- Thấy được tính thuyết phục trong cách thuyết minh về tác hại của việc sử dụng bao ni lông cũng như tính hợp lý của những kiến nghị mà văn bản đề xuất.. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, TH[r]
Trang 1Tuần : 10 Ngày soạn: 22/10/2015 Tiết ppct : 37 Ngày dạy: 26/10/2015
Văn bản: ÔN TẬP TRUYỆN KÝ VIỆT NAM Hướng dẫn làm bài kiểm tra Văn
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
Hệ thống hóa và khắc sâu kiến thức cơ bản về các văn bản truyện kí Việt Nam hiện đại đã học ỡ HK1
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ:
1 Kiến thức:
- Sự giống nhau và khác nhau cơ bản của các truyện kí đã học về phương diện thể loại, phương thức biểu đạt, nội dung, nghệ thuật
- Những nét độc đáo về nội dung và nghệ thuật từng văn bản
- Đặc điểm nhân vật trong các tác phẩm truyện
2 Kỹ năng:
- Hệ thống hóa và nhận xét các tác phẩm văn học trên một số phương diện cụ trhể
- Cảm thụ riêng, độc đáo của tác phẩm
3 Thái độ:
- Có ý thức hệ thống các kiến thức đã học, chuẩn bị kiểm tra GD lòng yêu văn thơ
C PHƯƠNG PHÁP:
- Phương pháp thuyết trình, đàm thoại, nêu vấn đề…
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp : Kiểm diện học sinh
Lớp 8A2, vắng
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở soạn của học sinh (cho điểm)
3 Bài mới:
I Bảng thống kê những văn bản đã học.
STT
Tên văn bản
Tác giả Thể loại Nội dung chủ
yếu
Đặc sắc ngệ thuật
VĂ N
HỌC
Tôi đi học Thanh Tịnh Truyện ngắn Những kỷ niệmtrong sáng của
ngày đầu tiên đi học được khắc sâu trong lòng tác giả
- Đậm chất trữ tình
- Giàu chất thơ
Trong lòng mẹ (1938)
Nguyên Hồng Hồi ký (trích) Nỗi cay đắng tủi cực và tình yêu
thương mẹ của bé Hồng
- Lời văn chân thật, giàu cảm xúc
Trang 2NAM
Tức nước
vỡ bờ (1939)
Ngô Tất
Tố Tiểu thuyết
(trích)
- Tố cáo xã hội phong kiến
- Vẻ đẹp tâm hồn của người nông dân
- Ngòi bút sinh động, giàu kịch tính
Lão Hạc
Nam Cao
Truyện ngắn (trích)
- Số phận đau thuong, phẩm chất cao quý của người nông dân
- Nhân vật có chiều sâu tâm lý
- Lời văn đa giọng điệu
VĂN
Cô bé bán diêm
An-đec-xen
Truyện ngắn (trích)
Số phận đáng thương của em bé bất hạnh
Cách kể đan xen giữa hiện thực và mộng tưởng
HỌC
Đánh nhau với cối xay gió
Xec-van-tex Tiểu thuyết
(trích)
Những mặt tốt- xấu của Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa
Xây dựng cặp nhân vật tương phản
NƯỚC
Chiếc
lá cuối cùng
O.Hen-ri Truyện
ngắn (trích)
Tình thương cao
cả giữa những người nghèo khổ
- Tình tiết hấp dẫn
- Kết cấu đảo ngược hai lần
NGOÀI
Hai cây phong Ai-ma-tốp Truyện vừa
(trích)
Tâm hồn đầy xúc động của người
kể chuyện về hai cây phong
- Hai mạch kể lồng ghép
- Nghệ thuật miêu tả sinh động
II Những điểm giống và khác nhau về nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật trong 3 văn bản : Trong lòng mẹ, tức nước vỡ bờ , Lão Hạc
1 Giống nhau:
- Đều là văn tự sự
- Đều là truyện ký hiện đại (1930- 1945)
- Đều lấy đề tài về con người và cuộc sống xã hội đương thời (số phận của những con người bị vùi dập)
- Đều chứa chan tinh thần nhân đạo
- Đều có lối viết chân thực gần với đời sống (bút pháp hiện thực)
2 Khác nhau:
Trang 3- Giáo viên hướng dẫn học sinh lập bảng so sánh về thể loại, phương thức biểu đạt, đề tài, nội dung, nghệ thuật
- Gọi học sinh phát biểu, giáo viên ghi lên bảng
3 Bảng so sánh
loại Phương thức biểu đạt Đề tài cụ thể Nội dung Nghệ thuật
Trong
lòng mẹ
Hồi ký
Tự sự (có trữ tình)
Tình cảnh chú
bé mồ côi
- Nổi đau của chú bé mồ côi
và tình thương của mẹ bé Hồng
- Thể hồi
ký chân thực
- Đậm chất trữ tình thiết tha
Tức
nước vỡ
bờ
Tiểu thuyết Tự sự Người nông dân cùng khổ
bị áp bức thái quá đã vùng lên
- Phê phán chế
độ tàn ác
- Ca ngợi sức sống mạnh mẽ, tiềm tàng của người nông dân
- Khắc họa nhân vật đặc sắc
- Miêu tả sinh động, hấp dẫn Lão Hạc Truyện
ngắn Tự sự (xen trữ tình) Chuyện một ông lão bất
hạnh phải kết thúc cuộc đời bằng cái chết
- Số phận bi thảm của người nông dân
- Vẻ đẹp tâm hồn của họ
- Nhân vật được đào sâu tâm lý
- Lời văn đậm nét trữ tình
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
1 Hướng dẫn kiểm tra Văn
- Hình thức:
Trắc nghiệm: 3đ, Tự luận: 7 điểm.
- Nội dung:
+ Xem lại toàn bộ những văn bản đã học
+ Tóm tắt 1 số văn bản
+ Viết đoạn văn tự sự về mộit nhân vật, tình huống truyện nào đó, trong dó có kết hợp với yếu tố miêu tả và tự sự
2 Hướng dẫn về nhà
- Ôn tập toàn bộ kiến thức, tiết sau nữa kiểm tra
- Chuẩn bị bài: Thông tin về Ngày trái đất năm 2000 Phân tích:
+ Tác hại của bao bì ni-lông
+ Các biện pháp hạn chế
+ Ý nghĩa của vấn đề
E RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 4.………
………
………
Tuần : 10 Ngày soạn: 23/10/2015 Tiết PPCT: 38 Ngày dạy: 27/10/2015
Văn bản: THÔNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Thấy được ý nghĩa to lớn của việc bảo vệ môi trường Từ đó có những suy nghĩ và hành động tích cực về vấn đề xử lí rác thải sinh hoạt
Trang 5- Thấy được tính thuyết phục trong cách thuyết minh về tác hại của việc sử dụng bao ni lông cũng như tính hợp lý của những kiến nghị mà văn bản đề xuất
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ:
1 Kiến thức:
- Mối nguy hại đến môi trường sống và sức khỏe mọi người
- Tính khả thi trong những đề xuất tác giả nêu ra
- Việc sử dụng từ ngữ dễ hiểu, giải thích đơn giản mà sáng tỏ bố cục chặt chẽ
2 Kỹ năng:
- Tích hợp với phần tập làm văn về văn thuyết minh
- Đọc- hiểu một văn bản nhât dụng đề cập đến vấn đề xã hội
3.Thái độ :
- Ý thức bảo vệ môi trường
C PHƯƠNG PHÁP:
- Phương pháp thuyết trình, đàm thoại, nêu vấn đề…
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp : Kiểm diện học sinh
Lớp 8A2, vắng
2 Kiểm tra bài cũ:
- Văn bản nhật dụng là gì? Văn bản nhật dụng gồm những kiểu văn bản nào?
- Từ lớp 6 đến nay đã học những văn bản nhật dụng nào?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: Bảo vệ môi trường sống quanh ta, rộng hơn là bảo vệ trái đất, ngôi nhà
chung của mọi người, đang bị ô nhiễm nặng nề là một nhiệm vụ quan trọng của xã hội, đối với nhân dân toàn thế giới, cũng là nhiệm vụ của mỗi người chúng ta Một trong những việc làm cụ thể và cần thiết hằng ngày là hạn chế đến mức thấp nhất đến mức không dùng đến các loại bao bì bằng ni lông Vì sao như vậy?
* Bài mới:
HOẠT ĐỘNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
- Chú ý: giọng đọc rõ ràng, mạch lạc, chú ý các
thuật ngữ chuyên môn
- Giáo viên đọc cho học sinh đọc tiếp theo
- Chú thích: cho học sinh tìm hiểu các chú thích
trong SGK/ 116
- Cho học sinh phát biểu thêm một số từ khó
HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn tìm hiểu văn bản.
(?) Phân tích bố cục của văn bản? (4p)
- GV giới thiệu: đây là văn bản nhật dụng thuyết
minh một vấn đề- thuyết minh sẽ học ở bài 11
Phân tích đoạn đầu : Ngày trái đất
(?) Lịch sử ngày trái đất? Do ai khởi xướng?
(?) Việt Nam ta thực hiện từ thời gian nào? Lấy chủ
đề là gì?
I GIỚI THIỆU CHUNG
- Ngày 22/4/2000 Việt Nam lần đầu tiên tham gia ngày Trái Đất
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc - tìm hiểu nghĩa từ khó
2 Tìm hiểu văn bản
a Bố cục : 3 phần
b Kiểu loại : Văn bản nhật dụng
c Phân tích:
c.1 Tác hại của việc dùng bao ni lông:
- Lẫn vào đất xói mòn
- Xuống cống rãnh gây dịch bệnh
- Trôi ra biển chết sinh vật
- Đất ảnh hưởng đến tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch
Giải thích cụ thể
=> Tác hại vô cùng to lớn
Trang 6Phân tích đoạn 2:
(?) Cái tiện lợi khi sử dụng bao bì ni-lông là gì?
( HS tự bộc lộ)
(?) Dùng bao bì ni lông có nhiều cái tiện lợi nhưng
lợi bất cập hại Vậy những cái hại của bao ni lông là
gì?
(?) Cái hại nào là cơ bản nhất? Vì sao?
( Tính không phân huỷ…)
(?) Từ đó đã gây ra những tác hại nào?
=> GV phân tích kĩ các tác hại ở bảng- giải thích
chất độc đi-ô-xin/38 “ Hỏi đáp…”
liên hệ thực tế: + Ấn Độ, MêHi-Cô, thế giới…
+ Việt Nam: làng ung thư, thực
trạng xử lý rác ở địa phương…
(?) Trong thực tế ,em còn thấy tác hại nào hiện
diện?
( vứt rác=> mất vẻ mĩ quan)
(?) Nhận xét cách lập luận, từ đó hãy nhận xét tác
hại của bao bì ni-lông?
Đọc và phân tích phần 3.
(?) Việc xử lý bao ni lông hiện nay ở Việt Nam và
trên thế giới có những biện pháp nào? ( 4 ý SGK)
(?) Nhận xét mặt hạn chế của những biện pháp ấy?
(GV phân tích cụ thể sau khi đã cho học sinh tự do
phát biểu)
(?) Nêu một số biện pháp mà bản thân được biết?
(chôn lấp, đốt, tái chế) => giải thích các phương
thức xử lý ấy ? ( còn nhiều bất cập)
(?) Em hãy liên hệ việc sử dụng bao bì ni lông của
bản thân và gia đình mình
Phần 4:
(?) Ý nghĩa to lớn của việc không sử dụng bao ni
lông là gì? Tác giả kết thúc bản thông tin ấy bằng
những lời lẽ như thế nào? ( bảo vệ trái đất…)
(?) Những từ vì vậy, hãy có tác dụng gì trong việc
liên kết và kết thúc văn bản?
(?) Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thuyết minh,
nhận xét về ngôn ngữ, giọng điệu của kiểu văn bản
này?
(?) Nêu nội dung cơ bản của bài học?/ ghi nhớ
c.2 Giải pháp:
- Thay đổi thói quen sử dụng
- Không sử dụng khi không cần thiết
- Nói tác hại của bao bì ni-lông với mọi người
=> Chưa có giải pháp nào tối ưu
c 3 Lời kêu gọi:
- Hãy quan tâm tới trái đất
- Hãy bảo vệ trái đất
- Hãy cùng nhau hành động: “Một ngày không
sử dụng bao bì ni-lông”
3 Tổng kết :
a Nghệ thuật:
- Văn bản giải thích rất đơn giản, ngắn gọn,
mà sáng tỏ vấn đề
- Ngôn ngữ diễn đạt sáng rõ, chính xác thuyết phục
b Ý nghĩa:
- Nhận thức về tác dụng của một hành động nhỏ, có tính khả thi trong việc bảo vệ môi trường Trái Đất
Trang 7(?) Về nhà em sẽ tuyên truyền vận động cha me,
hàng xóm như thế nào? (hạn chế sử dụng bao ni
lông)
- Sau giờ học lớp tổ chức thu gom rác bao ni lông ở
sân trường
HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Sưu tầm tranh ảnh về tác hại của việc sử dụng
bao bì ni lông…
- Ôn lại các truyện ký Việt Nam chuẩn bị cho tiết
kiểm tra văn học
- Soạn bài”Nói giảm nói tránh”
- Đọc và trả lời các câu hỏi trong phần ví dụ
- Ghi nhớ SGK/107
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
Bài cũ:
- Sưu tầm tranh ảnh về tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông…
- Ôn lại các truyện ký Việt Nam chuẩn bị cho tiết kiểm tra văn học
Bài mới:
- Soạn bài”Nói giảm nói tránh”
E RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
Tiết : 39 Ngày dạy: 29/10/2015
Tiếng Việt: NÓI QUÁ
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu được thế nào là nói quá và tác dụng của biện pháp tu từ này trong văn chương cũng như trong cuộc sống thường ngày
- Biết vận dụng hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc hiểu và tạo lập văn bản
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ:
1 Kiến thức:
- Khái niệm nói quá
- Phạm vi sử dụng của biện pháp tu từ nói quá
- Tác dụng của biện pháp tu từ nói quá
2 Kỹ năng:
- Biết vận dụng hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc hiểu và tạo lập văn bản
3.Thái độ:
Trang 8- Phê phán những lời nói khoác, nói sai sự thật.
C PHƯƠNG PHÁP:
- Phương pháp thuyết trình, đàm thoại, nêu vấn đề…
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp : Kiểm diện học sinh
Lơp 8a2, vắng
2 Kiểm tra bài cũ:
- Ôn lại lý thuyết về từ ngữ địa phương và từ ngữ toàn dân
- Kiểm tra bài tập về nhà của học sinh bài Chương trình địa phương.
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: Trong ca dao, tục ngữ hay trong thơ văn, biện pháp nói quá đươc sử dụng
rất nhiều Vậy thế nào là nói quá và tác dụng của nói quá, chúng ta sẽ đi vào bài học hôm nay
* Bài mới:
HOẠT ĐỘNG 1 : TÌM HIỂU CHUNG
- GV treo bảng phụ
- Học sinh đọc ví dụ trong bảng phụ
(?) Cách nói của các câu tục ngữ, ca dao trong SGK
có đúng sự thật không? Thực chất cách nói ấy nhằm
mục đích gì?
- không đúng với sự thật, nhưng có tác dụng nhấn
mạnh quy mô, kích thước, tính chất của sự vật, sự
việc nhằm gây ấn tượng cho người đọc.
(?) Tại sao nói như vậy là nói quá sự thật? (HS giải
thích nghĩa của các cụm từ in đậm)
(?) Thế nào là nói quá?
- Giáo viên cho học sinh so sánh các câu dùng biện pháp
nói quá với đồng nghĩa tương ứng
Nói quá Đồng nghĩa tương ứng
Đêm tháng năm chưa
nằm đã sáng
Đêm tháng năm rất ngắn
Ngày tháng mười chưa
cười đã tối Ngày tháng mười rất ngắn
Mồ hôi thánh thót như
mưa ruộng cày
Mồ hôi ướt đẫm
(?) Vậy theo em cách nói trên có tác dụng gì?
- Cho học sinh đọc ghi nhớ SGK/
(?) Kể tên một số bài ca dao, câu tục ngữ có sử dụng
nói quá?
VD: - Gánh cực mà đổ lên non
Còng lưng mà chạy cực còn theo sau
- Bao giờ cây cải làm đình,
Gỗ lim thái gém cho mình lấy ta.
- Đêm nằm lưng chẳng tới giường,
Mong trời mau sáng ra đường gặp em.
HOẠT ĐỘNG 2 : LUYỆN TẬP
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Khái niệm và tác dụng:
a Ví dụ: SGK Vd1: Đêm tháng năm chưa nằm đã
sáng Ngày tháng mười chưa cười đã tối
Đêm tháng năm và ngày tháng mười rất ngắn
Vd2: Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruông cày
Sự vất vả của người nông dân
b.Ghi nhớ: SGK
II LUYỆN TẬP
Trang 9BT1: Cho học sinh làm bài tập theo nhóm sau đó cử
đại diện nhóm lên làm trên bảng.(hướng dẫn kĩ cho
các đối tượng học sinh yếu-kém, cho một vài em
làm vào vở và chấm nhanh).
- Giáo viên cho học sinh nhận xét bổ sung giáo viên
tổng hợp và công nhận kết quả
BT2:
- Cho các em TB-Yếu: Có thể chỉ định từng em lên
bảng điền vào chỗ trống.
BT3:Cho học sinh đặt câu
- Giáo viên thu theo nhóm để chấm điểm nhanh
BT 4: Tìm 5 thành ngữ so sánh có dùng biện pháp
nói quá
(?) Giải thích nghĩa các thành ngữ vừa tìm được?
HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Sưu tầm thơ văn, thành ngữ, tục ngữ, ca dao có sử
dụng biện pháp nói quá
- Soạn bài “ Nói giảm, nói tránh”
- Đọc và trả lời câu hỏi trong sgk
Bài 1/102:
a Sỏi đá cũng thành cơm: thành quả
lao động gian khổ, vất vả, nhọc nhằn(nghĩa bóng: niềm tin vào bàn tay lao động)
b Đi lên đến tận trời: vết thương
chẳng có nghĩa lý gì, không phải lo lắng, bận tâm
c Thét ra lửa: kẻ có quyền sinh
quyền sát với người khác
Bài 2/102
a.Chó ăn đá, gà ăn sỏi
b.Bầm gan tím ruột
c Ruột để ngoài da
d.Nở từng khúc ruột
e.Vắt chân lên cổ
Bài 3/102
- Thuý Kiều có vẻ đẹp nghiêng nước, nghiêng thành.
- Đoàn kết là một sức mạnh để dời non, lấp biển.
- Công việc lấp bể vá trời là của bà
Nữ Oa thần thoại TQ
- Những chiến sĩ mình đồng da sắt
ấy đã chiến thắng
- Tôi đã nghĩ nát óc mà vẫn chưa
giải được bài toán
Bài 4/103
- Ngáy như sấm; Nhanh như cắt;
Thấp như vịt; Lúng túng như gà mắc tóc; Lừ đừ như ông từ vào đền
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
Bài cũ:
- Thế nào là nói quá, cho ví dụ
- Sưu tầm thơ văn, thành ngữ, tục ngữ, ca dao có sử dụng biện pháp nói quá
Bài mới:
- Soạn bài “ Nói giảm, nói tránh”
- Đọc và trả lời câu hỏi trong sgk
.E RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
……
………
Trang 10Tuần : 10 Ngày soạn: 25/10/2015 Tiết ppct: 40 Ngày dạy: 29/10/2015
Tiếng Việt: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu được thế nào là nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh trong ngôn ngữ đời thường và trong tác phẩm văn học
- Biết sử dụng biện pháp tu từ nói giảm nói tránh
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ:
1 Kiến thức:
- Khái niệm nói giảm nói tránh
- Tác dụng của nói giảm nói tránh
2 Kỹ năng:
- Phân biệt nói giảm nói tránh với nói không đúng sự thật
- Sử dụng biện pháp tu từ nói giảm nói tránh đúng lúc đúng chỗ để tạo lời nói lịch sự, tao nhã
3.Thái độ:
- Có ý thức vận dụng biện pháp nói giảm nói tránh trong giao tiếp khi cần thiết
C PHƯƠNG PHÁP:
- Phương pháp thuyet trình, đàm thoại, nêu vấn đề…
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp : Kiểm diện học sinh
Lớp 8a2, vắng
2 Kiểm tra bài cũ: