BÀI TẬP KIỂM TRA MÔN LUẬT HÌNH SỰ 2

Phân biệt tội đua xe trái phép trong trường hợp “gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên” theo quy định tại điểm b Khoản 2 Điều

BÀI TẬP KIỂM TRA MÔN LUẬT HÌNH SỰ 2.

Đề: Phân tích các dấu hiệu pháp lý của tội đua xe trái phép theo quy định tại Điều 266 BLHS 2015, SĐBS 2017 Phân biệt tội đua xe trái phép trong trường hợp “gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người

mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên” theo quy định tại điểm b Khoản 2 Điều 266 với tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ theo

quy định tại Điều 260 BLHS 2015, SĐBS.

BÀI LÀM:

1 Dấu hiệu pháp lý của tội Đua xe trái phép theo quy định tại Điều 266 BLHS 2015, SĐBS 2017

Dưới góc độ khoa học luật hình sự Việt Nam, khái niệm tội phạm đua xe

trái phép có thể được định nghĩa như sau: Tội đua xe trái phép là hành vi của hai người trở lên điều khiển xe ô tô, xe máy hoặc các loại xe khác có gắn động

cơ chạy thi trên đường bộ, do người không lâm vào tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự thực hiện, gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này, đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 266 BLHS 2015, SĐBS 2017, tội Đua xe

trái phép quy định như sau: “Người nào đua trái phép xe ô tô, xe máy hoặc các loại xe khác có gắn động cơ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi quy định tại Điều này hoặc Điều 265 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về một trong các tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt

tù từ 06 tháng đến 03 năm: a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%; b) Gây thiệt hại về tài sản từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng”

Theo quy định trên, có thể chỉ ra các dấu hiệu pháp lý cơ bản của tội phạm trên như sau:

Về chủ thể của tội phạm: Chủ thể của tội phạm này không phải là chủ thể

đặc biệt, chỉ cần người có năng lực trách nhiệm hình sự và đến một độ tuổi theo quy định của Bộ luật hình sự thì đều có thể trở thành chủ thể của tội này, cụ thể: đối với người đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về tội đua xe trái phép theo các khoản 1, 2, 3, 4 Điều 266 BLHS năm 2015, SĐBS 2017; còn đối với người đủ 14 tuổi đến 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự khi phạm tội thuộc các khoản 3, 4 Điều 266 của BLHS năm 2015, SĐBS 2017

Về khách thể của tội phạm: Khách thể của tội phạm này vừa xâm phạm

đến an toàn công cộng vừa xâm phạm đến trật tự công cộng Đối tượng tác động

của tội phạm này là phương tiện dùng để đua là ô tô, xe máy và các loại xe khác

có gắn động cơ (xe gắn máy, ô tô, các loại xe động cơ khác…)

Về mặt khách quan của tội phạm:

Hành vi khách quan: Hành vi khách quan của tội phạm này là hành vi đua

xe Người đua xe trái phép có thể thực hiện một trong các hành vi như: chuẩn bị phương tiện (xe đua) và những điều kiện cần thiết cho cuộc đua, đến nơi tập

trung đua, điều khiển xe tham gia cuộc đua Trong các hành vi trên thì hành vi

điều khiển xe tham gia cuộc đua là hành vi quan trọng nhất, nó là điểm bắt đầu

và cũng là điểm kết thúc cho một quá trình thực hiện việc đua xe trái phép Tội phạm hoàn thành từ khi người phạm tội bắt đầu điều khiển xe tham gia cuộc đua Nếu người phạm tội đã chuẩn bị phương tiện và những điều kiện cần thiết đang trên đường đến điểm tập trung đua xe bị phát hiện và bị bắt giữ thì chưa cấu thành tội đua xe trái phép mà tùy trường hợp người phạm tội sẽ bị xử phạt hành chính hoặc trên đường đến nơi tập trung người phạm tội cũng lạng lách (đánh võng) trên đường thì có thể bị xử lý vì hành vi vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ Tuy nhiên, nếu trên đường đến nơi tập trung đua, những người tham gia cuộc đua lại thực hiện một cuộc đua “mi ni”

thì hành vi của những người bị coi là hành vi đua xe trái phép, nếu thỏa mãn các dấu hiệu khác thì họ vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội đua xe trái phép Cũng coi là có hành vi đua xe trái phép nếu lúc đầu người phạm tội chưa có ý định tham gia cuộc đua nhưng khi đoàn đua đi qua đã tự nguyện tham gia vào cuộc đua trên đường đua Loại hành vi này thường xảy ra ở nhiều cuộc đua trong thời gian vừa qua và cũng là đặc điểm của các cuộc đua xe trái phép ở

nước ta Người tham gia đua xe trái phép có thể được tổ chức từ trước, nhưng

cũng có thể không được tổ chức mà cuộc đua có thể được hình thành trong quá

trình tham gia giao thông giữa những người điều khiển xe Chỉ người điều khiển

xe tham gia cuộc đua mới là người thực hiện hành vi đua xe, còn người ngồi sau

xe đua (nếu có) chỉ là người cổ vũ, họ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội đua xe trái phép mà tùy trường hợp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây rối trật tự công cộng

Về hậu quả: Hậu quả của tội này là gây mất trật tự an ninh xã hội, an toàn

công cộng, gây thương tích hoặc tổn hại cho tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác, đây là dấu hiệu bắt buộc của loại tội phạm này Nếu hậu quả chưa xảy ra, tức là chưa gây thiệt hại cho tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác thì hành vi đua xe trái phép chưa cấu thành tội đua xe trái phép Tuy nhiên, hành

vi đua xe trái phép của người đua xe có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây rối trật tự công cộng

Cần lưu ý: Hành vi đua xe được coi là hành vi phạm tội khi hành vi đó không được cơ quan có thẩm quyền cho phép; nếu việc đua xe được cơ quan có thẩm quyền cho phép thì không bị coi là tội phạm Chỉ coi là hành vi phạm tội đua xe trái phép nếu phương tiện mà người sử dụng vào việc đua xe ô tô, xe máy hoặc các loại xe khác có gắn động cơ, nếu phương tiện dùng vào việc đua xe là

xe thô sơ như xe đạp, xe xích lô thì không bị coi là hành vi phạm tội này Tuy nhiên, nếu hành vi đua xe thô sơ trái phép gây hậu quả nghiêm trọng thì tùy trường hợp người đua xe đó sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây rối trật

tự công cộng

Về mặt chủ quan của tội phạm:

Người thực hiện hành vi phạm tội này với lỗi cố ý (trực tiếp hoặc gián tiếp) tức là người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là hành vi đua xe trái phép, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra hoặc thấy trước hậu quả của hành vi đó có thể xảy ra, tuy không mong muốn nhưng vẫn có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra

2 Phân biệt tội đua xe trái phép trong trường hợp “gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên” theo quy định tại điểm b Khoản 2 Điều 266, SĐBS 2017 với tội

Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ theo quy định tại Điều

260 BLHS 2015, SĐBS 2017.

Tiêu

chí

Tội đua xe trái phép trong

trường hợp “gây thương tích

hoặc gây tổn hại cho sức khỏe

của 01 người mà tỷ lệ tổn

thương cơ thể 61% trở lên”.

Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ

Căn cứ

pháp lý

điểm b Khoản 2 Điều 266 BLHS

2015, SĐBS 2017

Điều 260 BLHS 2015, SĐBS 2017

Bản

chất

Tội đua xe trái phép là

hành vi của hai người trở lên

điều khiển xe ô tô, xe máy hoặc

các loại xe khác có gắn động cơ

chạy thi trên đường bộ, do người

không lâm vào tình trạng không

có năng lực trách nhiệm hình sự

và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình

sự thực hiện, gây thiệt hại đến

tính mạng, sức khỏe, tài sản của

Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ là hành

vi vi phạm quy định về an toàn giao thông trong khi tham gia giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác

người khác hoặc đã bị xử phạt vi

phạm hành chính về hành vi này,

đã bị kết án về tội này, chưa

được xóa án tích mà còn vi

phạm.

Vai trò

của tình

tiết

“gây

thương

tích

hoặc

gây tổn

hại cho

sức

khỏe

của 01

người

mà tỷ

lệ tổn

thương

cơ thể

61%

trở

lên”

trong

cấu

thành

tội

Tình tiết “gây thương tích

hoặc gây tổn hại cho sức khỏe

của 01 người mà tỷ lệ tổn

thương cơ thể 61% trở lên” là

cấu thành tăng nặng trách nhiệm

hình sự của tội đua xe trái phép:

Cấu thành cơ bản của tội đua

xe trái phép được quy định

Khoản 1 Điều 266, hành vi cấu

thành tội đua xe trái phép là hành

vi của hai người trở lên điều

khiển xe ô tô, xe máy hoặc các

loại xe khác có gắn động cơ chạy

thi trên đường bộ, do người

không lâm vào tình trạng không

có năng lực trách nhiệm hình sự

và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình

sự thực hiện, gây thiệt hại đến

tính mạng, sức khỏe, tài sản của

người khác hoặc đã bị xử phạt vi

phạm hành chính về hành vi này,

đã bị kết án về tội này, chưa

được xóa án tích mà còn vi

phạm

Tình tiết “gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên” là

tình tiết định tội trong tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ (dấu hiệu pháp lí cấu thành tội phạm thuộc mặt khách quan của tội phạm)

Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ với cấu thành cơ bản được quy định tại Khoản 1 của Điều luật, cụ thể: Người phạm tội có hành vi vi phạm các quy định về tham gia giao thông đường bộ căn cứ vào các quy định tại Luật giao thông đường bộ và các văn bản hướng dẫn của các cơ quan có thẩm quyền Và hành vi vi phạm đó gây ra thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác trong các trường hợp: Làm

phạm Khi hành vi đua xe trái phép

gây ra hậu quả thỏa mãn dấu

hiệu “gây thương tích hoặc gây

tổn hại cho sức khỏe của 01

người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể

61% trở lên” thì thuộc Khoản 2

của điều luật, tức là thuộc cấu

thành tăng nặng trách nhiệm

hình sự

Nói cách khách, tình tiết”gây

thương tích hoặc gây tổn hại cho

sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ

tổn thương cơ thể 61% trở lên”

là tình tiết định khung trách

nhiệm hình sự chứ không phải là

tình tiết định tội (cụ thể là tình

tiết định khung tăng nặng)

chết người; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương

cơ thể 61% trở lên; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%; Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng

Tình tiết “Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương

cơ thể 61% trở lên” được coi là tình tiết định tội của loại tội phạm này, đây là dấu hiệu bắt buộc về hậu quả trong cấu thành tội phạm

Nghĩa là nếu như hành vi vi phạm quy định an toàn giao thông đường bộ nhưng không gây ra các hậu quả quy định tại Khoản 1 Điều 260 thì chưa thỏa mãn cấu thành tội phạm