chuong 3 75 tiet TCCN

* Nguyên nhân thắng lợi: Thắng lợi của sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước là kết quả tổng hợp của nhiều nguyên nhân, trong đó quan trọng nhất là: + Cuộc KC của ta vì chính nghĩa và có sự lãnh [r]

CHƯƠNG III

ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG

CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

NỘI DUNG BÀI HỌC

I SỰ RA ĐỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

II ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG TRƯỚC ĐỔI MỚI (1930 -1986)

III KHÁI QUÁT SỰ PHÁT TRIỂN ĐƯỜNG LỐI CỦA ĐẢNG (1986 - 2011)

IV ĐƯỜNG LỐI ĐỔI MỚI CỦA ĐẢNG TRÊN CÁC LĨNH VỰC LỚN

áp bức bóc lột nhân dân LĐ trong nước

và các DT thuộc địa

a) Tình hình thế giới

+ Hậu quả của cuộc chiến

trang xâm lược và sự thống

trị tàn bạo của CNĐQ đã

làm cho đời sống nhân dân

LĐ ở các nước thuộc địa trở

nên cùng cực, gay gắt hơn

KQ của các mâu thuẫn đó

+ CM tháng Mười Nga

năm 1917 thắng lợi

rung chuyển TG, giống

như mặt trời chói lọi,

chiếu sáng khắp năm

châu, thức tỉnh hàng

triệu, hàng triệu người

trên trái đất, mở ra thời

đại CM chống ĐQ và

GPDT

a) Tình hình thế giới

+ Tháng 3/1919, QTCS - trung tâm lãnh đạo PTCMTG được thành lập, là động lực thúc đẩy sự ra đời nhiều ĐCS và dẫn

đến cao trào CMTG (1919 - 1923) Sơ

thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của

Lênin được công bố tại Đại hội II QTCS năm 1920 đã mở ra phương hướng đấu tranh giải phóng cho các dân tộc thuộc địa theo con đường CMVS

+ Đầu thế kỷ XX, PTCM ở Trung Quốc và cuộc CM Tân Hợi (10/1911); công cuộc Canh tân đất nước của Nhật Bản; PT tư sản dân tộc Ấn Độ đòi độc lập đang phát triển mạnh mẽ Các PTCM theo khuynh hướng DCTS nêu trên

đã tác động tư tưởng, thu hút

sự quan tâm của nhiều người yêu nước VN như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh

a) Tình hình thế giới

Về chính trị, thực dân Pháp thi hành chính sách cai trị thực dân phản động

Về kinh tế

+ Thực dân Pháp tập trung bỏ vốn nhiều nhất

vào nông nghiệp (lập các đồn điền cao su, cà phê ) và ngành khai mỏ (chủ yếu là mỏ

than) để thu lợi nhuận nhiều và nhanh.

+ Ra sức bóc lột nhân công rẻ mạt, mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa Pháp, đánh thuế nặng hàng nhập từ Trung Quốc, Nhật Bản + Thực hiện chính sách độc quyền về KT (khai thác mỏ, vận tải, XK gạo, tài chính, ngoại thương).

+ Tư bản Pháp còn XD GTVT đường bộ, đường sắt, phát triển các cơ sở CN chế biến

+ Đặt ra hàng trăm thứ thuế, mà tàn

ác nhất là thuế thân

==> Kết quả là nền kinh tế nước ta có sự phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa nhưng là nền kinh tế thuộc địa, phát triển mất cân đối, hoàn toàn phụ thuộc vào kinh tế Pháp

Về kinh tế

Về văn hoá, thực dân Pháp thực hiện chính sách văn hoá nô dịch

+ Thi hành chính sách ngu dân, nô dịch.

+ Mở nhà tù nhiều hơn trường học và khuyến khích hủ tục lạc hậu như mê tín, dị đoan, các tệ nạn cờ bạc, rượu chè gây tâm lý tự ti dân tộc; nghiêm cấm, phá hoại bản sắc VH truyền thống DTVN.

Về văn hoá

+ Du nhập VH đồi trụy phương Tây nhằm đầu độc nhân dân về mặt tư tưởng; ngăn chặn VH tiến bộ của thế giới vào nước ta

+ Sách báo xuất bản hạn chế và được lợi dụng để truyền bá chính sách của Pháp ==> Kết quả là hơn 90 % nhân dân bị mù chữ

Cơ cấu giai cấp XH Việt Nam thay đổi nhanh chóng

Giai cấp địa chủ là chỗ dựa của đế quốc bóc lột nông dân Đa số địa chủ nhỏ và vừa có tinh thần yêu nước, căm ghét và

có tinh thần dân tộc chống Pháp

Giai cấp nông dân chiếm hơn 90% dân

số, bị đế quốc, địa chủ, phong kiến bóc lột, cuộc sống cực khổ, là lực lượng hăng hái, đông đảo nhất của cách mạng

Tầng lớp tiểu tư sản như buôn bán nhỏ, viên chức, trí thức, học sinh, sinh viên phát triển khá nhanh, nhạy cảm trước thời cuộc và đời sống bấp bênh nên hăng hái đấu tranh và là lực lượng quan trọng của cách mạng

Giai cấp tư sản Việt Nam ra đời khoảng năm 1924 gồm bộ phận tư sản mại bản có quyền lợi gắn với đế quốc trở thành tay sai của thực dân Pháp Bộ phận còn lại thế lực kinh tế nhỏ bé, bị tư sản nước ngoài chèn

ép nên có tinh thần dân tộc, dân chủ

Ngoài ra, GCCNVN còn mang những đặc điểm riêng như bị ba tầng áp bức bóc lột của ĐQ, PK và TS, có nguồn gốc XH chủ yếu từ nông dân nên có MQH tự nhiên gắn

bó với nông dân, kế thừa truyền thống yêu nước, bất khuất của DT

GCCNVN vừa ra đời sớm chịu ảnh hưởng của CN Mác - Lênin và CM tháng Mười Nga, đội ngũ tương đối thuần nhất nên trở thành trung tâm đoàn kết mọi giai cấp Họ

có tinh thần dũng cảm, CM nhất, sớm trở thành LL chính trị độc lập lãnh đạo CM

Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời sớm trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp (1897 - 1914) và phát triển khá nhanh

GCCNVN tuy số lượng ít, ra đời muộn so với công nhân thế giới nhưng mang đầy đủ đặc điểm chung của GCCN quốc tế là có tính chất tiên tiến, triệt để CM, tính kỷ luật

và tính chất quốc tế

XHVN dưới ách thống trị của TDP tồn

tại hai mâu thuẫn

XHVN lúc này nổi lên mâu thuẫn cơ bản đồng thời là mâu thuẫn chủ yếu là mâu thuẫn giữa toàn thể DTVN với TDP, tay sai và mâu thuẫn cơ bản giữa nhân dân, chủ yếu là nông dân với địa chủ phong kiến

==> Hai mâu thuẫn này gắn liền với nhau đòi hỏi đồng thời giải quyết ĐLDT và người cày

có ruộng là hai yêu cầu cơ bản của XHVN, nhưng ĐLDT là yêu cầu cơ bản, chủ yếu, phản ánh nguyện vọng bức thiết của cả DTVN đầu thế kỷ XX

Các cuộc đấu tranh dân tộc chống đế quốc và tay sai cuối TK 19 đầu TK 20

* PTYN theo khuynh hướng phong kiến

- PT Cần Vương (1885 - 1896) do vua Hàm Nghi phát động (7/1885) với hàng loạt các cuộc khởi nghĩa vũ trang: khởi nghĩa Hương Khê, Phan Đình Phùng lãnh đạo (1885 - 1896); khởi nghĩa Ba Đình (Thanh Hoá) do Phạm Bành và Đinh Công Tráng tổ chức (1885 - 1886); khởi nghĩa Bãi Sậy (Hưng Yên) do Nguyễn Thiện Thuật đứng đầu (1885 - 1892).

Khởi nghĩa Hương Khê

(1885 - 1896)

Khởi nghĩa Ba Đình

(1885 - 1886)

- PT nông dân Yên Thế (Bắc Giang) do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo (1884 - 1913).

* PTYN theo khuynh hướng DCTS

Đầu TKXX, chịu ảnh hưởng từ bên ngoài, PTYN ở VN theo khuynh hướng dân chủ tư sản diễn ra sôi nổi theo hai khuynh hướng chính là bạo động và cải cách

Nhận xét

- Các PTYN đó thu hút đông đảo nhân dân tham gia, khẳng định tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất quyết tâm chống Pháp của DT ta và làm cho TDP bị tổn thất nặng nề Tuy nhiên do thiếu đường lối tổ chức đúng đắn, khởi nghĩa nổ ra lẻ

tẻ, lực lượng phân tán, nghĩa quân trang

- Tiêu biểu cho xu

Sau khi Đông Du thất

bại, ông chủ trương

- PT cải cách do Phan

Châu Trinh tổ chức

chủ trương chống PK

nhưng phản đối khởi

nghĩa vũ trang và cầu

viện bên ngoài Ông

* PTYN theo khuynh hướng DCTS

PHAN CHÂU TRINH

(1872 – 1926)

- Ngoài ra còn có PT dạy

học theo lối mới ở

trường Đông Kinh Nghĩa

Nhận xét

Các PTYN ở VN theo khuynh hướng dân chủ tư sản đầu thế kỷ XX diễn ra sôi nổi, tiếp tục phản ánh tinh thần DT của một bộ phận trí thức, TS Việt Nam Sự thất bại của các

PT đó do thiếu đường lối đúng đắn và phản ánh địa vị KT và CT non yếu của GCTS Việt Nam

==>Tóm lại , cuối TK XIX, đầu TK XX CMVN

đang ở thời kỳ khủng hoảng, bế tắc về đường lối tổ chức cứu nước và GC lãnh đạo CMVN ví như “trong đêm tối không có

đường ra”

* PTYN theo khuynh hướng vô sản

- Ngày 5/6/1911, NAQ ra đi tìm đường cứu nước

- Người từ Pháp đi qua nhiều nước châu Phi và đến sống ở Mỹ (1912 – 1913), ở Anh (1914 – 1917) Người kiên trì chịu đựng gian khổ và thấy ở đâu cũng chỉ có hai loại người bóc lột và bị bóc lột và sớm có tình cảm giai cấp, thương yêu những người lao động nghèo khổ trên thế giới

- Tháng 7/1920, NAQ đọc bản “Sơ thảo lần thứ nhất Luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” trên báo

L’Humanité và hoàn toàn tin theo Lênin, tin theo QTCS

- Cuối tháng 12/1920, tại Đại hội XVIII của Đảng xã hội Pháp họp ở thành phố Tua (Pháp), NAQ tham gia bỏ phiếu tán thành QTCS và thành lập ĐCS Pháp

==> Đây là bước chuyển về chất trong lập trường chính trị của NAQ

- Tháng 7/1917, Người từ Anh trở về Pháp, cùng những người yêu nước

VN tham gia các hoạt động chính trị -

xã hội, VH ở Pháp và ủng hộ nước Nga Xô viết

- Năm 1919, Người vào Đảng xã hội Pháp Tháng 6/1919, với tên gọi NAQ, Người gửi đến Hội nghị quốc tế

Vécxây Bản yêu sách của nhân dân

An Nam gồm 8 điểm vạch trần tội ác

của TDP, nói lên yêu sách chính nghĩa của dân tộc VN

- Tháng 6/1923, NAQ sang LX và làm việc ở Ban Phương Đông của QTCS Người đã tham gia các Hội nghị QT nông dân, QT Thanh Niên và dự các khoá bồi dưỡng ngắn hạn của QTCS

- Cuối năm 1924, NAQ là phái viên Ban thư ký Viễn Đông trở về hoạt động ở Quảng Châu, Trung Quốc

- Tháng 6/1925, Người

thành lập Hội VNCMTN, ra báo Thanh Niên, mở nhiều

lớp và trực tiếp giảng bài, huấn luyện đường cách mệnh cho hội viên Phần lớn học viên học xong được cử về nước để truyền bá CN Mác - Lênin

và con đường CMGPDT

+ Năm 1928, Hội VNCMTN thực hiện chủ

trương ''Vô sản hoá'', đưa hội viên của mình vào làm việc tại các nhà máy, hầm

mỏ, đồn điền trong nước để truyền bá CN Mác - Lênin và đường lối cách mạng, tổ chức lãnh đạo GCCN đấu tranh PT đấu tranh của công nhân diễn ra mạnh mẽ và mang tính chất chính trị rõ rệt

Cùng với đấu tranh của công nhân, phong trào đấu tranh của nông dân, tiểu thương, tiểu chủ, học sinh cũng diễn ra sôi nổi.

+ Ngày 17/6/l929 tại số 312 Khâm Thiên

Hà Nội, đại biểu các tổ chức cộng sản ở miền Bắc họp Đại hội, quyết định thành

lập Đông Dương Cộng sản Đảng, ra

Tuyên ngôn, Điều lệ và phát hành báo Búa liềm của Đảng

+ Ngày 28/7/1929, tại 15 phố Hàng Nón,

Đại hội thành lập Tổng Công hội đỏ, thông

qua Chương trình, Điều lệ, bầu ra Ban chấp hành lâm thời do Nguyễn Đức Cảnh đứng đầu, ra Báo Lao động và tạp chí Công hội đỏ

+ Tháng 8/1929, An Nam Cộng sản Đảng

ra đời thông qua đường lối chính trị, Điều

lệ Đảng và lập Ban lãnh đạo của Đảng.

+ Tháng 9/1929, một số hội viên tiên tiến của Tân Việt ra Tuyên đạt thông báo

+ Từ tháng 4/1929 đến tháng 4/1930 cả nước có 43 cuộc bãi công lớn của công nhân; Phong trào có tính chất tự giác lan rộng cả nước và mang tính độc lập rõ nét Phong trào công nhân kết hợp chặt chẽ với đấu tranh của nông dân chống sưu cao thuế nặng, chống cướp ruộng đất và phong trào bãi khoá của học sinh, bãi thị của tiểu thương dâng cao khắp cả nước

2 Hội nghị thành lập ĐCSVN

a) Hoàn cảnh lịch sử

Từ cuối năm 1929, PTCMVN nhanh chóng trưởng thành cả về mặt lý luận và tổ chức Đấu tranh CM của GCCN và nông dân diễn

ra sôi nổi và rộng khắp các tỉnh Ba tổ chức

CS đầu tiên ở VN ra đời có chung mục đích nhưng hoạt động riêng rẽ Tình trạng phân tán về tổ chức có nguy cơ dẫn đến

sự chia rẽ lớn các lực lượng CM Yêu cầu thống nhất các tổ chức Đảng riêng rẽ để thành Đảng duy nhất đặt ra cấp bách.

Với tầm nhìn rộng lớn và với tư cách là

UV Bộ Phương Đông, phụ trách cục Phương Nam của QTCS, NAQ chủ động triệu tập các ĐB của ĐDCSĐ và ANCSĐ đến dự HN hợp nhất các tổ chức cộng sản Người chủ động dự thảo các VK của Hội nghị, dự kiến địa điểm, cách thức tổ chức Hội nghị

Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản nhất trí thông qua 5 nội dung:

+ Xoá bỏ mọi thành kiến xung đột cũ, thành thật hợp tác để thống nhất các nhóm cộng sản Đông Dương

+ Định tên Đảng là ĐCSVN

+ Thảo Chính cư ơng và Điều lệ sơ lư ợc của Đảng

+ Định KH thực hiện việc thống nhất trong nư ớc

+ Cử một Ban Trung ư ơng lâm thời.

- Ngày 08/02/1930, NAQ viết Lời kêu gọi:

Đảng Cộng sản Việt Nam đã được thành lập Chúng ta cần gia nhập Đảng, ủng hộ Đảng và đi theo Đảng để đấu tranh giải phóng dân tộc và giai cấp bị bóc lột.

- Ngày 24/02/1930, Đông Dương Cộng sản Liên đoàn được chấp nhận gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam Sau đó các tổ chức Đảng trong nước lần lượt thống nhất thành các Chi bộ của Đảng Cộng sản Việt Nam

==> HN hợp nhất các tổ chức CS mang ý nghĩa như ĐH thành lập ĐCSVN Sau này, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9/1960) ra quyết định lấy ngày 3 tháng 2 dương lịch hàng năm làm ngày kỷ niệm thành lập Đảng

b) Cương lĩnh CT đầu tiên của Đảng

* Nội dung Cương lĩnh

Các VK Chánh cư ơng vắn tắt, Sách lư ợc

vắn tắt, Chương trình tóm tắt được Hội

nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản Việt Nam thông qua (02/1930) hợp thành

Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

Cộng sản Việt Nam Cương lĩnh vắn tắt nhưng đầy đủ những vấn đề chiến lược

và sách lược của cách mạng Việt Nam.

* Nội dung Cương lĩnh

- Phương hướng chiến lược của CMVN là "làm tư sản dân quyền

cách mạng và thổ địa cách mạng để

đi tới xã hội cộng sản"

- Nhiệm vụ của cách mạng:

+ Về chính trị: Đánh đổ đế quốc Pháp và phong kiến, làm cho nước

An Nam được hoàn toàn độc lập, lập

ra chính phủ công nông binh; tổ chức

ra quân đội công nông

Bỏ sưu thuế cho dân cày nghèo; mở mang

CN và nông nghiệp; thi hành luật ngày làm

8 giờ.

+ Về văn hoá - xã hội: Dân chúng được tự

do tổ chức; nam nữ bình quyền, v.v; phổ thông giáo dục theo công nông hoá

- Về lực lượng cách mạng:

Đảng phải thu phục cho được đại bộ phận dân cày và phải dựa vững vào dân cày nghèo làm thổ địa CM Đảng hết sức liên lạc với TTS, trí thức, trung nông … để kéo họ về phe GCVS Đối với phú nông, trung, tiểu địa chủ và TS chưa ra mặt phản CM thì phải lợi dụng làm cho họ trung lập

Bộ phận nào đã ra mặt phản CM thì phải đánh đổ

- Về lãnh đạo cách mạng:

GCVS là lực lượng lãnh đạo CMVN Đảng là đội tiền phong của vô sản giai cấp phải thu phục được đa

số giai cấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo dân chúng Khi đoàn kết với các giai cấp, không thể nhượng bộ, thoả hiệp chút lợi ích gì của công nông

- Về phương pháp cách mạng:

Tiến hành bạo lực CM giành chính quyền Tổ chức ra quân đội công nông để bảo vệ thành quả CM, đập tan mọi sự phản kháng của kẻ thù

- Về quan hệ quốc tế:

CMVN là bộ phận của CMTG, thực hành liên lạc với các dân tộc bị áp bức và GCVS thế giới, nhất là GCVS Pháp.

* Ý nghĩa của Cương lĩnh đầu tiên

- Cương lĩnh đầu tiên đã giải đáp đúng đắn những vấn đề cơ bản nhất của CMVN; là sự vận dụng đúng đắn

tư tưởng CM của NAQ và phù hợp với

xu thế thời đại Tư tưởng cốt lõi của Cương lĩnh là tiến hành CMDCTS và

CM ruộng đất giành ĐLDT đi lên CNXH

- Cương lĩnh của Đảng ra đời tại HN thành lập Đảng nên đã quy tụ được lực lượng và sức mạnh, đặt nền tảng đoàn kết GCCN và toàn DT Đó là một đặc điểm và là ưu điểm để tạo ra ưu thế của ĐCSVN so với các LLCM khác Với Cương lĩnh chính trị đầu tiên đúng đắn

và tổ chức chặt chẽ, ĐCSVN có khả năng và điều kiện trở thành lực lượng duy nhất lãnh đạo CMVN

* Ý nghĩa của Cương lĩnh đầu tiên