Lãnh đạo trong bối cảnh toàn cầu hóa

Thông qua những tài liệu tham khảo cùng với những kiến thức đã được lĩnh hội trong nhà trường, trong khuôn khổ tiểu luận của mình, em xin phép được trình bày về đề tài: "Lãnh đạo trong b

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG HÀ NỘI

Khoa Quản trị kinh doanh

š š š

TIỂU LUẬN

Môn học KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO

Đề tài: Lãnh đạo trong bối cảnh toàn cầu hóa

Giảng viên hướng dẫn : TS Lê Thị Thu Thủy Sinh viên thực hiện : Chu Ngọc Anh(01)

`

Hà Nội 07 – 2010 MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 3

PHẦN NỘI DUNG 4

Chương 1: Cơ sở lý luận về lãnh đạo và hội nhập kinh tế quốc tế 4

1.1 Một số vấn đề về lãnh đạo 4

1.1.1 Khái niệm 4

1.1.2 Vai trò của người lãnh đạo 4

1.1.3 Phong cách lãnh đạo 6

1.2 Một số vấn đề về toàn cầu hóa và hội nhâp kinh tế quốc tế 8

1.2.1 Nhận thức về toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế 8

1.2.2 Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, thời cơ và thách thức .10 Chương 2: Lãnh đạo trong bối cảnh hội nhập quốc tế 14

2.1 Những phẩm chất cần có của nhà lãnh đạo trong bối cảnh hội nhập 14 2.1.1 Nhạy cảm về văn hóa 14

2.1.2 Khả năng quản lý đội ngũ nhân viên đa dạng 14

2.1.3 Khả năng thích nghi và tính sáng tạo 15

2.1.4 Khả năng quản lý hiệu quả và lợi nhuận 15

KẾT LUẬN 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

LỜI MỞ ĐẦU Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang trở thành một trong

những xu thế khách quan của sự phát triển kinh tế thế giới Sự phát triển mạnh mẽ

về khoa học, công nghệ cùng với sự ra đời của các thể chế toàn cầu và khu vực đã góp phần thúc đẩy quá trình quốc tế hoá nền kinh tế thế giới

Quá trình toàn cầu hoá không chỉ trong lĩnh vực thương mại mà còn cả trong lĩnh vực sản xuất, dịch vụ, tài chính, đầu tư cũng như các lĩnh vực văn hoá, xã hội, môi trường với các hình thức đa dạng và mức độ khác nhau

Toàn cầu hoá kinh tế đã và đang mở ra những cơ hội và tạo điều kiện cho các dân tộc trên thế giới khai thác tối đa những lợi thế so sánh của mình để tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội Đồng thời quá trình toàn cầu hoá kinh tế cũng đặt mỗi quốc gia, dân tộc trước sức ép cạnh tranh và những thách thức gay gắt, nhất là đối với các nước đang phát triển Vì thế để không bị gạt ra ngoài lề của sự phát triển, các nước đều phải nỗ lực hội nhập vào xu thế chung đó và tăng cường sức cạnh tranh kinh tế

Vì vậy, vấn đề lãnh đạo trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay đang là vấn đề

lý luận và thực tiễn nóng bỏng Thông qua những tài liệu tham khảo cùng với những kiến thức đã được lĩnh hội trong nhà trường, trong khuôn khổ tiểu luận của mình,

em xin phép được trình bày về đề tài: "Lãnh đạo trong bối cảnh toàn cầu hóa"

Nội dung của báo cáo được trình bày trong 2 chương:

Chương I: Cơ sở lý luận về lãnh đạo và toàn cầu hóa

Chương II: Lãnh đạo trong bối cảnh toàn cầu hóa

PHẦN NỘI DUNG Chương 1: Cơ sở lý luận về lãnh đạo và hội nhập kinh tế quốc tế 1.1 Một số vấn đề về lãnh đạo

1.1.1 Khái niệm

Lãnh đạo là quá trình ảnh hưởng đến một nhóm theo hướng thực hiện các mục tiêu, cung cấp những chỉ dẫn, hỗ trợ nhân viên, tạo động lực cho nhân viên để thực hiện mục tiêu đã xác định, tạo môi trường làm việc hợp tác, giải quyết các xung đột

1.1.2 Vai trò của người lãnh đạo.

Nhà lãnh đạo là người đứng đầu doanh nghiệp, nên vai trò của họ ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển của doanh nghiệp Khi họ thực hiện tốt vai trò của mình, họ

sẽ thúc đẩy doanh nghiệp phát triển Khi họ làm sai vai trò, họ sẽ kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp

Nhà lãnh đạo là người đại diện cho doanh nghiệp và chịu trách nhiệm pháp lý

Là người đứng đầu doanh nghiệp, nên nhà lãnh đạo là người thay mặt doanh nghiệp trước pháp lý, trước lợi ích chung của doanh nghiệp và kết quả cuối cùng mà doanh nghiệp đạt được

Trước các cơ quan chức năng, nhà lãnh đạo là người chịu trách nhiệm hoàn toàn về quá trình thành lập, hoạt động và phát triển của doanh nghiệp Khi doanh nghiệp hoạt động vi phạm pháp luật, thì người chịu tội trước hết là lãnh đạo doanh nghiệp

Chịu trách nhiệm trước lợi ích chung và kết quả cuối của doanh nghiệp.

Là người điều hành doanh nghiệp, vì vậy kết quả cuối cùng mà doanh nghiệp đạt được đều là sản phẩm trực tiếp hoặc gián tiếp từ những quyết định của nhà lãnh đạo doanh nghiệp Khi doanh nghiệp kinh doanh thành công thì công đầu tiên thuộc

về lãnh đạo, và khi doanh nghiệp thua lỗ thì tội đầu tiên cũng thuộc về lãnh đạo

Nhà lãnh đạo là người chỉ huy doanh nghiệp

Với vai trò là người chỉ huy doanh nghiệp, nhà lãnh đạo phải xác định được tầm nhìn rõ ràng, chính xác cho doanh nghiệp, xác định được lịch trình để đạt mục tiêu đó, huy động và thúc đẩy cấp dưới thực hiện mục tiêu

- Nhà lãnh đạo là người vẽ ra đường lối, mục tiêu, viễn cảnh tương lai của doanh nghiệp Họ đảm trách những mục tiêu mang tính thách thức liên quan tới sự thay đổi, và tập trung vào việc thay đổi hành vi Nhà lãnh đạo chấp nhận rủi ro và không ngại đương đầu với những tình huống mạo hiểm trong quá trình đạt đến mục tiêu của mình, vì vậy họ thường coi những việc khó khăn mà nguời khác tránh là những cơ hội tốt để mình thử sức và chinh phục

- Xác định lịch trình để đạt mục tiêu đó: Để thực hiện tầm nhìn, nhà lãnh đạo

phải xác định được các bước thực hiện tầm nhìn đó Họ vạch ra chiến lược và thực hiện những thay đổi để duy trì sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp

- Huy động và thúc đẩy cấp dưới thực hiện mục tiêu: Nhà lãnh đạo tập trung

vào yếu tố con người Họ kêu gọi, lôi kéo những người dưới quyền đi theo mình, hướng tới xây dựng sự nghiệp chung của doanh nghiệp Nhà lãnh đạo sử dụng uy tín, ảnh hưởng cá nhân để thúc đẩy những nguời dưới quyền làm việc Họ động viên những người dưới quyền phát huy hết khả năng của mình, cùng làm việc với họ để đạt được mục tiêu lâu dài

Nhà lãnh đạo là người quản lý cấp cao của doanh nghiệp

Nhà lãnh đạo cũng phải là một nhà quản lý doanh nghiệp Họ phải xây dựng, thực thi các chiến lược, lập kế hoạch thực hiện và kiểm tra, đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp Với vai trò này, nhà lãnh đạo chỉ thực hiện quản lý

ở cấp cao, chứ không rơi vào quản lý tiểu tiết

- Xây dựng, thực thi chiến lược: nhằm làm doanh nghiệp có khả năng cạnh

tranh tốt hơn, phát triển quy mô và vị thế trên thị trường Nhà lãnh đạo đưa ra con đường cụ thể để thực hiện hóa mục tiêu cho doanh nghiệp

- Lập kế hoạch, phân bổ nguồn lực: Nhà lãnh đạo phải đưa ra được bản kế

hoạch phù hợp với tình hình phát triển, với nguồn lực của doanh nghiệp Họ biết điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp là gì để có một kế hoạch chung với toàn doanh nghiệp Từ đó, họ đưa ra hướng phân bổ, sử dụng các nguồn lực của công ty

- Kiểm tra, đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp: Là người

chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng mà doanh nghiệp đạt được, vì vậy nhà lãnh đạo cần thường xuyên đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp tới đâu Họ phải có những quyết định thay đổi kịp thời để điều chỉnh mục tiêu

Nhà lãnh đạo là người thực hiện các mối liên kết trong và ngoài doanh nghiệp.

- Nhà lãnh đạo là cầu nối giữa các bộ phận trong doanh nghiệp với nhau và giữa doanh nghiệp với hệ thống bên ngoài Để làm tốt vai trò này, họ phải duy trì được quan hệ cá nhân thật tốt với các nhân vật chủ chốt trong tất cả các đơn vị trong

và ngoài doanh nghiệp, phải biết lắng nghe và thu nhận ý kiến

- Liên kết các bộ phận trong doanh nghiệp: Nhà lãnh đạo phải gắn kết các

phòng, ban, chi nhánh lại với nhau trong một mục tiêu chung của doanh nghiệp Họ thu thập, phân tích xửa lý thông tin từ các chi nhánh và tạo điều kiện để các chi nhánh hiểu tình hình hoạt động của nhau

- Liên kết giữa doanh nghiệp với hệ thống bên ngoài: Lãnh đạo doanh nghiệp

thường xuyên tiếp xúc với các đối tác khách hàng, các hội nghề nghiệp, các cơ quan chính quyền Họ cần sử dụng mối quan hệ rộng rãi của mình để nhận được nhiều nguồn thông tin và sự ủng hộ cần thiết Vì thế, mà nhà lãnh đạo là một nhà hoạt động xã hội tích cực Chẳng hạn họ tham gia các câu lạc bộ dành cho doanh nghiệp

Ở đó họ không chỉ nắm bắt được các cơ hội thương mại mà còn kết giao với nhiều bạn bè, tạo lập quan hệ xã hội rộng

1.1.3 Phong cách lãnh đạo

Phong cách lãnh đạo được hiểu là cách thức điển hình mà người quản lý thực hiện các chức năng và đối xử với các nhân viên của mình Các phong cách lãnh đạo khác nhau phụ thuộc vào mức độ sử dụng quyền lực của nhà quản lý và mức độ tham gia của các nhân viên Có 5 phong cách lãnh đạo chính Mỗi 1 phong cách có những đặc điểm riêng và tùy thuộc vào hoàn cảnh thực hiện mà họ có cho mình cách thức lãnh đạo riêng nhằm đạt được hiệu quả tốt nhất

Phong cách lãnh đạo chuyên quyền.

Người lãnh đạo quyết định mọi vấn đề và hướng dẫn cho nhân viên cấp dưới thực hiện Nhân viên không được tham gia bất kỳ ý kiến nào vào quá trình này và nhân viên phải tuân thủ thực hiện các quyết định của lãnh đạo

Phương pháp chuyên quyền đòi hỏi phải sử dụng các hình phạt mang tính tiêu cực cũng nhưng nó là một trong những vũ khí hữu hiệu của các nhà lãnh đạo

Trên thực tế, biện pháp này có thể đưa hoạt động của công ty đi vào khuôn khổ nhưng không thể tạo ra trong đội ngũ nhân viên bầu không khí hứng khởi và sự toàn tâm toàn ý cho công việc

Đặc điểm: Phong cách này phù hợp thường đối với các nhân viên mới đã sẵn sàng cho công việc tuy nhiên chưa thể tự lập thực hiện được công việc

- Trong tình huống có các nhiệm vụ mới và khẩn cấp thì việc ra quyết định

và thực hiện công việc nhanh đòi hỏi phải nhanh và chính xác do vậy với nhà lãnh đạo cũng thường xuyên áp dụng phong cách này

- Giai đoạn bắt đầu hình thành Là giai đoạn tập thể chưa ổn định, mọi thành viên thường chỉ thực hiện công việc được giao theo nhiệm vụ, nhà lãnh đạo nên sử dụng phong cách độc đoán

Phong cách lãnh đạo thuyết phục.

Người quản lý vẫn quyết định mọi vấn đề, giải thích cho nhân viên, cố gắng thuyết phục khuyến khích họ thực hiện các quyết định đó 1 cách tự nguyện Các biện pháp được các chủ doanh nghiệp sử dụng có thể là: đưa thông tin mang tính thuyêt phục, giải thích, giáo dục nhằm kích thích tinh thần làm việc của nhân viên Đặc điểm: Phong cách này phù hợp khi các nhân viên đã quen thuộc với công việc nhưng chưa thực sự sẵn sàng để hoàn thành chúng

Đây là phương pháp được tất cả các nhà lãnh đạo sử dụng Cách thức này rất hiệu quả ở những công ty có quy mô vừa và nhỏ, khi các chủ doanh nghiệp chưa có khả năng dồi dào về vật chất để kích thích công việc, và cả ở những công ty lớn vì công cụ này có thể tác động lên hàng nghìn nhân viên mà gần như không phải mất bất cứ 1 chi phí nào Nếu biết cách và kiên trì thuyết phục, bạn có thể tạo ra niềm tin và trạng thái tinh thần hưng phấn trong đội ngũ nhân viên, điều này sẽ đem lại cho bạn những thành quả to lớn

Ngoài ra nếu được kèm theo 1 số các phần thưởng những động viên khuyến kích của nhà lãnh đạo thì hiệu qủa công việc sẽ được tăng lên

Phong cách lãnh đạo tham gia.

Nguời quản lý nhận định các vấn đề xem xét các giới hạn và cùng nhân viên thảo luận về các giải pháp Quyết định cuối cùng sẽ dựa trên cơ sở nhất trí của người quản lý và tất cả mọi thành viên

Đặc điểm: Phong cách này phù hợp khi các nhân viên có kinh nghiệm nhưng vẫn chưa phải là chuyên gia trong lĩnh vực của họ do vậy mà cần phải có sự tham gia và đóng góp ý kiến, hướng dẫn và động viên của nhà lãnh đạo

Phong cách lãnh đạo dân chủ.

Nhà quản lý thảo luận với nhân viên các vấn đề cần giải quyết, xem xét và cân nhắc các lời khuyên, các giải pháp do nhân viên đề xuất nhưng người lãnh đạo

sẽ đưa ra quyết đinh cuối cùng

Kiểu quản lý dân chủ được đặc trưng bằng việc người quản lý biết phân chia quyền lực quản lý của mình, tranh thủ ý kiến cấp dưới, đưa họ tham gia vào việc khởi thảo các quyết định

Kiểu quản lý này còn tạo ra những điều kiện thuận lợi để cho những người cấp dưới được phát huy sáng kiến, tham gia vào việc lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch, đồng thời tạo ra bầu không khí tâm lý tích cực trong quá trình quản lý

Đặc điểm: Thông thường các nhân viên thích phong cách lãnh đạo này hơn

vì họ có thể có những tiếng nói những ý tưởng Kết quả sẽ dựa trên tập hợp các ý kiến của nhân viên nên nên đề cao tính dân chủ và có kết quả cao trong việc ra quyết định

- Phong cách này phù hợp với những nhân viên có kiến thức chuyên môn nhưng vẫn chưa có thể độc lập trong việc giải quyết công viêc và họ có tính tập thể

và có tính hợp tác trong việc chia sẻ những kỹ năng, kinh nghiệm

Phong cách lãnh đạo ủy quyền.

Theo phong cách này thì người lãnh đạo giao toàn quyền cho việc thực hiện công việc của nhân viên và họ có trách nhiệm giám sát việc thực hiện và cần phải điều chỉnh nếu cần thiết

Đặc điểm: Phong cách này phù hợp khi các nhân viên có đủ kỹ năng và sẵn sàng thực hiện công việc Họ quan tâm và mong muốn được thực hiện các công việc

1 cách tự nhiên theo đúng sở trưởng của họ

1.2 Một số vấn đề về toàn cầu hóa và hội nhâp kinh tế quốc tế

1.2.1 Nhận thức về toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế

a) Toàn cầu hoá

Ngày nay toàn cầu hoá mà trước hết và về thực chất là toàn cầu hoá kinh tế đang trở thành một xu thế chủ yếu của quan hệ kinh tế hiện đại Hiện nay tuy có rất nhiều những quan niệm không giống nhau về toàn cầu hoá kinh tế nhưng

có thể thấy nét chung nhất là thừa nhận mối quan hệ qua lại của các hoạt động kinh

tế hiện nay đã bao trùm gần như tất cả các nước, mang tính toàn cầu Có thể hiểu toàn cầu hoá kinh tế là quá trình phát triển kinh tế của các nước trên thế giới vượt qua khỏi biên giới quốc gia, hướng tới phạm vi toàn cầu trên cơ sở lực lượng sản xuất cũng như trình độ khoa học kỹ thuật mạnh mẽ và sự phân công hợp tác quốc tế ngày càng sâu rộng, tính chất xã hội hoá của sản xuất ngày càng tăng

Mặc dù vậy, toàn cầu hoá kinh tế vẫn ở trong giai đoạn đầu Lĩnh vực then chốt hợp tác toàn cầu hoá kinh tế vẫn chỉ là mậu dịch, tự do lưu thông nguồn vốn và sức lao động còn là vấn đề trong tương lai

b) Hội nhập quốc tế

Hiện nay người ta đều thấy rằng nhận thức về hội nhập vẫn là một vấn đề thời sự Các nước đều khẳng định cần xây dựng nhận thức thống nhất trong nội bộ rằng hội nhập là cần thiết, phù hợp với xu thế chung, nhất là tham gia WTO sẽ tạo thuận lợi cho sự phát triển của đất nước

- Hội nhập là một quá trình tất yếu, một xu thế bao trùm mà trọng tâm là mở cửa kinh tế, tạo điều kiện kết hợp tốt nhất nguồn lực trong nước và quốc tế, mở rộng không gian để phát triển và chiếm lĩnh vị trí phù hợp nhất có thể trong quan hệ kinh

tế quốc tế Hội nhập vừa là đòi hỏi khách quan vừa là nhu cầu nội tại của sự phát triển kinh tế mỗi nước

- Các nước đều không thể né tránh việc hội nhập mà vấn đề then chốt là phải

đề ra được những chính sách, biện pháp đúng để hạn chế trả giá ở mức thấp nhất và tranh thủ cao nhất những cơ hội phát triển

- Hội nhập thực chất là tham gia cạnh tranh trên quốc tế và ngay trong thị trường nội địa Để hội nhập có hiệu quả phải ra sức tăng cường nội lực, cải cách và điều chỉnh cơ chế, chính sách, luật lệ, tập quán kinh doanh, cơ cấu kinh

tế trong nước để phù hợp với "luật chơi chung" của quốc tế

Chính sách hội nhập phải dựa và gắn chặt với chiến lược phát triển của đất nước, đồng thời cải cách kinh tế, hành chính phải gắn chặt với yêu cầu của

quá trình hội nhập Cải cách bên trong quyết định tốc độ và hiệu quả hội nhập, đồng thời hội nhập sẽ hỗ trợ, thúc đẩy tiến trình cải cách trong nước, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế

- Hội nhập không phải để được hưởng ưu đãi, nhân nhượng đặc biệt mà nhằm mở rộng các cơ hội kinh doanh , thâm nhập thị trường, có môi trường pháp lý

và kinh doanh ổn định dựa trên quy chế, luật lệ của các thể chế hội nhập, không bị phân biệt đối xử, không bị các động cơ chính trị hay những lý do khác cản trở việc giao lưu hàng hoá, dịch vụ và đầu tư Các nước có thể sử dụng những luật lệ, quy định, cơ chế giải quyết tranh chấp của các thể chế hội nhập để bảo vệ lợi ích chính đáng của mình

- Tăng cường thông tin, tuyên truyền, giải thích để giới kinh doanh nhận thức sâu sắc và ủng hộ hội nhập, chuẩn bị tốt mọi mặt để chủ động hội nhập từng bước, tận dụng những lợi thế so sánh của mỗi nước để cạnh tranh chiếm lĩnh thị trường

Nhận thức đúng về hội nhập và toàn cầu hoá kinh tế có ý nghĩa quan trọng trong việc lãnh đạo để chủ động hội nhập và tham gia giải quyết các vấn đề mang tính toàn cầu nhằm thúc đẩy sự phát triển

1.2.2 Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, thời cơ và thách thức

a) Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế : Những lợi ích

Toàn cầu hoá là xu hướng tất yếu của quá trình tập trung, chuyên môn sản xuất và phân công lao động quốc tế Khi nền kinh tế thế giới phát triển thành một thị trường thống nhất thì không một quốc gia nào có thể đứng ngoài tiến trình này mà có thể tồn tại và phát triển được

Toàn cầu hoá kinh tế thúc đẩy rất mạnh, nhanh sự phát triển và xã hội hoá lực

lượng sản xuất, đưa tốc độ tăng trưởng kinh tế cao Toàn cầu hoá kinh tế góp phần làm chuyển biến cơ cấu kinh tế thế giới, đặc biệt làm tăng mạnh tỷ trọng hàng chế tác (chiếm 21,4%) và các dịch vụ (62,4%) trong cơ cấu kinh tế thế giới

Toàn cầu hoá và khu vực hoá được thể hiện rõ trong sự hình thành và gia tăng