Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt phân chia.Nhưng văn bản lại không thể không liên kết.Vậy làm thế nào để các phần, các đoạn của một văn bản vẫn được phân cách rành mạch mà lại không [r]
Trang 1Tuần 2 Ngày soạn: 25/8/2012
- Khánh
Hoài-A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu được hồn cảnh éo le và tình cảm, tâm trạng của các nhân vật trong truyện
- Nhận ra được cách kể chuyện của tác giả trong văn bản
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
- Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sâu nặng và nỗi đau khổ của những đứa trẻ khơng may rơi vào hồn cảnh bố mẹ li dị
- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu văn bản truyện – tập đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng nhân vật
- Kể và tĩm tắt truyện
3 Thái độ:
- Thơng cảm và chia sẻ với những người bạn cĩ hồn cảnh gia đình bất hạnh
C.
PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp – Nêu vấn đề – Thảo luận – Phân tích – Giảng bình
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp Ki m di n h c sinhể ệ ọ
Vắng:…………
Phép………… Khơng phép………
Vắng:…………
Phép……… Khơng phép………
2 Kiểm tra bài cũ
a/ Em hãy cho biết thái độ của người bố trước lỗi lầm của En-ri-cơ?
b/ Qua văn bản “ Cổng trường mở ra” và “ Mẹ tơi” em cĩ suy nghĩ gì về hình ảnh những người mẹ? Từ đĩ, em cĩ suy nghĩ gì về bổn phận làm con?
3 Bài mới : Giới thiệu bài
Hằng ngày, chúng ta vẫn bắt gặp hình ảnh những em bé lang thang ngồi phố, trong trại
mồ cơi,… và những đứa trẻ xa nhau vì đổ vỡ của gia đình Bài học hơm nay sẽ cho chúng ta thấy, cảm nhận nỗi đau buồn của cuộc sống thiếu cha, mẹ – một nỗi đau lớn về tinh thần Và qua đĩ, ta biết chia sẻ, biết cảm thơng với những người bạn kém may mắn hơn mình
TIẾT 1
- GV gọi HS đọc chú thích trong SGK
- GV khái quát vài nét chính về tác giả và tác phẩm
- GV hướng dẫn HS đọc và tĩm tắt văn bản
2 Tìm hiểu, phân tích văn bản
(?) Theo em truyện viết về ai? Về việc gì? Ai là
nhân vật chính trong truyện?
(?) Câu truyện được kể theo ngơi thứ mấy?
(?) Mở đầu câu chuyện, em hiểu tạo sao lại đột
ngột cĩ lệnh chia đồ chơi của mẹ như vậy khơng?
Cách vào câu chuyện đột ngột như thế cĩ tác dụng
gì?
I GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả : Khánh Hồi
2 Tác phẩm: Giải nhì cuộc thi thơ văn
viết về quyền trẻ em năm 1992
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc
2 Tìm hiểu văn bản
a Tình cảm giữa hai anh em Thành và Thuỷ
- Thuỷ vá áo cho anh
Trang 2(?) Lệnh chia đồ chơ của mẹ đã dẫn đến tâm trạng
của Thành ntn?
(?) Hãy tìm những chi tiết trong truyện thể hiện
tình cảm của anh em Thành - Thuỷ? Qua các chi
tiết đó em thấy tình cảm của hai anh em như thế
nào?
TIẾT 2 (?) Lời nói và hành động của Thuỷ khi thấy anh
chia hai con búp bê Vệ Sĩ và con Em Nhỏ ra hai
bên có gì mâu thuẫn?
(?) Theo em có cách nào giải quyết được mâu
thuẫn ấy không? Kết thúc truyện Thuỷ đã lựa chọn
cách giải quyết như thế nào? Chi tiết này gợi lên
cho em những suy nghĩ gì và tình cảm gì?
( HS thảo luận 5 phút)
(?) Chi tiết nào trong cuộc chia tay của Thuỷ với
lớp học khiến cô giáo bàng hoàng? Và chi tiết nào
làm em cảm động nhất? Vì sao?
(?) Em thấy cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học và
cô giáo như thế nào?
(?) Em hãy giải thích vì sao khi dắt Thuỷ ra khỏi
trường, tâm trang của Thành lại “ kinh ngạc khi
thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn
vàng ươm trùm lên cảnh vật ”
( Cho HS thảo luận trong 3 phút)
(?) Theo em tên truyện có liên quan đến ý nghĩa
của câu truyện không?
(?)Trong truyện những con búp bê chúng có chia
tay thật không?
(?) Nhận xét về cách kể truyện của tác giả cách kể
này có tác dụng gì trong việc làm giõ nội dung tư
tưởng của truyện?
- Kể bằng sự miêu tả cảnh vật xung quanh, bằng
nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật
- Lời kể chân thành giản dị phù hợp với tâm
trạng nhân vật có sức truyền cảm
(?) Qua câu truyện này tác giả muốn gửi gắm đến
chúng ta điếu gì?
- Hướng dẫn HS đọc ghi nhớ
- Thành giúp em mình học, chiều nào cũng đi đón em, dắt tay nhau vừa đi vừa trò chuyện
- Thành nhường hết đồ chơi cho em
- Thuỷ sợ đêm không có ai gác cho anh ngủ nên lại nhường con vệ sĩ cho anh
Gần gũi thương yêu chia sẻ và quan
tâm với nhau
b Cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học
và cô giáo
- Thuỷ nức nở
- Cả lớp sững sờ
- Cô giáo kinh ngạc, tái mặt và giàn giụa nước mắt
Đầy quyến luyến và xúc động
c.
Cuộc chia tay nhau giữa hai anh em Thành và Thủy:
- Di n ra đ t ng t quá ễ ộ ộ
Thủy
- Như người mất hồn
- Mặt tái xanh như tàu lá
- Khóc nấc lên
Thành
- Mếu máo
- Khóc nấc lên
- Đứng như chôn chân
Bịn rịn và đau đớn.
3 T ổng kết : Ghi nhớ SGK/27
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Em cảm nhận gì về tình cảm giữa 2 anh
em Thành- Thủy?
- Hãy chỉ ra chi tiết nghệ thuật đặc sắc
mà tác giả đã sử dụng trong truyện này?
- Soạn bài: Ca dao, dân ca - Những câu hát về tình cảm gia đình
E RUÙT KINH NGHIEÄM
………
………
Tuần 2 Ngày soạn: 25/8/2012 Tiết 7 Ngày dạy: 7/9/2012
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
Trang 3- Hiểu tầm quan trọng và yêu cầu của bố cục trong văn bản, trên cơ sở đĩ cĩ ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản
- Bước đầu xây dựng được những bố cục rành mạch và hợp lý cho các bài làm
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
- Tác dụng của việc xây dựng bố cục
2 Kĩ năng:
- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản nĩi (viết) cụ thể
3 Thái độ: Hiểu được tầm quan trọng của bố cục và cĩ ý thức xây dựng bố cục trước
khi tạo lập văn bản
C PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp – Tích hợp – Quy nạp
D TIẾN TR̀NH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp Ki m di n h c sinhể ệ ọ
Vắng:…………
Phép………… Khơng phép………
Vắng:…………
Phép……… Khơng phép………
2 Kiểm tra bài cũ:
a/ Thế nào là liên kết trong văn bản? Tại sao văn bản cần phải liên kết?
b/ Tạo sự liên kết trong văn bản bằng cách nào? Cho ví dụ
3 Bài mới : Giới thiệu bài
Như các em đã biết, trong bĩng đá, các huấn luyện viên phải sắp xếp các cầu thủ thành một đội hình, cịn trong chiến đấu, những vị tướng phải bố trí các đạo quân thành thế trận Mỗi việc làm ấy đều cĩ 1 mục đích cụ thể Vậy trong văn bản cĩ gì cần được bố trí, sắp xếp hay khơng? Nĩ gồm cĩ mấy phần Bài học hơm nay cơ sẽ giúp các em biết được điều đĩ
1 Tìm hiểu VD SGK trang 28
(?) Văn bản sẽ như thế nào nếu các ý
trong đĩ khơng được sắp xếp theo trật tự
thành hệ thống
(?) Vì sao khi xây dựng văn bản cần quan
tâm tới bố cục
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ (chấm 1 SGK)
2 Tìm hiểu VD 2a SGK/29
(?) So với văn bản trong SGK lớp 6 em
thấy văn bản này thế nào
+ Thảo luận : Tại sao những cân văn là
giống nhau mà VB này thì dễ hiểu VB
khác lại khĩ hiểu ?(5’)
Tìm hiểu VD 2.2/29.
(?) VB gồm mấy đoạn văn? Nội dung của
mỗi doạn ấy cĩ thống nhất khơng ?
(?) Ý của các đoạn văn cĩ rạch rịi khơng?
Cách kể khơng làm cho chuyện buồn cười
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản.
a Bố cục của văn bản
- Bố cục của văn bản là sự bố trí, sắp xếp các
phần, các đoạn theo một trình tự, một hệ thống rành mạch và hợp lý
b Những yêu cầu về bố cục trong văn bản.
- Nội dung các phần, các đoạn trong văn bản phải thống nhất chặt chẽ, giữa chúng phải cĩ sự phân biệt rạch rịi
- Trình tự xếp đặt các phần, các đoạn phải giúp cho người viết, người nĩi dễ dàng đạt được mục đích giao tiếp đã đặt ra
c Các phần của bố cục: Gồm 3 phần :
- Mở bài
- Thân bài
- Kết bài
+ Ghi nhớ :SGK trang 30
II LUYỆN TẬP :
Bài tập 2/30 : văn bản cuộc chia tay con búp bê
Trang 4nữa, làm mất đi yếu tố bất ngờ không thể
hiện được mục đích giao tiếp (cười phê
phán chế giễu
(?) Nhiệm vụ của phần MB, TB, KB.
- Hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi 3a,
3b, 3c trang 29
- Hướng dẫn học sinh tổng kết bài học
- GV hướng dẫn học sinh làm bài tập
trong sgk
Mở bài : “ Mẹ tôi … khóc nhiều ” giới thiệu
hoàn cảnh bất hạnh của hai anh em Thành và Thủy
Thân bài : “ Đêm qua … đi thôi con ” cảnh chia
đồ chơi của 2 anh em và cảnh chia tay của bé Thủy với lớp học
Kết bài : Phần còn lại cuộc chia tay đầy xúc
động của 2 anh em
Bố cục của truyện rành mạch, hợp lý
* Đoạn “ gia đình tôi khá giả…” không được
đưa lên đầu truyện cho đúng với trật tự thời gian, không phải là sơ xuất của tác giả mà đó là dụng ý sắp xếp của người viết truyện làm cho câu chuyện hấp dẫn ngay từ đầu để tạo cảm xúc, làm cho người đọc chú ý
Bài tập 3/30,31 : Học sinh đọc và thảo luận.
- Chưa rành mạch và hợp lý vì các điểm 1,2,3 mới kể lại việc học tốt chứ chưa trình bày kinh nghiệm để học tốt Điểm 4 không phải nói về kinh nghiệm học tập mà lại nói về thành tích
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Làm BT 1,2,3/30
- Soạn bài:Mạch lạc trong văn bản
E RUÙT KINH NGHIEÄM
………
Tuần 2 Ngày soạn: 30/8/2012 Tiết 8 Ngày dạy: 11/9/2012
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Gip học sinh
- Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản
có mạch lạc
- Vận dụng về kiến thức mạch lạc trong văn bản vào đọc – hiểu văn bản và thực tiễn tạo lập văn bản viết, nói
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1.Kiến thức
- Mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết của mạch lạc trong văn bản
- Điều kiện cần thiết để một văn bản có tính mạch lạc
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng nói viết mạch lạc
Trang 5C PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp – Tích hợp – Quy nạp
D TIẾN TR̀NH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp: Ki m di n h c sinhể ệ ọ
Vắng:…………
Phép………… Không phép………
Vắng:…………
Phép……… Không phép………
2 Kiểm tra bài cũ:
a Thế nào là bố cục của một văn bản
b Để bố cục được hợp lý, rành mạch cần có các điều kiện gì
3 Bài mới : Giới thiệu bài
Trong tiết học trước, các em đã được tìm hiểu về bố cục của văn bản Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt phân chia.Nhưng văn bản lại không thể không liên kết.Vậy làm thế nào để các phần, các đoạn của một văn bản vẫn được phân cách rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau Bài học hôm nay sẽ gíup các em biết cách tạo lập sự mạch lạc trong văn bản
1 “Mạch lạc” trong văn bản
(?) Theo em mạch lạc trong văn bản có
những tính chất gì trong số các tính chất ở
mục 1a trang 31?
(?) Ta có tán thành với ý kiến ở mục 1b
trang 31 không? Vì sao?
2 Điều kiện để một văn bản có tính mạch
lạc.
- Văn bản “Cuộc chia tay của những con
búp bê” có thể nói đến nhiều nhân vật, nhiều
sự việc nhưng nội dung truyện phải luôn
luôn bám sát đề tài, luôn xoay quanh sự việc
chính và nhân vật chính
(?) Theo em các từ ngữ ở 2b có phải là chủ
đề liên kết các câu các sự việc nêu trên
thành một thể thống nhất không ? Đó có thể
xem là mạch lạc của văn bản không ?
- Mỗi VB cần phải có một mạch lạc thống
nhất, trôi chảy liên tục qua suốt các phần,
các đoạn Mạch văn trong truyện trên là “
Sự chia tay” Vậy không một phần nào
trong truyện lại không lại không liên quan
đến chủ đề đau đớn và tha thiết đó
Mạch lạc và liên kết có sự thống nhất với
nhau
(?) Các đoạn trong VB ở mục 2c có những
mối liên hệ như thế nào ? Có tự nhiên và
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản.
a Mạch lạc trong văn bản
- Mạch lạc là sự nối tiếp của các câu các ý theo mộr trình tự hợp lí
b Các điều kiện để văn bản có tính mạch lạc.
- Các phần, các đoạn ,các câu trong văn bản đều nói về một đề tài, biểu hiện một chủ đề chung xuyên suốt
- Các phần, các đoạn , các câu trong VB được tiếp nối theo một trình tự rõ ràng , hợp lí
+ Ghi nhớ : SGK trang 32.
II LUYỆN TẬP
Số 1/32
- Bài thơ được xây dựng theo bố cục 3 phần
a Mở bài : 2 dòng đầu
b Thân bài : Phú nộng…bội thu
c Kết bài : Đoạn còn lại
Bố cục rành mạch và hợp lý
- Ý tứ chỉ đạo xuyên suốt đoạn văn: Sắc vàng trù phú, đầm ấm của làng quê vào mùa đông giữa ngày mùa
+ Câu đầu : Giới thiệu bao quát về sắc vàng
trong thời gian ( mùa đông, giữa ngày mùa) và không gian (làng quê)
Trang 6hợp lí không ?
- GV cho học rút ra ghi nhớ
- Hướng dẫn HS làm bài tập
+ Sau đó tác giả nêu lên những biểu hiện của sắc vàng trong thời gian và không gian
+ Hai câu cuối: Nhận xét cảm xúc về màu vàng đó
Một tình tự với 3 phần nhất quán và rõ ràng như thế đã làm cho mạch lạc thông suốt và bố cục của đoạn văn trở nên mạch lạc
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Thế nào là văn bản có tính mạch lạc?
- Cho vd chứng minh?
- Làm BT 1,2 SGK/33+34
- Soạn bài: Quá trình tạo lập văn bản
E RUÙT KINH NGHIEÄM
………
………