Chiến tranh đã qua đi từ lâu nhưng hậu quả của nó để lại còn hết sức nặng nề với nhân dânViệt Nam: Đó chính là những di chứng do chất độc màu Da Cam mà Mỹ đã sử dụng trong cuộc chiến t[r]
Trang 1- Hiểu biết sơ qua tình hình thế giới những năm 1980 liên quan đến văn bản.
- Hệ thống được luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản
phiên âm, viết tắt
Gv đọc mẫu rồi cho hs đọc
I Đọc, tỡm hiểu chung văn bản
1 Đọc
2 Tìm hiểu chú thích
a Tác giả, tác phẩm
Trang 2Luận điểm chính của văn bản là gì?
- Đấu tranh cho một Thế giới hoà
bình
Để làm sáng tỏ các luận điểm chính,
tác giả đã dùng hệ thống luận cứ nào?
LC1: Chiến tranh hạt nhân là một hiểm
hoạ khủng khiÂp đang đe doạ toàn thể
loài người và sự sống trên trái đất
LC2: Chạy đua vũ trang hạt nhân là
cục kì tốn kém
LC3: Chiến tranh hạt nhân là hành
động phi lí
LC4: Đoàn kết để loại bỏ nguy cơ ấy
cho một Thế giới hoà bình là nhiệm vụ
cấp bách của toàn thể nhân loại
Những luận cứ của văn bản tương ứng
với đoạn văn nào?
GV yêu cầu HS đọc phần 1
Đoạn văn nêu rõ vấn đề gì?
- Chiến tranh hạt nhân là một hiểm hoạ
khủng khiÂp đang đe doạ toàn thể loài
người và sự sống trên trái đất
Tác giả đã dùng những lí lẽ và dẫn
chứng nào để làm rõ nguy cơ của chiến
tranh hạt nhân?
- Mác - két là nhà văn Cụ-lôm-bi-a;sinh năm 19928
- Ông viết tiểu thuyết hiện thực
- Nhận giải Nô-ben về văn học năm1982
b Từ khó
Sgk T 19
c Bố cục
4 phần Đ1: Từ đầu-> vận mệnh Thế giới
Đ2: Từ : niềm an ủi->Thế giới
Đ3Từ: một nhà-> của nó
Đ4: còn lại
II Đọc,tỡm hiểu nội dung văn bản
1 Nguy cơ chi ế n tranh hạt nhân đe doạ
Trang 3Chứng cớ nào khiÂn em ngạc nhiên
Qua các phương tiện thông tin đại
chúng, em hiểu gì về nguy cơ chiến
tranh hạt nhân?
HS tự trình bày sự hiểu biết của mình
GV đưa thêm tin tức thời sự qua bài
báo hoặc kể một mẫu chuyện, một bản
tin để khẳng định nguy cơ chiến tranh
hạt nhân đe doạ sự sống trên trái đất
+ Ngày 8-8-1986, hơn 50 000 đầu đạnhạt nhân được nbố trí khắp hành tinh.+ Tất cả mọi người không trừ trẻ con,mỗi người đang ngồi trên 1 thùng 4 tấnthuốc nổ
+ Tất cả …mười hai lần
Lí lẽ kết hợp với dẫn chứng và trựctiếp bộc lộ thái độ nên đoạn văn có sứcthuyết phục mạnh mẽ
=> Gợi cho người đọc một cảm giácghê sợ trước nguy cơ của vũ khí hạtnhân
Trang 4(Mác-két)
A Mục tiêu cần đạt
- Nhận thức được mối nguy hại khủng khiếp của việc chạy đua vũ trang,chiến tranh hạt nhõn
- Cú nhận thức, hành động đỳng để gúp phần bảo vờh hũa bỡnh
- Giáo dục lòng yêu chuộng hòa bình, ghét chiến tranh
1 Kiến Thức:
- Hiểu biết sơ qua tỡnh hỡnh thế giới những năm 1980 liờn quan đến văn bản
- Hệ thống được luận điểm, luận cứ, cỏch lập luận trong văn bản
* Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản
HS đọc phần 2
Đoạn văn diễn tả lại điều gỡ?
Tỏc giả đó dựng phương phỏp nào để
làm sỏng tỏ vấn đề?
Biện phỏp nghệ thuật nào được sử
II Đọc, tỡm hiểu nội dung văn bản
2 Chạy đua chiến tranh hạt nhõn là cực
kỡ tốn kộm
Nờu dẫn chứng để chứng minh sự tốnkộm của cuộc chạy đua chiến tranh hạtnhõn
- Dựng phương phỏp thuyết minh đưa
số liệu và dẫn chứng cụ thể
- Nghệ thuật so sỏnh đối lập và cỏch lập
Trang 5dụng nhằm nêu bật nội dung trên?
Tác dụng của cách lập luận đó?
Cách lập luận và các dẫn chứng đó gợi
cho em suy nghĩ gì về cuộc chạy đua
vũ khí hạt nhân?
Đoạn văn gợi cho em suy nghĩ gì về
chiến tranh hạt nhân?
Qua các phương tiện thông tin, em biết
nhân loại đã và đang làm gì để hạn
ch cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân?
- Liên hiệp quốc đã đề ra hiệp ước cấm
thử vũ khí hạt nhân, hạn ch số lượng
đầu đạn hạt nhân
HS đọc phần 3
Phần văn bản gồm 3 đoạn văn và đều
kết thúc bằng từ trái đất, điều đó thể
hiện dụng ý gì của tác giả?
- Trái đất thiêng liêng đáng được loài
người yêu quí và trên trọng -> nhắc
nhở mọi người không vì lí do nào huỷ
diệt trái đất này
Tác giả cho rằng: trái đất chỉ là một cái
làng nhỏ trong vũ trụ , nhưng lại là nơi
độc nhất có phép màu của sự sống
trong hệ mặt trời Em hiểu như Thế
nào về điều ấy?
=> Là cuộc chạy đua gây tổn hại lớnđÂn nền kinh từ của các quốc gia và làcuộc chạy đua vô nhân đạo bởi nókhông thức đẩy sự phát triển kinh và xãhội mà ngược lại nó luôn đe doạ sựsống trên trái đất
3 Chiến tranh hạt nhân là hành độngcực kì vô nhân đạo
Trang 6nhưng là nơi duy nhất có sự sống -> đó
là sự thiêng liêng diệu kì của trái đất
Quá trình sống trên trái đất được tác
giả hình dung như Thế nào?
HS đọc đoạn cuối của phần 3
Qua đó tác giả muốn nhắn nhủ đÂn
người đọc điều gì?
GV kể cho HS sự việc Mĩ ném bom
nguyên tử xuống Nhật Bản trong chiến
tranh Thế giới thứ hai và sự căm phẫn
của nhân dân trênn toàn Thế giới trước
sự tổn thất nặng nề của Nhật Bản
HS đọc đoạn còn lại
Tác giả đã dùng lời văn nào để kêu gọi
đoàn kết chống chiến tranh hạt nhân?
=> Chiến tranh hạt nhân là cực kì phảnđộng, phi nghĩa nó thể hiện sự ngungốc, man rợ của những kẻ hiÂu chiến
4 Đoàn kết để ngăn chặn chiến tranhhạt nhân vì một Thế giới hoà bình lànhiệm vụ của mọi người
“Bản đồng ca của hoà bình, côngbằng”
Đó là tiÂng nói của công luận Thế giớichống chiến tranh-> Là tiÂng nói yêuchuộng hoà bình”
Hãy quý trọng sự sống trên trái đất mặc
dù sự sống trên trái đất còn bị chi phốibởi nhiều yếu tố khác
- Lên án những kẻ đã và có âm mưuhuỷ diệt sự sống trên trái đất
=> Là người quan tâm sâu sắc đÂn vấn
đề vũ khí hạt nhân và lo lắng, côngphẫn cao độ trước cuộc chạy đua vũ khíhạt nhân, yêu chuộng hoà bình
*TL: Là tiÂng nói của công luận Thếgiới chống chiến tranh, tiÂng nói yêuchuộng hoà bình
Trang 7- Nêu được nội dung chính của bài viết
và trình bày cảm xúc suy nghĩ của mình
về ý nghĩa của văn bản; thái độ tìnhcảm của tác giả và suy nghĩ về vai tròcủa mỗi cá nhân trong cộng đồng gópphần chống chiến tranh và vì hoà bìnhThế giới
HS đọc phần 2
Đoạn văn diễn tả lại điều gì?
Tác giả đã dùng phương pháp nào để
làm sáng tỏ vấn đề?
Biện pháp nghệ thuật nào được sử
dụng nhằm nêu bật nội dung trên?
Tác dụng của cách lập luận đó?
Cách lập luận và các dẫn chứng đó gợi
cho em suy nghĩ gì về cuộc chạy đua
vũ khí hạt nhân?
Đoạn văn gợi cho em suy nghĩ gì về
chiến tranh hạt nhân?
Qua các phương tiện thông tin, em biết
nhân loại đã và đang làm gì để hạn
II Đọc, tỡm hiểu nội dung văn bản
2 Chạy đua chiến tranh hạt nhân là cực
kì tốn kém
Nêu dẫn chứng để chứng minh sự tốnkém của cuộc chạy đua chiến tranh hạtnhân
- Dùng phương pháp thuyết minh đưa
số liệu và dẫn chứng cụ thể
- Nghệ thuật so sánh đối lập và cách lậpluận chặt chẽ
- Làm nổi bật sự tốn kém ghê gớm củacuộc chạy đua chiến tranh hạt nhân
- Nêu bật sự vô nhân đạo của cuộc chạyđua này
- Là cuộc chạy đua gây tổn hại lớn đÂnnền kinh từ của các quốc gia và là cuộcchạy đua vô nhân đạo bởi nó khôngthức đẩy sự phát triển kinh và xã hội màngược lại nó luôn đe doạ sự sống trêntrái đất
Trang 8ch cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân?
- Liên hiệp quốc đã đề ra hiệp ước cấm
thử vũ khí hạt nhân, hạn ch số lượng
đầu đạn hạt nhân
HS đọc phần 3
Phần văn bản gồm 3 đoạn văn và đều
kết thúc bằng từ trái đất, điều đó thể
hiện dụng ý gì của tác giả?
- Trái đất thiêng liêng đáng được loài
người yêu quí và trên trọng -> nhắc
nhở mọi người không vì lí do nào huỷ
diệt trái đất này
Tác giả cho rằng: trái đất chỉ là một cái
làng nhỏ trong vũ trụ , nhưng lại là nơi
độc nhất có phép màu của sự sống
trong hệ mặt trời Em hiểu như Thế
nào về điều ấy?
HS thảo luận nhóm:
- Trong hệ mặt trời trái đất tuy nhỏ
nhưng là nơi duy nhất có sự sống -> đó
là sự thiêng liêng diệu kì của trái đất
Quá trình sống trên trái đất được tác
giả hình dung như Thế nào?
HS đọc đoạn cuối của phần 3
Qua đó tác giả muốn nhắn nhủ đÂn
người đọc điều gì?
GV kể cho HS sự việc Mĩ ném bom
nguyên tử xuống Nhật Bản trong chiến
tranh Thế giới thứ hai và sự căm phẫn
của nhân dân trênn toàn Thế giới trước
=> Là cuộc chạy đua gây tổn hại lớnđÂn nền kinh từ của các quốc gia và làcuộc chạy đua vô nhân đạo bởi nókhông thức đẩy sự phát triển kinh và xãhội mà ngược lại nó luôn đe doạ sựsống trên trái đất
3 Chiến tranh hạt nhân là hành độngcực kì vô nhân đạo
- 180 triệu năm vì yêu -> Phải lâu lắmmới có sự sống trên trái đất Đây làcách lập luận độc đáo giàu hình ảnh vàgợi cảm
=> Chiến tranh hạt nhân là cực kì phảnđộng, phi nghĩa nó thể hiện sự ngungốc, man rợ của những kẻ hiÂu chiến
Trang 9sự tổn thất nặng nề của Nhật Bản.
HS đọc đoạn còn lại
Tác giả đã dùng lời văn nào để kêu gọi
đoàn kết chống chiến tranh hạt nhân?
“Bản đồng ca của hoà bình, côngbằng”
Đó là tiÂng nói của công luận Thế giớichống chiến tranh-> Là tiÂng nói yêuchuộng hoà bình”
Hãy quý trọng sự sống trên trái đất mặc
dù sự sống trên trái đất còn bị chi phốibởi nhiều yếu tố khác
- Lên án những kẻ đã và có âm mưuhuỷ diệt sự sống trên trái đất
=> Là người quan tâm sâu sắc đÂn vấn
đề vũ khí hạt nhân và lo lắng, côngphẫn cao độ trước cuộc chạy đua vũ khíhạt nhân, yêu chuộng hoà bình
*TL: Là tiÂng nói của công luận Thếgiới chống chiến tranh, tiÂng nói yêuchuộng hoà bình
- Nêu được nội dung chính của bài viết
và trình bày cảm xúc suy nghĩ của mình
về ý nghĩa của văn bản; thái độ tìnhcảm của tác giả và suy nghĩ về vai trò
Trang 10của mỗi cá nhân trong cộng đồng gópphần chống chiến tranh và vì hoà bìnhThế giới.
- Học và nắm chắc nội dung bài học
- Soạn bài : Tuyên bố Thế giới về sự sống còn và phát triển của trẻ em
- Chuẩn bị bài tiÂng việt các phương châm hội thoại
- Vận dụng được 3 phương châm hội thoại này trong giao tiếp
- Nhận biết và phân tích được cách sử dụng 3 phương châm trên trong một tình huống cụ thể
Trang 11* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới.
HS đọc và nghiên cứu ngữ liệu
Câu thành ngữ “ Ông nói gà bà nói
vịt” dùng để chỉ tình huống hội thoại
nào?
Điều gì sẽ xảy ra trong tình huống hội
thoại như vậy?
Muốn cuộc hội thoại đạt kết quả ta cần
chú ý điều gì?
Hs đọc to
HS đọc và nghiên cứu ngữ liệu
Câu thành ngữ : “ Dây cà ra dây
muống”, gợi cho em suy nghĩ gì về các
đối tượng tham gia hội thoại?
Cách nói như vậy ảnh hưởng gì đÂn
- Đối tượng giao tiếp không hiểu nhau -> giao tiếp không đạt hiệu quả
=>Khi nói phải rành mạch, rõ ràng,ngắn gọn, dễ hiểu
NL2:
Trang 12của ông ấy.
C2: Tôi đồng ý với những truyện ngắn
của ông ấy.
GV cho HS đọc truyện cười : "Mất
rồi”.
Vì sao ông khách lại hiểu lầm như
vậy?
- Ông khách hiểu lầm vì cậu bé trả lời
quá rút gọn, không đủ ý gây sự hiểu
lầm.
Theo em, cậu bé phải trả lời Thế nào?
(Hs tự trả lời)
Từ đó, em rút ra bài học gì khi tham
gia hội thoại?
Hs đọc to
HS đọc và tìm hiểu ngữ liệu
Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé trong
câu chuyện đều cảm thấy mình đã
nhận từ người kia một cái gì đó?
Câu chuyện gợi cho em suy nghĩ gì
trong giao tiếp?
Qua đó hiểu hểi thêm gì về nguyên
tắc trong giao tiếp?
- Trong giao tiếp dù ở địa vị xã hội nàothì mỗi người đều cần tôn trọng ngườikhác
c Kết luận
=>Không đề cao quá mức cái tôi, cần
đề cao, quan tâm người khác, khônglàm mất thể diện hoặc làm phương hạiđÂn lĩnh vực riêng tư của người khác
Trang 13- Vàng thì thử lửa thử thanChuông kêu thử tiÂng, người ngoanthử lời.
- Chẳng được miÂng thịt miÂng xôiCũng được lời nói cho nguôi tấm lòng
- Người xinh tiÂng nói cũng xinhNgười giòn cái tỉnh tình tinh cũng giòn
2 Bài 2(T23)
Phép tu từ có liên quan đÂn phươngchâm lịch sự là nói giảm nói tránh.VD:
- Chị cũng có duyên!
- Em không đÂn nỗi đen lắm !
- Ông không được khoẻ lắm
- Cháu học cũng tạm được đấy chứ
3 Bài 3(T23)
a ….nói mát
b ….nói hớt
Trang 14b Khi người nói muốn ngầm xin lỗitrước người nghe về những điều mìnhsắp nói.
-> Phương châm lịch sự
c Khi người nói muốn nhắc nhở ngườinghe phải tôn trọng phương châm lịchsự
* Hoạt động 4: Củng cố, hướng dẫn về nhà
4 Củng cố, dặn dò
- Nhắc lại 3 phương châm hội thoại võa học ?
- Khái quát bài
nhắc nhở ta điều gì; các trường hợp đó thuộc phương châm hội thoại nào?
- Chuẩn bị tiết 9: Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
Trang 15- Hiểu vai trò của yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh
- Sử dụng yếu tố miêu tả trong VBTM
- Quan sát các sự vật , hiện tượng
- Sử dụng ngôn ngữ miêu tả phù hợp trong VBTM
- Vai trò của các yếu tố nghệ thuật trong văn bản thuyết minh? cho VD?
- Chữa bài văn thuyết minh về chiếc nón
3 Bµi míi
N m l p 8, chúng ta ã ă ớ đ được tìm hi u v y u t miêu t trongể ề ế ố ả
v n b n tă ả ự s v nghự à ị lu n V y y u t n y có vai trò nh th n o trongậ ậ ế ố à ư ế à
v n b n thuy t minhă ả ế v chúng ta s s d ngà ẽ ử ụ v o quá trình thuy t minhà ế
m t ộ đố ượi t ng c th ra sao,ụ ể các em v o gi h c hôm nay.à ờ ọ
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới.
HS đọc và tìm hiểu văn bản: “ Cây
chuối trong đời sống Việt Nam”
Giải thích nhan đề văn bản?
Nội dung thuyết minh gồm những gì?
- Nội dung thuyết minh: Vị trí sự phânbố; công dụng của cây chuối, giá trị củaquả chuối trong đời sống sinh hoạt vật
Trang 16Hãy chỉ ra các câu thuyết minh về đặc
điểm tiêu biểu của cây chuối?
Tìm các yếu tố miêu tả trong các câu
văn thuyết minh về cây chuối
Những từ ngữ nào đặc tả về cây
chuối?
Em hãy nhận xét về phương pháp
thuyết minh của văn bản?
Phương pháp: Thuyết minh kết hợp
với miêu tả cụ thể sinh động
Những yếu tố miêu tả có ý nghĩa như
Thế nào?
Văn bản này có thể bổ xung thêm
những gì?
chất, tinh thần
b Các câu thuyết minh trong văn bản:
- Đoạn 1: các câu 1,3,4 giới thiệu vềcây chuối với những đặc tính cơ bản:loài cây ưa nước, phát triển rấtnhanh…
- Đoạn 2: câu 1 nói về tính hữu dụngcủa cây chuối
- Đoạn 3: giới thiệu qảu chuối, các loạichuối và công dụng:
+ Chuối chín để ăn + Chuối xanh để ch biÂn thức ăn + Chuối để thờ cúng
c Những yếu tố miêu tả cây chuối:
- Đoạn 1: Thân mềm, vươn lên nhưnhững trụ cột nhẵn bóng, chuối mọcthành rừng, bạt ngàn vô tận…
- Đoạn 3: Khi quả chuối chín có vị ngọtngào, và hưong thơm hấp dẫn: chuốitrứng cuốc: những vệt lốm đốm như vỏtrứng cuốc, những buồng chuối dài từngọn cây uốn trĩu xuống tận gốc cây;chuối xanh có vị chát…
=>Yếu tố miêu tả có tác dụng làm chocác đối tượng thuyết minh trên nổi bật
d Văn bản này có thể bổ xung thêm:+ Thuyết minh:
- Phân loại chuối
Trang 17Hs đọc to ghi nhớ.
* Hoạt động 3: Luyện tập
HD Hs đọc và thực hiện theo yêu cầu
bài 1 T26 – Sgk
Chỉ ra yếu tố miêu tả trong đoạn văn
- Thân thái ghém làm rau sống, làmphao…
- Hoa chuối: ăn sống, nộm, xào, luộc…
3 Kết luận
Để bài văn thuyết minh thêm cụ thể,sinh động bài thuyết minh có thể kếthợp sử dụng yếu tố miêu tả Yếu tốmiêu tả có tác dụng làm cho các đốitượng thuyết minh thêm nổi bật, gây ấntượng
- Lá chuối khô lót ổ nằm võa mềm mại,võa thoang thoảng mùi thơm dân dã cứ
ám ảnh tâm trí những kẻ tha hương
- Quả chuối chín vàng võa bắt mắt, võadậy lên một mùi thơm ngọt ngào quyÂnrũ
- Bắp chuối màu phơn phớt hồng đungđưa trong gió chiều nom giống như mộtcái búp lửa của thiên nhiên kì diệu
- Nõn chuối màu xanh non cuốn tròn như một bức thư còn phong kín đang đợi gió mở ra
2 Bài 2(T26)
- Tách là …nó có tai
- Chén của ta không có tai
- Khi mời ai…mà uống rất nóng