Trình bày nội dung và các giải pháp tăng cường hiệu quả hoạt động nghiên cứu tách biệt trong giám định dấu vết đường vân? BÀI LÀM: 1. Hoạt động nghiên cứu tách biệt trong giám định dấu vết đường vân Giám định tư pháp là việc người giám định tư pháp sử dụng kiến thức, phương tiện, phương pháp khoa học, kỹ thuật, nghiệp vụ để kết luận về chuyên môn những vấn đề có liên quan đến hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự, giải quyết vụ việc dân sự, vụ án hành chính theo trưng cầu của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng hoặc theo yêu cầu của người yêu cầu giám định theo quy định của Luật. Đường vân có bề rộng khoảng từ 0,2mm đến 0,7mm. Các đường vân đó có nhiều hình dạng phong phú (đứt đoạn, song song, tách nhánh, hợp nhau, nối nhau,...). Đường vân có các đặc điểm sau: tính riêng biệt (Không có ai giống nhau và ở mỗi người, môi vùng, mỗi ngón lại có hình thái, đặc điểm riêng); tính ổn định (Đường vân sẽ không thay đổi trong suốt cuộc đời về đặc điểm riêng như số lượng, chiều hướng, hình dạng, vị trí,... mà chỉ thay đổi về kích thuớc tương ứng với sự lớn lên của cơ thể); tính phục hồi (Khi lớp da ngoài bị tốn thương thi sau một thời gian sẽ có một lớp da mới thay thế nhưng các đặc điểm, hình dạng đường vẫn vẫn không thay đổi, trừ trường hợp da bị những tác động quá nghiêm trọng). Giám định dấu vết đường vân là quá trình người giám định tiến hành nghiên cứu, phân tích, so sánh, tổng hợp các đặc điểm chung và các đặc điểm riêng của dấu vết đưong vẫn có ở hiện trường với drong vân của đối tuợng nghi vấn hoặc những ngưoi có liên quan với sự hỗ trợ của các phương tiện khoa học kỹ thuật và công nghệ để truy nguyên đồng nhất nhằm xác định người đã để lại dấu vết đường vân ở hiện trường vụ án phục vụ hoạt động điều tra, truy tổ và xét xử các vụ án hình sự.
Trang 1BÀI KIỂM TRA MÔN GIÁM ĐỊNH TƯ PHÁP HÌNH SỰ
Đề: Trình bày nội dung và các giải pháp tăng cường hiệu quả hoạt động
nghiên cứu tách biệt trong giám định dấu vết đường vân?
BÀI LÀM:
1 Hoạt động nghiên cứu tách biệt trong giám định dấu vết đường vân
Giám định tư pháp là việc người giám định tư pháp sử dụng kiến thức, phương tiện, phương pháp khoa học, kỹ thuật, nghiệp vụ để kết luận về chuyên môn những vấn đề có liên quan đến hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử
và thi hành án hình sự, giải quyết vụ việc dân sự, vụ án hành chính theo trưng cầu của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng hoặc theo yêu cầu của người yêu cầu giám định theo quy định của Luật
Đường vân có bề rộng khoảng từ 0,2mm đến 0,7mm Các đường vân đó
có nhiều hình dạng phong phú (đứt đoạn, song song, tách nhánh, hợp nhau, nối nhau, ) Đường vân có các đặc điểm sau: tính riêng biệt (Không có ai giống nhau và ở mỗi người, môi vùng, mỗi ngón lại có hình thái, đặc điểm riêng); tính
ổn định (Đường vân sẽ không thay đổi trong suốt cuộc đời về đặc điểm riêng như số lượng, chiều hướng, hình dạng, vị trí, mà chỉ thay đổi về kích thuớc tương ứng với sự lớn lên của cơ thể); tính phục hồi (Khi lớp da ngoài bị tốn thương thi sau một thời gian sẽ có một lớp da mới thay thế nhưng các đặc điểm, hình dạng đường vẫn vẫn không thay đổi, trừ trường hợp da bị những tác động quá nghiêm trọng) Giám định dấu vết đường vân là quá trình người giám định tiến hành nghiên cứu, phân tích, so sánh, tổng hợp các đặc điểm chung và các đặc điểm riêng của dấu vết đưong vẫn có ở hiện trường với drong vân của đối tuợng nghi vấn hoặc những ngưoi có liên quan với sự hỗ trợ của các phương tiện khoa học kỹ thuật và công nghệ để truy nguyên đồng nhất nhằm xác định người
Trang 2đã để lại dấu vết đường vân ở hiện trường vụ án phục vụ hoạt động điều tra, truy
tổ và xét xử các vụ án hình sự
Trong giám định dấu vết đường vân việc nghiên cứu tách biệt dấu vết đường vân có vai trò vô cùng quan trọng và gồm những nội dung như sau:
Quá trình nghiên cứu, phân tích tách biệt từng dấu vết đường vân nhằm xác định các đặc điểm chung, đặc điểm riêng của từng dấu vết đó Giám định viên phải tập trung nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá đặc điểm của từng dấu vết đường vân
Trước tiên cần xác định lại về chiều hướng, vị trí các đường vẫn trên bộ phận cơ thể (ví dụ: trên lòng bàn tay người chia làm 5 phần: phần dưới các ngón, phần mô ngón út, phần mô ngón cái, phần giữa lòng bàn tay, phần vùng cổ tay Vậy cần xác định dấu vết đường vẫn đó thuộc phần nào của bàn tay)
Khi đã xác định được đặc điểm chung, cần nghiên cứu kỹ các đặc điểm riêng của dấu vết để xác định có de yếu tố giám định hay không Để một dấu vết đường vân có đủ yếu tố giám định thì phải đáp ứng các yêu cầu:
Dấu vết phải thể hiện được rõ hình của đường vân, xác định được vân thuộc vùng nào trên cơ thể, đường vân thuộc dạng vân cơ bản nào,
Dấu vết phải thể hiện được các đặc điểm riêng của đường vân với số lượng nhất định đủ để có thể truy nguyên Nếu dấu vết thế hiện được rõ đặc điểm chung của đường vẫn thì cần ít nhất 8 đặc điểm riêng có thể phân biệt được Nếu dấu vết không thế hiện được rõ đặc điểm chung của đường vân thì cần phải có nhiều hơn số lượng các đặc điểm riêng trên dấu vết thì mới có thể xác định được
Đối với các dấu vết thu được rõ ràng, có đầy đủ các đặc điểm chung, có nhiều đặc điểm riêng để nghiên cứu thì càng dễ dàng hơn cho công tác giám định dấu vết đường vân
Trang 3Đế giám định được dấu vết đường vân thì cần tiến hành lấy mẫu so sánh Mẫu so sánh là dấu vân của những người bị nghi có liên quan đến vụ việc Đối với mẫu đường vẫn dùng để so sánh cũng cần nghiên cứu để xác định rõ một số nội dung:
+ Thông tin trên mẫu so sánh;
+ Các đặc điểm của đường vân trên mẫu so sánh;
+ Vị trí đường vận mẫu so sánh trên cơ thế người với vị trí của đường vân giám định;
+ Yếu tố để giám định của mẫu so sánh
Nếu mẫu so sánh chưa đủ các điều kiện trên thì Giám định viên có thể hướng dẫn cho cơ quan trưng cả giám định thu thập lại mẫu so sánh Nếu mẫu
so sánh đã đủ các điều kiện trên thì tiến hành hoạt động tiếp theo là giám định so sánh
2 Giải pháp tăng cường hiệu quả hoạt động nghiên cứu tách biệt trong giám định dấu vết đường vân
Dấu vết đường vân có vai trò vô cùng quan trọng trong việc truy vết, phát hiện đối tượng phạm tội trong các vụ án hình sự Khi cơ quan CSĐT thu đưoc dấu vết đường vân ở hiện trường và có một số đối tượng nghi vấn Muốn biết và chứng minh đối tượng nghi vấn đã để lại dấu vết đường vân đó, cơ quan CSĐT thu mẫu vân của đối tượng nghi vấn, trưng cầu giám định cơ quan giám định dầu vết đường vân thu được ở hiện trường và mẫu vẫn của đối tượng nghi vấn, các tài liệu khác có liên quan cùng với quyết đinh trưng cầu giám định Mục đích của hoạt động giám định đấu vết đường vân là trả lời câu hỏi "dấu vết đường vån thu được ở hiện truờng có phải là dấu vết đường vân của đối tượng nghi vấn
để lại không?" Truy nguyên người đã để lại dấu vét đường vân (người nhà, người đến hiện trường để lại); truy nguyên người chết không rõ lai lịch gốc tích,
Trang 4xác định thời gian và cơ chế hình thành dấu vết đặt trong mối quan hệ với sự việc xảy ra tại hiện truờng vụ án
Đề hoạt động điều tra tội phạm nói chung và hoạt động nghiên cứu tách biệt dấu vết đường vân nói riêng có hiệu quả, cần thực hiện một số giải pháp sau:
Thứ nhất, Cần phải nâng cao nhận thức, vai trò, vị trí của công tác giám định tư pháp nói chung và công tác nghiên cứu tách biệt dấu vết đường vân nói rieeng; Đảm bảo mối quan hệ phối hợp giữa cơ quan Kĩ thuật hình sự và cơ quan trưng cầu giám định dấu vết đường vân Đây là nhóm giải pháp nhằm nâng cao vai trò của công tác giám định dấu vết đường vân nói cung và công tác nghiên cứu tách biệt dấu vết đường vân Chỉ khi nào nhận thức rõ được tầm quan trọng của công tác giám định và công tác nghien cứu tách biệt đường vân mới có thể nâng cao tinh thần trách nhiệm, tính tập trung chuyên môn cao độ vào công tác nghiên cứu và giám định đường vân
Thứ hai, Kiện toàn cơ cấu tổ chức, đào tạo nâng cao năng lực đội ngũ giám định viên, dổi mới chế độ, chính sách, nâng cao chất lượng phương tiện kĩ thuật trong công tác giám định
Hoàn thiện cơ cấu tổ chứccần chủ động phối hợp với các Sở ban ngành nghiên cứu, xây dụng chiến lược phát triển lực lượng giám định viên KTHS; đưa ra các giải pháp phát triển nguồn nhân lực cho lực lượng KTHS, đặc biệt là nguồn nhân lực có chất lượng cao
Đào tạo đội ngũ cán bộ giám dịnh và GÐV tư pháp cần thể hiện sự chuyên nghiệp, tận tụy trong việc thực hiện hoạt động chuyên môn, có khả năng đưa ra những kết luận giám định chính xác, đảm bảo thời hạn hoặc sớm hơn thời hạn quy dịnh giúp cho hoạt động tố tụng dược thực hiện hiệu quả, nhanh chóng, chính xác
Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng máy móc, trang thiết bị hiện đại phục vụ cho công tác nghiên cứu tách biệt daáu vết đường vân, khắc phục đến
Trang 5mức thấp nhất các sai sót trong quá trình tách biệt các đặc điểm chung, riền của đường vân, đồng thời nâng cao khả năng truy nguyên đối tượng trong hoạt động nghiên cứu tách biệt này
Thứ ba, thực hiện nghiêm túc quy trình giám định trong nghiên cứu tách biệt dấu vết đường vân Tuân thủ các quy định và trình tự tách biệt dấu vết đường vân: nghiên cứu, phân tích tách biệt từng dấu vết, xác định các đặc điểm chung, đặc điểm riêng của từng dấu vết đó Giám định viên phải tập trung nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá đặc điểm của từng dấu vết đường vân Hạn chế thấp nhất các thiếu sót trong việc phát hiện các đặc điểm của dấu vết
Thứ tư, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, hợp tác quốc tế trong công tác nghiên cứu tách biệt dấu vết đường vân nhằm tiếp thu các công nghệ tiên tiến trên thế giới trong công tác phân tích, giám định dấu vết, tăng cường hiệu quả công tác giám định nói chung và công tác nghiên cứu tách biệt dấu vết đường vân nói riêng