CÁC TRÒ CHƠI SỬ DỤNG TRONG HUẤN LUYỆN

Các thành viên trong nhóm sẽ lần lượt giới thiệu về nhóm của mình với cả lớp, theo thứ tự sau: - Người thứ nhất: tên, tuổi và công việc hiện tại của các thành viên trong nhóm - Người thứ

các trò chơi

sử dụng trong huấn luyện

Trung tâm nâng cao năng lực cộng đồng (CECEM)

P.1203, 17-T2, Khu Đô thị Trung Hoà - Nhân Chính, Trần Duy H−ng, Cầu Giấy, Hà Nội

Tel: (4) 2510 624 Fax: (4) 2510 626 Email: learning@netnam.org.vn Website: www.cecem.org

Hoạt động Làm quen 1

Vẽ tranh 1

Chia sẻ 2

Mong đợi về khoá học 3

Thứ tự trong gia đình 4

Trao đổi một phút 5

Các trò chơi về Giao tiếp 6 Tìm người chỉ huy 6

điện thoại một chiều 7

Phản hồi 8

7 up 11

Làm theo những gì tôi nói 12

Các trò chơi về quản lý 13 Xếp hình 13

Các trò chơi về quản lý chuyển đổi 14 Nhận biết sự thay đổi 14

Các trò chơi về Làm việc theo Nhóm và Quản lý Xung đột 15 Các thành phố lớn nhất thế giới năm 1990 15

Cùng học 17

Hiểu biết về người cùng nhóm 18

Tôi dưới con mắt của người cùng nhóm 19

Tin tưởng bạn cùng nhóm 20

Vượt suối 21

Vẽ chân dung 22

thực tế hay phỏng đoán 24

Các Trò chơi Thư gi∙n 25 đổi chỗ 25

Mũi tên - con thỏ - bức tường 26

Ngồi chung ghế 27

Bưu điện 28

Nổ bóng 1 29

nổ bóng 2 30

chúc mừng sinh nhật 31

Đặt tên cho bạn 32

Biến hình 33

Xếp hình bằng diêm 34

Hai hình tam giác 35

Thử độ nhạy bén của bạn 36

Tµi liÖu/Dông cô:

GiÊy khæ lín vµ bót d¹ mµu cho mçi nhãm

Tài liệu/Dụng cụ:

Giấy A4 và bút cho mỗi học viên

Hướng dẫn:

1 Chia học viên thành các nhóm nhỏ, mỗi nhóm 4 người

2 Mỗi nhóm dành khoảng 15 phút để làm quen với nhau, hỏi nhau về các thông tin: tên, tuổi, công việc, sở thích, mong muốn đạt được điều gì qua lớp huấn luyện

3 Các thành viên trong nhóm sẽ lần lượt giới thiệu về nhóm của mình với cả lớp, theo thứ tự sau:

- Người thứ nhất: tên, tuổi và công việc hiện tại của các thành viên trong nhóm

- Người thứ hai: những điểm chung và những điểm riêng trong kinh nghiệm làm việc của các thành viên trong nhóm, có liên quan đến nội dung khóa huấn luyện

- Người thứ ba: Những điều nhóm thích hoặc không thích (của cả nhóm và của mỗi cá nhân)

- Người thứ tư: Những điều nhóm mong muốn đạt được trong khoá huấn luyện này

4 Sau khi các nhóm đã trình bày xong, tập huấn viên trao đổi với cả lớp về việc những bức tranh này giúp mọi người hiểu nhau như thế nào Tóm tắt những điểm chung về kinh nghiệm, sở thích, mong muốn học tập, v.v cũng như những điểm mạnh của mỗi cá nhân để cùng chia sẻ

và học hỏi

Mong đợi về khoá học

Mục đích:

Tìm hiểu và chia sẻ những mong đợi cũng như băn khoăn của học viên về khoá học

Giúp học viên tham gia tốt hơn vào khoá học

Thời gian: 25 – 30 phút

Số lượng người tham dự: 15 – 25 người

Tài liệu/Dụng cụ:

Giấy khổ lớn: 4 tờ

Bút dạ lớn viết giấy: 4 cái

Hướng dẫn:

1 Chia học viên thành 4 nhóm nhỏ Phát cho mỗi nhóm một tờ giấy lớn và một bút dạ

2 Mỗi nhóm thảo luận một trong bốn câu hỏi sau trong vòng 10 phút và ghi kết quả thảo luận lên giấy lớn:

i Điều gì anh/chị không muốn nhận được từ khoá học này (những băn khoăn lo lắng

của anh/chị khi đến tham dự khoá học này)

ii Anh/Chị có thể làm gì để giúp khoá học này thành công hơn?

iii Trước khi đến đây, anh/chị đã nghe nói gì về khoá học này?

iv Anh/Chị mong muốn nhận được gì từ khoá học này?

3 Các nhóm treo tờ giấy khổ lớn của nhóm mình lên tường lớp học Tập huấn viên yêu cầu tất cả các học viên tập trung lại và lần lượt xem kết quả thảo luận của mỗi nhóm Khi tới phần của nhóm nào thì nhóm đó cử một người trình bày Các học viên khác có thể bổ sung, phần bổ sung này được ghi bằng bút màu khác lên cùng tờ giấy

4 Tập huấn viên tóm tắt những điều mọi người mong muốn về khoá học và nhấn mạnh rằng mọi người sẽ cùng nhau cố gắng để đáp ứng càng nhiều càng tốt những mong muốn đó Có thể nói thêm về những mong muốn không phù hợp với khoá học

Số lượng người tham dự: 15 – 30 người

Tài liệu/Dụng cụ: không cần chuẩn bị

Hướng dẫn:

1 Giải thích cho học viên:

i thứ tự sinh trong gia đình có một vai trò quan trọng đối với sự phát triển thời thơ ấu

ii thường những người có cùng thứ tự trong gia đình sẽ có chung những kinh nghiệm

và cảm xúc iii hoạt động này là dịp để họ tìm hiểu những điểm chung đó

2 Yêu cầu học viên chia nhóm theo đặc điểm về thứ tự sinh của họ: một nhóm gồm những người

là con một trong gia đình, một nhóm gồm những người là con cả trong gia đình, một nhóm gồm những người là con út trong gia đình, và nhóm còn lại gồm những người là không phải là con một, con cả hay con út (những người là con ở khoảng giữa)

3 Sau khi học viên đứng thành các nhóm, cho họ 5 phút để bàn bạc và ghi lại những câu trả lời thống nhất của nhóm cho những câu hỏi sau:

i ưu điểm của việc làm con một/cả/út/giữa (chỉ chọn phần phù hợp với nhóm của họ)

đứng dậy và đi tìm một người họ chưa gặp trước đây

2 Chờ học viên đứng thành từng cặp, yêu cầu mỗi cặp trao đổi trong 2 phút đề giới thiệu về bản thân (chú y nói được càng nhiều càng tốt về mình: học gì, nghề nghiệp, gia đình, nơi gia đình sinh sống, sở thích, v.v.) trong khoảng thời gian đó Thông báo thời gian cho tất cả các nhóm bắt đầu, sau một phút yêu cầu họ đổi vai và sau 2 phút yêu cầu họ ngừng lại

3 Trả lời các câu hỏi sau:

i Bao nhiêu đã trao đổi danh thiếp?

ii Những người đã trao đổi danh thiếp, có người nào ghi chép vào mặt sau của danh thiếp không?

iii Bao nhiêu người đã đề cập với người bạn mới về khả năng hợp tác làm việc với nhau?

iv Bao nhiêu người đã biết về người bạn mới còn nhiều hơn là biết về một vài đồng nghiệp tại cơ quan của mình?

Số lượng người tham dự: 15 - 20 người

Tài liệu/Dụng cụ: không cần chuẩn bị

Hướng dẫn:

1 Mời một hoặc hai học viên tình nguyện làm nhiệm vụ tìm kiếm

2 Yêu cầu những học viên đó ra khỏi phòng học Giải thích với những người còn lại luật chơi:

a Nhóm sẽ bầu ra một người làm chỉ huy Người này có nhiệm vụ hướng dẫn nhóm làm các

động tác khác nhau trong lúc cả nhóm đang đứng thành vòng tròn và hát Những người khác trong nhóm phải theo dõi động tác của người chỉ huy để làm theo

b Người chỉ huy không dùng lời nói để ra hiệu lệnh

c Người chỉ huy phải thay đổi động tác (vò đầu, xoa mũi, giậm chân, v.v.) ít nhất 30 giây một lần

3 Cho nhóm trong phòng bắt đầu hát và làm động tác Sau đó mời những người có nhiệm vụ tìm kiếm vào phong

4 Những người có nhiệm vụ tìm kiếm được phép đoán ba lần ai là người chỉ huy nhóm

(Lưu ý: Có thể tiếp tục trò chơi với những người tìm kiếm khác)

Sau khi trò chơi kết thúc, tập huấn viên có thể hỏi những người tìm kiếm xem họ làm thế nào để xác định ai

là người chỉ huy Sau đó hỏi các học viên khác xem họ có bổ sung ý kiến gì không Cuối cùng, tóm tắt về tầm quan trọng của việc quan sát

điện thoại một chiều

Thời gian: 10 - 15 phút

Số lượng người tham dự: 15 - 25 người

Tài liệu/Dụng cụ: Hai tờ giấy in sẵn câu chuyện ngắn có nội dung tương tự như nhau Một câu chuyện

sử dụng ngôn ngữ dài dòng với nhiều từ nối và câu dài Câu chuyện thứ hai được viết ngắn gọn, tập trung vào những thông tin chính

Hướng dẫn:

1 Chia học viên làm hai nhóm, đứng thành hai hàng ở hai phía của phòng học

2 Mời người đầu tiên của mỗi nhóm ra một chỗ riêng, đưa cho mỗi người một tờ giấy có in sẵn câu chuyện Yêu cầu họ đọc kỹ rồi trả lại cho tập huấn viên

3 Mời hai người đó về chỗ và nói thầm với người tiếp theo về nội dung câu chuyện mà họ vừa đọc

(chú ý, người nghe chỉ được lắng nghe mà không được hỏi lại, còn người nói thì chỉ nói thầm

một lần) Người thứ hai lại tiếp tục nói thầm với người tiếp theo và cứ như vậy cho đến người

cuối cùng

4 Yêu cầu người cuối cùng của mỗi nhóm nói to cho cả lớp nghe thông điệp mà họ nhận được Tập huấn viên sẽ đọc to tờ giấy có câu chuyện ban đầu để cả lớp so sánh về độ sai lệch thông tin

5 Mời các học viên thảo luận các câu hỏi:

- Để giúp hiểu đúng thông tin, thông điệp cần đáp ứng những điều kiện gì?

- Để giúp hiểu đúng thông tin, người nói cần làm gì?

- Để giúp hiểu đúng thông tin, người nghe cần làm gì?

Phản hồi

Thời gian: 30 phút

Số lượng người tham dự: 15 - 20 người, chia thành từng cặp

Tài liệu/Dụng cụ:

Hai hình vẽ sẵn (xem các trang tiếp theo) Mỗi hình được phô tô cóp pi thành nhiều bản, đủ cho mỗi cặp một bản

Giấy trắng: mỗi cặp hai tờ

Hướng dẫn:

1 Chia học viên thành những nhóm hai người

2 Giải thích quy tắc của bài tập:

- Hai người ngồi quay lưng lại với nhau Người thứ nhất sẽ nhận được một hình vẽ sẵn, người này có nhiệm vụ mô tả hình vẽ để người thứ hai vẽ lại vào một tờ giấy trắng, không để cho người thứ hai được nhìn thấy hình vẽ

- Trong khi vẽ, người thứ hai không được hỏi lại hoặc nói một lời nào

6 Sau 3 phút, yêu cầu mọi người dừng lại

7 Yêu cầu những người vẽ cho biết họ cảm thấy thế nào trong lần vẽ thứ nhất và lần vẽ thứ hai Lần nào dễ dàng hơn và tại sao?

8 Các nhóm so sánh kết quả hai lần vẽ với bức tranh gốc, và chia sẻ kết quả này với cả lớp

9 Tập huấn viên tóm tắt ý kiến các nhóm và nhấn mạnh tầm quan trọng của phản hồi trong giao tiếp hai chiều

9(h×nh 1)

10(h×nh 2)

7 up

Thời gian: 15 - 30 phút

Số lượng người tham dự: 15 - 25 người

Tài liệu/Dụng cụ: 3 - 4 phần quà nhỏ cho những người thắng cuộc

Hướng dẫn:

1 Tất cả mọi người đứng thành vòng tròn, người quản trò hướng dẫn luật chơi:

- Mọi người sẽ đếm từ 1 đến 7, sau 7 lại bắt đầu từ 1

- Khi đếm các số từ 1 đến 6, người đếm đồng thời để một bàn tay lên ngực mình Riêng người đếm số “7” phải nói “7 Up” và để một bàn tay úp trên đầu của mình

- Có thể sử dụng tay trái hoặc tay phải tuỳ ý, nếu người đếm sử dụng tay trái, mũi bàn tay chĩa sang hướng bên phải thì người đếm số tiếp theo sẽ là người bên tay phải Còn nếu người đếm sử dụng tay phải, mũi bàn tay hướng về bên trái thì người đếm số tiếp theo sẽ là người bên trái

(Ví dụ: Chị A đếm 1 và đặt tay trái lên ngực, như vậy người bên phải chị sẽ phải đếm “2” Anh B đếm “7 Up” và đặt tay phải lên đầu, như vậy người bên phải anh sẽ phải đếm “1”)

2 Có thể chơi thử để cho quen luật chơi, sau đó tiến hành

3 Những người phạm lỗi sẽ bị loại ra khỏi trò chơi, 3 - 4 người còn lại cuối cũng sẽ được nhận phần thưởng

4 Sau khi trò chơi kết thúc, tập huấn viên có thể hỏi những người thắng cuộc xem họ đã làm cách nào để tránh phạm lỗi trong trò chơi Tóm tắt và nhấn mạnh tầm quan trọng của lắng nghe, quan sát và thực hành

1 Yêu cầu các học viên đứng thành vòng tròn

2 Tập huấn viên hoặc người quản trò cho học viên biết bây giờ anh/chị sẽ làm một số động tác,

đồng thời sẽ hô một số hiệu lệnh Nhiệm vụ của các học viên là làm theo những gì quản trò nói, không phải làm theo những gì quản trò làm

3 Trong khi tham gia trò chơi, các học viên phải nhìn vào người quản trò

4 Người quản trò có thể bắt đầu với các động tác giống như hiệu lệnh (ví dụ nói gãi mũi và đưa tay gãi mũi), sau đó sẽ đến các động tác khác hiệu lệnh (ví dụ nói xoa đầu và đưa tay xoa vành tai) với nhịp độ ngày càng nhanh

5 Kết thúc trò chơi, tập huấn viên có thể hỏi học viên xem họ thấy trò chơi này dễ ở điểm nào và khó ở điểm nào Chú ý hướng học viên tới kết luận là những gì họ quan sát người quản trò làm

có ảnh hưởng rất mạnh Tóm tắt và kết luận về tầm quan trọng của giao tiếp không lời

Số lượng người tham dự: 15 - 20 người, chia làm 4 nhóm nhỏ

Tài liệu/Dụng cụ:

Bốn bộ tranh ghép hình giống nhau (tốt nhất là tự làm) loại 20 - 30 mảnh nhỏ Các mảnh ghép hình để sẵn trong phong bì hoặc hộp giấy

Hướng dẫn:

1 Chia học viên thành 4 nhóm nhỏ, mỗi nhóm tập trung về một góc phòng học

2 Phát cho mỗi nhóm một phong bì có đựng các mảnh ghép hình Đưa cho 2 nhóm bức tranh gốc (giống bức tranh trước khi cắt ra thành các mảnh nhỏ), hai nhóm còn lại không được xem tranh gốc

3 Yêu cầu các nhóm xếp các mảnh lại thành bức tranh Chú ý thời gian hoàn thành công việc của mỗi nhóm

4 Sau khi các nhóm hoàn thành, tập huấn viên yêu cầu họ ngồi nguyên tại chỗ theo nhóm và trả lời các câu hỏi sau:

a) Nhóm anh/chị mất bao nhiêu phút để ghép xong bức tranh?

b) Nhóm anh/chị có gặp khó khăn gì trong việc ghép tranh không? Nếu có thì là khó khăn gì và nhóm đã giải quyết như thế nào?

c) Cần làm gì để nhóm hoàn thành nhiệm vụ dễ dàng và nhanh chóng hơn?

5 Tóm tắt ý kiến học viên và bổ sung để đưa đến kết luận là nếu biết trước mục tiêu cuối cùng sẽ

có thể lập kể hoạch và thực hiện công việc dễ dàng hơn

3 Yêu cầu các học viên quay lưng lại với bạn mình và thay đổi 2 hoặc 3 đặc điểm ngoại hình nào

đó

4 Khi học viên đã thay đổi xong, yêu cầu họ quay mặt lại với nhau và nói với bạn mình xem họ nhận thấy người bạn đã thay đổi những gì

5 Tập huấn viên hỏi một vài học viên xem bạn của họ đã thay đổi những gì

6 Yêu cầu các học viên trở về chỗ ngồi Tập huấn viên chờ một vài phút (có thể dùng thời gian này để sắp xếp lại tài liệu để trên bàn, hoặc lau bảng, v.v) sau đó hỏi “Ai trong số các anh/chị

đã trở lại với các đặc điểm ngoại hình như trước khi trò chơi bắt đầu?”

(Bạn sẽ thấy hầu hết các học viên đều làm như vậy, người bỏ tóc ra đã cặp tóc trở lại, người

tháo đồng hồ ra đã mang trở lại, người mở khuy áo cổ ra cũng đã cài trở lại, v.v.)

7 Yêu cầu học viên cho biết lý do tại sao họ không giữ nguyên những thay đổi sau khi trò chơi kết thúc

8 Tóm tắt ý kiến của học viên, khái quát về những khó khăn khi muốn chuyển đổi hành vi

Các trò chơi về Làm việc theo Nhóm và Quản lý

Xung đột

Các thành phố lớn nhất thế giới năm 1990

Mục đích: Tăng cường khả năng lắng nghe và làm việc theo nhóm

Thời gian: 30 - 40 phút

Số lượng người tham dự: 18 - 24 người, chia thành các nhóm nhỏ mỗi nhóm 6 người

Tài liệu/Dụng cụ:

Các phong bì đựng 6 tờ giấy có chứa thông tin về các thành phố (xem mặt sau) Mỗi phong bì cho một nhóm

Hướng dẫn:

1 Chia học viên thành các nhóm 6 người

2 Mỗi nhóm cử một người làm trưởng nhóm, trưởng nhóm có trách nhiệm giữ đúng thời gian và

đảm bảo các thành viên trong nhóm tuân thủ luật lệ trò chơi

3 Phát cho các trưởng nhóm phong bì có chứa tập giấy thông tin về các thành phố

4 Thông báo cho các trưởng nhóm cách thực hiện bài tập này:

a Trưởng nhóm sẽ phát cho mỗi thành viên trong nhóm một tờ giấy thông tin, yêu cầu mỗi thành viên không cho người khác xem tờ giấy của mình

b Mỗi thành viên sẽ có 5 phút để đọc tờ giấy của mình

c Sau 5 phút tự đọc, mỗi người sẽ lần lượt đọc to tấm bìa của mình cho những người khác trong nhóm cùng nghe (vẫn không để cho họ được xem) Những người khác lắng nghe và ghi chép Có thể yêu cầu đọc lại nếu chưa rõ

d Sau khi tất cả các thành viên đã đọc tờ giấy của mình, cả nhóm cất những tờ giấy đó đi và bắt đầu làm bài tập theo những thông tin và yêu cầu nêu ra trong các tờ giấy Thời gian làm bài tập này là 10 phút

5 Tập huấn viên chia bảng thành nhiều cột theo số nhóm và yêu cầu mỗi nhóm cử một người viết kết quả bài tập của nhóm mình lên bảng

6 Cho cả lớp thảo luận 5 phút về kết quả bài tập nếu cần Tóm tắt về sự cần thiết phải lắng nghe

và làm việc tập thể trong bài tập này Có thể gợi ý về sự hỗ trợ bổ sung cho nhau khi làm việc theo nhóm

5 thành phố có số dân ít nhất trong vấn đề

này là Bombay, Seoul, Rio de Janeiro,

Thượng Hải và Buenos Aires nhưng không

phải theo thứ tự

New York có số dân lớn hơn Seoul hoặc

Calcutta nhưng nhỏ hơn Sao Paol

5 thành phố có số dân lớn nhất là Tokyo, Calcutta, Mexico, Sao Paolo và New York nhưng không theo trình tự

Buenos Aires có số dân 11,7 triệu và hơn Seoul khoảng 200,000 người

Thượng Hải và Calcutta cả hai đều có dân

số khoảng 12 triệu người và nằm trong khoảng giữa danh sách

Vấn đề: Sắp xếp 10 thành phố theo trình tự thành phố lớn nhất đến nhỏ nhất

Cùng học

Mục đích: Chia sẻ thông tin giữa các thành viên trong nhóm

Thời gian: 30 phút

Số lượng người tham dự: 15 - 25 người

Tài liệu/Dụng cụ: không cần chuẩn bị trước

Hướng dẫn:

Hoạt động này thường được sử dụng khi học viên cần đọc những tài liệu tương đối dài Tập huấn viên sẽ chia học viên thành các nhóm nhỏ, số lượng người mỗi nhóm thường là 6 hoặc 8 tuỳ thuộc lượng thông tin trong tài liệu cần đọc Tập huấn viên chia tài liệu thành những phần nhỏ, mỗi phần

có thể gồm 2 - 3 nội dung chính và yêu cầu mỗi học viên trong nhóm chịu trách nhiệm đọc về một phần nhỏ đó (việc này có thể được làm ở nhà hoặc trên lớp)

1 Học viên trong mỗi nhóm chia thành 2 tổ đứng thành 2 vòng tròn, những người ở vòng trong quay mặt ra phía ngoài, những người ở vòng ngoài quay mặt vào trong để đối diện với những người ở vòng trong

2 Mỗi người ở vòng ngoài tóm tắt lại cho người đối diện với mình một nội dung chính của phần mình đã đọc trong tài liệu, sau đó di chuyển sang phải hoặc trái để nhắc lại với người tiếp theo

ở vòng trong nội dung đó Cứ như vậy cho đến khi đã chia sẻ với tất cả những người ở vòng trong

Lặp lại với nội dung chính thứ hai, thứ ba, v.v

3 Đổi vai: những người ở vòng trong di chuyển và nói với những ngưởi ở vòng ngoài về những thông tin chính họ thu thập qua tài liệu

4 Những người ở vòng ngoài tập trung lại thành một tổ và những người vòng trong tập trung lại thành một tổ khác để chia sẻ thông tin mình đã đọc với những người cùng tổ

Hoạt động này có thể tiến hành trong lớp học hoặc ngoài sân