ÔN THI MÔN BẢO HIỂM HÀNG KHÔNG

ÔN THI MÔN BẢO HIỂM HÀNG KHÔNGTÀI LIỆU ÔN THI MÔN BẢO HIỂM HÀNG KHÔNG – TRƯỜNG HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM

1

TÀI LIỆU ÔN THI MÔN BẢO HIỂM HÀNG KHÔNG – TRƯỜNG HỌC VIỆN

HÀNG KHÔNG VIỆT NAM

Câu 1: Thị Trường Lloyd’s 1

Câu 2: Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của Hàng Hàng Không: 2

Câu 3: Hoạt động tái bảo hiểm trong lĩnh vực hàng không 3

Câu 4: Nguyên tắc hoạt hộng của ngành bảo hiểm và ví dụ : 7

Câu 5: Nguồn gốc và ý nghĩa của BHHK: 9

Câu 6: Thị trường bảo hiểm hàng không Việt Nam 11

Câu 7: Bài Toán 12

Câu 1: Thị Trường Lloyd’s

• Giới thiệu:

- Lloyd's ban đầu là một quán cà phê nhỏ tại Anh, thuộc sở hữu của ông

Edward Lloyd

- Năm 1771 nhà thanh toán bảo hiểm và môi giới quyết định đóng góp mỗi người 100 bảng để xây trụ sở mới Lloyd’s không còn là quán cà phê nữa mà trở

thành trụ sở đăng ký của những người thanh toán bảo hiểm

- Đến năm 1774, Lloyd's chuyển tới Sở Giao Dịch Hoàng Gia, London, và bắt

đầu con đường trở thành đế chế bảo hiểm hùng mạnh như ngày nay

- Ngoài lĩnh vực hàng hải truyền thống, các hoạt động của Lloyd's hiện đã vươn sang hầu hết các lĩnh vực khác như hàng không, thiên tai, tai nạn nghề nghiệp, động lực Các công ty hàng đầu thế giới trong các lĩnh vực sản xuất ôtô, dược

phẩm, hàng không, ngân hàng, điện tử, chế tạo hiện đều là khách hàng của Lloyd's

- Ngày nay, Lloyd’s đã trở thành thị trường bảo hiểm lớn nhất thế giới, Lloyd’s

có thể bảo hiểm hầu như mọi thứ

- Lloyd’s còn bảo hiểm các căn cứ quân sự của Mỹ ở nước ngoài trước nguy cơ

bị khủng bố tấn công Tuy nhiên, Lloyd’s chỉ bảo hiểm các tòa nhà, không bảo hiểm

2

trang thiết bị quân sự và nhân mạng, đồng thời cũng không bảo hiểm các cuộc tấn

công bằng chất độc hóa học hoặc bom nguyên tử

Câu 2: Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của Hàng Hàng Không:

Bảo hiểm HK là 1 loại hình bảo hiểm đặc biệt và nó mang tính bắt buộc đối với các

hãng HK bởi đây chính là cơ sở để bảo vệ quyền lợi của hãng HK cũng như các bên có

liên quan khi rủi ro xảy ra

-Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của hãng HK bao gồm đối vs :

+ Hành khách :

• Đây là loại bảo hiểm theo luật định , tức là bất kỳ hãng HK nào cũng phải mua BH cho hành khách đang sử dụng dịch vụ vận chuyển của hãng mình Ở một

số quốc gia , loại BH này bắt buộc đối với những máy bay thương mại hoặc máy bay lớn

• Hãng HK phải tiến hành bồi thường cho h/khách trog t/hợp hành khách bị chết hoặc bị thương do máy bay gặp nạn trong quá trình vận chuyển

• BH này thường được tính theo “chỗ “ ( per-seat-basic ) và loại BH này kg áp dụng đối vs tổ bay , tổ lái và đối với bên thứ 3 Tuy nhiên thì trách nhiệm của Cty

BH kg vượt quá trách nhiệm BH quy định trong giấy chứng nhận BH

+ Hàng hóa :

• Hãng HK phải tiến hành bồi thường thiệt hại cho h/khách trog T/hợp làm mất hoặc làm hư hỏng hành lý , hàng hóa của h/khách trong quá trình v/chuyển theo phiếu hành lý hoặc vận đơn do hàng HK phát hành

+ Bên thứ 3 ( ở mặt đất )

• Đây là loại BH theo luật định , tức là hãng HK nào cũng phải mua BH cho bên thứ ba để bảo toàn rủi ro trong trường hợp gây thiệt hại về người và tài sản của bên thứ 3 do máy bay hoặc bất kỳ một người hoặc một vật thể nào từ máy bay rơi xuống gây ra Thiệt hại của bên thứ 3 còn có thể được hiểu là thiệt hại đối với trang

3

thiết bị tại sân bay hoặc là thiệt hại khi đụng vào một máy bay khác trong khi va chạm

-Mức bồi thường mà Hãng HK phải chi trả khi có rủi ro xảy ra :

• Phụ thuộc vào công ước mà các quốc gia đã ký & theo phán quyết của tòa án

• Ở một số quốc gia , loại BH này thường là bắt buộc phải mua với một số tiền

cụ thể cho từng vụ tổn thất là 1.000.000$ hoặc 5.000.000$/ vụ

• Hiện tại trên TG , giới hạn trách nhiệm của hàng HK đối với bên thứ 3 tính theo trọng lượng cất cánh của tàu bay ( MTOM) ,đặc biệt là khi máy bay hoạt động trên lãnh thổ của nước khác

Câu 3: Hoạt động tái bảo hiểm trong lĩnh vực hàng không

Tái bảo hiểm hàng không được hiểu nôm na là một loại nghiệp vụ mà công ty bảo

hiểm gốc sử dụng để chuyển 1 phần trách nhiệm với người được bảo hiểm cho nhà bảo hiểm khác ( cty nhận tái BH ) trên cơ sở thỏa thuận giữa hai bên thông qua hợp đồng tái

BH Nhìn chung thì hoạt động tái BHHK có nhiều điểm tương đồng vs hoạt động tái bảo hiểm thông thường

Ý nghĩa của hoạt động Tái bảo hiểm trong ngành HK :

• Giúp Hãng HK tránh đc nguy cơ phá sản do trách nhiệm bổi thường trong ngành HK là rất lớn

• Tổn thất HK mang tính quốc tế cao bởi lẽ hành khách đi trên một chuyến bay thường mang quốc tịch khác nhau vì vậy các công ty cần tái bảo hiểm để kiểm soát

và chia sẻ rủi ro

• Giúp phòng ngừa rủi ro và thảm họa bất thường cho người dân và các hãng hàng không

Các hình thức tái bảo hiểm cũng như các hình thức TBH hàng không

1) Tái bảo hiểm tùy ý lựa chọn ( Tái bảo hiểm tạm thời )

4

Là hình thức mà công ty nhượng thông báo cho cty tái BH một dịch vụ nào đó mà họ cần tái BH dưới hình thức một phiếu đề nghị Trong đó có ghi các đặc điểm chính của rủi

ro được tái bảo hiểm

Ưu điểm:

+ Hình thức này giúp đỡ và tạo điều kiện cho cty nhượng vẫn có thể nhận được những hợp đồng BH mà rủi ro của nó có giá trị lớn

+ Giúp cho công ty nhượng san sẻ được thiệt hại khi có rủi ro xảy ra

Nhược điểm:

+ Tốn kém chi phí về thủ tục giấy tờ

+ Không đảm bảo sự bí mật cho những thông tin có lợi cho sự cạnh tranh trong thị trường BH gốc

2) Tái bảo hiểm băt buộc

Là sự thỏa thuận giữa Cty nhượng và Cty nhận tái BH , trong đó Cty nhượng bắt buộc phải nhượng cho Cty tái bảo hiểm tất cả các đơn vị rủi ro BH gốc mà hai bên đã quy định trước trong hợp đồng

Ưu điểm:

+ TBH theo hình thức này giúp Cty nhượng chủ động trong việc ký kết hợp đồng với người tham gia bảo hiểm

+ Thủ tục ký kêt hợp đồng được tiến hành nhanh chóng , tiết kiệm được chi phí → nâng cao năng lực cạnh tranh của các công ty bảo hiểm

Nhược điểm:

+ Trong hình thức này, nếu Cty nhượng còn non yếu đặc biệt trong đánh giá rủi ro BH

-> ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kinh doanh của cả hai bên

3) TBH lựa chọn – bắt buộc

5

Là một hình thức tái BH mà Cty nhượng thường cố gắng thu xếp mỗi khi những rủi ro cần tái BH trong một ngành KTế lên tới một mức nào đó.Trong hình thức tái BH này, Cty nhượng không bắt buộc phải nhượng tất cả những dịch vụ mà mình nhận BH, nhưng ngược lại nhà tái BH buộc phải chấp nhận các dịch vụ mà công ty nhượng đưa vào thỏa thuận này

Ưu điểm:

+ Rất phù hợp với Cty nhượng mới thành lập, khả năng còn yếu kém

Nhược điểm:

+ Cty nhượng tái BH thường bị ép phí bởi các Cty nhận Tái BH

=> Bên cạnh các hình thức tái BH, hầu hết các DN BH trên T/Gioi đều yêu cầu Cty

môi giới tái BH tư vấn và giúp đỡ khi giá trị rủi ro được BH quá lớn so với khả năng tài chính của họ Đối với các rủi ro tiềm ẩn lớn, môi giới tái BH sẽ giúp DN BH phân tích phạm vi rủi ro để thu xếp TBH khi cần thiết

Thông qua môi giới TBH các DN BH sẽ an toàn về tài chính và có khả năng bảo vệ khách hàng của mình lớn hơn

Xu thế tái bảo hiểm hàng không hiện nay:

Hiện nay, các Cty BH gốc thường mua lại hoặc sát nhập với các Cty tái BH hoặc kết hợp vs các Cty BH gốc khác để tạo nên một nguồn lực vững chắc đủ sức chi trả những hợp đồng BH lớn Ngoài ra, các Cty TBH còn sát nhập lại với nhau từng bước vững mạnh hơn, trở thành những Cty BH gốc và có thể tự mình trực tiếp tiếp nhận những hợp đồng

BH Liên hệ thực tế trong ngành HK hiện nay mặc dù rủi ro lớn nên các hãng Hk bắt buộc phải mua bảo hiểm tuy nhiên do sự xác nhập hóa của các Cty BH và TBH ngày càng sao nên nhìn chung có thể xu hướng TBH trong lĩnh vực HK đang có xu hướng giảm

• Ví dụ:

6

Trong vòng 8 tháng đầu năm 2014 Những sự cố bi thảm xảy ra liên tiếp trong thời gian gần đây đồng nghĩa với việc ngành bảo hiểm sẽ phải chi ra cả núi tiền bồi thường

Theo những tính toán của Reuters, tổng số tiền mà hãng bảo hiểm Allianz của Đức phải chi trả cho vụ tai nạn máy bay QZ8501 của hãng AirAsia là hơn 100 triệu USD

New York Times ước tính, chỉ riêng mảng "bảo hiểm rủi ro chiến tranh trong hàng

không" (gồm thiệt hại từ các hoạt động như xâm lược, đảo chính, không tặc) đã phải đối mặt với khoảng chi 600 triệu USD Trong khi đó, mảng này thường chỉ thu về 65 triệu đô mỗi năm tiền phí

Sau những thảm họa máy bay liên tiếp: hai chuyến bay MH370 và MH17 của Malaysia Airlines, GE222 của TransAsia Airways, Đài Loan và mới đây nhất là chuyến AH5017 của Air Algerie, ngành bảo hiểm hàng không thế giới đang điêu đứng trước khoản bồi thường lên đến hơn 2 tỷ USD

7

Câu 4: Nguyên tắc hoạt hộng của ngành bảo hiểm và ví dụ :

1.Nguyên tắc chỉ bảo hiểm sự rủi ro, không bảo hiểm sự chắc chắn : Hợp đồng bảo

hiểm chỉ có giá trị khi những rủi ro đó nằm ngoài ý muốn và không có sự sắp xếp hoặc chắc chắn rằng chúng sẽ xảy ra

VD : Cty BH chỉ thực hiện bồi thường cho những rủi ro như : tai nan xe ,thiên tai , bảo

lũ , sự cố ngoài ý muốn chứ kg BH cho những gì chắc chắn xảy ra

2.Nguyên tắc trung thực tuyệt đối : (quan trọng)

Tất cả các giao dịch kinh doanh cần được thực hiện trên cơ sở tin cậy lẫn nhau, trung thực với nhau Tuy nhiên, trong bảo hiểm, điều này được thể hiện trên một nguyên tắc chặt chẽ hơn, và ràng buộc cao hơn về mặt trách nhiệm Theo nguyên tắc này, hai bên trong mối quan hệ bảo hiểm (người bảo hiểm và người được bảo hiểm) phải tuyệt đối trung thực với nhau, tin tuởng lẫn nhau, không được lừa dối nhau Các bên chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của thông tin cung cấp cho bên kia Doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm giữ bí mật về thông tin do bên mua bảo hiểm cung cấp Nếu một bên vi phạm thì hợp đồng bảo hiểm trở nên không có hiệu lực

Nguyên tắc này thể hiện như sau:

– Người bảo hiểm phải công khai tuyên bố những điều kiện, nguyên tắc, thể lệ, giá cả

bảo hiểm… cho người được bảo hiểm biết Ví dụ, trong bảo hiểm hàng hải, mặt 1 của đơn bảo hiểm bao gồm các nội dung như điều kiện bảo hiểm, giá trị bảo hiểm, số tiền bảo hiểm, tỷ lệ bảo hiểm…, mặt 2 bao gồm quy tắc, thể lệ bảo hiểm của công ty bảo hiểm có liên quan Khi giao kết hợp đồng bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến hợp đồng bảo hiểm, giải thích các điều kiện, điều khoản bảo hiểm cho bên mua bảo hiểm Người bảo hiểm cũng không được nhận bảo hiểm khi biết đối tượng bảo hiểm đã đến nơi an toàn

8

– Người được bảo hiểm phải khai báo chính xác các chi tiết liên quan đến đối tượng bảo

hiểm Họ cũng phải thông báo kịp thời những thay đổi về đối tượng bảo hiểm, về rủi ro, về những mối đe dọa nguy hiểm hay làm tăng thêm rủi ro…mà mình biết được hoặc đáng lẽ phải biết Người được bảo hiểm cũng không được mua bảo hiểm cho đối tượng bảo hiểm khi biết đối tượng bảo hiểm khi biết đối tượng bảo hiểm đó đã bị tổn thất

Sở dĩ có nguyên tắc này là vì trong giao dịch bảo hiểm, chỉ có người chủ (hoặc người quản lý, sử dụng) mới biết được tất cả mọi yếu tố của đối tượng bảo hiểm, biết rủi ro mình yêu cầu bảo hiểm, còn người bảo hiểm thường không biết rõ rủi ro mà chỉ dựa vào những thông tin do người yêu cầu bảo hiểm cung cấp để xét đoán mức độ rủi ro và quyết định thái độ của mình đối với rủi ro: nhận hay không nhận bảo hiểm, nhận bảo hiểm theo điều kiện, điều khoản như thế nào và tính tỉ lệ phí bảo hiểm bao nhiêu… Do đó, người yêu cầu bảo hiểm phải có trách nhiệm khai báo mọi yếu tố liên quan một cách đầy đủ và trung thực

và phải khai báo sự phát sinh các yếu tố quan trọng, có ảnh hưởng đến đối tượng được bảo hiểm trong suốt thời gian hợp đồng có hiệu lực hoặc khi tái tục hợp đồng

Ví dụ:

Một người mua bảo hiểm thiệt hại do hoả hoạn, lụt lội, trộm cắp cho một ngôi nhà và biết rằng vùng đó thưòng có nguy cơ xảy ra bão lụt nhưng khi mua bảo hiểm lại không khai báo gì về điều đó Khi bão đến gây ra thiệt hại cho ngôi nhà, người đó cũng không được bảo hiểm bồi thường Một ví dụ khác là khi tàu, xe đã gặp tai nạn, chủ tàu, chủ xe mới tham gia bảo hiểm để được bồi thường, bằng cách mua bảo hiểm ghi lùi lại ngày tháng trước tai nạn, hoặc tìm cách để có hồ sơ tai nạn ghi ngày tháng xảy ra sau ngày mua bảo hiểm Trong trường hợp đó, người bảo hiểm sau khi biết người được bảo hiểm không khai báo thật, có quyền huỷ bỏ hợp đồng bảo hiểm hoặc không bồi thường tổn thất xảy ra

3.Nguyên tắc quyền lợi có thể được bảo hiểm : Quyền lợi có thể được bảo hiểm là lợi

ích hoặc quyền lợi liên quan đến, gắn liền với, hay phụ thuộc vào sự an toàn hay không an toàn của đối tượng bảo hiểm

9

VD : Quyền sở hữu trí tuệ …

4.Nguyên tắc bồi thường : Bồi thường là việc thực hiện cam kết của DN BH khi có sự

kiện BH xảy ra Để có thể ngăn ngừa trục lợi, bồi thường của hợp đồng BH kg được tạo ra

cơ hội kiếm lời hoặc có lợi kg hợp lý cho các bên liên quan Vì thế, số tiền bồi thường mà người được BH có thể nhận được trong mọi trường hợp không lớn hơn thiệt hại của họ trong sự kiện BH

VD: Đền bù thiệt hại tài sản do cháy nhà kho của người được bảo hiểm do chập mạch

điện

5.Nguyên tắc thế quyền : DN BH sau khi bồi thường cho người được BH, có quyền

thay mặt người được BH để đòi người thứ ba trách nhiệm bồi thường cho mình trong giới hạn bồi thường mà DN BH đã trả cho người được BH Thế quyền được sử dụng khi xác định được có người thứ ba phải chịu trách nhiệm đối với thiệt hại của đối tượng trong sự kiện BH

VD :Giả sử nhà xưởng của Cty A (đã đăng ký BH cháy nổ) bị cháy rụi hoàn toàn

Nguyên nhân được xác định là do sự bất cẩn của một công nhân hàn xì thuộc Cty hàn xì

mà Cty A thuê để bảo dưỡng lại nhà xưỡng , lúc này nguyên tắc thế quyền diễn ra : Cty

BH sẽ thế quyền CTy A đi đòi tiền Cty Hàn xì

6.Nguyên tắc đảm bảo quy luật số đông : được hiểu nôm na là hình thức lấy của số

đông bồi thường cho số ích , san sẽ thiệt hại

VD : Mọi người tham gia BHXH đóng góp cho bên nhận BHXH và tồn tích dần thành

một quĩ tài chính độc lập dùng để chi trả trợ cấp cho người l/động khi và chỉ khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập theo các chế độ đã xác định

Câu 5: Nguồn gốc và ý nghĩa của BHHK:

Ở bất kỳ nơi đâu và thời đại nào, con người luôn phải đồng hành cùng rủi ro Nhu cầu

an toàn đối với con người là vĩnh cửu Lúc nào con người cũng tìm cách để bảo vệ bản thân và tài sản của mình trước những tổn thất do rủi ro Trong số các biện pháp con người

10

đã thực hiện để xử lý rủi ro thì BH được coi là biện pháp tối ưu nhất Rủi ro chính là nguồn gốc phát sinh nhu cầu về BH Ngay từ thời tiền sử đã có xuất hiện những hoạt động gần giống với BH Từ thời Trung Cổ, các quy tắc về BH hàng hải đã dần hình thành, song phải đến thế kỷ 19 BH hiện đại mới có bước phát triển kéo theo sự ra đời và phát triển đa dạng như ngày nay Đặc biệt là đối với ngành HK khi mà số chuyến bay được các hãng

HK gia tăng điều này tỉ lệ với sự tăng lên của các sự HK trong nước cũng như ngoài nước.thì yếu tố bảo vệ tính mạng và tài sản của hành khách trở thành một trong những tiêu chí được các hãng HK quan tâm hàng đầu.Vì vậy, các sản phẩm BHHK ra đời nhằm đảm bảo tối đa cho sự an toàn của các hãng HK và hành khách Là loại hình bảo hiểm những rủi ro trên không nên rủi ro rất đa dạng Tuy nhiên có thể thấy rằng, trong lĩnh vực HK thì đây là sự kết hợp giữa “ BH tài sản “ và BH trách nhiệm dân sự

Bảo hiểm hàng không là khái niệm chung để chỉ việc bảo hiểm cung cấp cho những

khách hàng ( người được BH ) là pháp nhân hoạt động trong lĩnh vực HK và có đối tượng

được BH là những tài sản/ trách nhiệm liên quan trực tiếp hay gián tiếp đến việc khai thác tàu bay

Bao gồm :

• BH trách nhiệm của hãng HK ( Thân máy bay ,BH trách nhiệm dân sự, BH trách nhiệm dân sự kết hợp vs trách nhiệm BH hành khách )

• BH trách nhiệm của chủ và người điều hành sân bay (BH trách nhiệm đối vs hành khách , hàng hóa , hành lý , bưu phẩm …, BH trách nhiệm đối vs bên thứ 3 ,

BH trách nhiệm sp)

• Các sp BH trách nhiệm khác ( BH tai nạn n/viên tàu bay , BH chiến tranh….)

Ý nghĩa của BHHK :

• Trong nền KT thị trường, BH HK đóng vai trò vô cùng quan trọng trong vận chuyển HK

• Giá trị của các đối tượng BH trong HK là rất lớn chính vì vậy đâm bảo cho các hãng HK tránh khỏi phá sản khi có rủi ro sự xảy ra