Tiêu chuẩn công trình xanh LOTUS

Là những quy định về đặc tính kỹ thuật, yêu cầu quản lý được dùng để làm chuẩn để phân loại, đánh giá sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế xã hội (sau đây gọi là đối tượng) nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của các đối tượng này. Tiêu chuẩn kỹ thuật do một tổ chức công bố dưới dạng văn bản để tự nguyện áp dụng.2. Công trình xanh (hay còn gọi là kiến trúc xanh hoặc toà nhà thân thiện môi trường) là sự kết hợp giữa kiến trúc và áp dụng quá trình mang tính chất thân thiện với môi trường và tận dụng tối ưu tài nguyên trong suốt toàn bộ chu kì hoàn thành của một toà nhà: từ lúc lên kế hoạch thiết kế, xây dựng, hoạt động, bảo trì, cải tạo và phá huỷ.1 Điều này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ của nhà thầu, kiến trúc sư, kỹ sư và khách hàng ở tất cả các giai đoạn của dự án.2 Việc thực hiện Công trình xanh mở rộng và bổ sung các mối liên quan về kinh tế tiện ích, sự bền vững và thoải mái trong các thiết kế kiến trúc cổ điển.3 Hệ thống kiểm soát năng lượng và thiết kế phù hợp môi trường (LEED) là hệ thống xếp hạng các thiết kế, xây dựng, vận hành và bảo trì của công trình xanh được phát triển bởi Hội đồng công trình xanh Hoa Kỳ. Những hệ thống chứng nhận khác xác định tính bền vững của toà nhà BREEAM Anh (phương pháp đánh giá môi trường thiết lập nghiên cứu xây dựng) cho các toà nhà và sự phát triển quy mô lớn. Hiện tại, Hội đồng xây dựng công trình xanh thế giới đang tiến hành nghiên cứu về ảnh hưởng của các công trình xanh đến sức khỏe và năng suất của người dùng và đang hợp tác với Ngân hàng Thế giới để thúc đẩy các Công trình xanh tại Emerging Markets thông qua EDGE (Xuất sắc trong thiết kế cho hiệu quả cao hơn) Chương trình chuyển đổi thị trường và chứng nhận.4 Ngoài ra còn có các công cụ khác như Green Star ở Úc và Chỉ số Xây dựng Xanh (GBI) được sử dụng phổ biến ở Malaysia.

Mục Lục

1 Tiêu chuẩn là gì ?

2 Công trình xanh là gì ?

3 Mục đích của tiêu chuẩn công trình xanh ? Các loại tiêu chuẩn công trình xanh ở Việt Nam và Thế Giới ?

4 Tiêu chuẩn công trình xanh LOTUS là gì ?

5 Nền tảng của LOTUS ?

6 Quá trình phát triển ?

7 Phạm vi áp dụng ?

8 Các nhóm tiêu chí của LOTUS ?

9 Các chỉ tiêu của LOTUS ?

1 Là những quy định về đặc tính kỹ thuật, yêu cầu quản lý được dùng để làm chuẩn để phân loại, đánh giá sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội (sau đây gọi là đối tượng) nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của các đối tượng này Tiêu chuẩn kỹ thuật

do một tổ chức công bố dưới dạng văn bản để tự nguyện áp dụng

2 Công trình xanh (hay còn gọi là kiến trúc xanh hoặc toà nhà thân thiện môi trường) là sự kết hợp giữa kiến trúc và áp dụng quá trình mang tính chất thân thiện

với môi trường và tận dụng tối ưu tài nguyên trong suốt toàn bộ chu kì hoàn thành của một toà nhà: từ lúc lên kế hoạch thiết kế, xây dựng, hoạt động, bảo trì, cải tạo

và phá huỷ.[1] Điều này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ của nhà thầu, kiến trúc sư, kỹ sư

và khách hàng ở tất cả các giai đoạn của dự án.[2] Việc thực hiện Công trình xanh

mở rộng và bổ sung các mối liên quan về kinh tế tiện ích, sự bền vững và thoải mái trong các thiết kế kiến trúc cổ điển.[3] Hệ thống kiểm soát năng lượng và thiết kế phù hợp môi trường (LEED) là hệ thống xếp hạng các thiết kế, xây dựng, vận hành

và bảo trì của công trình xanh được phát triển bởi Hội đồng công trình xanh Hoa

Kỳ Những hệ thống chứng nhận khác xác định tính bền vững của toà nhà

BREEAM Anh (phương pháp đánh giá môi trường thiết lập nghiên cứu xây dựng) cho các toà nhà và sự phát triển quy mô lớn Hiện tại, Hội đồng xây dựng công trình xanh thế giới đang tiến hành nghiên cứu về ảnh hưởng của các công trình xanh đến sức khỏe và năng suất của người dùng và đang hợp tác với Ngân hàng Thế giới để thúc đẩy các Công trình xanh tại Emerging Markets thông qua EDGE (Xuất sắc trong thiết kế cho hiệu quả cao hơn) Chương trình chuyển đổi thị trường

và chứng nhận.[4] Ngoài ra còn có các công cụ khác như Green Star ở Úc và Chỉ số Xây dựng Xanh (GBI) được sử dụng phổ biến ở Malaysia

Một khái niệm tương tự là kiến trúc tự nhiên, thường có quy mô nhỏ hơn và có xu hướng tập trung sử dụng nguyên liệu tự nhiên có sẵn ở khu vực.[5] Những chủ đề liên quan khác bao gồm thiết kế bền vững và kiến trúc xanh Tính bền vững có thể được định nghĩa là đáp ứng nhu cầu của các thế hệ hiện tại mà không ảnh hưởng đến khả năng của các thế hệ tương lai để đáp ứng nhu cầu của họ.[6] Mặc dù, những chương trình toà nhà xanh không đưa ra biện pháp cho vấn đề cải tiến nhà ở,

những người khác làm, đặc biệt là thông qua các chương trình công cộng để nâng cấp hiệu quả năng lượng Nguyên tắc xây dựng xanh có thể dễ dàng được áp dụng

để trang bị thêm công việc cũng như xây dựng mới Một báo cáo của quản lý dịch

vụ tổng hợp của Mĩ chỉ ra 12 toà nhà thân thiện với môi trường có chi phí vận hành thấp hơn và năng suất sử dụng nhiên liệu hiệu quả hơn Ngoài ra, những người cư

trú đạ hài lòng với toà nhà thân thiện môi trường hơn là những toà nhà cổ điển Đây là những toà nhà thân thiện môi trường.[7]

3 Mặc dù các công nghệ mới liên tục được phát triển để bổ sung cho quá trình thực hành hiện tại trong việc tạo ra các công trình xanh hơn, mục tiêu chung của các công trình xanh là giảm tác động tổng thể của môi trường xây dựng lên sức khỏe con người và môi trường tự nhiên bằng cách:

 Sử dụng hiệu quả năng lượng, nước và các tài nguyên khác

 Bảo vệ sức khỏe của người cư ngụ và cải thiện năng suất của nhân viên

 Giảm chất thải, ô nhiễm và suy thoái môi trường [3]

Một số loại tiêu chuẩn công trình xanh ở Việt Nam và Thế Giới :

 Green Star của Úc

 LEED của Hội đồng Công trình Xanh Mỹ

 Lotus của Việt Nam

 DGNB của Việt Nam

 Bream…

4 LOTUS là tiêu chuẩn công trình xanh Việt Nam được hội đồng công trình xanh Việt Nam (VGBC) nghiên cứu và phát hành chính thức vào năm 2011 nhằm bao quát hết các khía cạnh của một công trình xây dựng và tác động của chính nó tới môi trường xung quanh trong quá trình hoạt động

Các chứng chỉ LOTUS Việt Nam.

LOTUS là hệ thống chứng nhận công trình xanh được phát triển bởi Hội đồng Công trình xanh Việt Nam (VGBC) – tổ chức phi lợi nhuận quốc tế, thành viên Hội đồng Công trình xanh Thế giới (WorldGBC) Trải qua hơn 8 năm phát triển, Chứng nhận LOTUS hiện nay bao gồm 7 hệ thống đánh giá, áp dụng cho hầu hết các loại

dự án xây dựng như công trình phi nhà ở, nhà chung cư, công trình đang vận hành, nhà ở riêng lẻ, công trình quy mô nhỏ và không gian nội thất LOTUS đóng vai trò

là tiêu chuẩn định hướng và công cụ thiết lập mục tiêu nhằm xây dựng công trình thân thiện với môi trường và sức khoẻ của người sử dụng với chi phí vận hành thấp hơn

So với các hệ thống chứng nhận công trình xanh phổ biến trên thế giới như LEED, Green Mark, Green Star, v.v LOTUS có một số điểm tương đồng như hệ thống tính điểm, các điều kiện tiên quyết (ĐKTQ) và những tiêu chí, yêu cầu tại các khoản mục

Tuy nhiên, LOTUS có rất nhiều điểm khác biệt quan trọng để trở thành hệ thống chứng nhận công trình xanh phù hợp nhất với môi trường xây dựng của Việt Nam Khác biệt nổi bật nhất chính là sự tham khảo và viện dẫn những quy chuẩn, tiêu chuẩn và định mức của Việt Nam trong LOTUS

LOTUS NR viện dẫn 22 quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng của Việt Nam và 6 tiêu chuẩn quốc tế áp dụng trong lĩnh vực xây dựng công trình xanh Trong đó, một số quy chuẩn, tiêu chuẩn là yêu cầu bắt buộc đối với mọi công trình xây dựng tại Việt Nam VGBC nhận thức rõ vai trò của mình trong việc đảm bảo các dự án LOTUS tuân thủ chặt chẽ quy định của Nhà nước, đồng thời nâng cao nhận thức về các quy chuẩn hiện hành Theo đó, LOTUS hướng tới tích hợp tối đa yêu cầu tại các quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng của Việt Nam khi thiết lập cơ sở đánh giá chứng nhận LOTUS áp dụng các quy chuẩn, tiêu chuẩn Việt Nam trong các khía cạnh như:

 thiết lập yêu cầu tại các ĐKTQ (ví dụ: về xử lý nước thải, dự án LOTUS cần đáp ứng yêu cầu của QCVN 14:2008/BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải sinh hoạt hoặc QCVN 28:2010/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia

về nước thải y tế)

 xây dựng phương pháp tính toán mức độ cải thiện hiệu năng của dự án LOTUS (ví dụ: về vỏ công trình, dự án sẽ được cộng 1 điểm cho mỗi 10% OTTV trung bình của công trình giảm được so với mức yêu cầu của QCVN 09:2013/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về các công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả)

 xác định yêu cầu tại các khoản của LOTUS (ví dụ: chất lượng nước tái chế, tái sử dụng hoặc nước mưa cần đáp ứng yêu cầu tối thiểu của QCVN 39:2011/BTNMT – Quy chuẩn Kỹ thuật về chất lượng nước dùng cho tưới tiêu hoặc QCVN 02:2009/BYT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt)

Trong trường hợp tại Việt Nam đã có sẵn những tiêu chuẩn phù hợp, LOTUS sẽ viện dẫn hoặc tích hợp các tiêu chuẩn đó trong nội dung yêu cầu tại các khoản mục Trên thực tế, ngành xây dựng Việt Nam tham khảo rất nhiều từ các tiêu chuẩn quốc tế Do vậy, VGBC dành sự ưu tiên cao hơn cho việc thực hiện và nâng cao nhận thức về các tiêu chuẩn trong nước Việc tích hợp các tiêu chuẩn quốc tế (như ASHRAE 62.1, ASHRAE 55, NSF/ANSI Standard 350, v.v.) có tác dụng bổ sung

và hoàn thiện cho các tiêu chuẩn Việt Nam hiện hành

5 Với mục tiêu chủ yếu là đánh giá được tính thân thiện với môi trường và khả

năng phát triển bền vững cho các công trình xây dựng tại nước ta, vì vậy, tiêu chuẩn công trình xanh LOTUS gồm nhiều tiêu chí “xanh” cho từng hạng mục

công trình

Trong quá trình nghiên cứu, VGBC có tham khảo nhiều tiêu chuẩn công trình xanh

đã được nghiên cứu, phát triển và nghiệm chứng qua thực tiễn trong thời gian dài tại các nước tiên tiến như: tiêu chuẩn LEED(Mỹ), GREEAM(Anh), Green

Star(Úc),…và các tiêu chuẩn của các nước trong khu vực như: Green Mark

(Singapore), GBI (Malaysia)…Từ đó, VGBC đã chọn lọc và xây dựng được các tiêu chí sao cho phù hợp nhất với điều kiện tại Việt Nam Có thể nói qua các tiêu chí “xanh” của LOTUS như: Tiêu chí E-2, E-4, E-5, E-6, E-7 về sử dụng năng lượng – tuân thủ theo Quy chuẩn Quốc gia về các công trình xây dựng sử dụng năng lượng có hiệu quả; tiêu chí WP-1 – giảm thiểu nước thải – tuân thủ theo QCVN 14:2008/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải sinh hoạt;

điều kiện tiên quyết H-PR-2 – không hút thuốc lá – tuân thủ theo Nghị định số 45/2005/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế và Quyết định

số 1315/QĐ-TTg về kế hoạch thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá…

6.Quá trình phát triển

 LOTUS cho công trình phi nhà ở (LOTUS Non Residential): bản thử

nghiệm được ban hành vào tháng 06/2010; bản chính thức đầu tiên (LOTUS Non Residential Version 1) được ban hành vào tháng 09/2011

 LOTUS cho công trình nhà ở (LOTUS Residential): ban hành bản thử

nghiệm vào tháng 09/2011

 LOTUS cho công trình hiện hữu và cải tạo: cuối năm 2011 sẽ ban hành

7 Phạm vi áp dụng

Đối với những dự án chưa đạt chứng chỉ công trình xanh LOTUS: Các chủ đầu tư, nhà tư vấn sẽ áp dụng các tiêu chí phù hợp nhất với điều kiện của dự án để đảm bảo công trình thân thiện ở một mức độ nhất định với con người và môi trường xung quanh

Kiến trúc sư có thể dùng LOTUS như là một tiêu chuẩn thiết kế hữu ích, đặc biệt là

áp dụng các nguyên lý thiết kế thụ động, vừa đem lại hiệu quả cao nhưng không phát sinh chi phí đầu tư

Cũng giống như các hệ thống tiêu chí công trình xanh phổ biến trên thế giới như LEED (Hoa Kỳ), Green Star (Australia), LOTUS được xây dựng trên nền tảng khoa học vật lý xây dựng nhằm đánh giá tính thân thiện môi trường của công trình trong toàn bộ vòng đời Kể từ khi phát hành các phiên bản thử nghiệm vào năm

2010, LOTUS đã trải qua nhiều lần cập nhật và sửa đổi Phiên bản mới nhất là LOTUS cho Công trình xây mới V3 (LOTUS NC V3), được phát hành vào tháng 4/2019 Hiện nay, LOTUS có khả năng áp dụng cho hầu hết các loại hình dự án xây dựng, với 06 công cụ đánh giá sau:

 LOTUS NC v3, áp dụng cho dự án xây mới hoặc cải tạo quy mô lớn với tổng diện tích sàn (GFA) từ 2500 m2 trở lên (áp dụng cho cả dự án nhà ở và dự án phi nhà ở)

 LOTUS BIO, áp dụng cho công trình hiện hữu

 LOTUS Homes, áp dụng cho công trình nhà ở riêng lẻ

 LOTUS SB, áp dụng cho dự án phi nhà ở với GFA nhỏ hơn 2500 m2

 LOTUS Interiors , áp dụng dự án hoàn thiện nội thất

 LOTUS Small Interiors, áp dụng dự án hoàn thiện nội thất với GFA nhỏ

hơn 1000 m2

8 Các nhóm tiêu chí

LOTUS đưa ra 7 nhóm tiêu chí, bao quát các giai đoạn chuẩn bị dự án, thiết kế, xây dựng và vận hành công trình Dự án sẽ được tính điểm khi đạt yêu cầu tại các tiêu chí LOTUS đưa ra Các nhóm tiêu chí trong LOTUS bao gồm:

 Hạng mục Năng lượng đưa ra yêu cầu về hiệu quả sử dụng năng lượng trong công trình, khuyến khích áp dụng các giải pháp giảm thiểu mức tiêu thụ năng lượng, giám sát tiêu thụ năng lượng và sử dụng năng lượng tái tái tạo Hạng mục Năng lượng có tổng số 32 điểm

 Nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt trong các công trình xây dựng tạo sức ép lớn tới nguồn nước ngầm, gây thiếu hụt tài nguyên nước Trên thực tế, tình trạng thiếu nước sinh hoạt đã xảy ra tại một số đô thị lớn trên thế giới Hạng mục Nước của LOTUS khuyến khích dự án giảm mức sử dụng nước, thực hiện các giải pháp sử dụng nước hiệu quả và tái chế – tái sử dụng nước Ngoài ra, LOTUS cũng khuyến khích các giải pháp thiết kế cảnh quan giúp hạn chế nhu cầu sử dụng nước ngoài trời

 Hạng mục Vật liệu & Tài nguyên khuyến khích dự án lựa chọn vật liệu bền vững, vật liệu có thành phần tái chế, vật liệu tái tạo nhanh và vật liệu địa

phương Ngoài ra, LOTUS khuyến khích dự án áp dụng các giải pháp giảm thiểu mức sử dụng bê tông, chuyển dòng rác thải để hạn chế nhu cầu xử lý, tiêu huỷ rác thải của công trình

 Hạng mục Sức khỏe & Tiện nghi hướng tới đảm bảo chất lượng môi trường bên trong công trình xây dựng qua các tiêu chí về thông gió, tiện nghi nhiệt

và tiện nghi âm thanh LOTUS khuyến khích dự án thực hiện giải pháp chiếu sáng tự nhiên và đảm bảo tầm nhìn ra bên ngoài công trình cho người

sử dụng

 Hạng mục Địa điểm Dự án & Môi trường xung quanh đưa ra các tiêu chí về lựa chọn, thiết kế và quản lý khu vực xây dựng công trình Cụ thể, LOTUS khuyến khích các giải pháp thiết kế cảnh quan thích ứng với điều kiện địa phương và tình trạng biến đổi khí hậu như phòng chống ngập lụt, giảm thiểu

ô nhiễm Ngoài ra, LOTUS khuyến khích những hình thức giao thông vận tải bền vững, giảm thiểu ô nhiễm ánh sáng, hạn chế hiệu ứng đảo nhiệt, và hạn chế ô nhiễm từ hoạt động thi công Nhìn chung, các giải pháp tại hạng mục Địa điểm & Môi trường đều hướng tới giảm thiểu tác động tiêu cực của công trình đối với môi trường tự nhiên và hệ sinh thái khu vực

 Hạng mục Quản lý khuyến khích dự án thực hiện giải pháp thiết kế tích hợp, ứng dụng BIM, nghiệm thu – vận hành – chạy thử, cũng như các giải pháp quản lý khác để công trình đạt được hiệu năng vận hành cao nhất và giảm thiểu chi phí

 Hạng mục Hiệu năng vượt trội là cơ hội để dự án nhận thêm một số điểm thưởng Hạng mục có tối đa 8 điểm và dự án có 2 cách để được thưởng điểm:

 Áp dụng các giải pháp tiên tiến nhằm nâng cao hiệu năng của công trình lên vượt mức yêu cầu của LOTUS

 Áp dụng những sáng kiến, công nghệ mới, nằm ngoài phạm vi đề cập của LOTUS

9 Các chỉ tiêu

Dưới đây là phần tóm tắt nội dung của 10 nhóm chỉ tiêu công trình xanh LOTUS

 Giảm thiểu tối đa tiêu thụ nguồn năng lượng nhân tạo, tận dụng các nguồn năng lượng tự nhiên, năng lượng tái tạo, tự tái tạo

 Tiết kiệm nhu cầu sử dụng nước, tận dụng các nguồn nước như nước mưa, tái sử dụng nguồn nước thải

 Tiết kiệm nhu cầu sử dụng vật liệu xây dựng, vật liệu tái chế, các loại vật liệu dễ chế tạo, những vật liệu được tạo thành mà tiêu tốn ít năng lượng

 Mục tiêu bảo vệ nguồn sinh thái, giảm tiểu các tác động tiêu cực của việc xây dựng công trình tới hệ sinh thái xung quanh, bảo tồn đa dạng nguồn sinh học, phát triển thảm thực vật, trồng cây xanh trên mái hay các tầng nhà

 Giảm thiểu các chất thải và ô nhiễm môi trường, giảm xả nước thải, chất thải rắn, khí thải, khuyến khích các giải pháp tái chế, tái sử dụng chất thải trong khi xây dựng và vận hành

 Đảm bảo được tiện nghi và sức khoẻ, chất lượng không khí như trong nhà, tiện nghi nhiệt, vi khí hậu, tiện nghi về ánh sáng, tiện nghi tiếng ồn, độ rung

thiên tai, khả năng phòng chống úng ngập, đảm bảo được sự bền vững của công trình khi có bão, động đất, thảm hoạ thiên nhiên Đảm bảo công trình không gây ra hiệu ứng đảo nhiệt, khuyến khích đi lại bằng xe đạp và sử dụng các phương tiện giao thông công cộng, tận dụng các vật liệu địa phương, giảm nhu cầu giao thông vận tải

 Dễ dàng kết nối cộng đồng, tham vấn từ cộng đồng khi đầu tư xây dựng dự

án, kết nối các tiện ích, cơ sở hạ tầng và các dịch vụ sẵn có, không gian phục

vụ cộng đồng và tiện nghi đầy đủ cho tất cả mọi người

 Đảm bảo tối ưu hoá hầu hết các hoạt động quả lý trong giai đoạn thiết kế công tình, giai đoạn thi công công trình và giai đoạn vận hành công trình, khuyến khích áp dụng thêm hệ thống quản lý môi trường

 Khuyến khích các sáng kiến đem lại lợi ích cho môi trường nằm ngoài các yêu cầu ở trên

 Hiệu quả môi trường các dự án LOTUS ;

Tính đến cuối 2018, LOTUS đã có 21 dự án đạt Chứng nhận Chính thức, với tổng diện tích sàn (GFA) đạt 295,530 m2 Theo số liệu từ hồ sơ hoàn công, dự án LOTUS dự kiến đạt tổng mức tiết kiệm năng lượng

là 15,828,757 kWh/năm và mức tiết kiệm nước là 5,700,147 m3/năm so với

mô hình cơ sở

 Có thể nói tiêu chuẩn công trình xanh LOTUS Việt Nam là đúc rút các

tinh hoa từ những nước tiên tiến đi trước Để tiêu chuẩn LOTUS Việt Nam

áp dụng rộng rãi trong thực tiễn thì ngoài sự nỗ lực của Hội đồng công trình Xanh Việt Nam (VGBC) thì cũng cần sự ủng hộ của rất nhiều các chuyên gia, chủ đầu tư, cơ quan quản lý để đem lại các lợi ích thực sự tốt cho cộng đồng, hướng tới sự phát triển bền vững cho nước ta