giao an ngu van 8 t1

Đó là lần đầu tiên được cắp sách tới trường => Đó là sự lien tưởng giữa hiện tại và quá khứ của bản thân => Điều đó chứng tỏ tác giả là người yêu quê hương tha thiết * Tâm trạng của “Tôi

- Thấy được ngũi bỳt giàu chất thơ, gợi dư vị trữ tỡnh man mỏc của Thanh Tịnh

- Rốn kĩ năng đọc diẽn cảm văn bản hồi ức, biểu cảm, phỏt hiện và phõn tớch tõm trạng nhõn vật “Tụi”, liờn tưởng đến những kĩ niệm tựu trường của bản than

B C huẩn bị : Gv Giỏo ỏn, HS soạn bài

C Thiết kế bài dạy học:

I ổn định tổ chức:

II.Bài mới: Trong cuộc đời mỗi con người, những kĩ niệm thời học trũ thường được lưu

giữ bền lõu trong trớ nhớ Đặc biệt là những kĩ niệm về buổi học đến trường đầu tiờn :

“Ngày đầu tiờn đi học… bờn em” “Tụi đi học” của Thanh Tịnh là một truyện ngắn xuất sắc đó thể hiện một cỏch xỳc động tõm trạng hồi hộp, bỡ ngơ của nhõn vật “Tụi”, chỳ

bộ đựoc mẹ đưa đến trường cào học lớp năm trong ngày tịu trường

III.Các hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò

- Tờn thật : Trần văn Ninh

- Tỏc phẩm chớnh : Quờ mẹ, Đi giữa một mựa sen

- Sỏng tỏc của ụng đậm chất trữ tỡnh, toỏt lờn vẻ đằm thắm, nhẹ nhàng mà lắng sõu, tỡnh cảm ờm dịu, trong trẻo

- “Tụi đi học” in trong tập “Quờ mẹ” (1941)

3, Giải thớch từ khú :

- ễng đúc, lạm nhận, lớp 5

4, Thể loại :

- Truyện ngắn trữ tỡnh H/s tự bộc lộ

? Kể tên những nhân vật được nói đến

trong tác văn bản ? Hãy cho biết nhân

vật chính là ai ? Vì sao đó là nhân vật

chính ?

? Kỷ niệm ngày đầu đến trường của

“Tôi” được kể theo trình tự không

gian và thời gian nào ? Tương ứng với

đoạn nào cảu văn bản ?

Hoạt động 2 : Hướng dẫn đọc hiểu

văn bản

Theo dõi phần đầu văn bản và cho

biết :

? Nỗi nhớ buổi tịu trường của tác giả

đi khỏi nguồn từ thời điểm nào ? Vì

sao ?

? Tâm trạng của “Tôi” khi nhớ lại kĩ

niệm cũ như thế nào ?

Hãy phân tích giá trị biểu đạt cảu các

từ ngữ ấy ?

? Câu văn “Con đường này tôi… tự

nhiên thấy lạ”, cảm giác quen mà lạ

của nhân vật tôi có ý nghĩa gì ?

? Chi tiết “tôi không còn lội qua sông

+ Cảm nhận của “Tôi” trong lớp học còn lại

II Đọc hiểu nội dung văn bản

1, Cảm nhận của “Tôi” trên đường tới trường

* Thời điểm gợi nhớ : Cuối thu- thời điểm khai trường

- Thiên nhiên : Lá rụng nhiều, mây bang bạc

- Cảnh sinh hoạt : Mấy em bé rụt rè cùng, mẹ đến trường

=> Đó là không gian : Tên con đường dài và hẹp

=> Đó là thời điểm, nơi chốn quen thuộc gần gủi, gắn liền với tuổi thơ của tác giả ở quê hương Đó

là lần đầu tiên được cắp sách tới trường => Đó là

sự lien tưởng giữa hiện tại và quá khứ của bản thân

=> Điều đó chứng tỏ tác giả là người yêu quê hương tha thiết

* Tâm trạng của “Tôi” : Náo nức, mơn man, tưng bừng, rộn rã => Từ láy diễn tả 1 cách cụ thể tâm trạng khi nhớ lại cảm xúc thực của “Tôi” khi ấy

=> góp phần rút gắn thời gian giữa quá khứ và hiện tại

* Các cảm nhận của “Tôi’ trên đường tới trường :

- Cảm nhận về con đường : Quen đi lại lắm lần

=> thấy lạ, cảnh vật đèu thay đổi => dấu hiệu đổi khác trong tình cảm và nhận thức của cậu bé ngày đầu đến trường

- Thay đổi hành vi : Lội qua sông thả diều, đi ra đồng nó đùa => đi học => cậu bế tự thấy mình lớn lên, nhận thức của cậu bé về sự nghiêm túc học hành

- Đoạn văn “Trong… ngọn núi”

- Có chí học ngay từ đàu muốn tự mình đảm nhiệm việc học tập, muốn được chỉnh chạc như bạn bè, không thua kém họ …

=> Yêu học, yêu bạn bè, mái trường quê hương

thả diều như như thường ngày… sơn

nữa” có ý nghĩa gì ?

? Việc học hành gắn liền với sách vở,

bút thước bên mình học trò Điều này

được taá giả nhớ lại bằng đoạn văn

nào ?

? Có thể hiểu gì về nhân vật “Tôi” qua

chi tiết “ghì thật chặt 2 cuốn vở mới

trên tay và muốn thử sức mình tự cầm

bút thước”

? Trong những cảm nhận mới mẽ trên

con đường làng =>trường“Tôi” đã

bộc lộ đức tính gì của mình ?

? Khi nhớ lại ý nghĩ chỉ có người thạo

mới cầm nổi bút thước, tác giả viết “ý

nghĩa… ngọn núi”

Hãy phát hiện và phân tích ý nghĩa

của biện pháp nghệ thuật được sử

dụng trong câu văn trên

G/v Tiểu kết mục 1

Chuyển mục 2

Quan sát phần văn bản tiếp theo cho

biết

? Cảnh trước sân trường làng Mĩ Lí

lưu lại trong tâm trí tác giảcó gì nổi

bật

? Cảnh tượng được nhớ lại có ý nghĩa

gì ?

? Nhân vật “Tôi” đã cảm nhận như thế

nào về ngôi trường Mĩ Lí của mình

trong lần đầu tiên đến trường?

? Em hiểu như thế nào về hình ảnh so

- Kĩ niệm đẹp, cao siêu

- Đề cao sự học của con người

2, Cảm nhận của “Tôi” lúc ở sân trường

- Trường Mĩ Lí : Rất đông người, ngời nào cũng đẹp

=> Phong cảnh không khí đặc biệt của ngày hội khai trường Thể hiện tư tưởng hiếu học của nhân

ta, bộc lộ tình cảm sâu nặng của tác giả đối với mái trường tuổi thơ

- Trường Mĩ Lí : Cao ráo, sạch sẽ hơn các nhà trường trong làng => xinh xắn, oai nghiêm như đình làng… khiến tôi lo sợ vẩn vơ

=> Hình ảnh so sánh : Lớp học => đình làng nơi thờ cúng tế lễ, thiêng liêng, cất giấu những điều

bí ẩn

=> Diễn tả cảm xúc trang nghiêm của tác giả về mái trường, đề cao tri thức của con người trong trường học…

- Hình ảnh so sánh : “Họ như con chim nn đứng bên bờ tổ… e sợ”

=> miêu tả sinh động hình ảnh, tâm trạng các em nhỏ lần đầu tới trường

- Đề cao sức hấp dẫn của nhà trường

- Thể hiện khát vọng bay bổng của tác giả đối với trường học

- Thấy được ngũi bỳt giàu chất thơ, gợi dư vị trữ tỡnh man mỏc của Thanh Tịnh

- Rốn kĩ năng đọc diẽn cảm văn bản hồi ức, biểu cảm, phỏt hiện và phõn tớch tõm trạng nhõn vật “Tụi”, liờn tưởng đến những kĩ niệm tựu trường của bản than

B C huẩn bị : Gv Giỏo ỏn, HS soạn bài

C Thiết kế bài dạy học:

I ổn định tổ chức:

II.Bài mới: Trong cuộc đời mỗi con người, những kĩ niệm thời học trũ thường được lưu

giữ bền lõu trong trớ nhớ Đặc biệt là những kĩ niệm về buổi học đến trường đầu tiờn :

“Ngày đầu tiờn đi học… bờn em” “Tụi đi học” của Thanh Tịnh là một truyện ngắn xuất sắc đó thể hiện một cỏch xỳc động tõm trạng hồi hộp, bỡ ngơ của nhõn vật “Tụi”, chỳ

bộ đựoc mẹ đưa đến trường cào học lớp năm trong ngày tịu trường

III.Các hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò

Hoạt động 1 : Hướng dẫn đọc và tỡm

hiểu chung

? Khi tả những học trũ nhỏ tuổi lần đầu

đến trường, tỏc giả dung hỡnh ảnh so

sỏnh nào ?

? Em hiểu gỡ qua hỡnh ảnh so sỏnh này ?

Nội dung bài học

I Tỡm hiểu chung :

II Đọc hiểu nội dung văn bản

1, Cảm nhận của “Tụi” trờn đường tới trường

2, Cảm nhận của “Tụi” lỳc ở sõn trường

3, Cảm nhận của “Tụi” trong lớp học

- Cảm nhận xa mẹ vỡ tụi bỏt đầu cảm nhận được

sự độc lập của mỡnh khi đi học Bước vào lớp học là thế giới riờng của mỡnh, phải tự làm tất

cả, khụng cú mẹ bờn cạnh như ở nhà

Tuần 1 Tiết 2: Văn Bản

Ngày soạn: 16/08/2013

Ngày dạy: 21/08/2013

Lớp dạy: 8ACD

? Hình ảnh mái trường gắn liền với ông

đốc Em hãy cho biết hình ảnh ông đốc

được nhớ lại qua chi tiết nào ?

? Qua đó cho thấy tác giả nhớ đến ông

? Vì sao trong khi xếp hang đợi vào lớp,

nhân vật “Tôi ” lại cảm thấy “trong thời

thơ ấu tôi chưa lần nào thấy xa mẹ tôi

như lần này” ?

? Những cảm giác của nhân vật tôi nhận

được khi bước vào lớp học là gì ?

? Những cảm giác ấy cho thấy tình cảm

nào của nhân vật “Tôi” đối với lớp học

của mình ?

? Đoạn cuối văn bản có 2 chi tiết

- “Một con chim luôn liệng đến

=> Sự biến đổi tự nhiên của tâm lí vì lần đầu được học ở lớp, trường sạch sẽ, ý thức được gắn bó với bạn bè, mái trường

=> tình cảm trong sang tha thiết

- Chi tiết : Con chim non… bay cao gợi nhớ, gợi tiếc, một chút buồn khi từ giã tuổi thơ Thể hiện sự bắt đầu trong nhận thức và việc học hành của bản than

- Chi tiết : “Những tiếng phấn… vần đọc” => yêu thiên nhiên, yêu tuổi thơ, nhưng yêu cả sự học hành để trưởng thành

* Cách kết thúc tự nhiên, bất ngờ “Tôi đi học” vừa khép lại bài văn và mở ra một thế giới nới, một bầu trời mới, một giai đoạn mới trong cuộc đời đứa trẻ Dòng chữ chậm chạp, chập chững xuất hiện lần đầu trên trang giấy trắng tinh, thơm tho tinh khiết như niềm tự hào hồn nhiên

và trong sang của “Tôi” và của nổi long ta khi hồi nhớ lại buổi thiếu thời => thể hiện chủ đề của truuyện ngắn này

Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết

III Tổng kết :

Câu 1 : Văn bản đã sử dụng các phương thức biểu đạt nào ? trong các phương thức đó, theo em phương thức nào trội lên để làm thành sức tình cảm nhẹ nhàng mà thấm thía của truyện ngắn

H/s thảo luận nhóm

Nổi trội là phương thức biểu cảm Truyện nắgn đạmc hất trữ tình Tôi đi học cho thấy : Đối với mỗi con người những kĩ niệm thời ấu thơ, đặc biệt là buổi tựu trường đầu tiên có sức mạnh ám ảnh và lưu giữ sâu sắc trong kí ức như thế nào

Câu 2 : Nhận xét về đặc sắc nghệ thuật và sức cuốn hút của tác phẩm

- Truyện được bố cục theo dòng hồi tưởng, cảm nghĩ của nhân vật tôi theo trình

tự thời gian của một buổi tịu trường, không có cốt truyện

- Kết hợp hài hoà : Tự sự, miêu tả, biểu cảm

=> Tạo nên chất trữ tình cảu tác phẩm

* Sức cuốn hút của tác phẩm

- Tình huống truyện

- Tình cảm ấm áp, trìu mến của những người lớn đối với các em nhỏ lần đầu tiên đến trường

- Hình ảnh thiên nhiên, ngôi trường, các so sánh giàu sức gợi cảm của tác giả

- Toàn bộ truyện ngắn toát lên chất trữ tình thiết tha

Hoạt động 4 : Hướng dẫn luyện tập

(Giàu cảm xúc với tuổi thơ, mái trường, quê hương)

? Hãy tìm và phân tích các hình ảnh so sánh được nhà văn sử dụng trong trưyện ngắn

H/s làm theo nhóm

- H/s tự tìm các hình ảnh so sánh

- Các so sánh xuất hiện ở các thời điểm khác nhau để diễn tả tâm trạng cảm xúc của nhân vật => Đây là các so sánh giàu hình ảnh, giàu gợi cảm được gắn với cảnh thiên nhiên tươi sang, trữ tình => nhờ đó mà chúng ta cảm nhận cụ thể, rõ ràng cảm giác ý nghĩ của nhân vật tôi => làm cho truyện ngắn them man mác chất trữ tình trong trẻo

Hoạt động 5: Hướng dẫn học ở nhà

Câu 1 : Chất thơ của truyện thể hiện ở những yếu tố nào ?

Câu 2 : Em học tập được gì từ nghệ thuật kể truyện của tác giả ?

Câu 3 : Tình cảm nào được khơi gợi, bồi đắp khi em đọc truyện ngắn

Làm bài tập 1, 2 sgk

Soạn bài “Trong long mẹ”

B Chẩn bị:

C Tổ chức cỏc hoạt động dạy học

1 ổn định tổ chức:

2Kiểm tra bài cũ: em hãy cho biết tính mạch lạc trong van bản?

3.Bài mới: giới thiệu bài

4.Các hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò

Hoạt động 1 : Tỡm hiểu khỏi niệm chủ

đề của văn bản

Đọc thầm văn bản “Tụi đi học” và trả

lời cõu hỏi

? Văn bản miờu tả những việc đang xảy

ra, hay đó xảy ra ?

? Tỏc giả đó nhớ lại những kĩ niệm sõu

sắc nào của thời thơ ấu của mỡnh ?

? Tỏc giả viết văn bản này nhằm mục

đớch gỡ ?

Vậy vấn đề chớnh, đối tượng được tỏc

giả nờu lờn trong văn bản người ta gọi là

chủ đề

? Em hiểu chủ đề của văn bản là gỡ? Hóy

phỏt biểu chủ đề của văn bản “Tụi đi

- Văn bản miờu tả những việc đó xóy ra

- Kỹ niệm sõu sắc trong thời thơ ấu của mỡnh là buổi đầu tiờn đi học

=> Đố tượng mà văn bản biểu đạt

- Nhằm phỏt biểu ý kiến và bộc lộ cảm xỳc của mỡnh về một kỷ niệm thuở thiếu thời => vấn đề chủ yếu là tư tưởng xuyờn suốt trong tỏc phẩm

1, Chủ đề là đối tượng và vấn đề chủ yếu (chớnh) mà văn bản biểu đạt

- Chủ đề văn bản “Tụi đi học” : Là những

kỷ niệm sõu sắc về buổi tịu trường đầu tiờn

+ Đối tượng của văn bản : Cú thể là cú thật, tưởng tượng, người, vấn đề nào đú + Chủ đề của văn bản là ý đũ, ý kiến cảm xỳc của tỏc giả

2, Phõn biệt chủ đề với đại ý :

- Đại ý : í lớn trong một đoạn thơ, 1 tỡnh tiết, 1 đoạn, 1 phần của truyện

Tuần 1 Tiết 3: TLV

Ngày soạn: 16/08/2013

Ngày dạy: 21/08/2013

Lớp dạy: 8ACD

- 4 câu thơ cuối : Đại ý là nỗi buồn cô

đơn của nữ sĩ

* Chủ đề : Tâm trạng buồn, cô đơn của

li khách khi bước tới đèo ngang lúc xế tà

Hoạt động 2 : Hình thành khái niệm

tính thống nhất về chủ đề của văn bản

Chuyển ý : Nếu các câu thơ, đoạn văn,

đoạn thơ, các tình tiết… là xương thịt

cuat tác phẩm thì chủ đề là linh hồn của

bài thơ, của truyện Nếu không nắm được

toàn bộ các chi tiết của văn bản thì khó

hình dung được chủ đề tư tưởng của tác

phẩm Các chi tiết, bộ phận của tác phẩm

lien kết chặt chẽ với nhau tạo thành chủ

đề

? Để tái hiện những kỷ niệm ngày đầu

tiên đi học tác giả đã đặt nhan đề và sử

dụng từ ngư, câu như thế nào ?

? Trong văn bản tưởng đã miêu tả rất rõ

sự thay đổi tâm trạng của nhân vật tôi

trong buổi tịu trường đầu tiên Em hãy

phân tích

H/s thảo luận, g/v tập hợp ý kiến đúng

chiếu lên máy chiếu

? Em hiểu thế nào là tính thống nhất về

chủ đề văn bản ?

? Tính thống nhất này thể hiện ở các

phương diện nào ?

G/v : Việc đặt tên cho văn bản thể hiện

ý đồ bộc lộ chủ đề Đối vơids văn bản

nghệ thuật thì đa dạng hơn, có khi lấy tên

nhân vật chính hoặc hình tưọng trung tâm

* Tâm trạng của nhân vật “tôi”

- Trên đường đi học : + Con đường : Quen đi lại => thấy lạ

=> thay đổi + Hành vi : Lội sông, thả diều… =>

đi học => có sự thay đổi

- Trên sân trường : + Cảm nhận về ngôi trường cao sạch, đẹp hơn… lo sợ vẩn vớ

+ Cảm giác bở ngở, lung túng khi xếp hàng vào lớp

- Trong lớp học :

1, Tính thống nhất về chủ đề của văn bản là sự chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định không xa rời hay lạc lạc sang chủ đề khác

2, Tính thống nhất về chủ đề của văn bản thể hiện ở phương diện

* Hình thức : Biểu hiện ở nhan đề của văn bản

VD : Lão Hạc, Rằm tháng giêng, hoặc

cụm từ để bộc lộ chủ đề

VD : “Những trò lố…”

=> Khi tìm chủ đề của văn bản, nên xác

định, cách thức, ý nghĩa của nhan đề …

Hoạt động 3 : Hướng dẫn luyện tập

b, Chủ đề : Vẽ đẹp và ý nghĩa của rừng cọ quê tôi

c, Chủ đề được thể hiện trong toàn văn bản : Qua nhan đề và các ý cảu văn bản đều có sự liên kết, miêu tả hình dáng sự gắn bó của cây cọ với tuổi thơ tác giả, tác dụng của cây cọ

* Chủ đề :

- Vẻ đẹp rừng cọ là vẻ đẹp của vùng sông Thao

- Tình yêu mến quê nhà của người sông Thao

d, Các từ ngữ được lặp lại nhiều lần : Rừng cọ, lá cọ, các ý lớn trong phần thân bài

- Miêu tả hình dáng cây cọ

- Nêu lên sự gắn bó mật thiết giữa cây cọ với nhân vật tôi

- Các công dụng của cây cọ đối với cuộc sống Bài tập 2 : H/s trao đổi theo nhóm

Nên bỏ ý b, d vì lạc đề

Bài tập 3 : H/s thảo luận nhóm

Nên bỏ câu c, h, viết lại câu b : Con đường quen này bổng này dường như bổng trở nên mới lạ

Hoạt động 4 : Hướng dẫn học ở nhà

Bài tập :

+ Hãy phân tích tính thống nhất của chủ đề trong văn bản “Cuộc chia tay của con búp bê” Hãy nêu chủ đề của văn bản ấy

+ Cho chủ đề : Tình cảm gắn bó của tuổi thơ đối với dòng sông quê

Hãy viết một văn bản biểu cảm ngắn theo chủ đề trên Cần thể hiện tính thống nhất của chủ đề trong toàn văn bản

- Vẽ sơ đồ về tính thống nhất trong văn bản

đượm chất trữ tỡnh chõn thành và truyền cảm của tỏc giả.

- Rốn kỹ năng phõn tớch nhõn vật, khỏi quỏt đặc đeimr tớnh chất qua lời núi, nột mặt, tõm trạng Phõn tớch cỏch kể truyện phối hợp nhuần nhuyễn với tả tõm trạng, cảm xỳc bằng lời văn thống thiết

- Hiểu khỏi niệm thể loại tự truyện hồi kớ

B Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ

? Văn bản “Tụi đi học” được viết theo thể loại nào ? Đó dung phương thức biểu đạt nào ?

? Phõn tớch 3 hỡnh ảnh so sỏnh hay nhất trong bài

Hoạt động 2 : Giới thiệu bài

G/v cho h/s xem ảnh của nhà văn Nguyờn Hồng và giới thiệu

Nguyờn Hồng là một trong những nhà văn cú một thời thơ ấu thật cay đắng, khốn khổ Những kỷ niệm ấy đó đựoc nhà văn viết lại với“rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại” trong tập tiểu thuyết tự thuật “Những ngày thơ ấu” Kỷ niệm về người mẹ đỏng thương qua cuộc trũ chuyện với bà cụ cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong những truyện cảm động nhất

Hoạt động của thầy và trò

Hoạt động 3 : Hướng dẫn tỡm hiểu

chung

? Trỡnh bày hiểu biết của em về tỏc giả

Nguyờn Hồng

- Văn xuụi của ụng giàu chất trữ tỡnh tập

trung ca ngợi những người con nghốo

khổ với sự đồng cảm và yờu thương sõu

sắc

Chương nào cũng chứa đầy kỷ niệm tuổi

Nội dung bài học

- Thời thơ ấu trải qua nhiều đắng cay dó trở thành nguồn cảm hứng cho cuốn tiểu thuyết - hồi kớ - tự truyện cảm động

2 Tỏc phẩm: “Những ngày thơ ấu”

thơ và đầy nước mắt…

- GV hướng dẫn HS đọc chậm rãi, diễn

cảm theo vai

- Xem chú thích SGK G/v kiểm tra

việc giải nghĩa, nhớ từ khó của h/s

? Văn bản được viết theo thể loại nào ?

? Tác giả đã sử dụng phương thức biểu

đạt nào ?

? Nhân vật chính là ai ? Quan hệ giữa

nhân vật chính và tác giả cần được hiểu

như thế nào?

? Văn bản gồm mấy sự việc chính

? Đoạn trích được chia làm mấy phần?

Nội dung từng phần

? Chủ đề của đoạn trích là gì?

Hoạt động 4 : Tìm hiểu chi tiết văn

bản

? Cảnh ngộ của bé Hồng được giải thích

qua câu văn nào?

Trong cuộc đối thoại, tâm địa của người

cô hiện ra rất rõ nét qua lời nói, cử chỉ,

thái độ của bà Em hãy lần lượt liệt kê

4, Bố cục :

Phần 1 : Từ đầu… người ta hỏi đến chứ

=> Cuộc đối thoại giữa người cô cay đọc

và chú bé Hồng, ý nghĩ cảm xúc của chú

về người mẹ bất hạnhPhần 2 : Đoạn còn lại

=> Cuộc gặp lại bất ngờ với người mẹ và tình yêu mãnh liệt của chú bé Hồng với người mẹ bất hạnh

6, Chủ đề : Tình cảnh đáng thương, nổi đau tư tưởng của nhân vật chú bé Hồng

và tình yêu thương mãnh liệt của chú đối với người mẹ bất hạnh

III Tìm hiểu chi tiết văn bản

1, Tâm đại đọc ác của nhân vật người cô

a, Hoàn cảnh thương tâm của chú bé Hồng

- “Tôi bỏ cái khăn tang… băng đen” =>

mồ côi cha, mẹ do nghèo túng phải tha phương cầu thực Hai an hem Hồng phải sống nhờ bà cô ruột, không đựoc thương yêu còn bị hắt hủi

=> Cô đọc, đau khổ, luôn khao khát tình thương người mẹ

b, Tâm địa đọc ác của người cô

- Cử chỉ cười hỏi : Mày… mày không?

=> tỏ vẻ quan tâm, nhưng vốn nhạy cảm nặng long yêu thương mẹ bé Hồng đã nhận ra ý nghĩ cay độc trong giọng nói và nét mặt khi cười rất kịch của cô

- Cười “rất kịch” : Bộc lộ sự giả dối, ẩn

Vì sao bà cô lại có thái độ và cách cư sử

như thế?

? Sau lời từ chối của bé Hồng bà cô lại

hỏi gì? Nét mặt, thái đọ thay đổi ra sao?

Điều đó thể hiện gì?

G/v bình : Bà cô muốn kéo đứa cháu

đáng thương vào một trò chơi độc ác dã

man tính sẵn Dù đứa cháu khóc mà vẫn

tấn công Cái cử chỉ liền vỗ vai… mới

giã dối, độc ác làm sao “Mày…” đã bộc

lộ rõ sự ác ý, châm chọc nhục mạ -

không gì cay đắng bằng vết thương long

bị người khác (chính cô mình) cứ săm

soi hành hạ “Em bé” ngân dài ra thật

ngọt càng thấy sự ác ý, cay nghiệt, độc

địa, nhục mạ đứa bé, xoáy vào nổi đau,

khổ tâm của nó

? Điều đó đã làm rõ bản chất gì của cô?

? Đối lập với tâm trạng của người cô,

tâm trạng người cháu ở đây ra sao?

G/v : Tình cảnh túng quẫn, đói rách của

người mẹ chú bé được người cô miêu tả

một cách tỉ mĩ với vẻ thích thú rõ rệt

Cử chỉ vỗ vai, nhìn vào mặt cháu đổi

giọng ngiêm nghị của cô thực sự là thay

đổi đấu pháp tấn công Khi đứa cháu tức

tưởi, phẫn uất bà ta mới tỏ giọng ngậm

ngùi sót thương đã mất Đến đây sự giả

dối của người cô đã phơi bày toàn bộ

? Qua sự phân tích trên em có nhận xét

gì về nhân vật người cô?

? Tác giả đã xây dựng người cô với tính

cách như vậy trong văn bản có ý nghĩa

gì?

Càng nhận ra sự thâm độc của người

cô, bé Hồng càng đau đớn uất hận, càng

trào lên cảm xúc yêu thương mãnh liệt

đối với người mẹ bất hạnh của mình

=>ngời cô vẫn tiếp tục đóng kịch, giả dối, đọc ác

- Dù cháu cúi đầu im lặng, khoé mắt cay cay => vỗ vai cười nói rằng : “Mày dại quá… em bé chứ” => bộc lộ sự ác ý => châm chọc, nhục mạ, độc địa… đứa bé tự trọng, ngây thơ bằng cách xoáy vào nổi khổ tâm của nó

- Khi bé Hồng nức nở… rồi “cười dài trong tiếng khóc thì bà cô vẫn tươi cười

kể chuyện bà chị dâu mình…”

=> Sự lành lung vô cảm sắc lạnh đến ghê rợn người của người cô, đối lập với tâm trạng đau đớn, xót xa như bị gai cào, muối sát của đứa cháu

=> Người cô là người đàn bà kạnh lùng, độc ác, thâm hiểm Đó là một hình ảnh mang ý nghĩa tố cáo người sống tàn nhẫn, khô héo cả tình máu mũ ruột rà trong xã hội thực dân nữa phong kiến lúc bấy giừo (sản phẩm của những định kiến đối với phụ nữ xã hội lúc bấy giờ)

cụ - người đúng vai trũ đạo diễn - diễn

viờn cú hạnh, hoàn toàn chủ động, diễn

biến tõm trạng bộ Hồng thật tự nhiờn

hợp lý, hợp tỡnh

2, Tỡnh yờu thương mónh liệt của bộ

Hồng đối với người mẹ bất hạnh

Hoạt động 5 : Hướng dẫn học ở nhà

1, Soạn tiếp phần 2 tỡnh thường của bộ Hồng đối với mẹ?

2 Tỏc giả đó sử dụng nghệ thuật gỡ ở đõy? Cho biết nội dung văn bản?

đượm chất trữ tỡnh chõn thành và truyền cảm của tỏc giả

- Rốn kỹ năng phõn tớch nhõn vật, khỏi quỏt đặc đeimr tớnh chất qua lời núi, nột mặt, tõm trạng Phõn tớch cỏch kể truyện phối hợp nhuần nhuyễn với tả tõm trạng, cảm xỳc bằng lời văn thống thiết

- Hiểu khỏi niệm thể loại tự truyện hồi kớ

B Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ

? Văn bản “Tụi đi học” được viết theo thể loại nào ? Đó dung phương thức biểu đạt nào ?

? Phõn tớch 3 hỡnh ảnh so sỏnh hay nhất trong bài

Hoạt động 2 : Giới thiệu bài

G/v cho h/s xem ảnh của nhà văn Nguyờn Hồng và giới thiệu

Nguyờn Hồng là một trong những nhà văn cú một thời thơ ấu thật cay đắng, khốn khổ Những kỷ niệm ấy đó đựoc nhà văn viết lại với“rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại” trong tập tiểu thuyết tự thuật “Những ngày thơ ấu” Kỷ niệm về người mẹ đỏng thương qua cuộc trũ chuyện với bà cụ cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong những truyện cảm động nhất

Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học

Tuần 1 Tiết 5: Văn Bản

Ngày soạn: 18/08/2013

Ngày dạy: 23/08/2013

Lớp dạy: 8ACD

Hoạt động 5 : Tìm hiểu chi tiết văn

bản

? Vậy khi nghe những lời nói giã dối,

thâm độc xúc phạm đối với mẹ chú, bé

Hồng đã có những phản ứng tâm lý gì?

Tiếng gọi thoảng thốt, bối dối “Mẹ ơi !

Của bé Hồng và giả thiết đặt ra” Nếu

người mẹ quay mặt ấy là người khác…

sa mạc? Cho em biết gì về tâm trạng của

bé Hồng hiệu quả nghẹ thuật của phép

Hồng khi bất ngờ gặp mẹ đwocj thể hiện

như thế nào? Hãy phân tích

G/v bình : Đoạn văn tả cảnh bé Hồng

gặp mẹ trên đường, được mẹ xốc nách

lên xe và hạnh phúc nằm trong long mẹ,

quên hết những tủi hận, ưu phiền, thoả

nỗi mong nhớ bấy lâu là một đoạn

III Tìm hiểu chi tiết văn bản

2, Tình yêu thương mãnh liệt của bé Hồng đối với người mẹ bất hạnh

a, Trong cuộc đối thoại với người cô

- Nhắc đến mẹ => trí óc : sống dậy hình ảnh mẹ với vẻ rầu rầu, hiền từ

- Từ : Cúi đầu không đáp => cười đáp =>

sự thong minh, nhạy cảm, long tin yêu mẹ… không muốn những sắp tâm tanh bẩn sâm phạm đến

- Đến : Lòng thất bại, khoé mắt cay cay

=> ròng ròng => chan hoà đầm đìa => cười dài trong tiếng khóc => thể hiện sự kìm nén, nổi đau xót tức tưởi đang dâng lên trong long

- Cuối cùng khi nghe cô tươi cười kể tình cảm tội nghiệp của mẹ mình “Cô tôi chưa rứt lời, cổ họng tôi nghẹn ứ… mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì vụn mới thôi”

=> Chi tiết đầy ấn tượng, với các hình ảnh động từ mạnh

= Bộc lộ tâm trạng đau đớn, uất ức cực điểm, lòng căm tức tột cùng của bé Hồng

b, Cảm giác sung sướng cực điểm khi ở trong lòng mẹ

- Tiếng gọi cuống quýt, mừng tủi, xót xa đau đớn, hi vọng => thể hiện sự khát khao tình mẹ, gặp mẹ đang cháy sôi trong tâm hồn non nớt của đứa trẻ mồ côi Cái

so sánh, giả thiết tác giả đặt ra diễn tả xúc động của bé Hồng ở đây là một sự so sánh độc đáo, rất hay phù hợp với tâm trạng thất vọng cùng cực bằng tuyệt vọng

Hy vọng tột cùng, cảm giác gần với cái chết => phong cách văn chương,cái sâu sắc, cái nồng nhiệt riêng của Nguyên Hồng

- Hành động : Chạy đuổi theo chiếc xe

- Cử chỉ : Vội vã, bối dối, lập cập

- Hành động : Khóc oà => dỗi hờn, mà hạnh phúc, tức tưởi, mà mãn nguyện

truyện đậm chất trữ tình một bài ca tuyệt

vời về tình mẹ con vừa gần gũi, vừa

thiêng liêng Những hành động vội vã,

cuống cuồng đuổi theo xe mẹ, thở hồng

hộc, ríu cả chân, oà khóc nức nở… nhịp

văn gấp, vui mừng, hờn tủi mà rất trẻ

con nũng nịu, nhỏ bé trước tình mẹ bao

la

? Cảm giác của bé Hồng khi ở trong

long mẹ được miêu tả như thế nào? Hãy

thử bình chi tiết này?

Qua đoạn trích này em cảm nhận được

gì về nhân vật bé Hồng?

Hoạt động 5 : Hướng dẫn tổng kết

? Qua văn bản em hiểu hồi kí là gì?

? Nội dung văn bản mà tác giả muốn gửi

gắm đến chúng ta qua văn bản là gì?

* Cảm giác : Sung sướng vô bờ , miên man được nằm trong lòng mẹ: Giây phút rạo rực, ấm áp, êm dịu vô cùng, không mảy may nghĩ ngợi gì… được cảm nhận bằng tất cả các giác quan, đặc biệt là khứu giác => diễn tả bằng cảm hứng đặc biệt say mê, cùng những sung động tinh

tế Đoạn văn đã tạo ra một không gian của ánh sang, máu sắc, của hương thơm vừa

lạ lung, vừa gần gũi, nó là một hình ảnh một thế giới đang bừng nở, hồi sinh, một thế giới dịu dàng kỉ niệm và ăm ắp tình mẫu tử Bé Hồng bồng bềnh trôi trong cảm giác vui sướng, rạo rực, không mảy may nghĩ ngợi… những tủi cực vừa qua

bị chìm đi giữa dòng cảm xúc miên man

ấy => Đoạn cuối là bài ca chân thành về long yêu kính mẹ, niềm sung sướng tự hào khi gặp lại mẹ và là bài ca cảm động

về tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệy

* Bé Hồng : Rất đáng thương, đáng yêu, trong đau khổ vẫn dành cho người mẹ một cách đằm thắm trọn vẹn, là chú bé giàu tình cảm, giàu tự trọng

III Tổng kết :

Ghi nhớ sgk

1, Hồi kí : Là một thể của kí, ở đó người viết kể lại những chuyện những điều chính mình đã trãi qua, chứng kiến

2, Nội dung :

- Nổi đau xót, tủi cực của bé Hồng trong

sự hắt hủi của họ hàng bên nội (ngời cô)

- Niềm hạnh phúc sung sướng của bé Hồng khi được sống “trong lòng mẹ” đó

là lòng kính yêu mẹ, long tự hào sung sướng, tình mẫu tử bất diệt

3, Nghệ thuật :

- Khối hợp phương thức miêu tả, tự sự,

? Đặc sắc nghệ thuật của “trong lũng

mẹ” là gỡ?

biểu cảm

- Cỏc hỡnh ảnh, so sỏnh thể hiện tõm trạng, gõy ấn tượng gợi cảm

- Lời văn : Mượt mà, mơn man, dào dạt

Hoạt động 6 : Hướng dẫn học ở nhà

1, Làm bài tập số 3, 5 sgk

2, ? Vỡ sao xếp “Tụi đi học” và “trong lũng mẹ” là hồi kớ - tự truyện (Tỏc giả kể lại thời ấu thơ của mỡnh một cỏch chõn thực)

? Vỡ sao núi, “Trong lũng mẹ” mang đạm yếu tố trữ tỡnh

3, Soạn bài: Tức nước vỡ bờ- Dựa vào cõu hỏi SGK?

-Trường từ vựng

A Mục tiờu cần đạt

- Nắm được khỏi niệm trường từ vựng, biết xỏc lập trường từ vựng đơn gión

- Nắm được mối quan hệ ngữ nghĩa giữa từ vựng với cỏc hỡnh tượng đồng nghĩa, trỏi nghió, cỏc thủ phỏp ẩn dụ, hoỏn dụ, nhõn hoỏ

- Rốn kỹ năng lập trường từ vựng trong núi và viết

B Tổ chức cỏc hoạt động dạy - học trờn lớp

* Kiểm tra bài cũ:

Thế nào là từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp? Cho vớ dụ

* Bài mới

Hoạt động của thầy và trò

Hoạt động 1 : Hỡnh thành khỏi niệm

Hoạt động của h/s

(Dưới sự hướng dẫn của g/v)

- G/v chộp đoạn văn trong sgk vào

bảng phụ, chỳ ý từ gạch chõn

? Cỏc từ in đạm dung để chỉ đối tượng

là người, động vật, hay sự vật Vỡ sao?

Nội dung bài học

? Nét chung của nghĩa của nhóm từ

? Do hiện tượng nhiều nghiã, một từ có

thể thuộc nhiều trường từ vựng khác

nhau không ? Cho ví dụ

? Tác dụng của chuyển trưòng từ vựng

trong thơ văn và trong cuộc sống hàng

- Hoạt động của mắt : Ngó, liếc, trông…

- Đặc điểm của mắt : Lờ đờ, toét, mù

=> Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau

Ví dụ từ bgọt thuộc :

- Trường mùi vị : chát, thơm

- Trường âm thanh : the thé, êm dịu

- Trường thời tiết : hanh ẩm…

=> Tác dụng của cách chuyển từ vựng trong thơ văn làm tăng sức gợi cảm

VD : Trường từ vựng về người chuyển sang trường từ vựng về động vật

- Suy nghĩ của con người : Tưởng, ngỡ, nghĩ…

- Hành động của người : Mừng, vui, đón…

- Xưng hô của người : Cô, cậu, tớ

Phân biệt trường từ vựng và cấp độ khái

quát của từ ngữ

a, Trường từ vựng là tập hợp những từ có

? Trường từ vựng và cấp đọ khái quát

của nghĩa từ ngữ khác nhau ở điểm nào

từ phải có cùng từ loại

Bàn (nghĩa rộng) : Bàn gỗ (hẹp) => DT

- Nắm được khái niệm trường từ vựng, biết xác lập trường từ vựng đơn giãn

- Nắm được mối quan hệ ngữ nghĩa giữa từ vựng với các hình tượng đồng nghĩa, trái nghiã, các thủ pháp ẩn dụ, hoán dụ, nhân hoá

- Rèn kỹ năng lập trường từ vựng trong nói và viết

B Tổ chức các hoạt động dạy - học trên lớp

* Kiểm tra bài cũ: thế nào là trường từ vựng? tìm trường từ vựng cho các từ sau mắt, chân đầu?

Hoạt động 4 : Hướng dẫn luyện tập

Bài 3 : Các từ in đậm thuộc từ vựng “thái độ”

Bài 4 : Khứu giác : mũi, thơm, điếc, thính

Tuần 1 Tiết 7: TV

Ngày soạn: 22/08/2013

Ngày dạy: 28/08/2013

Lớp dạy: 8ACD

Thớnh giỏc : tai, nghe, điếc, rừ, thớnh

Bài 5 :

* Từ lưới :

- Trường dụng cụ đỏnh bắt thuy sản : lưới, nơm…

- Trường đồ dung cho bộ đội : Lưới, vừng, tăng, bạt

- Trường hoạt động săn bắt : Lưới, bẫy, bắn…

- Trường chiến thuật quõn sự : phũng ngự, phũng thủ, phản cụng, tấn cụng

- Trường chiến thuật thể thao :

- Trường chiến thuật hành động :

Bài tõp 6 : Những từ in đậm chuyển từ trường quõn sự sang trường ngụn ngữBài tập 7 : G/v chuẩn bị sẵn 2 cõu văn mẫu

Cấp độ khỏi quỏt của nghĩa từ ngữ(HDĐT)

III Các hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò

Hoạt động 1 : ễn tập từ đồng nghĩa,

Nội dung bài học

Kết quả của cỏc hoạt động của trũ (Nội dung

bài học)

- Từ đồng nghĩa : Mõy bay _ tàu bay_ phi cơ

- Từ trỏi nghĩa : Sống chết; núng - lạnh; tốt - xấu

 Cỏc từ cú mối quan hệ bỡnh đẳng về ngữ nghĩa

G/v : Hôm nay chúng ta học bài

“Cấp đọ khái quát của nghĩa từ ngữ”

Nghĩa của từ có tính chất khái quát

nhưng trong một ngôn ngữ, phạm vi

khái quát nghĩa của từ không giống

nhau

Hoạt động 2 : Hình thành từ nghĩa

rông, từ nghĩa hẹp

* G/v phóng to sơ đồ trong sgk vào

bảng phụ, treo lên bảng và hỏi

? Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn

hay hẹp hơn của các từ thú, chim,

cá…? Tại sao ?

? Nghĩa của từ “thú” rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của các từ voi, hưu…? Của

“chim” rộng hơn hay hẹp hơn “tu hú,

sáo…” ? Tại sao ? Của “cá” rộng hơn

hay hẹp hơn cá rô, cá thu…? Tại sao ?

? Nghĩa các từ thú chim, cá rộng hơn

nghĩa cảu các từ nào, đồng thời hẹp

hơn nghĩa của từ nào ?

* Bây giờ cô có các từ : cây, cỏ, hoa

? Một từ ngữ vừa có nghĩa rộng, vừa

có nghĩa hẹp được không ? Vì sao ?

I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp

* Nghĩa từ : Động vật > thú, chim, cá

=> Vì phạm vi ngữ nghĩa của từ “động vật” bao hàm nghĩa của 3 từ thú, chim, cá

* Nghĩa từ thú, chim, cá > voi, hưu, tu hú, sáo,

cá rô, cá thu

Nghĩa từ : Động vật > thú, chim, cá > voi, hưu, tu hú, sáo, cá rô, cá thu

Thực vật > cây, hoa, cỏ > cây cam, cây lim, cây dừa, cỏ gấu, cỏ gà, cỏ mật, hoa cúc, hoa lan, hoa hụê…

1, Từ ngữ nghĩa rộng là phạm vi nghĩa của từ ngữ đó, bao hàm phạm vi của một số từ ngữ khác

2, Từ ngữ có nghĩa hẹp : phạm vi nghĩa của từ ngữ đó được bao hàm trong phạm vi ngiã của

từ ngữ khác

3, Một từ vừa có nghĩa rộng vừa có nghĩa hẹp

=> tính chất hẹp, rộng của từ ngữ chỉ là tương đối

Hoạt động 3 : Hướng dẫn luyện tập

Bài tập 1 : G/v hướng dẫn h/s tự làm

Bài tập 2 : Các từ là : chất đốt, nghệ thuật, thức ăn, nhìn, đánh

Bài tập 3 :

a, Từ xe cộ : Xe đạp, xe máy, xe hơi

b, Kim loại : Sắt, đồng, nhôm

c, Họ hang : Họ nội, họ ngoại, chú, bác, cô, dì

d, Hoa quả : Chanh, cam, chuối…

e, Mang : Xách, khiêng, gánhBài tập 4:

a, Thuốc lào

b, Thủ quỹ

c, Bút điện

d, Hoa taiBài tập 5 :

- Nắm được bố cục văn bản, đặc biệt là cách sắp xếp trong phần thân bài

- Biết xây dựng bố cục mạch lạc, phù hợp với đối tượng và đối tượng và nhận thức cần đọc

- Rèn luyện kỹ năng xây dựng bố cục văn bản nói, viết

B Tổ chức các hoạt động dạy học :

Hoạt động của h/s và GV

Hoạt động 1 : Ôn tập kiến thức lớp 6,

* Văn bản : “Người thầy…trong”

? Văn bản trên có thể chia làm mấy

- Từ đầu… danh lợi

=> Mở bài : giải thích ông Chu Văn An => nêu ra chủ đề

- Tiếp theo… vào thăm

=> Thân bài : Công lao, uy tín, tính cách của ông? => Trình bày nội dung chủ yếu làm rõ chủ định

H/s thảo luận, phát biểu, nhận xét

G/v tập hợp ý kiến đúng chiếu lên máy

Nhóm 3, Nhóm 4

* Văn bản “Trong long mẹ”

? Chỉ ra diễn biến của tâm trạng bé

Hồng ở phần thân bài

Đại diện các nhóm trả lời, và nhận xét

G/v đưa ra kết luận lên máy chiếu

? Qua việc tìm hiểu các câu hỏi trên em

hãy cho biết :

? Việc sắp xếp tổ chức nội dung ở phần

thân bài tuỳ thuộc vào những yếu tố

nhưng luôn gắn bó chặt chẽ với nhau

- Các phần đều tập trung làm rõ chủ đề của văn bản “Người thầy đạo cao đức trọng”

* Ghi nhớ : sgk (1, 2)

II Cách bố trí, sắp xếp nội dung phần

thân bài cảu văn bản

* Cách sắp xếp nội dung phần thân bài

- Sắp xếp theo thứ tự hồi tưởng những kỷ niệm về buổi tịu trường đầu tiên của tác giả

- Cmả xúc được sắp xếp theo thứ tự thời gian – không gian : Trên đường tới trường => khi vào lớp học, theo sự liên tưởng, so sánh, đối chiếu những suy nghĩ và hồi ức và hiện tại

* Diễn biến tâm trạng bé Hồng trong đoạn trích “Trong lòng mẹ”

- Tình thương mẹ và thái độ căm ghét cực độ những cổ tục đã đày đoạ mẹ mình của bé Hồng khi nghe bà cô cố tình bịa truyện nói xấu mẹ em

- Niềm vui sướng cực độ của bé Hồng khi được ở trong lòng mẹ

* Trình tự miêu tả :

- Không gian (tả cảnh)

- Chỉnh thể - bộ phận (tả người, con vật)

- Tình cảm - cảm xúc (tả người)

* Hai nhóm tả sự việc về Chu Văn An

- Chu Văn An là người tài cao

- Chu Văn An là người đạo đức, được học trò kính trọng

c, Hai luận cứ được sắp xếp theo tầm quan trọng của chúng đối với luận điểm cần chứng minh

Bố cục của văn bản

A Mục tiêu cần đạt :

- Nắm được bố cục văn bản, đặc biệt là cách sắp xếp trong phần thân bài

- Biết xây dựng bố cục mạch lạc, phù hợp với đối tượng và đối tượng và nhận thức cần đọc

- Rèn luyện kỹ năng xây dựng bố cục văn bản nói, viết

- Rèn luyện kỹ năng luyện tập, viết văn bản theo bố cục

B Tổ chức các hoạt động dạy học :

Hoạt động của h/s và GV

- GV hướng dẫn HS nhắc lại khái niệm

Hoạt động 3 : Hướng dẫn luyện tập

BT2.Phân tích biễn tâm trạng của cậu bé

Hồng ở đoạn trích “Trong lòng mẹ”

- gợi ý: Tình thương yêu mẹ và thái độ căm ghét cực độ những cỗ tục đã đày đoạ mẹ mình của cậu bé khi nghe bà cô cố tình bịa chuyện nói xấu mẹ

BT3:

Gợi ý: - khi tả phong cảnh: - sắp xếp công

việc theo không gian, Khi tả con người, vật- sắp xếp theo chỉnh thể, bộ phận, tình cảm và cảm xúc

BT4: Chỉ ra hai nhóm sự việc Chu Văn An:

Tuần 3 Tiết 9: TLV

Ngày soạn: 26/08/2013

Ngày dạy: 3/9/2013

Lớp dạy: 8ACD

- Người đạo đức, học trũ theo và kớnh trọng.BT5:Quy tắc sắp xếp tổ chức nội dung phần thõn bài.

Thấy được những nột đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tỏc giả

B Tổ chức cỏc hoạt động dạy học

1 Kiểm tra bài cũ

? Qua đoạn trớch “Trong long mẹ” của Nguyờn Hồng, em hóy nờu cảm nhận của

em ?

2Giới thiệu bài

Nguyờn Hồng, Ngụ Tất Tố, Nam Cao là những cõy bỳt xuất sắc của nền văn học hiện thực phong phỳ ở nước ta giai đoạn 30 – 45 Những tỏc phẩm của họ đều lấy đề tài

về con người và cuộc sống xó hội đương thời, đi sõu vào miờu tả số phận cực khổ của những con người bị vựi dập và đều chan chứa tư tưởng nhõn đạo Hụm trước cỏc em đó được học về Nguyờn Hồng, hụm nay cụ sẽ giới thiệu cho cỏc em về tỏc giả Ngụ Tất Tố với tỏc phẩm “Tắt đốn” và đoạn trớch “Tức nước vở bờ”

*Các hoạt động dạy học Hoạt động của h/s

(Dưới sự hướng dẫn của g/v)

Hoạt động 1 : Hướng dẫn tỡm hiểu

chung

? Hóy giới thiệu vài nột về Ngụ Tất Tố

và đoạn trớch “Tức nước vở bờ”

H/s phỏt biểu G/v chốt lại ý cơ bản

(Chiếu lờn mỏy)

Kết quả cần đạt (Nội dung bài học)

- Là nhà văn của nụng dõn, chuyờn viết về nụng thụn và phụ nữ

? Từ đó xác định nhân vật trung tâm

của đoạn trích là ai?

? Theo em hình ảnh chị Dậu được khắc

hoạ rõ nét nhất ở sự việc nào?

Hoạt động 2 : Hướng dẫn phân tích

văn bản

Theo dõi phần tóm tắt cốt truyện và nội

dung đoạn trích cho biết :

của nông thôn Việt Nam trước cách mạng, đồng thời là bản án đanh thép đối với xã hội phong kiến thực dân tàn bạo ăn thịt người Bên cạnh đó taá phẩm còn có giá trị nhân đạo với việc xây dựng thành công nhân vật chị Dậu - một hình tượng chân thực đẹp đẽ về người phụ nữ nông thôn với những phẩm chất tốt đẹp Cần cù, tần tảo, giàu long thương người, dũng cảm chống lại bọn cường hào áp bức

* “Tức nước vở bờ” : Chương 18, của tác phẩm => được đánh giá là một trong những đoạn trích tiêu biểu cho chủ đề của tác phẩm

2, Đọc :

3, Từ khó :

- Sưu còn gọi là thuế thân-thuế đinh

=> Là thuế nộp bằng tiền, đánh vào thân thể, mạng sống của người đàn ông từ 18 tuổi trở lên hang năm phải nộp cho nhà nước phong kiến thực dân Sưu là một hình thức thuế vô

lý, vô nhân đạo nhất trong xã hội Việt Nam thời Pháp thuộc vì nó coi con người như xúc vật, hang hoá Bởi vậy ngay sau cách mạng tháng 8 thành công Bác Hồ đã kí xác lệnh xoá

bỏ vĩnh viễn thuế thân

4, Bố cục : 2 phần

- Từ đầu… ngon miệng hay không?

=> Cảnh buổi sáng ở nhà chị Dậu

- Đoạn còn lại => Cuộc đối mặt với bọn cai lệ

- người nhà Lý trưởng và chị Dậu vùng lên cự lại

* Thâu tóm được :

- Các phần nội dung lien quan trong văn bản : Chị Dậu bị áp bức, cùng quẫn, buộc phải phản ứng chống lại cai lệ và người nhà Lý trưởng

- Thể hiện đúng tư tưởng của văn bản : Có áp bức có đấu tranh

* Nhân vật trung tâm : Chị Dậu

=> Phần 2 : Khi đương đầu nhà cai lệ và người nhà Lý trưởng

II Tìm hiểu chi tiết:

1 Cảnh gia đình chị Dậu vào buổi sáng

- Hoàn cảnh : + Sưu thuết căng thẳng => chưa có tiền nộp

? Chị Dậu chăm sóc anh Dậu trong

hoàn cảnh nào?

? Hoàn cảnh này cho thấy chị Dậu đang

ở tình thế nào?

? Chị Dậu chăm sóc anh Dậu ra sao?

? Hãy hình dung về chị Dậu từ những

lời nói đó?

? Từ hoàn cảnh nhà chị Dậu

(Chỉ có bát gạo hàng xóm cho để chăm

sóc anh Dậu bị ốm yếu, bị hành hạ giữa

vụ sưu thuế) gợi cho em suy nghĩ gì về

tình cảnh của người nhân dân nghèo

trong xã hội cũ và phẩm chất tốt đẹp

của họ?

- Khi kể về sự việc chị Dậu chăm sóc

chồng giữa vị sưu thuế, tác giả đã dung

biện pháp tương phản

? Em hãy chỉ ra phép tương phản này?

? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ

thuật đó?

G/v chuyển ý :

Cảnh buổi sang ở nhà chị Dậu được coi

như thế “tức nước đàu tiên” được tác

giả xây dựng và dồn tụ Qua đó đã thấy

chị Dậu yêu thương, lo lắng cho chồng

mình như thế nào? Chính tình thương

yêu này sẽ quuyết định phần lớn thái độ

và hành động của chị ở đoạn tiếp theo

+ Bán con + khoai + chó => cứu chồng + Chồng ốm thập tử nhất sinh => nguy cơ bị bắt

+ Hàng xóm cho gạo để nấu cháo

=> Tình thế nguy cấp, tìm mọi cách để bảo vệ chồng

- Cử chỉ : + Múc cháo la liệt => quạt cho nguội + Rón rén : “Thầy em…xót ruột”

+ Chờ xem chồng ăn có ngon không?

=> Là phụ nữ đảm đang, hết long thương chồng con, dịu dàng, tình cảm

- Cực kì nghèo khổ, cuộc sống không có lối thoát, giàu tình cảm, sức chịu đựng dẻo dai

* Nghệ thuật tương phản

- Hình ảnh tần tảo, dịu hiền, tình cảm gia đình làng xóm ân cần, ấm ấp đối lập không khí căng thẳng đe doạ của tiếng trống, tù và, thúc thuế ở đầu làng

=> Nổi bậyt tình cảnh khốn quẫn của người nhân dân nghèo dưới ách áp bức bóc lột của chế độ phong kiến tàn nhẫn, phong cách tôt đẹp của chị Dậu

Thấy được những nột đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tỏc giả

B Tổ chức cỏc hoạt động dạy học

1 Kiểm tra bài cũ

? Qua đoạn trớch “Trong long mẹ” của Nguyờn Hồng, em hóy nờu cảm nhận của

em ?

2Giới thiệu bài

Nguyờn Hồng, Ngụ Tất Tố, Nam Cao là những cõy bỳt xuất sắc của nền văn học hiện thực phong phỳ ở nước ta giai đoạn 30 – 45 Những tỏc phẩm của họ đều lấy đề tài

về con người và cuộc sống xó hội đương thời, đi sõu vào miờu tả số phận cực khổ của những con người bị vựi dập và đều chan chứa tư tưởng nhõn đạo Hụm trước cỏc em đó được học về Nguyờn Hồng, hụm nay cụ sẽ giới thiệu cho cỏc em về tỏc giả Ngụ Tất Tố với tỏc phẩm “Tắt đốn” và đoạn trớch “Tức nước vở bờ”

*Các hoạt động dạy học Hoạt động của h/s

(Dưới sự hướng dẫn của g/v)

Hoạt động 1 : Hướng dẫn phõn tớch

văn bản

G/v chuyển ý :

Cảnh buổi sang ở nhà chị Dậu được coi

như thế “tức nước đàu tiờn” được tỏc

giả xõy dựng và dồn tụ Qua đú đó thấy

chị Dậu yờu thương, lo lắng cho chồng

mỡnh như thế nào? Chớnh tỡnh thương

yờu này sẽ quuyết định phần lớn thỏi độ

và hành động của chị ở đoạn tiếp theo

? Cai lệ đại diện cho tầng lớp xó hội

nào trong chế độ thực dõn nữa phong

kiến

? Cai lệ là chức danh gỡ?

? Nghề của hắn là gỡ?

? Tờn cai lệ cú mặt ở làng Đụng Xỏ với

vai trũ gỡ? Xụng vào nhà anh Dậu với ý

Kết quả cần đạt (Nội dung bài học)

I Tỡm hiểu chung

II Phõn tớch

1 Cảnh gia đỡnh chị Dậu vào buổi sỏng

2, Chị Dậu đương đàu với cai lệ và người nhà Lý trưởng

a, Cai lệ :

- Giai cấp thống trị

- Nghề : + Đỏnh trúi người với một sự thành thạo và say mờ

+ Đỏnh, bắt những người thiếu thuế

Tuần 3 Tiết 11 Văn

Ngày soạn: 28/08/2013

Ngày dạy: 4/09/2013

Lớp dạy: 8ACD

? Vì sao hắn chỉ là một tên tay sai mạt

hạng, nhưng lại có quyền đánh trói

người vô tội vạ như vậy?

? Ngòi bút hiện thực của Ngô Tất Tố đã

khắc hoạ hình ảnh cai lệ bằng những

chi tiết điển hình nào?

(Ngôn ngữ, cử chỉ, thái độ, hành động?)

? Qua đó nhận xét nghệ thuật khắc hoạ

nhân vật cuảt tác giả?

G/v bình

? Có thể hiểu gì về bản chất xã hội cũ từ

hình ảnh oai lệ này?

G/v chuyển ý bằng tiểu kết

Chỉ xã hội trong một đạon văn

ngắn, nhưng nhân vật cai lệ được khắc

hoạ hết sức nổi bật, sống động, có giá

trị điển hình rõ rệt Không chỉ định hình

cho tầng lớp tay sai thống trị, mà còn là

hiện thân của trình tự xã hội phong kiến

đương thời

Từ tình thế của anh Dậu ở phần

một ta thấy tính mạng anh Dậu phụ

thuộc vào sự đối phó của chị Vậy chị

đã đối phó bằng cách nào?

? Chị Dậu đại diện cho tầng lớp nào

trong xã hội phong kiến?

? Nhân vật chị Dậu được khắc hoạ bằng

chi tiết nổi bật nào?

(Lời nói, cử chỉ hang động diễn biến

tâm lí?)

- Hắn sẵn sang gây tội ác mà không trùn tay,

vì hắn đại diện nhân danh phép nước để hoạt động

=> Là hiện thân của cái nhà nước bất nhân lúc bấy giờ

- Ngôn ngữ : Quat, hét, chửi, mắng

- Cử chỉ, hành động : Sầm sập tiến vào, trợn mắt, giật phắt, tát, đanh, sấn đến, nhảy vào

- Thái độ : + Bỏ ngoài tai lời van xin + Không mảy may động long + Bát trói anh Dậu (dù đau ốm)

=> Kết hợp chi tiết điển hình về lời nói, hành động, thái độ,

=> Khắc hoạ nhân vật cai lệ : hống hách, thô bạo, không còn tính người

=> Một xã hội bất công, không còn nhân tính,

có thể gieo hoạ xuống người dân lương thiện bất cứ lúc nào, một xã hội tồn tại trên cơ sở của lý lẽ hành động bạo ngược

b, Chị Dậu:

- Giai cấp bị trị

- Lời nói : Ông - cháu, ông – tôi, mày – bà

- Cử chỉ hành động : Xám mặt, nghiến răng, túm cổ, ấn dúi, giằng co, vật nhau, túm tóc lăng

- Diễn biến tâm lý : Nhẫn nhục (van xin tha thiết), địa vị của kẻ thấp cổ bé họng => cự lại bằng lý (chồng tôi đau yếu…) - tức quá – địa

vị của kẻ ngang hàng => cự lại bằng lực : ngùn ngụt căm thù, hành động quyết liệt, mạnh mẽ, cứng cỏi, dữ dội

- Địa vị “đứng trên đầu thù”, thái đọ ngang tang sẵn sang đè bẹp đối phương

=> Kết hợp chi tiết điển hình về cử chỉ, lời

? Em có nhận xét gì về nghệ thuật khắc

hoạ nhân vật chị Dậu của tác giả?

? Tác dụng của việc sử dụng biện pháp

nghệ thuật ấy?

? Kết cục cuộc đương đầu của chị Dậu

và cai lệ, người nhà Lý trưởng là gì?

Điều đó có ý nghĩa gì?

? Qua đoạn trích, theo em vì sao mà chị

Dậu có sức mạnh lạ lùng khi quật ngã

hai tên tay sai như vậy

Câu nói “Thà… chịu được” =>

chị không chịu sống cúi đầu, mặc cho

kẻ khác chà đạp Hành động tuy chỉ là

bộc phát, căn bản chưa giải quyết được

gì => bế tắc nhưng có thể tin rằng khi

có ánh sang cách mạng rọi tới, chị sẽ là

người tiên phong trong cuộc đấu tranh

ấy Chị Dậu đã trở thành một trong

những điển hình văn học, đẹp, khoẻ,

hiếm hoi trong văn hoc Việt Nam trước

cách mạng tháng 8 mà tác giả đã sử

dụng bằng tấm long đồng cảm với

người dân nghèo ở quê hương mình

nói, hành động, kết hợp tự sự + miêu tả + biểu cảm, phép tương phản : tính cách chị Dậu đối lập tính cách cai lệ

=> Tạo được nhân vật chị Dậu giống thật, chân thực, sinh đông, có sức trìu cảm

- Cai lệ, người nhà Lý trưởng với vũ khí đầy mình nhanh chóng bị thất bại thảm hại trước người đàn bà lực điền - người mẹ con mọn đã mang lại sự hả hê cho người đọc sau bao đau thương, tủi cực mà gia đình chị phải gánh chịu Bộc lộ bản chất của kẻ bị trị : chỉ quen bắt nạt, đe doạ, áp bức người nhút nhát, cam chịu, còn thực lực yếu ớt, hèn kém

- Vì : + Sức mạnh của long căm hờn, mà cái gốc

là long yêu thương(sức mạnh của long yêu thương) – yêu chồng hơn cả bản thân mình - bản chất tốt đẹp của người phụ nữ Việt Nam + Chứng minh quy luật của xã hội : Có áp bức, có đấu tranh, con giun xéo lắm cũng quằn, tức nước thì vỡ bờ

* Chị Dậu : Mộc mạc, hiện dịu, giàu tình yêu thương, biết nhẫn nhục chịu đựng, có một sức sống mạnh mẽ, tiềm tang tinh thần phản kháng áp bức mãnh liệt, khi bị đẩy tới đường cùng, chị đã vùng dậy chống trả quyết liệt, thể hiện một thái độ bất khuất

Hoạt động 3 : Hướng dẫn tổng kết III Tổng kết : (Ghi nhớ)

? Qua bài này, em nhận thức them được những điều gì về xã hội, nông thong Việt Nam trước cách mạng tháng 8, về nông dân, đặc bịêt là người phụ nữ nông dân Việt Nam từ hình ảnh chị Dậu

? Về nghệ thuật kể truyện và miêu tả nhân vật, đoạn trích có những đặc điểm gì đặc sắc?

H/s dựa vào ghi nhớ để trả lời

trả lời câu hỏi 1,2 sgk

? Từ đó em hiểu đoạn văn là gì ? Dấu

hiệu để nhận biết đoạn văn ?

Kết quả cần đạt (Nội dung bài học)

I Hình thành khái niệm đoạn văn

* Văn bản gồm có 2 ý, mỗi ý được viết thành một đoạn văn

- Dấu hiệu nhận biết đoạn văn : + Có ý chủ đề

+ Bắt đầu bằng việc viết hoa và thụt đầu dòng

+ Kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng

* Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản do nhiều câu tạo thành, bắt đầu bằng từ viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng, thường biểu đạt đạt 1 ý đối hoàn cảnh

? Tìm câu chủ đề của đoạn? Tại sao em

biết đó là câu chủ đề của đoạn ?

? Qua đó em hiểu từ ngữ chủ đề, câu chủ

đề là gì? Chúng có vai trò gì trong đạon

văn bản?

Hoạt động 3 :

H/s phân tích đoạn văn ở văn bản về Ngô

Tất Tố, “Các tế bào…”

? Đoạn văn có câu chủ đề không?

? Ý đoạn văn được triển khai theo trình

tự nào ?

? Có máy cách trình bày đoạn văn

Văn bản gồm 2 ý, mỗi ý được diễn đạt bằng 1 đoạn văn

II Tìm hiểu chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn

- Từ ngữ có tác dụng duy trì đối tượng đoạn văn : Ngô Tất Tố các câu trong đoạn đều thuyết minh cho đối tượng này

- Câu chủ đề : Tắt đèn… của Ngô Tất Tố

Đoạn 2, mục 1 : Ý chính nằm trong câu chủ đề ở đoạn văn, các câu tiếp theo cụ thể hoá ý chính => Đoạn văn diễn dịchĐoạn 2, mục 2 : Ý chính nằm trong câu chủ đề ở cuối đoạn văn, các câu phía trước cụ thể hoá cho ý chính => Đoạn văn quy nạp

- Câu 2, 3 : triển khai ý cho câu 1

b, Đoạn văn được trình bày theo lối song hành

Các câu miêu tả cảnh vật sau cơn mưa

c, Đoạn văn song hành

Các câu trong đoạn văn trình bày tóm tắt trong lịch sử cũng như sự nghiệp viết văn của nhà văn Nguyên Hồng

Viết bài tập làm văn số 1

A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh rèn luyện kỹ năng viết bài TLV kể kết hợp

với tả và biểu cảm đã học ở lớp 6,7

- Rèn luyện kỹ năng tự kể chuyện về mình và biết nâng niu những kể niệm về mình

I Kiểu bài : Văn tự sự, nhận diện cách trình bày nội dung đoạn văn

Mục đích :

* Ôn lại kiểu bài tự sự đã học ở lớp 6, có kết hợp với kiểu bài biểu cảm đã học ở lớp 7

- Luyện tập viết bài văn và đoạn văn

* Yêu cầu : Làm tại lớp (2 tiết)

- Xác định ngôi kể thứ nhất, thứ ba

- Trình tự kể :

+ Thời gian, không gian + Diễn biến của sự việc+ Diến biến tâm trạng

- Bài viết đúng thể loại : tự sự (miêu tả + biểu cảm)

- Bố cục : đủ 3 phần (1 điểm)

- Bài viết được xác lập theo một trình tự kể (1 trong 3 cách trên) (4 điểm)

- Bài viết có cảm xúc (1 điểm)

- Trình bày sạch, đẹp, sai ít lỗi chính tả (1 điểm)

II Thu bài và dặn dò: chuẩn bị soạn bài Lão Hạc của Nam Cao 2 tiết

Tuần 4 Tiết 13,14 TLV

Ngày soạn: 10/09/2013

Ngày dạy: 12/09/2013

Lớp dạy: 8ACD

Lóo Hạc

<Nam Cao>

A Mục tiờu cần đạt :

- Thấy được tỡnh cảnh khốn khổ và nhõn cỏchcao quý của nhõn vật lóo Hạc, qua

đú hiểu thêm về số phận đỏng thương và vẻ đẹp tõm hồn đỏng kớnh trọng của người nụng dõn Việt Nam trước cỏch mạng thỏng 8

- Thấy được nhõn đạo sõu sắc của nhà văn Nam Cao(thể hiện chủ yếu qua nhõn vật ụng giỏo) thương cảm đến xút xa và thực sự chõn trọng đối với người nụng dõn nghốo khổ

- Bước đầu hiểu được đặc sắc nghệ thuật truyện ngắn Nam Cao : Khắc hoạ nhõn vật tài tỡnh, cỏch dẫn truyện tự nhiờn, hấp dẫn, sự kết hợp giữa tự sự, triết lớ, trữ tỡnh

B Cỏc hoạt động dạy học chủ yếu

* Kiểm tra bài cũ :

? Qua đoạn trớch “Tức nước vỡ bờ” em hiểu thờm được gỡ về đời sống của người nụng dõn trong xó hội cũ

? Quy luật “Tức nước vỡ bờ” được thể hiện như thế nào trong đoạn trớch

* Gới thiệu bài

Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học

Hoạt động 1 : Hướng dẫn tỡm hiểu

- Là nhà văn hiện thực xuất sắc

- Đề tài : Người nụng dõn nghốo

- Tỏc phẩm tiờu biểu : Chớ Phốo, Lóo Hạc, Trăng sỏng, Đời thừa, Đụi mắt

- Chuyờn viết thể loại truyện ngắn

* “Lóo Hạc” là một truyện ngắn xuất sắc viết về nhõn vật trước cỏch mạng thỏng 8 –

1943

2 Tỏc phẩm: Lóo Hạc là tỏc phẩm cựng tờn

II Đọc -Hiểu văn bản:

1 Đọc : Sau khi buộc phải bỏn “cậu vàng” lóo Hạc sang nhà ụng giỏo giữ giỳp ba sào vườn cho con trai, sau này cựng với 30đ

bạc dành dụm để khi chết cú tiền ma chay Sao đú, khi khụng cũn gỡ để ăn, lóo Hạc đó

tự xin bó chú để tự đầu độc Cỏi chết vật vó thờ thảm Tỏc giả được chứng kiến và kể lại những sự việc này với niềm thương cảm chõn thành

Tuần 4 Tiết 15 Văn

Ngày soạn: 10/09/2013

Ngày dạy: 12/09/2013

Lớp dạy: 8ACD

phần? nội dung từng phần?

? Theo em ai là nhân vậy chính? Ai là

nhân vật trọng tâm? Vì sao?

Hoạt động 2 GV hướng dẫn hs tìm

hiểu chi tiết :

Theo dõi phần 1 cho biết

? Tại sao một con chó lại được lão Hạc

gọi là cậu Vàng

? Lí do gì khiến lão Hạc phải bán cậu

Vàng?

? Em hãy tìm những từ ngữ, hình ảnh

miêu tả thía độ, tâm trạng của lão Hạc

khi kể truyện bán cậu Vàng với ông

- Còn lại : Cái chết của lão Hạc

* Nhân vật chính : Lão Hạc, ông giáo

* Nhân vật trọng tâm : Lão Hạc

III Tìm hiểu chi tiết :

1 Những việc làm của lão Hạc trước khi chết

- Lão Hạc nghèo, sống cô độc, chỉ có con chó lão nuôi làm bạn => gọi thân

- Bán cậu vàng vì : Sau khi ốmcuộc sống của lão Hạc quá khó khăn, gạo kém, lão nuôi thân không nổi => ông già nông dân nghèo giàu tình cảm, gaìu tự trọng, danh dự

* Tâm trạng lão Hạc sau khi bán cậu Vàng

- Cố làm ra vẻ vui, cươpì như mếu, mắt ầng ậng nước, mắt đột nhiên co rúm lại, vết nhăn xô lại, éo nước mắt chảy ra, đầu nghẹo, miệng mếu máo như con nít… huh

u khóc

- Từ láy ầng ậng có tác dụng lột tả được sự đau đớn, hối hận, xót xa, thương tiếc… tất

cả trào dâng, và vỡ khi có người hỏi đến trong long 1 người giàu tình cảm như lão Hạc Đối với người khác đó là sự bình thường, nhưng với lão Hcạ là một viết thương long do chính lão gây ra

- ăn năn hối hận vì “già bằng… đánh lừa một con chó” Cả đời, lão đã nở lừa ai ! => Tâm trạng đau đớn cứ dâng lên như không kìm nén nổi, nổi đau, rất phù hợp với tâm

lý, hình dáng và cách biểu hiện của người già tất cả dẫn tới cái đỉnh điểm của tâm trạng vỡ oà ra thành tiếng khóc như con nít

- Gợi lên gương mặt cũ kỹ, già nua, khô héo, một tâm hồn đau khổ đến cạn kiệt cả nước mắt, 1 hình hài thật đáng thương

- Lão Hạc : Là người sống tình nghĩa, thuỷ chung, rất chung trực => ta càng thấm thía long thương con sâu sắc của người cha nghèo khổ

? Động từ “ép” trong câu văn… có sức

gợi tả như thế nào?

- Thấy được tình cảnh khốn khổ và nhân cáchcao quý của nhân vật lão Hạc, qua

đó hiểu thªm về số phận đáng thương và vẻ đẹp tâm hồn đáng kính trọng của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng 8

- Thấy được nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao(thể hiện chủ yếu qua nhân vật ông giáo) thương cảm đến xót xa và thực sự chân trọng đối với người nông dân nghèo khổ

- Bước đầu hiểu được đặc sắc nghệ thuật truyện ngắn Nam Cao : Khắc hoạ nhân vật tài tình, cách dẫn truyện tự nhiên, hấp dẫn, sự kết hợp giữa tự sự, triết lí, trữ tình

B Các hoạt động dạy học

* Kiểm tra bài cũ :

? Tóm tắt tắc phẩm cùng tên của Nam Cao

? Tình cảnh của ông giáo như thế nào?

- Gợi ý : Lão Hạc là một người nông dân nghèo, sống cô độc, chỉ có con chó

Vàng làm bạn Con trai lão vì nghèo không lấy được vợ, đã phẫn chí bỏ làng đi làm ăn

xa Lão Hạc ở nhà chờ con về, làm thuê để kiếm sống Sau một trận ốm dai dẳng, lão không còn sức đi làm thuê nữa Không còn đường sinh sống, lão Hạc lặng lẽ đi đến một quyết định quan trọng Lão bán con chó Vàng mà lão rất mực yêu thương, mang hết số tiền dành dụm được và cả mảnh vườn gửi cho ông Giáo trông coi hộ Lão chịu đói, chỉ

ăn khoai, sung, rau má và sau đó " lão chế tạo được món gì, ăn món nấy " Ông Giáo ngấm ngầm giúp đỡ nhưng lão tìm cách từ chối Một hôm lão xin Binh Tư ít bả chó, nói

để đánh bả chó làm thịt và rủ Binh Tư uống rượu Ông Giáo rất buồn khi nghe Binh Tư

kể chuyện ấy Lão Hạc bỗng nhiên chết - một cái chết thật dữ dội Cả làng ko ai hiểu vì sao lão chết, chỉ có Binh Tư và ông Giáo hiểu lão ăn bả chó để tử tự.

Tuần 4 Tiết 16 Văn

Ngày soạn: 10/09/2013

Ngày dạy: 16/09/2013

Lớp dạy: 8ACD

Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học

Hoạt động 2 GV hướng dẫn hs tỡm

hiểu chi tiết :

* GV hướng dẫn HS tỡm hiểu nguyờn

nhõn cỏi chết của ụng giỏo ?

? Xung quanh việc bỏn cậu Vàng em

nhận thấy lóo Hạc là người như thế

nào?

? Nguyờn nhõn dẫn đến cỏi chết của

lóo Hạc?

? Điều đú giỳp em hiểuđược gỡ về tỡnh

cảnh đỏng thương của nhõn vật trước

cỏch mạng?

? Phõn tớch cỏi chết của lóo Hạc?

(Theo em lóo Hạc cú cũn cơ hội sống

khụng? Vỡ sao ụng lại khụng chọn? mà

lại chọn đến cỏi chết, điều đú cú ý

nghĩa gỡ)

? Việc lóo Hạc nhờ vả ụng giỏo em cú

nhận xột gỡ về nguyờn nhõn, mục đớch

của việc này?

? Cỏi chết của lóo Hạc đó diễn ra như

III Tỡm hiểu chi tiết :

2 Cỏi chết của lóo Hạc :

* Nguyờn nhõn : Tỡnh cảnh đúi khổ, tỳng

quẫn đó đẩy lóo Hcạ đến cỏi chết như một hành động tự giải thoỏt =>số phận cơ cực,đỏngthương của nhõn vật nghốo ở những năm đen tối trước cỏch mạng thỏng

8

- Lóo vẫn cú cơ hội sống nếu như lóo sử dụng vốn liếng mà lóo cũn (30đ bạc + mảnh vườn cú thể bỏn dần) Nhưng lóo khụng muốn ăn vào vốn liếng mà lóo đó dành cho đứa con => Cỏi chết xuất phỏt từ lũng thương con õm thầm mà lớn lao, từ lũng tự trọng đỏng kớnh

* Lóo õm thầm, chuẩn bị cho cỏi chết của mỡnh

- Lóo hay suy nghĩ, cẩm thận, chu đỏo => lũng tự trọng cao

=> Tất cả đề xuất phỏt từ lũng yờu thương của một người cha nghốo, giàu lũng tự trọng

* Cỏi chết : dữ dội, đau đớn, bất ngờ, kinh hoàng, buồn thảm, đỏng thương => đau đớn về thể xỏc nhưng lại thanh thản về tư tưởng

- Tố cỏo hiện thực xó hội thực dõn phong kiến, cỏi xó hội nụ lệ, tối tăm đó đưa người dõn đến bần cựng hoỏ, bước đường cựng

Họ chỉ cú 2 con đường : Hoặc là sa đạo tha hoỏ, hoặc là chọn cỏi chết để chứng minh

sự trong sạch, lương thiện của mỡnh

- Tạ lỗi với cậu Vàng

- Thể hiện tỡnh yờu thương mónh liệt và trọn vẹn với con người

- Yờu thương, kớnh trọng lóo Hạc hơn => Lóo Hạc là một nhõn vật lương thiện, bị

? Qua lời tõm sự của lóo Hạc với ụng

giỏo và cỏi chết đau đớn của lóo Hạc,

em cảm nhận gỡ về lóo Hạc?

* Hoạt động 3 : Gv hướng dẫn HS tỡm

hiểu nhõn vật ụng giỏo

? Nhõn vật ụng giỏo hiện lờn trong

truyện ngắn này như thế nào?

? H/s thảo luận cõu hỏi 6 ở sgk

? Tại sao ụng giỏo lại suy nghĩ như

vậy?

? Em cú đồng ý khụng? Vỡ sao?

? Đỏng buồn theo một nghĩa khỏc là

như thế là?

? Khụng hẵn đỏng buồn là thế nào?

? Tỏc dụng cảu đoạn văn đối với truyện

ngắn này?

Hoạt động 3 : Hướng dẫn tổng kết

? Truyện ngắn lóo Hạc chứa chan tư

tưởng nhõn đạo, đồng thời sõu đậm

tớnh hiện thực Điều đú thể hiện như

thế nào qua 2 nhõn vật lóo Hạc, ụng

giỏo

? Nghệ thuật kể truyện, tả người, tõm

lớ, tõm trạng của Nam Cao đặc sắc ở

những điểm nào?

H/s đọc ghi nhớ

bần cựng hoỏ nờn phải chọn cỏi chết thảm thương, đau đớn Đú là một người cha giàu lũng yờu thương con, một người tỡnh nghĩa thuỷ chung, trung thực, là một tõm hồn, tớnh cỏch cao thượng, nhõn cỏch cao cả

3 Nhõn vật ụng giỏo, tỡnh cảm của tỏc giả đối với lóo Hạc.

- Là một trớ thức nghốo lương thiện, tốt bụng giàu tỡnh thương người, cảm thụng, giỳp đỡ, chia sẽ, an ủi lóo Hạc

* Đoạn văn mang tớnh triết lý, thấm đượm cảm xỳc => truyện mang đậm tớnh chất trữ tỡnh

- Nỗi buồn trước cuộc đời, con người

- Tự giận mỡnh, nhắc nhở mọi người nờn tỡm hiểu họ để hiểu họ hơn => vỡ long tự ỏi

mà lóo Hạc đó xa dần ụng giỏo

- Khi chết lóo Hcạ xin bó chú của Binh Tư

=> rất buồn

- Cỏi chết dữ dội lóo Hạc => ụng giỏo cảm động khụng thật buồn vỡ lũng tự trọng vẫn giữ được trước bờ vực tha hoỏ => tỏc giả vẩn giữ trọn niềm tin yờu, cảm phục đối với lóo Hạc

- Buồn theo nghĩa khỏc : Vỡ rất ớt người cho cỏi chết của lóo Hạc => chan chứa 1 tỡnh thương, long nhõn ỏi sõu sắc

IV Tổng kết : (ghi nhớ )

1 Nghệ thuật: Khắc hoạ tớnh cỏch của

nhõn vật, kể kết hợp với tả

2 Nội dung: TG đó vẽ nờn một bước

tranh nghệ thuật ở làng Vũ Đại

Hoạt động4 Hướng dẫn luyện tập

Nhúm 1 : Nghệ thuật khắc hoạ nhõn vật của Nam Cao vừa cú chiều sõu tõm lớ vừa cú tớnh chất tạo hỡnh Thử chứng minh qua đoạn đầu của đoạn trớch

Nhúm 2 : Chất trữ tỡnh đậm đà, kết hợp rất khộo với mạch tự sự kể, đó tạo nờn đặc sắc của truyện ngắn Nam Cao Thử chứng minh qua vài đoạn tiờu biểu

Nhúm 3 : Theo em ai cú lỗi trong cỏi chết của lóo Hạc? Bi kịch của lóo là lạc quan hay bi quan, vỡ sao?

H/s thảo luận, đại diện nhúm trả lời

H/s nhận xột

G/v tổng kết ý đỳng

Hoạt động5 Hướng dẫn học bài ở nhà

- Tổ chức cho h/s xem phim “làng vũ đại ngày ấy”

- Vẽ sơ đồ tư duy về nội dung bài học

- Soạn bài tiếp theo tiết 17

Từ tượng hỡnh, tượng thanh

A Mục tiờu cần đạt :

- Hiểu được thế nào là từ tượng hỡnh, từ tượng thanh

- Cú ý thức sử dụng từ tượng hỡnh, từ tượng thanh để tăng thờm tớnh hỡnh tượng, tớnh biểu cảm trong giao tiếp

B Tổ chức cỏc hoạt động dạy học :

* Kiểm tra bài cũ

* Giới thiệu bài mới

Hoạt động 1 : Tỡm hiểu đặc điểm và

cụng dụng của từ tượng hỡnh, từ

tượng thanh

G/v đưa đoạn trớch ở sgk lờn mỏy chiếu

H.s đọc

? Trong cỏc từ in đậm trờn, những từ

nào gợi tả hỡnh ảnh, dỏng vẻ, trạng thỏi

của sự vật, những từ nào mụ phỏng õm

thanh của tự nhiờn, con người

? Những từ ngữ gợi tả hỡnh ảnh, dỏng

vẻ, mụ tả õm thanh như trờn cú tỏc dụng

gỡ trong văn miờu tả, tự sự?

động nh trong cuộc sống nên có sức biểu cảm cao

- Cời ha hả : To, sảng khoái, đắc ý,

- Cời hì hì : Vừa phải, thích thú, hồn nhiên

- Viết được cỏc đoạn văn liờn kết mạch lạc, chặt chẽ

- Rốn luyện kỹ năng dựng phương tiện liờn kết hệ thức và liờn kết nội dung giữa cỏc đoạn văn trong văn bản

B Tổ chức cỏc hoạt động dạy học ;

* Bài cũ : Thế nào là tớnh thống nhất về văn bản

* Giới thiệu bài mới

Đoạn văn là yếu tố cấu thành nờn văn bản Cựng hướng tới một chủ đề chung, cỏc đoạn văn trong 1 văn bản được sắp xếp theo một trật tự hợp lý, lụ gớc, tức là phải liền mạch Cú như vậy mới đảm bảo được 2 đặc điểm của văn bản là tớnh chỉnh thể về hỡnh thức và tớnh thống nhất, trọn vẹn về nội dung Mối liờn hệ ấy thường được sử dụng cỏc phương tiện liờn kết

Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học

Tuần 5 Tiết 18 TLV

Ngày soạn: 10/09/2013

Ngày dạy: 18/09/2013

Lớp dạy: 8ACD

Hoạt động 1 : Tỡm hiểu tỏc dụng

liờn kết cỏc đoạn văn trong văn

bản

G/v chiếu đoạn văn (VD1) trờn mỏy

chiếu : “Trước sõn trường… lỳc đi

ngang qua làng Hoà An… trong

? Cụm từ “trước đú, mấy hụm” viết

ở đầu đoạn văn cú tỏc dụng gỡ?

? Hai đoạn văn đó lien hệ với nhau

như thế nào?

? “Trước đú mấy hụm” là phương

tiện lien kết đoạn Vậy em hóy cho

biết tỏc dụng của việc lien kết đoạn

trong văn bản? (H/s thảo luận)

Hoạt động 2 : Tỡm hiểu cỏch liờn

kết đoạn văn trong văn bản

G/v chiếu đoạn văn mục II 1 a, b, d

“Bắt đầu ch… a đủ”

H/s đọc thầm VD a, b, d

? Xác định các phơng tiện liên kết

đoạn trong 3 VD a, b, d

? Cho biết mối quan hệ ý nghĩa

I Tỏc dụng của việc liờn kết cỏc đoạn văn

Vớ dụ 2 :

“Trước đú mấy hụm” : tạo sự lien tưởng cho người đọc với đoạn văn trước => tạo nờn sự gắn kết chặt chẽ giữa 2 đoạn văn với nhau, làm cho 2 đoạn văn ý liền mạch

* Tỏc dụng :

- Gúp phần bổ xung ý nghĩa cho đoạn văn cú chứa phương tiện chuyển đoạn (xỏc định nhiệm vụ, hoặc biểu thị thời gian)

- Đảm bảo tớnh mạch lạc trong lập luận, giỳp người ta trỡnh bày vấn đề logic chặt chẽ, giỳp cho người đọc tiếp nhận văn bản cú thể lĩnh hội được đầy đủ nội dung của văn bản

II Cỏch liờn kết cỏc đoạn văn trong văn

bản

1, Dựng từ ngữ để liờn kết cỏc đoạn văn

* Vị trớ : Cỏc từ ngữ liờn kết đạon thường đặt

ở đầu đoạn văn