Đồng thời sâu xa hơn qua số phận những người tài hoa, Nguyễn Du nhìn thấy sự bất công của tạo hóa, sự vùi dập những giá trị tốt đẹp của con người; hơn nữa Nguyễn Du còn là nhà thơ có[r]
Trang 1Tiết 39
Đọc Tiểu Thanh kí
(Độc Tiểu Thanh kí)
Nguyễn Du
Trang 2Chân dung Nguyễn Du
Trang 3I Tiểu dẫn
1 Vài nét về Tiểu
Thanh
- Cô gái xinh đẹp,
tài hoa
- Bị người đời ghen
ghét, đố kị
kiếp người tài hoa
bạc mệnh
Trang 42 Tác phẩm
a Hoàn cảnh sáng tác
- trước khi Nguyễn Du đi sứ Trung Quốc
b Nhan đề:
Có hai cách hiểu
- đọc tập thơ của Tiểu Thanh
- đọc truyện viết về Tiểu Thanh
Trang 5II Đọc hiểu văn bản
1 Đọc- chú thích
2 Thể loại - bố cục
- Thể thơ thất ngôn
bát cú Đường luật
- Bố cục: 4 phần (đề-
thực- luận- kết)
3 Tìm hiểu văn bản
Trang 6a.Hai câu đề
Tây Hồ cảnh đẹp hoá gò hoang
Thổn thức bên song mảnh giấy tàn
*Câu 1:
- Tây Hồ:
+ thắng cảnh của
Trung Quốc
+ nơi ở của Tiểu
Thanh
Trang 7Tây Hồ là một hồ nước ngọt nổi tiếng nằm
về phía tây thành phố Hàng Châu, thuộc tỉnh Chiết Giang, thuộc miền
đông Trung Quốc. Chiều dài lớn nhất theo hướng bắc-nam là 3,3 km còn
chiều rộng lớn nhất theo hướng đông-tây là 2,8 km.
Cảnh quan văn hóa Tây Hồ đã
được UNESCO đưa vào danh sách di sản văn hóa thế giới năm 2011, và nó được miêu tả là có "ảnh hưởng tới việc thiết kế vườn ở phần còn lại của Trung Quốc cũng như ở Nhật Bản và Triều
Tiên trong nhiều thế kỷ."
Hồ được chia ra 3 phần bởi ba con đê ngăn
là đê Tô , đê Bạch , và đê Dương Công.
Trong hồ có 1 ngọn núi thấp (đồi) gọi
là Cô Sơn chiếm diện tích khoảng
200.000 m² và 3 đảo là Hồ Tâm Đình,
Tiểu Doanh Châu, Nguyễn Công Đôn.
Trang 8- Đối lập:
cảnh đẹp >< gò hoang
(xưa) (nay)
> Hoài cảm, nuối tiếc trước sự thay đổi của cuộc đời
Trang 9*câu 2
- thổn thức: khóc thương cho nàng
Tiểu Thanh
- mảnh giấy tàn:
+ tập thơ của nàng
+ mảnh giấy viết truyện về nàng
Phiên âm:
Độc điếu - nhất chỉ thư
(một mình viếng) (một mảnh giấy)
cô đơn.
Trang 10TL: gợi mở cảm xúc tiếc nuối xót xa trước cái đẹp bị quên lãng > cảm xúc giàu tính nhân bản của tâm hồn nhạy cảm vơí nỗi đau đồng loại.
Trang 11b Hai câu thực
Son phấn có thần chôn vẫn hận
Văn chương không mệnh đốt còn vương
- Nghệ thuật:
+ đối chỉnh: thanh, từ, ý
+ Son phấn : nhan sắc
Văn chương: tài năng
Nghệ thuật hoán dụ> khẳng định Tiểu Thanh tài sắc
vẹn toàn; cảm hứng ngợi ca, ngưỡng mộ.
+ động, tính từ mạnh: chôn, đốt: Tiểu Thanh bị đày đoạ,
vùi dập; vẫn hận, còn vương: nỗi oan ức, nghẹn ngào
Trang 12Huyền Huyền xin cúi đầu, cúi đầu lạy tạ.
Thắt ruột viết dòng thơ đẫm lệ
Ai về chỉ thấy cửa son xưa
Bóng nhỏ cành đào nương nắng xế
Hay hồn ta đó đứng chơ vơ.
May khi lâm chung, Tiểu Thanh có tặng mấy thứ nữ trang cho con gái
u già, có hai trang giấy lót lưu lại mấy bài thơ của nàng Có 9 bài tuyệt cú, một bài cổ thi, một bài từ, và bức thư gửi phu nhân phần cuối
có một bài tuyệt cú nữa, tổng cộng là 12 bài thơ và từ làm thành một tập đưa khắc in, đặt tên sách là PHẦN DƯ
Trang 13TL: + vừa ca ngợi vừa xót thương cho Tiểu
Thanh, xót xa cho những giá trị tinh thần bị chà đạp
+ lên án xã hội phong kiến vùi dập con
người tài sắc
Trang 14c Hai câu luận
Nỗi hờn kim cổ trời khôn hỏi
Cái án phong lưu khách tự mang
- nỗi hờn kim cổ (nỗi hờn từ xưa đến nay):
người tài sắc thì luôn bạc mệnh
- trời khôn hỏi (không thể hỏi trời): vì điều này
luôn tồn tại như một quy luật nghiệt ngã
> cảm xúc đau đớn, bất lực – bi kịch thời đại
Rằng hồng nhan tự thửa xưa Cái điều bạc mệnh có chừa ai đâu Nỗi niềm tưởng đến mà đau Thấy người nằm đó biết sau thế nào?
(Truyện Kiều)
Trang 15- Cái án phong lưu: nỗi
oan lạ lùng của kẻ phong nhã
- Khách tự mang:
+ đồng cảm sâu sắc với
Tiểu Thanh
+ khẳng định tài năng bản thân
TL: + khẳng định cái tôi
cá nhân của người nghệ sĩ
+ lên án xã hội bất
công
Trang 16d Hai câu kết
Chẳng biết ba trăm năm lẻ nữa
Người đời ai khó Tố Như chăng?
- 300 năm lẻ: con số ước lệ: hướng về tương lai
- Khóc: đồng cảm, sẻ chia
- Câu hỏi tư từ: day dứt, ám ảnh
khao khát được tri âm, tri kỉ ở đời
Phiên âm:
Thiên hạ ai người khóc Tố Như?
Dịch thơ:
Người đời ai khóc Tố Như chăng?
TL:
+ tâm sự u hoài, bơ vơ, lạc lõng giữa c/đ
+ ý thức cá nhân sâu sắc
Trang 171 Nội dung
- Gía trị nhân văn cao đẹp, tiến bộ
2. Nghệ thuật
- Hình ảnh thơ giàu tính biểu tượng
- Ngôn ngữ trang trọng, hàm súc
Trang 18Hãy giải thích vì sao Nguyễn Du đặc biệt quan tâm tới những người phụ nữ tài hoa bạc mệnh?
Vì: Số phận của nhà thơ và số phận những người tài hoa có điểm tương đồng Đồng thời sâu xa hơn qua
số phận những người tài hoa, Nguyễn Du nhìn thấy
sự bất công của tạo hóa, sự vùi dập những giá trị tốt đẹp của con người; hơn nữa Nguyễn Du còn là nhà thơ có trái tim rất đỗi nhân hậu.