- Bài kiểm tra sau tác động: là Bài kiểm tra Hóa học số 1 tiết chương trình 46 tuần 23 Học kì II, sau khi học xong các bài có nội dung và phương pháp biểu diễn thí nghiệm chứng minh do n[r]
Trang 1MỤC LỤC
Trang
1 TĨM TẮT ĐỀ TÀI………3
2 GIỚI THIỆU….……….3
2.1 Hiện trạng……… 3
2.2 Giải pháp thay thế……… 4
2.3 Một số vấn đề gần đây liên quan đến đề tài……… 4
2.4 Vấn đề nghiên cứu ……….4
2.5 Giả thuyết nghiên cứu………4
3 PHƯƠNG PHÁP………4
3.1 Khách thể nghiên cứu……….4
3.2 Thiết kế……… 5
3.3 Quy trình nghiên cứu……… 5
3.4 Đo lường và thu thập dữ liệu ……… 6
3.5 Sử dụng cơng cụ đo, thang đo……….6
3.6 Kiểm chứng độ giá trị nội dung……… 6
3.7 Kiểm chúng độ giá trị tin cậy……… 6
4 PHÂN TÍCH DỮ LIỆU THU ĐƯỢC VÀ BÀN LUẬN……….7
4.1 Trình bày kết quả……….7
4.2 Phân tích kết quả dữ liệu……….8
4.3 Bàn luận……… 9
5 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ……….10
5.1 Kết luận……….10
5.2 Khuyến nghị……… 10
TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 11
PHỤ LỤC ………12
KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG
Trang 2Tên đề tài: Nâng cao chất lượng mơn Hĩa học lớp 8a3 Trường THCS Nguyễn Văn Linh thơng qua hướng dẫn học sinh thực hiện thí nghiệm trong một tiết học.
Người nghiên cứu :TẠ THỊ HẰNG
Đơn vị :Trường THCS Nguyễn Văn Linh Thị Xã Tây Ninh
1.Hiện trạng
Nguyên nhân
+ Về phía học sinh: Các em cịn thụ động chưa tích cực.+ Về phía giáo viên: Chưa chú ý nhiều đến việc luyệntập, thực hành
+ Nguyên nhân khách quan mà tơi cảm nhận được là:mơn Hĩa học là mơn học mới ở lớp 8, kiến thức hĩa họccịn nặng so với học sinh lớp 8
2 Giải pháp thay thế Thơng qua phương pháp thực hành biểu diễn thí nghiệm
chứng minh giúp học sinh lớp 8 nâng cao chất lượng họctập mơn Hĩa học
3.Vấn đề nghiên cứu
Dữ liệu có thể thu thập
Giả thuyết nghiên cứu là:
Cĩ Việc áp dụng phương pháp biểu diễn thí nghiệm
cĩ làm nâng cao kết quả mơn Hĩa học của học sinh lớp 8trường Trung học cơ sở Nguyễn Văn Linh
4.Thiết kế Lựa chọn thiết kế: Kiểm tra trước và sau tác động với hai
nhĩm tương đương
5.Đo lường * Sử dụng cơng cụ đo, thang đo: Bài kiểm tra viết của
học sinh
* Tiến hành kiểm tra và chấm bài
6.Phân tích dữ liệu Dùng phép kiểm chứng T-Test độc lập kiểm tra trước tác
động (p2)
7.Kết quả Mức độ ảnh hưởng của tác động đến kết quả học tập của
nhĩm thực nghiệm là lớn.
1 TĨM TẮT ĐỀ TÀI:
Trang 3- Thực hành biểu diễn thí nghiệm chứng minh của bộ môn Hóa học lớp 8 nói riêng
và học sinh bậc Trung học cơ sở nói chung, là một yêu cầu quan trọng đối với việcnâng chất lượng học tập, góp phần hiểu biết hiện tượng hóa học, làm rõ quá trình biếnđổi các chất hóa học
- Do điều kiện khó khăn của trường, phòng thực hành chứa có , nên khả năng biểudiễn thí nghiệm chứng minh của học sinh còn hạn chế Hơn nữa, các em chưa nắmchắc những kiến thức cơ bản về Hóa học, chưa có kỹ năng biểu diễn các thí nghiệmchứng minh thời gian luyện tập, thực hành thí nghiệm còn ít… Việc giáo viên chưa sửdụng phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh là nguyên nhân cơ bảnnhất, vì thế giáo viên phải tìm ra những phương pháp dạy học nhằm nâng cao tính tíchcực học tập của học sinh… Giải pháp mà chúng tôi cho là quan trọng nhất được trìnhbày trong đề tài này là: Phương pháp thực hành biểu diễn thí nghiệm chứng minh.Chúng tôi coi đó là một yêu cầu quan trọng để nâng cao kết quả học tập môn Hóa họccủa học sinh lớp 8
- Nghiên cứu sẽ được tiến hành trên hai lớp Hóa khối 8 của trường Trung học cơ sởNguyễn Văn Linh lớp 8a3 là lớp thực nghiệm, lớp 8a2 là lớp đối chứng Lựa chọnthiết kế kiểm tra trước và sau tác động với các nhóm tương đương
- Lớp thực nghiệm được thực hiện phương pháp thực hành biểu diễn thí nghiệmchứng minh ở các bài 3, 7, 14, 30 của chương trình Hóa học khối 8 (Tiết 4, 10, 20,45)
- Qua nghiên cứu đề tài, kết quả cho thấy tác động có ảnh hưởng đến kết quả họccủa học sinh, lớp thực nghiệm đạt kết quả cao hơn so với lớp đối chứng:
- Bài kiểm tra đầu ra của lớp thực nghiệm có giá trị trung bình là: 7.26
- Bài kiểm tra đầu ra của lớp đối chứng có giá trị trung bình là: 6.02
giữa điểm trung bình của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng Qua đó, chứng minh
rằng: Việc sử dụng phương pháp thực hành biểu diễn thí nghiệm có làm nâng cao kết
quả học tập môn Hóa học của học sinh lớp 8 trường Trung học cơ sở Nguyễn VănLinh
2 GIỚI THIỆU:
2.1 Hiện trạng:
- Học sinh lớp 8 trường trung học cơ sở Nguyễn Văn Linh học còn yếu môn Hóahọc Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện trạng này, nhìn chung các nguyên nhân sauđây có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học môn Hóa Học của các em
+ Về phía học sinh: Các em còn thụ động chưa tích cực học tập do không yêu thích
bộ môn Hóa, còn dành nhiều thời gian cho các môn khoa học xã hội Kỹ năng cânbằng phương trình hóa học còn yếu
+ Về phía giáo viên: Chưa chú ý nhiều đến việc luyện tập, thực hành Trong thínghiệm, phương pháp chưa phát huy tính tích cực của học sinh
+ Nguyên nhân khách quan mà chúng tôi cảm nhận được là: môn Hóa học là mônhọc mới ở lớp 8, kiến thức hóa học còn nặng so với học sinh lớp 8
- Qua việc dự giờ, thăm lớp, qua thực tế giảng dạy, khảo sát trước tác động chúngtôi nhận thấy giáo viên chỉ cung cấp kiến thức cho học sinh ở các tiết lý thuyết, cònhọc sinh chỉ thụ động tiếp thu kiến thức Giáo viên có chú ý khai thác cách viết phảnứng Hóa học và cân bằng phương trình phản ứng Kết quả là học sinh có hiểu bài,học thuộc bài, nhưng việc thực hành biểu diễn thí nghiệm chứng minh còn hạn chếnên kết quả làm bài của học sinh chưa cao
- Để làm thay đổi hiện trạng trên, đề tài nghiên cứu này chú trọng đến việc thôngqua phương pháp thực hành biểu diễn thí nghiệm khi dạy bộ môn Hóa học lớp 8
Trang 42.2 Giải pháp thay thế:
- Trước tiên, giáo viên dạy Hóa 8 của trường chúng tôi xác định rằng: rèn kỹ năngcân bằng phương trình hóa học cho học sinh là điều cần thiết, song chưa đủ mà phảicần làm cho học sinh hiểu rõ bản chất của phản ứng hóa học thông qua thực hành hóahọc thì hiệu quả mới được nâng cao Nêu và giải quyết vấn đề của sự biến đổi củachất này thành chất khác qua các dấu hiệu để nhận biết phản ứng hóa học xảy ra Từ
đó có thể nhận ra vấn đề: Thông qua phương pháp thực hành biểu diễn thí nghiệmchứng minh giúp học sinh lớp 8 nâng cao chất lượng học tập môn Hóa học
- Thời gian thực hiện giải pháp thay thế: Từ tuần 2 đến tuần 23 của chương trìnhHóa học lớp 8
2.3 Một số nghiên cứu gần đây liên quan đến đề tài:
* Sáng kiến kinh nghiệm :”Phương pháp rèn luyện kỹ năng giải bài tập Hóa học tính
theo phương trình Hóa học của giáo viên Nguyễn Thị Thu Cúc trên trang web giáodục
* Sáng kiến kinh nghiệm :”Phương pháp giải một số dạng bài tập định lượng trong
chương trình Hóa học 8 của giáo viên Nguyễn Thị Ngọc Trinh trên trang web giáodục
* Sáng kiến kinh nghiệm :”Phương pháp giải bài tập đi tìm công thức Hóa học của
giáo viên Phạm Văn Hiếu trên trang web giáo dục
2.4 Vấn đề nghiên cứu:
Áp dụng phương pháp thực hành biểu diễn thí nghiệm chứng minh có làm nângcao kết quả học tập môn Hóa học lớp 8 không ?
2.5 Giả thuyết nghiên cứu là:
Có Việc áp dụng phương pháp biểu diễn thí nghiệm có làm nâng cao kết quả mônHóa học của học sinh lớp 8 trường Trung học cơ sở Nguyễn Văn Linh
3 PHƯƠNG PHÁP:
3.1 Khách thể nghiên cứu:
- Cô Tạ Thị Hằng – Giáo viên dạy Hóa lớp 8a3 (Lớp thực nghiệm)
- Cô Tạ Thị Hằng – Giáo viên dạy Hóa lớp 8a2 (Lớp đối chứng)
Giáo viên có tinh thần và trách nhiệm cao trong công việc được học sinh yêumến Có lòng yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình trong công việc giáo dục học sinh, giáo viên
có tay nghề cao, có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy
Trang 5- Đa số các em đều là con của gia đình nông dân, hiền ngoan Điều kiện học tập củacác em tương đối tốt.
3.2 Thiết kế:
- Lựa chọn thiết kế: Kiểm tra trước và sau tác động với hai nhóm tương đương
- Chúng tôi dùng Bài viết số 2 tiết chương trình 25 (Học kì I ) làm bài kiểm tratrước tác động Kết quả kiểm tra cho thấy điểm trung bình của hai lớp 8a3 và 8a2 có sựchênh lệch nhau Chúng tôi dùng phép kiểm chứng T-Test độc lập để kiểm chứng sựtương đương điểm số trung bình của hai lớp trước khi tác động :
Thực nghiệm (Lớp 8a3) Đối chứng (lớp 8a2)
P 1 = 0.30 > 0.05 từ đó kết luận sự chênh lệch điểm số trung bình của hai lớp thực nghiệm
và đối chứng là không có ý nghĩa, hai lớp được coi là tương đương
03
Dạy học bằng phươngpháp khác (không thựchành biểu diễn thínghiệm)
04
Ở thiết kế này chúng tôi sử dụng phép kiểm chứng T-Test độc lập
3.3 Quy trình nghiên cứu:
- Giáo viên dạy Hóa lớp 8a2 là lớp đối chứng, soạn bài dạy bằng phương pháp khác,không chú ý nhiều đến thí nghiệm thực hành
- Giáo viên dạy Hóa lớp 8a3 là lớp thực nghiệm, thiết kế kế hoạch bài dạy có sửdụng phương pháp thực hành thí nghiệm, lựa chọn thông tin tại các trang Web Giáo dục
và trang Web Bạch Kim, tham khảo ý kiến của đồng nghiệp
- Tiến hành dạy thực nghiệm:
- Tuân theo kế hoạch giảng dạy của nhà trường và Thời khóa biểu để đảm bảo tínhkhách quan:
Thứ ngày Môn / Lớp Tiết theo phân phối chương trình Tên bài dạy
Trang 6Bài thực hành 1Tính chất nóng chảycủa chất – Tách chất
từ hỗn hợp Năm
Năm
Bài thực hành 3Dấu hiệu của hiệntượng và phản ứnghóa học
Ba
Bài thực hành 4Điều chế - Thu khíoxi và thử tính chấtcủa oxi
3.4 ĐO LƯỜNG:
* Sử dụng công cụ đo, thang đo: Bài kiểm tra viết của học sinh.
- Sử dụng bài kiểm tra trước tác động: Bài viết số 2 tiết chương trình 25 tuần 13(Học kì I ), do nhóm giáo viên dạy Hóa của trường ra đề kiểm tra chung cho học sinhkhối 8
- Bài kiểm tra sau tác động: là Bài kiểm tra Hóa học số 1 tiết chương trình 46 tuần
23 (Học kì II), sau khi học xong các bài có nội dung và phương pháp biểu diễn thínghiệm chứng minh do nhóm giáo viên dạy Hóa của trường ra đề kiểm tra chung chohọc sinh khối 8
* Tiến hành kiểm tra và chấm bài:
- Sau khi thực hiện dạy xong các bài học nêu trên, chúng tôi tiến hành cho học sinhlàm bài kiểm tra thời gian 1tiết
- Giáo viên dạy Hóa 8 của trường chấm bài theo đáp án đã được xây dựng
* Kiểm chứng độ giá trị nội dung:
- Kiểm chứng độ giá trị nội dung của các bài kiểm tra bằng cách giáo viên trực tiếpdạy chấm bài hai lớp thực nghiệm (lớp 8a3 ) và lớp đối chứng (lớp 8a2 )
+ Nhận xét của giáo viên để kiểm chứng độ giá trị nội dung của dữ liệu:
- Về nội dung đề bài: Phù hợp với trình độ của học sinh lớp thực nghiệm và lớp đốichứng
chứng có điểm trung bình là 6.02 thấp hơn lớp thực nghiệm là 1.24 Điều đó chứng minh
rằng lớp thực nghiệm có sử dụng phương pháp thực hành biểu diễn thí nghiệm chứngminh nên kết quả cao hơn
* Kiểm chứng độ tin cậy:
- Kiểm chứng độ tin cậy của kết quả kiểm tra bằng cách kiểm tra hai lần trên mộtlớp học Một tuần lễ sau, giáo viên dạy Hóa hai lớp 8a3 và lớp 8a2 cho học sinh kiểm tralại theo đề bài đã làm ở tuần trước Để đảm bảo sự nhìn nhận và đánh giá học sinh mộtcách khách quan, nhờ cô Nguyễn Thị Thanh Tùng là giáo viên dạy Hóa của trường chấmbài kiểm tra lần hai Kết quả điểm số của lần làm bài lần thứ 2 không thay đổi, giống nhưđiểm số của lần làm bài thứ nhất (Xem bảng điểm ở phần phụ lục)
Kết luận: Các dữ liệu thu được là đáng tin cậy
Trang 74 PHÂN TÍCH DỮ LIỆU THU ĐƯỢC VÀ BÀN LUẬN:
(sau tác động cho thấy sự chênh lệch giữa điểm trung bình lớp thực nghiệm
và lớp đối chứng là không ngẫu nhiên mà do kết quả của tác động)
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn: SMD=0,861
Trang 8
Giá trị TBC Nhóm ĐC Nhóm TN
4.2 Phân tích kết quả dữ liệu:
* Kiểm chứng để xác định nhóm tương đương trước tác động:
Nhóm thực nghiệm Nhóm đối chứng Chênh lệch
Trang 9* Phân tích dữ liệu và kết quả sau tác động:
Chênh lệch giá trị TB chuẩn
p 2 = 0,00011 < 0,05
Kết luận: Sự chênh lệch điểm trung bình cộng sau tác động của 2 nhóm thực nghiệm
và đối chứng rất có ý nghĩa (do tác động)
SMD =0,861 (trong khoảng 0,861 – 1,00) là lớn.
Kết luận: Mức độ ảnh hưởng của tác động đến kết quả học tập của nhóm thực nghiệm
là lớn.
0,00011 , cho thấy sự chênh lệch giữa điểm trung bình lớp thực nghiệm và lớp đối chứng
rất có ý nghĩa, tức là chênh lệch kết quả điểm trung bình lớp thực nghiệm cao hơn điểmtrung bình lớp đối chứng là không ngẫu nhiên mà do kết quả của tác động
- Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD =
- Theo bản tiêu chí Cohen, chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 0,861cho
thấy mức độ ảnh hưởng của dạy học có sử dụng phương pháp thực hành biểu diễn thí
nghiệm trong bộ môn Hóa học 8 mang đến kết quả học tập của lớp thực nghiệm là lớn.
- Giả thuyết của đề tài “Thông qua phương pháp thực hành biểu diễn thí nghiệmchứng minh làm nâng cao kết quả học tập môn Hóa học của học sinh lớp 8” đã đượckiểm chứng
4.3 Bàn luận:
- Kết quả bài kiểm tra sau tác động của lớp thực nghiệm là điểm trung bình 7.26, kết
quả bài kiểm tra tương ứng cuûa lớp đối chứng là điểm trung bình 6.02 Độ chênh lệch
điểm số giữa hai lớp là 1.24 điều đó cho thấy điểm trung bình của hai lớp đối chứng và
thực nghiệm đã có sự khác biệt rõ rệt, lớp được tác động có điểm trung bình cao hơn lớpđối chứng
- Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn của hai bài kiểm tra là SMD = 0,861 điều này
có nghĩa mức độ ảnh hưởng của tác động là lớn
- Phép kiểm chứng T-Test độc lập điểm trung bình hai bài kiểm tra sau tác động cùa
của hai lớp không phải là do ngẫu nhiên mà do tác động, nghiêng về lớp thực nghiệm
5 Kết luận và khuyến nghị:
5.1 Kết luận:
7,26– 6.02 1.44 = 0,861
Trang 10- Nghiên cứu của chúng tôi chỉ là bước đầu trong việc thực hiện các hoạt động dạyhọc Chúng tôi đã áp dụng chu trình nghiên cứu: thử nghiệm kiểm chứng suy nghĩ thử nghiệm… Thực hiện quá trình lập kế hoạch nghiên cứu, tìm ra hiện trạng, vấn đềnghiên cứu, lựa chọn thiết kế, thu thập dữ liệu, đo lường, phân tích,….tập trung chủ yếuvào phương pháp thực hành biểu diễn thí ngiệm
- Tóm lại các kết quả trong nghiên cứu cho thấy việc “Thông qua phương pháp thựchành biểu diễn thí nghiệm” là phương pháp tốt, hỗ trợ cho học sinh lớp 8 trường trunghọc cơ sở Nguyễn Văn Linh nâng cao kết quả học tập bộ môn Hóa học
- Kết quả đối với vấn đề nghiên cứu là có ý nghĩa:
+ Mức độ ảnh hưởng là lớn (SMD = 0,861)
5.2 Khuyến nghị:
trường và giáo viên giảng dạy:
- Quan tâm nhiều hơn về cơ sở vật chất như: trang thiết bị máy tính, máy chiếuProjector hoặc màn hình ti vi màn hình rộng có bộ kết nối cho các nhà trường
- Tăng cường và bổ sung dụng cụ và hóa chất cho phòng thí nghiệm
- Bổ sung một cán bộ chuyên trách thực hành cho phòng thí nghiệm,
- Đối với giáo viên: không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để hiểu biết về Công nghệthông tin, biết khai thác thông tin trên mạng Internet, có kĩ năng sử dụng thành thạo cáctrang thiết bị dạy học hiện đại
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
Trang 11- Tài liệu Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng của Bợ Giáo dục và đào tạo – Dự án Việt Bỉ.
MỢT SỚ TÀI LIỆU KHÁC:
1 Ngơ Ngọc An –Hĩa học cơ bản và nâng cao 8 – NXB Giaĩ dục – Năm 2005
2 Ngơ Ngọc An –Hĩa học cơ bản và nâng cao 9 – NXB Giaĩ Dục – Năm 2005.
3 Ngơ Ngọc An – 400 bài tập Hĩa học 8 – NXB Giaĩ Dục – Năm 2006.
4 Huỳnh Bé (Nguyên Vịnh) – luyện tập 400 câu trắc nghiệm Hĩa 8,9 – NXB Đại Học Quốc Gia TP HCM – Năm 2005.
5 Huỳnh Bé (Nguyên Vịnh) – Cơ sở lí thuyết 300 câu hỏi trắc nghiệm Hĩa học 8 – NXB ĐHSP – Năm 2007.
6 PGS Nguyễn Đình Chi, Nguyễn Văn Thoại – Chuyên đề bồi dưỡng Hĩa học 8 – NXB ĐHSP – Năm 2006.
7 PGS.TS Trần Thị Đà, TS Nguyễn Thế Ngơn – Hĩa vơ cơ (Giáo trình CĐSP), Tập
2 – NXB ĐHSP – Năm 2005.
8 Đặng Cơng Hiệp, Huỳnh Văn Út – Giải toán và trắc nghiệm Hĩa học 8 – NXB giáo dục – Năm 2005.
9 Võ Tường Huy – 351 Bài toán Hĩa học THPT – NXB Hà Nợi – Năm 1995.
10 Võ Tường Huy – Câu hỏi và bài tập trắc nghiệm Hĩa học 8 NXB Hà Nợi - 2005 11.Võ Tường Huy – Câu hỏi và bài tập trắc nghiệm Hĩa Học 9- NXB Hà Nợi-Năm 2005.
PHỤ LỤC
Bài 30 - Tiết 45:
Trang 12Tuần:23 Bài thực hành 4
1.3 ) Thái độ:
- Củng cố niềm tin của học sinh vào khoa học từ đó học sinh yêu thích bộ môn
- Biết tiết kiệm hóa chất
- Rèn luyện tính cẩn thận ,kiên trì trong học tập và thực hành hóa học
2 TRỌNG TÂM
Điều chế và thu khí oxi
Đốt cháy lưu huỳnh trong không khí và trong khí oxi
3.CHUẨN BỊ
3.1 - GV: 5 bộ dụng cụ - hóa chất: ống nghiệm, đèn cồn, nút cao su, ống dẫn
3.2 - HS: ôân lại tính chất hóa học của oxi ,phương pháp điều chế và thu khí oxi Mẫu bảng tường trình
4.TIẾN TRÌNH
4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện:
4.2.Kiểm tra miệng :GV nhắc lại một số quy tắc an toàn khi làm thí nghiệm
4.3 Bài mới: