SÁNG KIẾN Môn Tập Làm văn Lớp 3

Đề tài Một số biện pháp tích cực dạy phân môn Tập làm văn lớp 3” để tìm ra các biện pháp hữu hiệu nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo, chủ động học tập và rèn kỹ năng diễn đạt theo suy nghĩ của mình thành ngôn ngữ văn bản. Đồng thời giúp các em nói, viết theo hiểu biết của chính mình và là nền tảng giúp học sinh học tốt Tập làm văn ở các lớp trên.

A ĐẶT VẤN ĐỀ:

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Chúng ta đã biết, để giáo dục có hiệu quả và đạt chất lượng cao thì ngườigiáo viên cần biết lựa chọn phương pháp dạy tối ưu nhất, phù hợp với phươngpháp đổi mới, phù hợp với mục tiêu và nội dung của bài học; sao cho các emkhông bị mất căn bản, luôn hiểu bài và luôn hứng thú trong học tập Hơn nữa,trong Luật giáo dục số 43/2019/QH14, Điều 7 Yêu cầu về nội dung,

phương pháp giáo dục có nêu rõ:

1 Nội dung giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại, có hệ thống và được cập nhật thường xuyên; coi trọng giáo dục tư tưởng, phẩm chất đạo đức và ý thức công dân; kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; phù hợp với

sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tâm sinh lý lứa tuổi và khả năng của người học

2 Phương pháp giáo dục phải khoa học, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực

tự học và hợp tác, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên.Mục tiêu giáo dục ấy chỉ có thể đạt được khi nhà trường thực hiện tốt chấtlượng giáo dục đối với tất cả các môn học Riêng môn Tiếng việt chiếm vị tríđặc biệt quan trọng và chiếm thời lượng nhiều nhất trong chương trình dạyhọc ở Tiểu học hiện nay Và nó đòi hỏi các em phải đạt được bốn kỹ năng:nghe, nói, đọc, viết; giúp các em vững bước trên con đường học tập củamình Do đó, là một giáo viên Tiểu học - chúng ta phải thực sự tâm huyết,nhiệt tình trong công tác giảng dạy, không ngừng học hỏi để nâng cao trình

độ chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng với nhu cầu giáo dục hiện nay Và việctìm ra các giải pháp giúp học sinh tích cực hứng thú khi học phân môn Tậplàm văn là rất quan trọng Nên tôi đã nghiên cứu một số biện pháp tích cực

- Giúp học sinh dùng từ chính xác, nói viết đúng câu, có sự liên kết câu trong đoạn văn.

- Hình thành cho học sinh tác phong học tập và làm việc có suy nghĩ, có

kế hoạch độc lập, sáng tạo; có ý thức vượt khó khăn, cẩn thận, kiên trì và tự tin

- Tạo nền tảng cho việc học tập cũng như sử dụng tiếng Việt trong đờisống sinh hoạt, trong quá trình lĩnh hội các tri thức khoa học của các em trongnhà trường và sau này

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI:

Mục đích của tôi khi viết đề tài " Một số biện pháp tích cực dạy phân môn Tập làm văn lớp 3” để tìm ra các biện pháp hữu hiệu nhằm phát huy

tính tích cực, sáng tạo, chủ động học tập và rèn kỹ năng diễn đạt theo suynghĩ của mình thành ngôn ngữ văn bản Đồng thời giúp các em nói, viết theohiểu biết của chính mình và là nền tảng giúp học sinh học tốt Tập làm văn ởcác lớp trên

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

- Học sinh lớp 3C và 3A Trường Tiểu học Nhơn Lý

Năm học 2013 - 2014 và năm học 2014 - 2015

- Học sinh lớp 3B Trường Tiểu học Lê Lợi Năm học 2015 - 2016

IV ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT, THỰC NGHIỆM:

- Học sinh lớp 3A Trường Tiểu học Nhơn Lý Năm học 2014 - 2015

- Học sinh lớp 3B Trường Tiểu học Lê Lợi Năm học 2015 -2016

- Học sinh lớp 3G Trường Tiểu học Lê Lợi Năm học 2016 -2017

- Học sinh lớp 3A Trường Tiểu học Lê Lợi Năm học 2017 -2018

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

Với đề tài này, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

+ Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tôi đã nghiên cứu sáng kiến nàydựa trên sách giáo viên Tiếng việt lớp 3, sách thiết kế bài giảng Tiếng việt lớp

3, sách phương pháp giảng dạy môn Tiếng việt ở tiểu học, sách chuẩn kiếnthức kỹ năng dạy Tiếng việt lớp 3

+ Phương pháp thực nghiệm: Thông qua các bài nói, viết của học sinh

để đánh giá kết quả tiếp thu phương pháp này

+ Phương pháp tổng hợp đánh giá: Tổ chức bài soạn và dạy theophương pháp dạy học như tôi đã đề xuất trong sáng kiến

+ Phương pháp tổng kết rút kinh nghiệm

VI PHẠM VI VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU:

- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài này tôi đã nghiên cứu và áp dụng qua thực tếgiảng dạy tại các lớp khối 3 nơi tôi đã và đang công tác hiện nay Đó làtrường Tiểu học Nhơn Lý và trường tiểu học Lê Lợi

- Thời gian nghiên cứu đề tài: Bắt đầu thực hiện từ tháng 8 năm 2014 đếngiữa tháng 9 năm 2016 và đang tiếp tục nghiên cứu, áp dụng cho đến nay

B NỘI DUNG:

I CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Ở bậc Tiểu học, phân môn Tập làm văn có vai trò rất quan trọng – Nó gópphần rèn luyện thao tác của tư duy; cung cấp cho học sinh những kiến thức về

xã hội, tự nhiên và con người với mục tiêu chung là hình thành và phát triển

ở học sinh các kĩ năng sử dụng Tiếng việt đó là: nghe, nói, đọc, viết để các em

có thể học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của bản thân.Đồng thời môn học này cũng rất quan trọng trong việc giáo dục tư tưởng, tìnhcảm, sự phát triển tư duy cho học sinh, giúp các em yêu thích Tiếng việt vàhình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp của Tiếng việt, góp phầnhình thành nhân cách con người Việt Nam

Để giúp học sinh làm được những bài văn hay, ý tưởng phong phú, sáng tạo – tôi thiết nghĩ – giáo viên nên chú trọng rèn kĩ năng nói cho học sinh Vì

lẽ, học sinh nói tốt sẽ trình bày bài viết tốt Để giúp học sinh nói tốt, đòi hỏi các em phải bắt kịp bài học, nắm vững mục tiêu, tự tin khi trình bày trước lớp Muốn vậy, giáo viên là người hướng dẫn, người cố vấn cho học sinh

trong việc học tập, giúp học sinh tạo được cơ sở của sự học tập có hiệu quả

Tính tích cực nhận thức của bản thân các em càng cao thì cơ sở tư duy sẽ càng phong phú và những kiến thức được lĩnh hội càng sâu sắc, đầy đủ hơn

và vững chắc hơn

1 Thuận lợi:

* Đối với học sinh:

- Đa số phụ huynh rất quan tâm tạo mọi điều kiện tốt đến việc học của

con em mình

- Tất cả học sinh của trường tôi đều học 2 buổi / ngày

- Phân môn Tập làm văn ở lớp 3 có nội dung phong phú, sách giáo khoa

trình bày có nhiều kênh hình đẹp

- Học sinh đã được làm quen với phân môn Tập làm văn ở lớp 2 với các

kỹ năng giao tiếp, tạo lập ngôn bản, kể chuyện, đây cũng là cơ sở để các emtiếp thu kiến thức lớp 3 không bỡ ngỡ

* Đối với giáo viên:

- Được sự quan tâm chỉ đạo của ngành, của bộ phận chuyên môn nhà

trường trong công tác dạy và học

- Trường có đội ngũ cán bộ giáo viên đạt chuẩn về trình độ kiến thức vàgiàu tâm huyết

- Giáo viên có thể tiếp cận với các phương pháp đổi mới, soạn giảng ápdụng công nghệ thông tin, tìm hiểu, nghiên cứu qua các phương tiện thông tinđại chúng như báo, đài, internet

2 Khó khăn:

Bên cạnh thuận lợi trên, dạy phân môn Tập làm văn lớp 3 còn gặpnhững khó khăn:

* Đối với học sinh:

- Do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi các em còn mãi chơi hơn học, các

em nhanh nhớ nhưng cũng mau quên, mức độ tập trung các yêu cầu của bàihọc chưa cao

- Vốn từ vựng của học sinh chưa nhiều do đó các em dùng từ chưachính xác, viết câu rời rạc, chưa liên kết, thiếu logich, ít sáng tạo trong thựchành nói và viết văn

- Các em còn ngại kể chuyện vì chưa nhớ các tình tiết, nội dung của câuchuyện; nói về đề tài nào đó cho qua loa, cho xong vì các em chưa tìm rađược các tữ ngữ liên quan đến đề tài Nên việc học văn ở lớp ba còn hạn chế.Trong tiết “Nghe - kể lại chuyện” nhiều em còn chưa kể lại được chuyện mặcdầu chuyện đó ngắn, tình tiết ít Khi kể hay nói, viết về một chủ đề nào đótheo các gợi ý ở sách giáo khoa thì các em diễn đạt còn lúng túng nhất lànhững học sinh yếu không nói (viết) được bài

- Đa số học sinh chưa thực sự biết tích hợp các phân môn trong mônTiếng việt

- Một số học sinh còn phụ thuộc vào văn mẫu, áp dụng máy móc, chưasáng tạo để hình thành lối hành văn cho riêng mình

* Đối với giáo viên:

- Khi dạy phân môn Tập làm văn, giáo viên gợi mở óc tò mò, khả năngsáng tạo độc lập ở học sinh, giúp cho các em nói viết thành văn bản, ngôn ngữquả thật không dễ.

- Việc tổ chức dạy các giờ tập làm văn (được coi là dạy mẫu ) ở cáctrường tiểu học chưa nhiều nên giáo viên chưa có cơ hội để học tâp lẫn nhau

Để khắc phục những hạn chế ở trên, dựa vào những thuận lợi đang có.Tôi mạnh dạn áp dụng bốn giải pháp sau để dạy tập làm văn cho học sinh lớpba:

+ Một là: Giúp học sinh nghe - kể lại chuyện qua các mảnh ghép + Hai là: Giúp học sinh nghe - kể chuyện; nói và viết văn bằng sơ đồ

em còn hạn chế? Tôi đã nhiều lần học hỏi, tìm tòi, tham khảo, thử nghiệm và

mạnh dạn đưa ra sáng kiến "Một số biện pháp tích cực dạy phân môn Tập làm

văn lớp 3”. Đây cũng là tên đề tài sáng kiến mà tôi muốn chia sẻ.

III MÔ TẢ, PHÂN TÍCH GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI:

1 Thuyết minh tính mới:

Bản thân tôi nhiều năm dạy lớp 3, tôi nhận thấy khi dạy phân môn Tậplàm văn, học sinh nói và viết văn hay rất ít, học sinh cũng ít hứng thú trongtiết học Nhưng khi áp dụng một số phương pháp sử dụng phiếu bài tập theo

sơ đồ tư duy; các mảnh ghép gợi ý học sinh viết ý chính của nội dung câuchuyện… đã giúp học sinh tiếp thu bài học chủ động hơn, tự tin hơn khi nói

và viết, mạnh dạn hơn khi nhận xét đánh giá bài làm của mình hoặc của bạn

Từ đó, học sinh cũng ý thức được việc dùng từ, đặt câu đúng, biết liên kết câutrong đoạn, kết hợp sử dụng được các biện pháp tu từ đã được học trong cácphân môn Tiếng việt

2 Tổ chức thực hiện các giải pháp:

Nội dung chương trình sách giáo khoa dạy học phân môn Tập làm vănlớp 3 bao gồm 35 tiết / năm Trong đó có 31 tiết thực học, và 4 tiết ôn tập Cụ

thể: Học kì 1: 16 tiết + 2 tiết ôn tập Học kì 2: 15 tiết + 2 tiết ôn tập Với mục

tiêu: trang bị cho học sinh một số kiến thức và kĩ năng phục vụ cho học tập vàđời sống hàng ngày như: Điền vào giấy tờ in sẵn, viết thư, làm đơn, rèn kĩnăng nghe, nói, kể lại câu chuyện, kể về một việc đơn giản, tả sơ lược vềngười hoặc vật xung quanh theo gợi ý bằng tranh hoặc bằng câu hỏi

Đối với dạng bài tập điền vào giấy tờ in sẵn, viết thư, làm đơn: Tôi

thường chuẩn bị phiếu bài tập, hướng dẫn học sinh nắm chắc các bước và nộidung yêu cầu để học sinh không bỡ ngỡ khi làm bài dạng này Sau đó các emnói tự tin hơn và viết đúng theo yêu cầu bài tập

Đối với dạng bài tập nghe kể lại câu chuyện: nhằm rèn cho học sinh kĩ

năng nghe và nói Dạng bài này yêu cầu học sinh nắm được nội dung câu

chuyện, ghi nhớ các nhân vật, các chi tiết và hiểu được ý nghĩa của câuchuyện Để dạy tiết tập làm văn có hiệu quả tôi áp dụng giải pháp sau:

2.1 Giải pháp 1:

Giúp học sinh nghe - kể lại chuyện qua các mảnh ghép Cụ thể:

Chương trình phân môn tập làm văn ở học kì 1, khi dạy nghe kể các câuchuyện ngắn, ít tình tiết như các bài: Dại gì mà đổi (tuần 4); Không nỡ nhìn(tuần 7); Tôi có đọc đâu! (tuần 11); Tôi cũng như bác (Tuần 14); Giấu cày(Tuần 15); Kéo cây lúa lên (Tuần 16) - ngoài việc học sinh nghe kể phần đầucâu chuyện rồi đoán phần kết hay nhìn tranh đoán nội dung câu chuyện tôicòn dùng thêm cách cho học sinh ghép đoạn văn như sau:

- Để phát huy tính tích cực ở học sinh, giúp các em thích thú khi học

tập làm văn - tôi chia các câu trong câu chuyện thành các ý nhỏ (a, b, c,… gọi

là các mảnh ghép) và gọi học sinh đọc nội dung từng mảnh ghép (có thể có

mảnh ghép ghi nội dung trái ngược với nội dung trong câu chuyện).

- Giúp học sinh thảo luận theo nhóm để xếp các mảnh ghép có nộidung đúng thành câu chuyện Các nhóm thảo luận rồi ghi kết quả sắp xếp vàobảng con (chỉ ghi con chữ ghi ở trước câu, không ghi câu văn) để sắp xếpthành câu chuyện hoàn chỉnh

- Sau đó giáo viên kể chuyện, học sinh lắng nghe và điều chỉnh bài làmnhóm của mình cho đúng với nội dung

- Cuối cùng học sinh trao đổi về điều thú vị trong câu chuyện hoặc ýnghĩa của câu chuyện

- Học sinh kể chuyện theo nhóm

- Đại diện vài nhóm học sinh kể lại chuyện trước lớp (có thể nhập vaikể)

- Học sinh nhận xét, giáo viên bổ sung, nhận xét chung

Ví dụ :

Khi nghe kể lại câu chuyện DẠI GÌ MÀ ĐỔI (TV3 - tập 1 Tuần 4),

Tôi thực hiện các bước như sau:

* Chuẩn bị: 4 thẻ Mỗi thẻ có ghi một câu:

a) Cậu bé trả lời: “Mẹ sẽ chẳng đổi được đâu!” Mẹ cậu ngạc nhiên hỏi:

Vì sao vậy?

b) Một hôm, mẹ cậu dọa sẽ đổi cậu để lấy đứa trẻ ngoan về nuôi

c) Cậu bé nói: “Vì chẳng ai muốn đổi một đứa con ngoan để lấy một đứacon nghịch ngợm đâu, mẹ ạ!”

d) Có một cậu bé bốn tuổi rất hay nghịch ngợm

e) Có một cậu bé rất ngoan ngoãn

* Tiến hành:

- Giáo viên treo tranh minh họa, kể chuyện hai lần.

Tranh minh họa bài DẠI GÌ MÀ ĐỔI

- Giáo viên gắn thẻ chữ lên bảng (ngẫu nhiên), cho học sinh thảo luận theonhóm đôi trong thời gian 2 phút Sau khi thảo luận xong, các nhóm ghi kếtquả sắp xếp vào bảng con Chỉ ghi con chữ ở mỗi thẻ, không ghi câu văn.

- Giáo viên kể chuyện lần thứ ba

- Học sinh đối chiếu giữa nội dung chuyện vừa được nghe với thứ tự nội dungmình đã sắp xếp.( d – b – a – c )

- Học sinh kể chuyện theo nhóm (giáo viên giúp đỡ động viên những em kểchậm )

- Đại diện vài nhóm học sinh kể lại chuyện trước lớp (có thể nhập vai kể:Một học sinh vai mẹ; một học sinh vai cậu bé)

- Học sinh trao đổi về điều thú vị trong truyện hay ý nghĩa của truyện:

Cậu bé 4 tuổi đã biết được là chẳng ai muốn đổi đứa con ngoan để lấy một đứa con nghịch ngợm.

Qua đó giáo dục học sinh ngoan ngoãn, biết vâng lời người lớn.

- Học sinh nhận xét, giáo viên bổ sung, nhận xét chung

* Bài kể của em Tiến Phúc lớp 3B năm học 2015 - 2016

Ví dụ :

Khi nghe kể lại câu chuyện KHÔNG NỠ NHÌN (TV3 - tập 1 Tuần 7),

Tôi thực hiện các bước như sau:

* Chuẩn bị: 5 thẻ Mỗi thẻ có ghi một câu:

a) Bà lão ngồi kế bên ân cần, hỏi: “Cháu bị ốm à? Cháu có cần dầukhông?”

b) Trên chuyến xe buýt, đông người…

d) Có một anh thanh niên ngồi ôm mặt

e) “Vì cháu không nỡ nhìn các cụ già phải đứng.”

* Tiến hành:

- Giáo viên treo tranh minh họa, kể chuyện hai lần.

Tranh minh họa bài KHÔNG NỠ NHÌN

- Giáo viên gắn thẻ chữ lên bảng (ngẫu nhiên), cho học sinh thảo luận theonhóm đôi trong thời gian 2 phút Sau khi thảo luận xong, các nhóm ghi kếtquả sắp xếp vào bảng con Chỉ ghi con chữ ở mỗi thẻ, không ghi câu văn

- Giáo viên kể chuyện lần thứ ba

- Học sinh đối chiếu giữa nội dung chuyện vừa được nghe với thứ tự nội dungmình đã sắp xếp.( b – d – a– c – e )

- Học sinh kể chuyện theo nhóm (giáo viên giúp đỡ động viên những em kểchậm )

- Đại diện vài nhóm học sinh kể lại chuyện trước lớp (có thể nhập vai kể:Một học sinh vai mẹ; một học sinh vai cậu bé)

- Học sinh trao đổi về điều thú vị trong truyện hay ý nghĩa của truyện:

Anh thanh niên thật ích kỉ không muốn nhường chỗ cho các cụ già

và phụ nữ mà lại lấy tay che mặt.

Qua đó giáo dục học sinh biết quan tâm chia sẻ với mọi người quanh ta.

- Học sinh nhận xét, giáo viên bổ sung, nhận xét chung

* Bài kể của em Quỳnh Anh lớp 3A năm học 2017 - 2018

Câu chuyện đã nói lên sự thờ ơ, lãnh đạm của anh thanh niên nọ Anh thiếu quan tâm đến cụ già, không nhường ghế cho cụ già, nhưng lại giả nhân, giả nghĩa Câu chuyện cũng thể hiện lòng nhân ái của cụ già trên xe Tuy không được anh thanh niên nhường ghế nhưng cụ rất quan tâm đến anh thanh niên.

Cụ như một tấm gương sáng cho anh thanh niên nọ và mọi người cùng đi trên xe noi theo.

- Giáo viên kể chuyện một, hai lần và đặt câu hỏi gợi mở để giúp học sinh

vẽ sơ theo nội dung câu chuyện

- Giáo viên kể chuyện lần 3, yêu cầu học sinh kiểm tra lại trình tự nội dungcâu chuyện

- Học sinh dựa vào sơ đồ câu chuyện kể lại chuyện

- Giáo viên theo dõi, uốn nắn học sinh kịp thời: về cách dùng từ, cách xưng

hô, cách viết câu, sự liên kết các câu trong đoạn… Đồng thời giáo viên tuyêndương khích lệ học sinh kể tốt, kể có sáng tạo…

- Học sinh trao đổi về điều thú vị trong truyện hay ý nghĩa của truyện

Ví dụ :

Khi nghe kể lại câu chuyện Chàng trai làng Phù Ủng.(TV3 - tập

2-trang 12), giáo viên thực hiện các bước như sau:

* Chuẩn bị:

- Tranh minh họa, phiếu bài tập ghi sẵn sơ đồ trình tự câu chuyện đểhọc sinh có thể ghi nhanh nội dung câu chuyện:

4.Vì sao TrầnHưng Đạo đưachàng trai ấy vềkinh đô?

3.Vì sao quân lính

đâm giáo vào đùi

chàng trai?

5 Chàng trai đó là ai?

Tranh minh họa bài CHÀNG TRAI LÀNG PHÙ ỦNG

* Cách tiến hành:

- Giáo viên kể câu chuyện 2 lần, học sinh trả lời các câu hỏi theo sơ đồ trên

- Giáo viên kể lần ba rồi yêu cầu học sinh kiểm tra và hoàn chỉnh sơ đồ củamình

- Gọi một vài học sinh nhìn sơ đồ trình tự của mình kể lại câu chuyện cho cảlớp nghe Học sinh nhận xét, giáo viên bổ sung và động viên khuyến khíchcác em là chính Giáo viên chú ý rèn cho học sinh kể gãy gọn, nói thành câu(qua việc ngắt nghỉ hơi) và chú ý giọng điệu của các nhân vật ( kèm thêm cửchỉ, điệu bộ cho câu chuyện thêm sinh động.) Giáo viên kèm cặp giúp đỡ họcsinh có khó khăn trong học tập

- Đại diện nhóm kể trước lớp Học sinh nhận xét, giáo viên bổ sung, nhận xétchung (Giáo viên lưu ý đến câu, từ và cách xưng hô của học sinh) Cần độngviên học sinh qua lời khen, uốn nắn cho học sinh tiến bộ hơn mức độ em đã

đạt được khi kể Ví dụ như: khi em kể chưa lưu loát thì động viên em cố gắng tập kể nhiều lần cho thuộc câu chuyện hơn, khi em kể thuộc câu chuyện mà chưa dùng cử chỉ điệu bộ thì động viên em cố gắng kèm theo cử chỉ, điệu bộ

để lời kể của em hấp dẫn, cuốn hút người nghe hơn… Trong mỗi trường hợp

giáo viên không nên quên lời khen các em theo tùng mức độ các em đạt được

- Cả lớp và giáo viên bình chọn bạn kể chuyện hay nhất, hiểu câu chuyệnnhất, kể tiến bộ nhất để biểu dương

Qua việc sắp xếp các câu văn trong đoạn văn thật chặt chẽ, hợp lí, xâydựng sơ đồ trình tự câu chuyện học sinh đã có thời gian để đọc, suy nghĩ vànắm chi tiết, nội dung câu chuyện cho nên việc kể lại câu chuyện đối với các

em thuận lợi hơn Học sinh kể lại câu chuyện, ghi nhớ các nhân vật, các chitiết và hiểu được ý nghĩa của câu chuyện Các em đã rất tự tin khi kể lại câuchuyện và kể thật tự nhiên, có em còn kèm theo những cử chỉ diễn tả rất thú

vị Một số học sinh có thể sáng tạo trong lời kể của mình không rập khuôntheo lời kể của giáo viên Đặt biệt là các em rất thích được kể chuyện

* Minh hoạ phiếu học tập của Em Nguyễn Tiến Phúc

4.Vì sao TrầnHưng Đạo đưachàng trai ấy vềkinh đô?

Vì chàng trai yêu nước, nghĩ việc binh đao nên bị giáo đâm vào đùi không biết đau Chàng trai trả lời phép dùng binh rất trôi chảy

Bên vệ đường làng PhùỦng

Minh họa lời kể lại câu chuyện CHÀNG TRAI LÀNG PHÙ ỦNG

của Em Nguyễn Tiến Phúc lớp 3A - năm học 2015 -2016

5 Chàng trai đó là ai?

Chàng trai đó là Phạm Ngũ Lão đã cầm quân đánh giặc và lập nhiều chiến công lớn

2.2.b Rèn kĩ năng nói và viết về người thật, việc thật.

Với đề bài dạng này yêu cầu vốn từ, khả năng tưởng tượng, sáng tạocủa học sinh cao hơn nên học sinh khó khăn khi nói, viết vì vốn từ các em cònchưa nhiều, các em không nhớ rõ các đặc điểm, các công việc cần kể nên các

em kể chưa thật, chưa kể đúng những gì đã có, đã xảy ra Để giúp các em kểtrung thực và chân thật hơn giáo viên có thể sử dụng mạng ý nghĩa hay bản đồ

tư duy để giúp các em xác định rõ đặc điểm của người, sự vật và các hoạtđộng cần kể

Ví dụ 1: Khi dạy bài: Kể về tình cảm của người thân đối với em.

Giáo viên thực hiện các bước như sau:

- Cho học sinh đọc yêu cầu bài tập, giáo viên giúp học sinh tìm hiểu yêu cầucủa bài tập

- Học sinh tập trung suy nghĩ và chọn người thân mình định kể, viết ra bất kỳnhững từ ngữ, suy nghĩ nào liên quan đến người ấy theo những gợi ý sau: + Người đó là ai?

+ Làm công việc gì?

+ Người đó chăm lo cho em như thế nào?

+ Tình cảm của em đối với người thân ra sao?

- Có thể vẽ theo sơ đồ tư duy như sau:

Người em muốn kể là ai?

Tên tuổi của người đó.

Tên tuổi của người đó.

Khi em ốm, khi em buồn,

Khi em ốm, khi em buồn, vui người đó làm gì?

Quân tâm chăm sóc em như thế nào?

Hình dáng Nghề nghiệp…

Dựa vào sơ đồ tư duy trên học sinh có thể viết lại những ý:

- Qua bản đồ tư duy này, học sinh sẽ dựa vào các dữ liệu tìm từ và đặt câu

- Học sinh nói trước lớp (Giáo viên chú ý rèn cho học sinh có khó khăn tronghọc tập đặt câu đơn giản theo các mẫu đã học còn học sinh khá giỏi nênhướng dẫn, động viên các em đặt câu có hình ảnh so sánh, nhân hóa, …)

* Minh hoạ bài làm của học sinh:

Khi em ốm,… thức cả đêm…

Em yêu thương , kính trọng…

Em yêu thương , kính trọng…

Lo cho em bữa ăn, giấc ngủ, học hành, đi chơi…

Đề bài : Hãy viết một đoạn văn ngắn kể về tình cảm của bố mẹ hoặc

người thân của em đối với em (TV lớp 3 – Tập 1 – Tuần 9)

Bài làm

Bài làm của em Bảo Trân – Lớp 3G, năm học 2016 – 2017

Ví dụ : Khi dạy bài: Nói, viết về người lao động trí óc

Đề bài : Hãy viết một đoạn văn ngắn về người lao động trí óc mà em biết.(TV lớp 3 – Tập 2 – Tuần 22)

Giáo viên chuẩn bị :

- Phiếu bài tập có thể vẽ theo sơ đồ tư duy sau:

HS dựa vào sơ đồ này sẽ viết những ý trả lời, sau đó nói, viết thành đoạn vănhoàn chỉnh

GV uốn nắn, chỉnh sửa cách dùng từ, viết câu của học sinh

- Một số tranh minh họa :

Người đó làm việc như thế nào?

Người lao động trí

óc em muốn

kể là ai?

Em có thích công việc ấykhông?

Công việc

hằng ngày

cùa người đó

là gì?

CÔ GIÁO

BÁC SĨ

KĨ SƯ

NHÀ KHOA HỌC

* Minh hoạ bài làm của học sinh:

Đề bài : Hãy viết một đoạn văn ngắn về người lao động trí óc mà em biết.(TV lớp 3 – Tập 2 – Tuần 22)

Bài làm

Bài làm của em Thảo Vy – Lớp 3B, năm học 2015-2016

2.3 Giải pháp 3: Giúp học sinh hào hứng, say mê, tạo không khí vui vẻ, sôi

động trong tiết học.

a)Tạo niềm say mê khám phá kiến thức sôi động, hào hứng trong tiết học:

- GV cần kết hợp các phương pháp giảng dạy phù hợp, sinh động, sángtạo trong mỗi tiết học Để tạo nên một không khí sinh động và lôi cuốn họcsinh thì không dễ dàng Vậy nên, tôi nghĩ rằng, là một GV có trình độ chuyênmôn, nhưng bên cạnh đó phải có tay nghề vững vàng, phải biết yêu nghề, mếntrẻ, phải có năng lực sư phạm Năng lực về khoa học; hiểu biết ngôn ngữ diễnđạt, cách tổ chức, trình bày bài giảng,…Đổi mới phương pháp là đổi mớihình thức tổ chức dạy học để tạo một sự tương ứng cần thiết Phương phápdạy học ấy, đòi hỏi phải có hình thức tổ chức dạy học tạo cơ hội cho học sinhsuy nghĩ làm việc, trao đổi thảo luận với nhau nhiều hơn… nhằm phát huytính tích cực, tự giác, độc lập của học sinh Chẳng hạn, khi dạy bài Tập làmvăn Nghe - kể: Dại gì mà đổi ( Tuần 4 - Tiếng việt tập 1)

- Ở tiết Tập làm văn này, GV cần kể đúng nội dung câu chuyện, thể hiệnđược điệu bộ, cử chỉ hấp dẫn lôi cuốn học sinh ngay từ phát ban đầu: Thể hiệnđược giọng kể lời nói nghiêm khắc của người mẹ, lời nói vô tư ngộ nghỉnhcủa cậu bé 4 tuổi khi trả lời câu nói của người mẹ

- Lập kế hoạch cho hình thức dạy học, GV chọn hình thức dạy học phùhợp nhằm lôi cuốn HS vào các hoạt động học tập tích cực, chủ động và sángtạo Tạo cho học sinh không khí thoải mái, mạnh dạn tự tin khi thảo luận, đàmthoại một cách tự nhiên đúng chủ điểm trọng tâm của bài học.Từ đó rèn chohọc sinh khả năng diễn đạt những ý kiến theo lối suy nghĩ, cảm xúc của mình,thể hiện thái độ yêu ghét, trân trọng , thẳn thắn phê phán… Thực hiện đượcnhững biện pháp trên là giáo viên đã thành công một phần trong phương phápđổi mới dạy học Học sinh trở nên mạnh dạn tự tin và có nhiều hứng thú tronghọc tập

* Một số hình ảnh HS hứng thú học tập trong giờ Tập làm văn

Khánh Ngân – Lớp 3A

Quỳnh Anh – Lớp 3A