thực
hiện ngay sau khi đối tượng hoàn thành ở bước công việc trước, không có bất
kỳ một sự gián đoạn nào về thời gian
Bảo đảm sản xuất liên tục
3.1.2 Yêu cầu của tổ chức sản xuất
Trang 163.1.2 Yêu cầu của tổ chức sản xuất
Đâu là yêu cầu cao nhất của tổ chức sản xuất
Trang 173.2 Cơ cấu sản xuất may công nghiệp
3.2.1 Khái niệm, các bộ phận hình thành cơ cấu sản xuất may công nghiệp 3.2.2 Các cấp của cơ cấu sản xuất may công nghiệp
3.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới cơ cấu sản xuất
3.2.4 Phương hướng hoàn thiện cơ cấu sản xuất
Trang 183.2.1 Khái niệm, các bộ phận hình thành cơ cấu sản xuất may
công nghiệp
Khái niệm cơ cấu sản xuất
Cơ cấu sản xuất là tổng hợp tất cả các bộ phận sản xuất và phục vụ sản xuất, hình thức xây dựng những bộ phận ấy, sự phân bổ về không gian và mối liên hệ giữa chúng với nhau
=> Cơ cấu sản xuất là một đặc tính chất lƣợng của hệ thống sản xuất
=> Cơ cấu sản xuất là yếu tố tác động tới việc hình thành bộ máy quản lý sản xuất
Trang 19Các bộ phận hợp thành cơ cấu sản xuất
3.2.1 Khái niệm, các bộ phận hình thành cơ cấu sản xuất may
công nghiệp
Trang 20Bộ phận sản xuất chính
Đây là bộ phận trực tiếp chế biến sản phẩm chính của hệ thống Đặc điểm
cơ bản của bộ phận sản xuất chính là nguyên vật liệu mà nó chế biến phải trở thành thành phẩm của hệ thống
Trang 21Bộ phận sản xuất phụ trợ
Đây là bộ phận mà hoạt động của nó có tác dụng phục vụ trực tiếp cho sản xuất chính , đảm bảo cho sản xuất chính có thể tiến hành liên tục đều đặn
Trang 23Bộ phận phục vụ sản xuất
Đây là bộ phận đƣợc tổ chức nhằm thực hiện công tác cung ứng, bảo quản, cấp phát nguyên nhiên, vật liệu cho sản xuất Bộ phận này chủ yếu là hệ thống kho tàng, đội vận chuyển trong
và ngoài xí nghiệp
Trang 24Cơ cấu sản xuất
Liên hệ các bộ
phận sản xuất trong
doanh nghiệp
may?
Trang 253.2.2 Các cấp của cơ cấu sản xuất may công nghiệp
Trang 26Phân xưởng/XN
Là đơn vị tổ chức sản xuất cơ bản và chủ yếu trong các DN có quy mô lớn có nhiệm vụ hoàn thành một loại sản phẩm hay hoàn thành một giai đoạn công nghệ trong quá trình sản xuất sản phẩm
3.2.2 Các cấp của cơ cấu sản xuất may công nghiệp
Trang 27Tổ sản xuất:
Là đơn vị tổ chức sản xuất trong các phân xưởng/nhà máy, đó là tổng hợp trên cùng một khu vực nhiều nơi làm việc có quan hệ mật thiết với nhau về mặt công nghệ
3.2.2 Các cấp của cơ cấu sản xuất may công nghiệp
Trang 28Nơi làm việc:
Là phần diện tích sản xuất mà ở đó một công nhân (hay một nhóm công nhân) sử dụng máy móc, thiết bị để hoàn thành một hay một vài bước công việc cá biệt trong quá trình công nghệ sản xuất sản phẩm hoặc phục vụ quá trình sản xuất
3.2.2 Các cấp của cơ cấu sản xuất may công nghiệp
Trang 293.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới cơ cấu sản xuất may
công nghiệp
Cơ cấu sản xuất chịu ảnh hưởng trực tiếp của các yếu tố sau:
- Chủng loại, đặc điểm, kết cấu và yêu cầu chất lượng sản phẩm
- Chủng loại, khối lượng, đặc tính cơ lý hóa của nguyên vật liệu cần dùng
- Máy móc, thiết bị công nghệ
- Trình độ chuyên môn hóa
Trang 30- Chủng loại, đặc điểm, kết cấu và yêu cầu chất lượng sản phẩm
Nếu chủng loại sản phẩm ít và đơn giản thì cơ cấu sản xuất sẽ đơn giản và ít bộ phận được hình thành Doanh nghiệp may công nghiệp chỉ chuyên sản xuất 1 chủng loại sản phẩm là áo sơ mi thì bộ phận sản xuất chỉ hình thành nên 1 phân xưởng sản xuất áo sơ mi nói chung Nhưng nếu doanh nghiệp may sản xuất nhiều chủng loại sản phẩm truyền thống khác nhau thì thông thường, mỗi loại sản phẩm này sẽ được sản xuất trên một phân xưởng riêng Như vậy, doanh nghiệp sẽ hình thành nên nhiều phân xưởng sản xuất như phân xưởng sản xuất áo sơ mi, phân xưởng sản xuất quần âu, phân xưởng sản xuất áo jacket
3.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới cơ cấu sản xuất may công
nghiệp - BTVN
Trang 31- Chủng loại, khối lượng, đặc tính cơ lý hóa của nguyên vật liệu cần dùng
Yếu tố này trước hết có ảnh hưởng trực tiếp đến bộ phận phục vụ sản xuất Bởi vì, khối lượng chủng loại nguyên vật liệu cần dùng cùng những đặc tính của nó sẽ yêu cầu
hệ thống kho bãi, diện tích sản xuất, quy mô công tác vận chuyển thích hợp Ngoài ra chúng còn có thể ảnh hưởng tới các bộ phận sản xuất chính vì có thể nó sẽ yêu cầu tổ chức một cơ cấu sản xuất phù hợp với việc xử lý các nguyên vật liệu Ví dụ, chất liệu vải dệt kim có độ đàn hồi lớn hơn vải dệt thoi nên cần có thời gian xả vải lâu hơn, vì vậy, cần có vị trí để xả vải nhiều hơn so với vải dệt thoi
3.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới cơ cấu sản xuất may công nghiệp - BTVN
Trang 32- Máy móc, thiết bị công nghệ
Yếu tố kỹ thuật, máy móc thiết bị ảnh hưởng đến cơ cấu sản xuất vì việc sử dụng hiệu quả máy móc thiết bị cần có những cách thức tổ chức thích hợp Dây chuyền sản xuất đồng bộ, tính tự động hóa cao thì việc bố trí các nơi làm việc sẽ đơn giản hơn so với dây chuyền sản xuất mang tính thủ công cao
3.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới cơ cấu sản xuất may công
nghiệp - BTVN
Trang 33- Trình độ chuyên môn hóa
Trình độ chuyên môn hóa càng cao thì cơ cấu sản xuất càng đơn giản Bởi vì chuyên môn hóa dẫn đến khả năng giảm chủng loại chi tiết và tăng khối lượng công việc giống nhau do đó, sẽ có ít bộ phận sản xuất hơn Trong quy trình sản xuất của doanh nghiệp may công nghiệp có rất nhiều công đoạn và việc hợp tác hóa sẽ giúp doanh nghiệp giảm bớt một số công đoạn cần thiết và hạn chế việc hình thành nên các bộ phận sản xuất này Ví dụ như nhiều sản phẩm may yêu cầu in hình hoặc thêu các họa tiết trang trí nhưng những doanh nghiệp vừa và nhỏ thường không hình thành nên bộ phận in, thêu trong doanh nghiệp mà hiệp tác với các doanh nghiệp in, thêu khác để thực hiện công đoạn này
3.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới cơ cấu sản xuất may công
nghiệp - BTVN
Trang 343.2.4 Phương hướng hoàn thiện cơ cấu sản xuất may công
nghiệp
Trang 35a Lựa chọn đúng đắn nguyên tắc xây dựng bộ phận sản xuất
Trang 36- Bộ phận sản xuất được xây dựng theo nguyên tắc đối tượng nghĩa là nó chỉ
có nhiệm vụ sản xuất một loại sản phẩm Quá trình tạo ra sản phẩm, từ khi đƣa nguyên vật liệu vào sản xuất cho đến khi tạo ra thành phẩm hoàn toàn ở trong một bộ phận sản xuất
Bộ phận sản xuất xây dựng theo nguyên tắc này có chu kỳ sản xuất ngắn, sản phẩm dở dang ít, đối tƣợng không phải vận chuyển quanh co, ít các kho trung gian Công tác lập kế hoạch, kiểm soát sản xuất đơn giản Tuy nhiên, có thể không sử dụng hết công suất tính năng của từng loại máy móc thiết bị, khó khăn cho công tác sửa chữa bảo dƣỡng máy móc thiết bị
Áp dụng với các sản phẩm có sản lƣợng sản xuất lớn đều đặn
a Lựa chọn đúng đắn nguyên tắc xây dựng bộ phận sản xuất
Trang 37- Bộ phận sản xuất được xây dựng theo nguyên tắc công nghệ bao gồm các nơi làm việc giống nhau được bố trí các thiết bị giống nhau nhằm thực hiện một giai đoạn công nghệ nhất định Tên của bộ phận này thường gọi tên của thiết bị
Bộ phận sản xuất xây dựng theo cách này thiết bị có thể được sử dụng hiệu quả hơn, giảm vốn đầu tư ban đầu Hệ thống sản xuất gồm các bộ phận sản xuất xây dựng theo nguyên tắc công nghệ sẽ có khả năng linh hoạt với những thay đổi nhiệm vụ sản xuất Nhưng cách xây dựng bộ phận sản xuất này lại làm cho đường đi của đối tượng dài, quanh co, qua nhiều bộ phận sản xuất khác nhau, chu kỳ sản xuất kéo dài, lượng sản phẩm dở dang lớn, nhiều kho trung gian
a Lựa chọn đúng đắn nguyên tắc xây dựng bộ phận sản xuất
Trang 38- Bộ phận được xây dựng dựa trên nguyên tắc hỗn hợp
cả hai nguyên tắc để xây dựng các bộ phận sản xuất theo nguyên tắc hỗn hợp
đối tƣợng , còn một số khác lại theo nguyên tắc công nghệ
a Lựa chọn đúng đắn nguyên tắc xây dựng bộ phận sản xuất
Trang 39Lựa chọn nguyên tắc xây dựng bộ phận sản xuất
Trong doanh nghiệp may công nghiệp, các bộ phận sản xuất đƣợc bố trí theo nguyên tắc nào?
Cho ví dụ?
Trang 40Các bộ phận sản xuất phụ trợ và phục vụ luôn có tác dụng gia tăng hiệu của hoạt động của sản xuất chính Các bộ phận phụ trợ và phục vụ chiếm một tỷ trọng lớn lực lượng lao động, diện tích sản xuất Việc mở rộng sản xuất, nâng cao trình độ của sản xuất chính luôn phải chú ý đến tương quan phát triển của bộ phận sản xuất phụ trợ và phục vụ Điều đó, cho phép sử dụng triệt để khả năng sản xuất của các bộ phận sản xuất chính, đảm bảo cho quá trình sản xuất liên tục hiệu quả
b Giải quyết mối quan hệ cân đối giữa các bộ phận sản xuất chính với các bộ phận sản xuất phụ trợ và phục vụ khác, bảo đảm sự cân đối giữa các bộ phận sản xuất
Trang 41c Coi trọng bố trí mặt bằng
Trong ngắn hạn, doanh nghiệp phải tổ chức sản xuất trên thực tế mặt bằng hiện
có Vì vậy, cần căn cứ vào thực tế diện tính mặt bằng, đặc thù mặt bằng sản xuất để hình thành nên cơ cấu sản xuất phù hợp Thứ nhất, cân nhắc các bộ phận cần có trong cơ cấu sản xuất từ đó hình thành nên các cấp cho phù hợp
Ví dụ như mặt bằng của doanh nghiệp có diện tích nhỏ hẹp thì không nhất thiết phải có cấp phân xưởng, tổ sản xuất Khi đó có thể lựa chọn một cơ cấu sản xuất gọn nhẹ Thứ hai, bố trí các bộ phận cần hợp lý để thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển nội bộ, nên bố trí theo dòng chảy của sản phẩm và hạn chế đến mức thấp nhất đường giao cắt trong lưu thông
Trang 42Tình huống 1 Cho cơ cấu tổ chức bộ phận sản xuất của doanh nghiệp may có quy mô là 400 lao động
Trang 43Giám đốc
Phó giám đốc
Phòng
KCS
Phòng KHVT-XNK
Phòng tổ chức
Phòng LEAN
Phòng kế toán
Xưởng SX
Trang 44Ban giám hiệu
Giám đốc
Phó giám đốc
Phòng
KCS
Phòng KHVT-XNK
Phòng tổ chức
Phòng LEAN
Phòng kế toán
Phòng kỹ thuật
Tổ cắt
Kho NPL Xưởng SX
Tổ hoàn thành
Tổ may 1-12
Trang 45QUY TRÌNH TỔ CHỨC SẢN XUẤT MAY CÔNG NGHIỆP
TIẾP NHẬN ĐƠN
HÀNG
ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC SẢN XUẤT
HOẠCH ĐỊNH NHU CẦU NPL
QUẢN LÝ SẢN XUẤT TẠI
TỪNG BỘ PHẬN
QUẢN LÝ SAU
SẢN XUẤT
LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT TỔNG THỂ/KẾ HOẠCH TÁC
NGHIỆP NHÀ MÁY
THÔNG TIN
ĐƠN HÀNG
Trang 46ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC SẢN XUẤT Căn cứ vào thông tin đơn hàng Nhà quản lý sản xuất cần xem xét năng lực sản xuất của doanh nghiệp mình Năng lực sản xuất của các nhà máy nói chung và năng lực sản xuất của từng bộ phận trong nhà máy nói riêng để quyết định nhà máy nào, bộ phận nào sẽ tiếp nhận để sản xuất
Những yếu tố quyết định đến năng lực sản xuất bao gồm:
- Yếu tố con người hay nhân lực: dựa trên 2 tiêu chí là số lượng và chất lượng nhân công
- Cơ sở vật chất bao gồm: máy móc, dây chuyền, công cụ lao động, công nghệ phục vụ quá trình sản xuất hàng may mặc
- Yếu tố quản lý, tổ chức sản xuất: hoạt động này giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh, tạo sự đồng bộ trong doanh nghiệp
Trang 48HOẠCH ĐỊNH NHU CẦU NPL
Hoạch định nhu cầu về nguyên vật liệu sẽ dựa trên những dữ liệu về phân tích thị trường, phân tích đơn hàng và đánh giá năng lực sản xuất của doanh nghiệp, từ đó tính toán nguyên vật liệu cần thiết để thực hiện sản xuất theo kế hoạch Thông qua hoạch định, nhà quản lý sẽ trả lời được những câu hỏi sau:
- Những nguyên liệu, vật liệu nào cần thiết để sản xuất những mặt hàng may mặc theo kế hoạch?
- Số lượng cần thiết là bao nhiêu?
- Thời gian cần thiết để cung cấp?
- Thời gian giao hàng là lúc nào?
Trang 49HOẠCH ĐỊNH NHU CẦU NPL
Với đặc tính của sản phẩm may là cần nhiều loại nguyên vật liệu, công đoạn thực hiện phức tạp và nhu cầu luôn biến đổi của người tiêu dùng, quản lý sản xuất ngành may sẽ gặp khó khăn nếu thiếu một bảng kế hoạch hoạch định nguyên vật liệu chi tiết được xây dựng dựa trên theo dõi đơn đặt hàng, số lượng cần có theo kế hoạch, tình trạng hàng tồn kho và giám sát tiến độ công việc
Trang 50LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT TỔNG THỂ/KẾ HOẠCH TÁC
NGHIỆP NHÀ MÁY
Trang 51LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT TỔNG THỂ/KẾ HOẠCH TÁC
NGHIỆP NHÀ MÁY
Trang 52LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT TỔNG THỂ/KẾ HOẠCH TÁC
NGHIỆP NHÀ MÁY
- Kế hoạch sản xuất tổng hợp thường thể hiện kế hoạch sản xuất của tổng công ty/công ty Trong kế hoạch tổng hợp thường thể hiện các thông tin cơ bản chung như khách hàng, mã hàng, sản lượng/doanh thu, thời gian giao hàng…
- Căn cứ vào kế hoạch sản xuất tổng hợp của tổng công ty/công ty, các nhà máy/xí nghiệp xây dựng kế sản xuất tác nghiệp nhằm cụ thể hoá kế hoạch sản xuất tổng hợp Dựa vào kế hoạch tác nghiệp của nhà máy/xí nghiệp từng bộ phận trong nhà máy/xí nghiệp xây dựng kế hoạch tác nghiệp của bộ phận mình