. Nghiên cứu Khoa học ƯDSP Phân môn Tập viết Lớp 2

Đề tài “Sử dụng phương pháp học nhóm để luyện nét chữ viết hoa cho học sinh lớp 2” nhằm mục đích giúp cho các em có nhiều cơ hội học tập từ bạn bè trong nhóm để viết được các chữ hoa nhanh nhất.Nghiên cứu này nhằm tìm ra giải pháp thu hút toàn bộ học sinh tích cực tham gia rèn chữ viết hoa đúng theo mẫu chữ viết hoa trong trường tiểu học QĐ31 Bộ GD ĐT ngày 14 06 2002. Trong nghiên cứu này, tôi đi tìm câu trả lời cho những câu hỏi sau: Sử dụng hình thức tập viết theo nhóm có thu hút hết học sinh tham gia rèn các chữ viết hoa tích cực hay không?

MỤC LỤC

Đề mục: Trang

I Tóm tắt đề tài ………2

II Giới thiệu 2

1, Tìm hiểu thực trạng ……… 2

2 Giải pháp thay thế ……… 4

3 Xác định vấn đề nghiên cứu……… 8

4 Giả thuyết nghiên cứu………8

III Phương pháp……… 8

1 Khách thể nghiên cứu……… 8

2 Thiết kế nghiên cứu……… 9

3 Quy trình nghiên cứu………10

4 Đo lường và thu thập dữ liệu……….11

IV Phân tích dữ liệu và bàn luận kết quả……… 11

1 Phân tích……… 11

2 Bàn luận………12

V Kết luận và khuyến nghị………12

1 Kết luận……… 12

2 Khuyến nghị………14

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO………14

VII PHỤ LỤC……… 14

1 Kế hoạch bài dạy……….14

II Giới thiệu:

* Về sách giáo khoa:

Ở lớp 1 chỉ giới thiệu các nét cơ bản để viết chữ thường và tập tô con chữ hoatheo mẫu Lên lớp 2 các em chỉ tập viết theo mẫu in sẵn dưới sự hướng dẫn trongmột thời gian cho phép giới hạn của giáo viên cho nên các em chưa nắm được cácnét cơ bản cấu tạo nên chữ hoa Tuy nhiên, vẫn áp dụng một số nét chữ viết thường

mà các em đã học như nét khuyết, nét xiên, nét cong kín Nhưng đại đa số các chữviết hoa được cấu tạo bởi những nét mà các em chưa được làm quen ở lớp một Việcphân phối tiết học chữ hoa mỗi tuần 1 tiết và trải đều 35 tuần, vì thế có rất nhiều chữhoa chưa được học qua tiết tập viết mà buộc phải viết hoa theo theo yêu cầu tiết học.

Về thời lượng dành cho tiết dạy chữ viết hoa còn ít, bởi lẽ thao tác học sinh khi

sử dụng dụng cụ học tập còn chậm nên không đủ thời lượng để các em luyện viếtchữ hoa mới học cho đẹp ngay trong giờ học tập viết

* Kết quả điều tra thực trạng:

- Qua khảo sát thực trạng dạy và viết của học sinh chưa tốt, giáo viên chưakiểm soát được nét viết của từng học sinh có đúng không Có khi học sinh viết kiểuchữ in trong sách giáo viên vẫn chưa uốn nắn kịp thời và cũng không có cách nàokhắc phục )

2 Ý nghĩa và tác dụng

3 Phạm vi nguyên cứu đề tài

II Phương pháp tiến hành

1 Cơ sở lí luận và thực tiễn

2 Các phương pháp và thời gian thực hiện

B NỘI DUNG

I Mục tiêu

2, Giải pháp thay thế: II Giải pháp thực hiện

1.Xác định vị trí, vai trò của người GV tiểu học trong giai đoạn hiện nay

Bản thân tôi nhiều năm dạy lớp 2, tôi nhận thấy việc khó khăn đối với lớp 2 làvào buổi học đầu tiên các em phải ghi thứ, ngày, tháng năm trong vở ghi bài học.Bởi vậy tôi băn khoăn trăn trở là làm sao cho tất cả học sinh lớp 2 nhớ được cácchữ hoa để viết cho đúng thứ, ngày và cả môn học ở mỗi buổi học, viết tên riêng,tên địa danh hay viết hoa những chữ đầu câu, đầu đoạn Với những yêu cầu thiếtthực đã nêu, tôi nhận thấy cần thay đổi hình thức luyện viết chữ hoa cho học sinh đểđem lại hiệu quả ngay từ những tuần đầu ở lớp 2 Bởi vậy tôi đã nghiên cứu đề tài

“Sử dụng phương pháp học nhóm để luyện nét chữ viết hoa cho học sinh lớp 2”nhằm mục đích giúp cho các em có nhiều cơ hội học tập từ bạn bè trong nhóm đểviết được các chữ hoa nhanh nhất

* Quy trình cụ thể của giải pháp:

Luyện viết thành thạo từng nét cơ bản thường gặp trong chữ viết hoa.

a, Chuẩn bị:

Đầu tiên tôi phân chia ra 7 loại nét viết cơ bản thường gặp trong chữ viết hoa

và viết các nét đó vào giấy A4, ép lastic giao cho từng nhóm, xem như là đồ dùnghọc tập xuyên suốt cả một quá trình luyện viết:

Ví dụ: Nét 1 chữ O

b, Công việc của giáo viên:

Để thực hiện được việc này, ngay tuần đầu tiên tôi thường xuyên đến lớp trước

20 phút tổ chức cho các em quan sát nhận biết các nét cơ bản để cấu tạo thành cácchữ hoa Sau đó tôi sử dụng phương pháp học nhóm, chia lớp thành 5 nhóm và tổchức luyện viết các nét theo từng nhóm chữ mà tôi đã chuẩn bị Trong lúc học sinhluyện viết từng nét thì tôi quan sát uốn nắn từng học sinh và phát hiện trong nhóm

đó có em nào đã viết đúng rồi thì nhờ các em đó giúp đỡ bạn trong nhóm

Tổ chức thi viết trong nhóm để kích thích tính tự học, sáng tạo của học sinh

và học sinh có cơ hội học tập các bạn trong nhóm để tự hoàn thiện các nét viết củamình

4, Giả thuyết nghiên cứu:

- Sẽ thu hút được học sinh tham gia tích cực trong việc rèn chữ viết hoa

III, Phương pháp nghiên cứu:

1 Khách thể nghiên cứu :

Ở nghiên cứu này tôi lựa chọn hai lớp của khối 2 Vì đối tượng học sinh củalớp 2 đã được giáo viên hướng dẫn chữ viết hoa theo mẫu chữ quy định Tôi nắm bắtđược lực học và kĩ năng viết chữ hoa, tính cẩn thận của từng em Tôi đã chọn hailớp là lớp 2C và lớp 2D để tiến hành dạy thực nghiệm Lớp tôi đang dạy là lớp thựcnghiệm, lớp 2D là lớp đối chứng Các em cùng độ tuổi với nhau, có lực học tương

đương nhau Về ý thức học tập, tất cả các em ở hai lớp đều tích cực, chủ động, hănghái phát biểu Về thành tích học tập năm trước, hai lớp tương đương nhau về điểm

số của các môn học

Bảng 1: Giới tính và độ tuổi của học sinh lớp 2 Trường Tiểu học số 1 Mỹ Chánh

Tổng số học sinh

2 Thiết kế nghiên cứu :

Thời gian tiến hành nghiên cứu vẫn thực hiện theo thời gian biểu của nhàtrường để đảm bảo tính khách quan và tiện lợi, không ảnh hưởng đến tâm lý họcsinh Chọn hai lớp: lớp 2C là lớp thực nghiệm và lớp 2D là lớp đối chứng Tôi chọnbài: chữ hoa E được viết 1 nét là kết hợp của hai nét cơ bản cong trái và cong dưới

để kiểm tra trước tác động

Kết quả kiểm tra trước tác động cho kết quả khác nhau nên tôi dùng phép kiểmchứng T-test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm số trung bình của hai nhóm Sau khi đã có kết quả kiểm tra trước tác động, tôi thấy rằng điểm trung bình củahai nhóm có sự khác nhau Do đó, tôi dùng phép kiểm chứng T-test để kiểm chứng

độ chênh lệch giữa điểm số trung bình của hai nhóm trước khi tác động

Bảng 3: Kiểm chứng để xác định các nhóm tương đương

Tôi sử dụng thiết kế 2 để kiểm tra trước tác động đối với các nhóm tươngđương.

Bảng 3: Thiết kế nghiên cứu

Nhóm Kiểm tra trước tác

động

tác độngThực

Ở thiết kế này, tôi sử dụng phép kiểm chứng T-test độc lập

3 Quy trình nghiên cứu :

a) Chuẩn bị của giáo viên :

Để chuẩn bị cho quy trình nghiên cứu, tôi tiến hành tìm hiểu lớp đối chứng

(lớp 2D), gặp gỡ giáo viên chủ nhiệm cũng là giáo viên đang giảng dạy môn TiếngViệt cho học sinh của lớp 2D, bàn bạc, lên kế hoạch thực hiện quy trình nghiên cứu.Đồng thời bản thân tôi tranh thủ đọc sách, nghiên cứu tài liệu để tổ chức phươngpháp luyện viết theo nhóm của học sinh lớp mình đang dạy (lớp 2C – lớp thựcnghiệm) Tôi nghiên cứu, chọn bài kiểm tra trước tác động, bài dạy thực nghiệm vàkiểm tra sau tác động Tôi còn lựa chọn phương pháp kiểm tra sao cho hợp lí, khôngmất nhiều thời gian

BẢNG CHỮ CÁI

b) Tiến hành dạy thực nghiệm:

Giáo viên dạy thực nghiệm vẫn theo thời khóa biểu của nhà trường Hai lớp dạycùng bài “ Chữ hoa G” Sau tiết học, tôi kiểm tra học sinh của hai lớp

4 Đo lường và thu nhập dữ liệu:

Cả hai lớp học sinh đều viết bài: “Chữ hoa G ”

Lớp 2D là lớp đối chứng học sinh được dạy theo phương pháp mà giáo viên

vẫn dạy như mọi khi

Lớp 2C là lớp thực nghiệm được dạy theo phương pháp luyện viết theo nhóm ,tất cả học sinh trong nhóm đều được nhận xét, sửa nét viết chưa đúng cho bạn, chomình Muốn làm được điều này tất cả học sinh mỗi nhóm trong lớp phải trả lời đượcnét 1 của chữ G gọi là nét gì? ( nét cong dưới kết hợp nét cong trái) Khi học sinh

nhớ và nói được nét 1 là kết hợp của nét cong dưới kết hợp nét cong trái thì bắt đầuđặt bút viết dễ dàng

Sau khi dạy bài “Chữ hoa G ” Giáo viên cả 2 lớp đánh giá nhận xét bài

viết lớp mình thống kê bảng điểm đo lường

IV Phân tích dữ liệu và bàn luận kết quả :

Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn

đó cho thấy tất cả số học sinh trong nhóm đã chú ý tham gia học tập một cách tíchcực, mang lại kết quả cao hơn cho việc luyện viết chữ hoa ở lớp 2

Như vậy giả thuyết của đề tài: “Sử dụng phương pháp học nhóm để luyện chữ viết

hoa cho học sinh lớp 2” để góp phần nâng cao chất lượng viết chữ hoa của học sinh

lớp 2 đã được kiểm chứng

2 Bàn luận :

Kết quả của bài kiểm tra sau tác động cho kết quả như sau:

- Điểm trung bình của lớp thực nghiệm = 9,0

- Điểm trung bình của lớp đối chứng = 7,7

Độ chênh lệch điểm số giữa hai nhóm là 1,3 Điều đó cho thấy điểm trung bìnhcủa nhóm đối chứng và thực nghiệm đã có sự chênh lệch lớn Lớp được tác động đã

có điểm trung bình cao hơn lớp đối chứng

Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn của hai nhóm là SMD = 1,02 = 1 So vớibảng tiêu chí Cohen điều này có nghĩa là mức độ ảnh hưởng của tác động là rất lớn.Phép kiểm chứng T-test điểm trung bình bài kiểm tra của hai nhóm sau tác động là:

P = 0,00021 Kết quả này khẳng định sự chênh lệch điểm trung bình của hai nhómkhông phải là ngẫu nhiên mà là do tác động, Nghiêng về nhóm thực nghiệm

Hạn chế: Nghiên cứu này sử dụng phương pháp tích cực hóa trong học phân

môn tập viết Vì vậy giáo viên khi dạy phải chuẩn bị hướng dẫn theo quy trình viếtkhá công phu

và nhất là phân môn chính tả theo đúng yêu cầu cho dù những chữ hoa đó chưa đượchọc trong giờ tập viết

Muốn rèn cho học sinh viết được các chữ hoa ngay từ giai đoạn đầu ở lớp 2 đòihỏi giáo viên phải nhiệt tình nghiên cứu lựa chọn cách thức giúp học sinh dễ tiếp

thu, dễ nhớ và dễ viết nhất Mặt khác giáo viên cần phải tâm huyết với nghề tậndụng thời gian cho dù có phải đi sớm và về muộn.

Tuy tổ chức phương pháp luyện viết theo nhóm nhưng giáo viên cần nắm bắtnăng lực học từng em và phân chia nhóm thích hợp để các em có điều kiện học tập

và giúp đỡ lẫn nhau, tạo ra bầu không khí học tập nhẹ nhàng thoải mái không tạo áplực

Giáo viên cấn nắm vững quy trình dạy tập viết và tầm quan trọng trong việcviết chữ hoa của các em Thực tế cho thấy sách giáo khoa Tiếng Việt, sách hướngdẫn và sách bài soạn phải thừa nhận là có nhiều ưu điểm nổi bật Tìm hiểu phầnhướng dẫn quy trình viết hoa rất chi tiết cụ thể, song đi sâu vào dạy từng chữ hoa thìgiáo viên chưa thực sự đầu tư, nghiên cứu Trong tiết dạy có khi có học sinh lúngtúng chưa viết được nét 1 chữ hoa mà đã phải viết tiếp nét 2, nét 3 cho kịp thời gian

Do vậy, nắm vững sách, hiểu ý đồ của người biên soạn là quan trọng, song chưa đủ

mà còn đòi hỏi đến vai trò chủ động sáng tạo và linh hoạt tổ chức phương pháp họcđối với từng phân môn khác nhau trong môn Tiếng Việt mới đem lại hiệu quả cao Trên đây là việc làm cụ thể của tôi về vấn đề rèn chữ viết hoa cho học sinh lớp

2, trường Tiểu học nơi tôi công tác Với phương pháp rèn chữ viết hoa này sẽ cótiền đề để tiếp tục dạy môn học ở các lớp trên

Thông qua thực tế giảng dạy trên lớp hàng ngày, tôi đi đến kết luận rằng :Muốn rèn chữ viết hoa thì vai trò của người giáo viên đặc biệt quan trọng Bởi lẽngười giáo viên luôn là tấm gương sáng, mẫu mực cho học sinh noi theo Chữ viếtcủa giáo viên khi nhận xét trong vở học sinh cũng cần chuẩn mực, đúng mẩu, đúngnét Ngoài ra, trong mỗi giờ tập viết, người giáo viên phải hướng dẫn cách viết đúngmẫu cho học sinh thật tỉ mỉ từng nét viết cho mềm mại để hình thành tính kiên trìnhẫn nại trong mỗi học sinh

Vì vậy, mỗi giáo viên phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình, gương mẫutrong phương pháp soạn giảng, luôn luôn trau dồi nghiệp vụ, học hỏi kinh nghiệmcủa các bạn đồng nghiệp để nâng cao chất lượng dạy và học ở các môn ở Tiểu học

2 Kiến nghị :

Đối với học sinh: Cần có sự quan tâm giúp đỡ từ phía gia đình cho các em cóđiều kiện tập dượt luyện viết trước ở nhà Lên lớp nhờ vào sự hướng dẫn của

cô và các bạn trong nhóm hoàn thành công việc

Đối với giáo viên: Cần nhiệt tình tận tụy quan tâm giúp đỡ từng học sinh và tạomọi điều kiện thuận lợi để các em có cơ hội hoàn thành nhiệm vụ học tập

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO:

Sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 2 – Nhà xuất bản giáo dục

Sách giáo viên Tiếng Việt lớp 2 - Nhà xuất bản giáo dục

Bài viết : Rèn chữ viết cho học sinh lớp 2 của tác giả Bùi Thị Hằng

VII PHỤ LỤC

1 KẾ HOẠCH BÀI DẠY:

Tiết 59: Tiếng Việt:

Chữ hoa: E

I/ Mục tiêu:

Biết viết chữ cái E viết hoa theo cỡ vừa và nhỏ

Biết viết đúng câu ứng dụng “Em yêu trường em” theo cỡ nhỏ, chữ viết đúng mẫu,đều nét và nối chữ đúng quy định

II/ Chuẩn bị:

GV: Mẫu chữ hoa E

HS: Vở nháp, bảng nhóm

III/ Phương pháp:

Giảng giải, thảo luận, thực hành giao tiếp, luyện tập

IV/ Các hoạt động dạy học:

1/ Khởi động: Chủ tịch hội đồng tự quản tổ chức

2/ Kiểm tra hoạt động ứng dụng:

Cho HS nhắc lại các nét đã viết ở chữ hoa D

Gọi HS nhận xét, GV nhận xét tuyên dương

- Các nhóm đọc mục tiêu

3/ Hoạt động cơ bản:

* Hoạt động 4: GV hướng dẫn viết chữ hoa E

- Chữ hoa E cỡ vừa viết mấy ô li vở? ( HS trả lời viết 5 ô li vở)

- Chữ hoa E thuộc nhóm chữ viết nét 1 là những nét nào? ( Nhóm 2:

- Gồm các chữ hoa được viết nét 1 là kết hợp của hai nét cơ bản congtrái và cong dưới)

GV: Để viết đủ các nét chữ hoaE khi viết xong nét 1 các em viết thêm nét congdưới tạo thành vòng xoắn ở giữa thân chữ

Gv viết mẫu lên bảng – HS quan sát cô làm mẫu

* Hoạt động 5: (Nhóm)

- Cho HS viết vở nháp:

Mỗi HS trong nhóm luyện viết 3 lần chữ hoa cỡ vừa vào vở nháp

HS trao đổi bài viết cho các bạn nhận xét

- Viết bảng nhóm:

Mỗi HS đều viết chữ hoa E cỡ vừa lên bảng nhóm của nhóm mình

Cho cả lớp nhận xét bảng nhóm

Cho HS viết bài vào vở - Gv kiểm tra nhận xét

- Trưng bày bài viết: Mỗi nhóm chọn 1 bài viết đẹp trưng bày trong góc học tập

4/ Hoạt động ứng dụng:

GV củng cố nét viết chữ hoa E

Dặn dò về nhà chuẩn bị chữ hoa G

Nhận xét tiết học.

Tiết 68: Tiếng Việt:

Chữ hoa: G

I/ Mục tiêu:

Biết viết chữ cái G viết hoa theo cỡ vừa và nhỏ.

Biết viết đúng câu ứng dụng “Góp sức chung tay” theo cỡ nhỏ, chữ viết đúng mẫu,đều nét và nối chữ đúng quy định

II/ Chuẩn bị:

GV: Mẫu chữ hoa G

HS: Vở nháp, bảng nhóm

III/ Phương pháp:

Giảng giải, thảo luận, thực hành giao tiếp, luyện tập

IV/ Các hoạt động dạy học:

1/ Khởi động: Chủ tịch hội đồng tự quản tổ chức

2/ Kiểm tra hoạt động ứng dụng:

Cho HS nhắc lại các nét đã viết ở chữ hoa E

Gọi HS nhận xét, GV nhận xét tuyên dương

- Các nhóm đọc mục tiêu

3/ Hoạt động cơ bản:

* Hoạt động 4: GV hướng dẫn viết chữ hoa G

- Chữ hoa G cỡ vừa viết mấy ô li vở? ( HS trả lời viết 5 ô li vở)

- Chữ hoa G thuộc nhóm chữ viết nét 1 là những nét nào? ( Nhóm 2:

Gồm các chữ hoa được viết nét 1 là kết hợp của hai nét cơ bản cong trái và congdưới)

GV: Để viết đủ các nét chữ hoa G khi viết xong nét 1 các em viết thêm nét khuyếtngược

Gv viết mẫu lên bảng – HS quan sát cô làm mẫu

* Hoạt động 5: (Nhóm)

- Cho HS viết vở nháp:

Mỗi HS trong nhóm luyện viết 3 lần chữ hoa cỡ vừa vào vở nháp

HS trao đổi bài viết cho các bạn nhận xét

- Viết bảng nhóm:

Mỗi HS đều viết chữ hoa G cỡ vừa lên bảng nhóm của nhóm mình

Cho cả lớp nhận xét bảng nhóm

Cho HS viết bài vào vở - Gv kiểm tra nhận xét

- Trưng bày bài viết: Mỗi nhóm chọn 1 bài viết đẹp trưng bày trong góc học tập

4/ Hoạt động ứng dụng:

GV củng cố nét viết chữ hoa G

Dặn dò về nhà chuẩn bị chữ hoa H

Nhận xét tiết học

ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG THẨM ĐỊNH SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Mỹ Chánh, ngày … tháng … năm… CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG THẨM ĐỊNH SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Phù Mỹ, ngày … tháng … năm ………

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG