Trong công cuộc đổi mới của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay, khi nước ta đã ra nhập WTO thì việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân là một việc làm rất cần thiết. Đặc biệt, việc thực hiện quyền con người trong đó khiếu nại, tố cáo đang trở thành một trong những yêu cầu quan trọng trong đời sống của nhân dân. Việc tập trung giải quyết dứt điểm đơn thư khiếu nại là trách nhiệm của các cấp, các ngành và đây cũng là một yêu cầu cấp bách đặt ra trong tình hình hiện nay. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, việc thực hiện công tác này vẫn còn một số vấn đề khó khăn, không thể giải quyết trong ngày một ngày hai. Tình hình khiếu nại, tố cáo diễn biến rất phức tạp và công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan nhà nước còn nhiều hạn chế. Cơ chế giải quyết khiếu nại còn nhiều bất cập dẫn đến tình trạng giải quyết bị kéo dài, không dứt điểm, gây khó khăn cho người khiếu nại và cơ quan nhà nước. Mặc dù các cơ quan nhà nước đã có nhiều cố gắng nhưng chất lượng công tác giải quyết vẫn còn thấp, số vụ tồn đọng, kéo dài, đơn thư vượt cấp vẫn còn khá nhiều. Ở đâu đó còn có một số cán bộ trong các cơ quan nhà nước đã có những sai phạm trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, điển hình như để quá thời hạn giải quyết đơn...Một trong những vụ việc khiếu kiện điển hình, kéo dài, phức tạp xẩy ra trên địa bàn thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang là vụ khiếu kiện của một số công dân của các bản C, bản ĐC, thuộc xã CN, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang. Đây là vụ khiếu kiện đông người, kéo dài và phức tạp xuất phát từ việc buông lỏng quản lý đất đai, kinh tế, những sai phạm trong quá trình quản lý của một số cán bộ của Công ty Lâm nghiệp TL dẫn đến những bất bình trong nhân dân. Một bộ phận công dân đã lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo, quyền tự do dân chủ đã xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tập thể, công dân, gây mất trật tự xã hội, mất đoàn kết nội bộ và làm ảnh hưởng đến uy tín của các cơ quan nhà nước, làm giảm lòng tin của quần chúng nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước. Đây là một trong những vấn đề bức xúc không chỉ ở thành phố Bắc Giang mà còn là vấn đề bức xúc trên phạm vi cả nước. Vấn đề này đã được báo chí dư luận xã hội quan tâm đề cập trên các lĩnh vực thông tin đại chúng và được các cấp uỷ, chính quyền các cấp từ Trung ương đến cơ sở dành sự quan tâm chỉ đạo, nhưng thực tế đây vẫn còn là một vấn đề cần phải được nhiều sự quan tâm hơn nữa, không chỉ của các cấp uỷ, chính quyền mà còn từ quần chúng nhân dân. Xuất phát từ thực tế trên, qua thời gian học tập tại Lớp Bồi dưỡng ngạch chuyên viên năm 2020 (lớp thứ Hai), tôi chọn đề tài với tình huống Những vấn đề đặt ra đối với các cơ quan quản lý khi giải quyết điểm nóng trên địa bàn thành phố Bắc Giang làm tiểu luận cuối khoá để cùng trao đổi, nghiên cứu, giúp đưa ra những bài học kinh nghiệm hữu hiệu. Để giải quyết tình huống một cách triệt để, khách quan, toàn diện, đúng pháp luật và có hiệu quả, trong phạm vi tiểu luận tình huống, kết cấu của tiểu luận gồm 3 phần:
Trang 1Phần 1: MỞ ĐẦU
Trong công cuộc đổi mới của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay, khi nước ta đã ra nhập WTO thì việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân là một việc làm rất cần thiết Đặc biệt, việc thực hiện quyền con người trong đó khiếu nại, tố cáo đang trở thành một trong những yêu cầu quan trọng trong đời sống của nhân dân Việc tập trung giải quyết dứt điểm đơn thư khiếu nại là trách nhiệm của các cấp, các ngành và đây cũng là một yêu cầu cấp bách đặt ra trong tình hình hiện nay Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, việc thực hiện công tác này vẫn còn một số vấn đề khó khăn, không thể giải quyết trong ngày một ngày hai Tình hình khiếu nại, tố cáo diễn biến rất phức tạp và công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan nhà nước còn nhiều hạn chế Cơ chế giải quyết khiếu nại còn nhiều bất cập dẫn đến tình trạng giải quyết bị kéo dài, không dứt điểm, gây khó khăn cho người khiếu nại và cơ quan nhà nước Mặc dù các cơ quan nhà nước đã có nhiều cố gắng nhưng chất lượng công tác giải quyết vẫn còn thấp, số vụ tồn đọng, kéo dài, đơn thư vượt cấp vẫn còn khá nhiều Ở đâu đó còn có một số cán bộ trong các cơ quan nhà nước đã có những sai phạm trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, điển hình như để quá thời hạn giải quyết đơn Một trong những vụ việc khiếu kiện điển hình, kéo dài, phức tạp xẩy ra trên địa bàn thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang là vụ khiếu kiện của một số công dân của các bản C, bản ĐC, thuộc xã CN, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang Đây là vụ khiếu kiện đông người, kéo dài và phức tạp xuất phát từ việc buông lỏng quản lý đất đai, kinh tế, những sai phạm trong quá trình quản lý của một số cán bộ của Công ty Lâm nghiệp TL dẫn đến những bất bình trong nhân dân Một bộ phận công dân đã lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo, quyền tự do dân chủ đã xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tập thể, công dân, gây mất trật tự xã hội, mất đoàn kết nội bộ và làm ảnh hưởng đến uy tín của các cơ quan nhà nước, làm giảm lòng tin của quần chúng nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Đây là một trong những vấn đề bức xúc không chỉ ở thành phố Bắc Giang mà còn là vấn đề bức xúc trên phạm vi cả nước Vấn đề này đã được báo chí dư luận xã hội quan tâm đề cập trên các lĩnh vực thông tin đại chúng và được các cấp uỷ, chính quyền các cấp từ Trung ương đến cơ sở dành
sự quan tâm chỉ đạo, nhưng thực tế đây vẫn còn là một vấn đề cần phải được nhiều sự quan tâm hơn nữa, không chỉ của các cấp uỷ, chính quyền mà còn từ quần chúng nhân dân
Xuất phát từ thực tế trên, qua thời gian học tập tại Lớp Bồi dưỡng ngạch
chuyên viên năm 2020 (lớp thứ Hai), tôi chọn đề tài với tình huống "Những
Trang 2vấn đề đặt ra đối với các cơ quan quản lý khi giải quyết điểm nóng trên địa bàn thành phố Bắc Giang" làm tiểu luận cuối khoá để cùng trao đổi, nghiên
cứu, giúp đưa ra những bài học kinh nghiệm hữu hiệu
Để giải quyết tình huống một cách triệt để, khách quan, toàn diện, đúng pháp luật và có hiệu quả, trong phạm vi tiểu luận tình huống, kết cấu của tiểu luận gồm 3 phần:
Phần 1: Mở đầu
Phần 2: Nội dung
2.1 Mô tả tình huống
2.2 Phân tích tình huống
2.3 Xác định mục tiêu xử lý tình huống
2.4 Phân tích nguyên nhân và hậu quả
2.5 Cơ sở và căn cứ xử lý tình huống
2.6 Xây dựng các phương án và lựa chọn phương án tối ưu
2.7 Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án đã chọn
Phần 3: Kết luận và kiến nghị
Với thời gian học tập và nghiên cứu có hạn cùng với yêu cầu của Nhà trường, trong tiểu luận này, tác giả chỉ đề cập đến những nội dung cơ bản của
vụ việc, quá trình xử lý và một số bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn mà chưa được nâng lên thành lý luận chung Tác giả rất mong các thầy cô giáo và nhà trường quan tâm, đóng góp ý kiến cho tiểu luận để đáp ứng được yêu cầu
mà Nhà trường đã đặt ra
Trang 3
PHẦN 2: NỘI DUNG
2.1 Mô tả tình huống
(Một số dân tập trung khiếu kiện- Hình ảnh mang tính chất minh họa)
Để thực hiện dự án phát triển rừng bền vững của Công ty Lâm nghiệp
TL, khoảng gần 300 hộ dân thuộc diện được đền bù đất lâm nghiệp (trồng rừng), trong đó tập trung nhiều nhất ở các xã XL, CN, ĐT, đặc biệt là bản C xã
CN của thành phố Bắc Giang Để bố trí đền bù giải phóng mặt bằng, UBND tỉnh Bắc Giang, UBND thành phố Bắc Giang, UBND xã CN và các cơ quan liên quan đã thống nhất thực hiện phương án giải phóng mặt bằng, lên phương
án giá đền bù đất cho các hộ dân có đất bị thu hồi theo quy định thuộc các xã nêu trên, điển hình là bản C, xã CN
Trang 4Theo thông báo của UBND tỉnh Bắc Giang thì cần thu hồi đất lâm nghiệp của các hộ dân thuộc các xã XL, CN, ĐT thành phố Bắc Giang đặc biệt là bản C
xã CN của thành phố Bắc Giang để mở rộng diện tích đất lâm nghiệp tập trung cho Công Ty lâm nghiệp TL phát triển rừng bền vững trên địa bàn thành phố Bắc Giang UBND thành phố Bắc Giang, UBND các xã XL, CN, ĐT phối hợp với các phòng chuyên môn và các cơ quan hữu quan có liên quan có trách nhiệm tổ chức lập danh sách các hộ dân có đất lâm nghiệp bị thu hồi để công ty Lâm nghiệm TL triển khai thực hiện dự án Các thủ tục thu hồi đất và lập phương án đền bù đất của các hộ dân theo khung giá đất do UBND tỉnh Bắc Giang quy định theo từng địa phương trên địa bàn tỉnh Bắc Giang Khu vực thu hồi đất để thực hiện dự án phát triển rừng bền vững được dự kiến giao cho công
ty Lâm nghiệp TL có khoảng gần 300 hộ dân nằm trong diện có đất bị thu hồi Tuy nhiên, chỉ có 125 hộ thực hiện chủ trương giao đất lâm nghiệp và chấp nhận việc bồi thường đất theo quy định, còn lại khoảng 145 hộ kiên quyết không nhận tiền đền bù và không bàn giao đất lâm nghiệp và tổ chức khiếu kiện Sự việc khiếu kiện sau đó trở thành điểm "nóng" được bắt đầu từ năm
2013, khi đó có rất nhiều người dân có đơn tố cáo cán bộ, chính quyền UBND các xã CN, XL, ĐT có vi phạm về quản lý kinh tế, quản lý đất đai.vv đến UBND thành phố Bắc Giang, đứng tên trong đơn là bà Nguyễn Thị C ở bản C,
xã CN và một số công dân thuộc bản C, xã CN, bản T, xã ĐT ký đơn Trong đơn khiếu nại, tố cáo nội dung chủ yếu sau:
- Khiếu nại trình tự, thủ tục cưỡng chế không đúng quy định của pháp luật
- Tố cáo việc thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng của UBND thành phố Bắc Giang là không hợp lý Hiện tại, nhiều hộ dân không có đất lâm nghiệp
để sản xuất trồng rừng, làm ăn sinh sống
- Tố cáo Công ty lâm nghiệp TL không thực hiện đúng dự án
- Tố cáo chính quyền các xã buông lỏng công tác quản lý đất đai để công
ty phá rừng đầu nguồn để trồng rừng sản xuất
Mặc dù UBND tỉnh Bắc Giang đã có quyết định thu hồi đất, nhưng một
số hộ dân không chấp hành mà còn ngang nhiên không chịu bàn giao đất lâm nghiệp, không chịu nhận tiền đền bù đất và có đơn khiếu nại, tố cáo UBND thành phố Bắc Giang đã giao cho Phòng Tài nguyên môi trường thành phố Bắc Giang là cơ quan chuyên môn giúp UBND huyện phối hợp với Công ty lâm nghiệm TL trong việc giải phóng mặt bằng và thực hiện việc đền bù đất theo quy định của Nhà nước Tuy nhiên, các hộ dân vẫn không chấp nhận việc giao đất và chịu nhận tiền đền bù đất, dẫn đến việc thực hiện dự án gặp nhiều khó
Trang 5khăn Để gây sức ép đối với chính quyền các cấp, các cơ quan chức năng trong việc giải quyết đơn tố cáo của mình, một số công dân bản C, xã CN và bản T,
xã ĐT đã liên tiếp viết đơn và trực tiếp kéo lên UBND huyện khiếu kiện gây khó khăn, phức tạp cho quá trình giải quyết Nhóm khiếu kiện còn có những hành động, việc làm quá khích, lôi kéo quần chúng nhân dân tham gia khiếu kiện Trong khi các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đang tập trung xác minh, giải quyết thì số công dân khiếu kiện không chấp nhận mặc dù UBND huyện đã giải quyết thoả đáng, đúng chính sách pháp luật những nội dung mà họ tố cáo
Họ chống đối quyết liệt, tiếp tục gây rối, đỉnh điểm là vào tháng 9/2013 đã xảy
ra vụ việc hủy hoại tài sản của một số hộ dân với tài sản của Công ty lâm nghiệp TL Họ đưa ra những yêu sách mà các cấp chính quyền không thoả mãn được và tiếp tục có đơn thư khiếu kiện gửi vượt cấp, gây mất trật tự an ninh địa phương Sự việc này kéo dài, ngày càng phức tạp và nghiêm trọng Trước tình hình đó, các cấp uỷ Đảng, chính quyền đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo để giải quyết dứt điểm vụ việc, nhằm ổn định tình hình, để nhân dân tập trung vào tăng gia sản xuất, ổn định và cải thiện đời sống
2.2 Phân tích tình huống
Việc bà C làm đơn khiếu nại về trình tự, thủ tục cưỡng chế không đúng quy định của pháp luật và tố cáo về “việc thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng của UBND thành phố Bắc Giang là không hợp lý Hiện tại, nhiều hộ dân không có đất lâm nghiệp để sản xuất trồng rừng, làm ăn sinh sống; Công ty lâm nghiệp
TL không thực hiện đúng dự án; chính quyền các xã buông lỏng công tác quản
lý đất đai để công ty phá rừng đầu nguồn để trồng rừng sản xuất” phải xem xét từng nội dung khác nhau để giải quyết nếu có căn cứ đầy đủ theo quy định của pháp luật, cụ thể:
- Đối với nội dung khiếu nại, sau khi xem xét đơn, có quan có thẩm quyền thấy có cơ sở thì thụ lý giải quyết trình tự các bước theo quy định của Luật Khiếu nại năm 2011 để xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân trong quá trình tổ chức cưỡng chế việc thu hồi đất
- Đối với nội dung tố cáo, sau khi nhận được đơn của bà C thì cơ quan nhận được đơn phải xác minh về người tố cáo, nếu chính xác là bà C tố cáo và thuộc thẩm quyền giải quyết thì thụ lý giải quyết theo trình tự, thủ tục của Luật
Tố cáo năm 2011 đảm bảo dân chủ, khách quan, kịp thời Nếu những nội dung
tố cáo sai sự thật thì bà C phải chịu trách nhiệm trước pháp luật; nếu nội dung nào đúng thì cấp có thẩm quyền phải tiến hành xử lý làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức theo quy định hiện hành
Trang 62.3 Xác định mục tiêu xử lý tình huống
- Các cơ quan chức năng tỉnh Bắc Giang sớm xem xét, giải quyết đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người dân theo đúng chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và phù hợp với tình hình cụ thể ở địa phương;
- Giải quyết khiếu nại, tố cáo nhưng phải giữ vững được an ninh chính trị, đảm bảo trật tự an toàn xã hội ở địa phương, tạo sự ủng hộ, đồng tình của đông đảo quần chúng nhân dân, đồng thời vẫn giữ được kỷ cương phép nước;
- Xử lý điểm "nóng" phải đảm bảo ổn định tình hình để cấp uỷ Đảng, chính quyền và nhân dân huyện tập trung vào phát triển kinh tế, xã hội nhằm nâng cao đời sống của nhân dân, khôi phục lại lòng tin của nhân dân trên địa bàn thành phố Bắc Giang nói riêng và nhân dân trên địa bàn tỉnh Bắc Giang nói chung vào sự lãnh đạo của Đảng và các cấp chính quyền;
- Xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm, đặc biệt đối với cán bộ, đảng viên, tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước và công dân có vi phạm Chấn chỉnh lại kỷ luật, kỷ cương trong quản lý hành chính Nhà nước;
- Qua vụ việc này cần rút ra những bài học kinh nghiệm, đề ra một số giải pháp khắc phục về quản lý kinh tế, xã hội, quản lý hành chính Nhà nước, quản lý
an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn toàn tỉnh cũng như cả nước
2.4 Phân tích nguyên nhân và hậu quả
Dự án được triển khai từ năm 2013 và dự kiến hoàn thành giai đoạn một
là trồng phủ kín toàn bộ đất trống, đất hoang hóa bằng cây bản địa trong năm
2014 Tuy nhiên, đến đầu năm 2015 mới chỉ quy hoạch được khu vực cần bảo
vệ và trồng được một phần đất trống Vẫn còn tình trạng tranh chấp lấn chiếm đất giữa các hộ dân với công ty Để xảy ra tình trạng nêu trên là do các nguyên nhân sau:
- Nguyên nhân khách quan:
Do chính quyền và các cơ quan chức năng tỉnh Bắc Giang không kiên quyết và thiếu minh bạch trong việc đền bù giải phóng mặt bằng Việc thu hồi đất của UBND tỉnh Bắc Giang với mục đích để tạo sự tập trung phát triển rừng bền vững trên địa bàn thành phố Bắc Giang nhưng điều hếtsức ngạc nhiên là lý
do thu hồi, bồi thường giá đất, giá tài sản gắn liền với đất của các hộ dân lại có
sự khác nhau Như vậy, chỉ một hành vi thu hồi đất mà UBND tỉnh có tới mấy
lý do khác nhau Điều cần nói nữa là không một lý do nào thuyết phục, đúng thực tế và phù hợp các quy định của pháp luật đất đai hiện hành
Trang 7Giá đất lâm nghiệp bị thu hồi có sự khác nhau, chênh lệch về giá giữa các
hộ dân trong cùng một địa phương, không đúng với giá quy định mà UBND tỉnh Bắc Giang đã quy định Vì vậy, người dân cho rằng không có cơ sở pháp
lý Hơn nữa việc áp giá đền bù lại được tính đơn giá không phù hợp, nhiều diện tích đất thu hồi nhưng không rõ ràng, không được đền bù Do vậy gây thiệt thòi đối với người dân, đây là việc làm thiếu dân chủ, công khai
Hệ thống pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa đồng bộ; thời gian, thời hiệu, thẩm quyền, trình tự giải quyết quy đinh trong một số văn bản pháp luật còn chồng chéo với Luật khiếu nại, Luật tố cáo vẫn còn nhiều tồn tại, vướng mắc trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo
Cấp uỷ, chính quyền các cấp một số địa phương chưa quan tâm đến việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân; thậm chí có nơi còn giao khoán cho cơ quan Thanh tra và các ngành chức năng
- Nguyên nhân chủ quan: Nguyên nhân dẫn đến những tồn tại nêu trên là
do cán bộ chuyên trách và người có thẩm quyền giải quyết công việc chưa nghiên cứu kỹ các văn bản pháp luật có liên quan đến công tác đền bù, giải phóng mặt bằng Công tác kiểm tra chưa được thường xuyên, hoặc có kiểm tra nhưng chưa kỹ, chưa phát hiện những thiếu sót, vướng mắc mà cấp dưới gặp phải Chính vì vậy, có địa phương lặp đi lặp lại tồn tại, hạn chế này trong nhiều năm Một bộ phận cán bộ chưa am hiểu chính sách, pháp luật, năng lực trình độ nghiệp vụ hạn chế, không kiểm tra thực địa mà chỉ giải quyết trên hồ sơ, tài liệu
do Công ty thu thập
Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa thực hiện tốt, vẫn còn nhiều tồn tại, yếu kém như: Công tác tiếp công dân ở nhiều nơi chưa thực hiện tốt; phân cấp trong giải quyết khiếu nại, tố cáo không rõ ràng; cấp cơ sở ít hoà giải, giải quyết chưa tốt, có trường hợp giải quyết sai nên lượng đơn khiếu nại, tố cáo dồn về cấp tỉnh Tình trạng chuyển đơn lòng vòng, chậm khắc phục việc giải quyết đơn quá thời hạn luật định vẫn diễn ra phổ biến, gây phiền hà cho dân Việc tổ chức thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật còn kéo dài, nhiều quyết định chưa được tổ chức thực hiện Việc thực hiện các quyết định có hiệu lực pháp luật của các cấp chính quyền chưa đồng bộ; tồn đọng kéo dài chưa được các Sở, ban, ngành chức năng tập trung giải quyết; một
số người dân cố tình trì hoãn không thi hành quyết định và tiếp tục khiếu kiện Việc xử lý các cá nhân có hành vi kích động, lôi kéo người khác khiếu nại, tố cáo sai sự thật; lợi dụng việc khiếu nại, tố cáo để xuyên tạc, vu khống, gây rối
Trang 8trật tự, làm thiệt hại cho các tổ chức, cá nhân chưa được chỉ đạo xử lý kiên quyết
Do trình độ năng lực, nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, nhất là pháp luật về khiếu nại, tố cáo của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân đang còn
hạn chế " Kỷ luật, kỷ cương trong bộ máy chính quyền và xã hội không nghiêm, người không chấp hành, người sai phạm không được xử lý đến nơi đến chốn; người ra quyết định sai, người khiếu kiện sai chưa được xử lý triệt để là nguyên nhân phát sinh khiếu kiện ở nhiều nơi, nhiều chỗ ".
- Hậu quả:
Từ đó đến nay, vụ việc xảy ra kéo dài và trở thành điểm "nóng", chính quyền địa phương không giải quyết dứt điểm, buông lỏng trong công tác quản
lý đất đai, để cho một số cán bộ công chức có quyền tham ô, lấn chiếm đất Phía Công ty mở rộng đất rừng đầu nguồn để trồng rừng sản xuất không đúng dự án ban đầu Người dân cho rằng, nếu như vụ thứ nhất giải quyết dứt điểm và nghiêm minh thì chắc chắn sẽ không xảy ra vụ sai phạm thứ hai Đó là về phía người dân Còn đối với cấp uỷ, chính quyền thì mất thời gian, gây tốn kém tiền của Nhà nước, trong khi đó chúng ta đang phải từng bước phát triển kinh tế- xã hội, để làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh và hạnh phúc Để xảy ra điểm “nóng” tại địa phương đã ảnh hưởng đến an ninh trật tự chính trị, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế- xã hội và đặc biệt đó là làm giảm sút lòng tin của nhân dân vào các cấp chính quyền địa phương, ảnh hưởng đến uy tín của các cơ quan quản lý nhà nước
2.5 Cơ sở và căn cứ xử lý tình huống
- Cơ sở pháp lý:
Đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bổ các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh và quốc phòng Trải qua nhiều thế hệ, nhân dân ta đã tốn bao công sức, xương máu mới tạo lập bảo vệ được vốn tài nguyên đất đai như ngày nay Chính vì vậy, Luật Đất đai (năm 2013) cũng là một trong những đạo luật được Nhà nước quan tâm, đầu tư xây dựng, ban hành phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế xã hội hiện tại của đất nước Luật Đất đai năm 2013 đã khắc phục nhiều hạn chế của luật cũ, có nhiều quy định pháp luật mới được bổ sung bên cạnh những quy định được kế thừa, thực sự phát huy những hiệu lực các quy định của Luật trong
Trang 9việc điều chỉnh các quan hệ đất đai Để Luật Đất đai ban hành năm 2013 đi vào cuộc sống cần phải có biện pháp tuyên truyền phổ biến rộng rãi cho nhân dân
Quyền khiếu nại, tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân được ghi nhận trong Hiến pháp năm 2013 như sau:
"Công dân có quyền khiếu nại, quyền tố cáo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc bất cứ cá nhân nào.
Việc khiếu nại, tố cáo phải được cơ quan nhà nước xem xét và giải quyết trong thời hạn pháp luật quy định.
Mọi hành vi xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tập thể và của công dân phải được xử lý kịp thời, xử lý nghiêm minh Người
bị thiệt hại có quyền được bồi thường về vật chất và phục hồi danh dự.
Nghiêm cấm việc trả thù người khiếu nại, tố cáo hoặc lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác".
Để việc khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo đúng pháp luật, góp phần phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Luật khiếu nại năm
2011 và Luật tố cáo năm 2018 là cơ sở pháp lý quan trọng điều chỉnh toàn diện vấn đề này, tạo ra sự thống nhất trong các quy định về khiếu nại, tố cáo và việc giải quyết khiếu nại, tố cáo; Đồng thời đáp ứng được những yêu cầu của tình hình mới, giải quyết tốt hơn các khiếu nại, tố cáo của công dân Khiếu nại là một trong những quyền cơ bản của công dân, tuy nhiên để thực hiện quyền khiếu nại đối với những vụ việc cụ thể thì cần phải có một số điều kiện nhất định như phải là đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại, phải có năng lực hành vi đầy đủ và phải thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục mà pháp luật quy định Trên thực tế, không chỉ
có công dân mà các tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội cũng chịu sự tác động của các quyết định hành chính, hành vi hành chính; Đồng thời trong quá trình quản
lý nhà nước, nhiều khi các cơ quan nhà nước cũng có những quyết định hành chính, hành vi hành chính làm ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan nhà nước khác Vì vậy, Luật Khiếu nại và Luật tố cáo đã quy định cơ quan, tổ chức cũng
có quyền khiếu nại bao gồm cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân (chỉ có cơ quan, tổ chức này mới có quyền khiếu nại) Việc tụ tập đông người đi khiếu nại thì không phải là việc khiếu nại của cơ quan, tổ chức và không được
Trang 10pháp luật thừa nhận Để giải quyết kịp thời những bất cập của Luật Khiếu nại,
tố cáo, đáp ứng yêu cầu công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo hiện nay Luật khiếu nại và Luật tố cáo hiện hành quy định về cơ chế giải quyết khiếu nại, tố cáo; thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo; việc tham gia của Luật sư vào quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo; quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo, hồ sơ giải quyết khiếu nại, tố cáo; quyền của người khiếu nại, tố cáo; người bị khiếu nại, tố cáo Bên cạnh các quyền của mình, công dân có nghĩa vụ không sử dụng các quyền, tự do, lợi ích của mình để gây rối trật tự xã hội, chống đối chính quyền
Bên cạnh đó, cải cách hành chính là nhiệm vụ rộng lớn, liên quan nhiều lĩnh vực, phải được tiến hành đồng bộ trong tổng thể, đổi mới hệ thống chính trị, gắn với xây dựng chỉnh đốn Đảng và cải cách bộ máy Nhà nước nói chung Thấy rõ tầm quan trọng của công tác cải cách hành chính, đây là một trong những nhiệm vụ được ưu tiên hàng đầu
- Cơ sở thực tiễn:
Thời gian qua, trên lĩnh vực cải cách thể chế hành chính, cải cách thủ tục
và thực hiện cơ chế "một cửa" đều tiến bộ Trong đó, cải cách thủ tục hành chính được chú trọng Nhất là việc công khai, rút ngắn thời gian làm thủ tục, giảm thủ tục phiền hà ở những lĩnh vực liên quan nhiều đến nhân dân như xây dựng, đất đai, tạo thuận lợi cho việc làm ăn sinh sống của nhân dân địa phương Nhiều vụ việc thông qua việc giải quyết khiếu nại, giải quyết tố cáo được các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền giải quyết đã phát hiện được những sai phạm của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác nhau góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân được thực hiện trên thực tế
2.6 Xây dựng các phương án và lựa chọn phương án tối ưu
Từ tình huống xảy ra nêu trên, tôi xây dựng các phương án giải quyết như sau:
* Phương án 1:
Sau khi sự việc xảy ra, một số đông người dân tụ tập khiếu kiện lên huyện, tỉnh tố cáo nhiều nội dung liên quan đến quản lý đất đai Ở UBND thành phố Bắc Giang, đồng chí Chủ tịch UBND huyện phải trực tiếp nghe ý kiến của công dân (trực tiếp đối thoại với người dân) cùng với các cơ quan chức năng phân tích tình hình Trên cơ sở đó thành lập Đoàn thanh tra liên ngành để giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân
Trong quá trình giải quyết phải đảm bảo tính khách quan, dân chủ, đúng đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Kết luận thanh tra