Một số biện pháp dạy học sinh dân tộc lớp 5 viết bài Tập làm văn miêu tả đạt kết quả tốt.. - Ngoài ra, tôi luôn tìm hiểu về phong tục tập quán cũng như học tiếng mẹ đẻ của các em, bởi đi
Trang 1Một số biện pháp dạy học sinh dân tộc lớp 5 viết bài Tập
làm văn miêu tả đạt kết quả tốt.
A Đặt vấn đề:
Có lẽ chúng ta đã biết, ở bậc tiểu học, môn Tiếng Việt cùng với các môn học khác góp phần giáo dục và phát triển toàn diện cho học sinh Qua các bài học, học sinh hiểu biết thêm về thiên nhiên, cuộc sống xung quanh, đất nước, con người Việt Nam Trong chương trình Tiếng Việt lớp 5 mới, bên cạnh các phân môn Tập đọc, Kể chuyện, Luyện từ và câu Phân môn Tập làm văn góp phần rèn cho học sinh các kĩ năng sử dụng Tiếng Việt: Nghe – nói - đọc - viết Bên cạnh, thông qua học Tập làm văn, học sinh có điều kiện tiếp cận vẻ đẹp của con người, của thiên nhiên qua các bài văn, đoạn văn điển hình Khi phân tích đề Tập làm văn, học sinh lại có dịp hướng tới cái chân - thiện - mĩ được định hướng trong các đề bài Những cơ hội đó làm nảy nở tình cảm yêu mến, gắn bó với thiên nhiên, với con người và những việc xung quanh của các em, giúp cho tâm hồn, tình cảm của các em thêm phong phú Đó là những nhân tố quan trọng góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp của các em, đặc biệt là các em học sinh dân tộc
Chính vì vậy, việc hình thành và rèn luyện kĩ năng viết văn miêu tả cho học sinh dân tộc là một yêu cầu rất cần thiết
Trong năm học 2007 – 2008 vừa qua, tôi được Ban giám hiệu Nhà trường phân công giảng dạy lớp 5 với sĩ số là 28 HS Trong đóù 100% là học sinh dân tộc
Qua kết quả thi khảo sát đầu năm, tôi thống kê được chất lượng học phân môn Tập làm văn như sau:
Qua một năm tìm tòi, nghiên cứu các biện pháp rèn kĩ năng viết văn cho học sinh, tôi nhận thấy các em có nhiều tiến bộ, kết quả đạt được cuối học kì II như sau:
Trang 2Naím hóc 2008 - 2009 naøy, tođi ñöôïc BGH nhaø tröôøng phađn cođng tröïc tieâp giạng dáy vaø phú traùch lôùp 5 vôùi só soâ 23 hóc sinh, trong ñoù 100% laø hóc sinh dađn toôc Qua moôt thôøi gian giạng dáy phađn mođn Taôp laøm vaín theo chöông trình saùch giaùo khoa môùi, tođi nhaôn thaây vieôc dáy vaø hóc phađn mođn Taôp laøm vaín - ñaịc bieôt laø vaín mieđu tạ coù moôt soâ khoù khaín nhaât ñònh ñoù laø:
- Ña soâ hóc sinh toû ra luùng tuùng khi laøm baøi, do ñieău kieôn caùc em coøn ít ñöôïc tieâp xuùc vôùi caùc phöông tieôn thođng tin ñái chuùng neđn voân hieơu bieât veă thöïc teâ cuõng nhö voân töø ngöõ cụa caùc em coøn nhieău hán cheâ, bôûi theâ caùc em cuõng chöa coù kó naíng duøng töø ñaịt cađu cho chính xaùc
- Caùc em vieât baøi vaín mieđu tạ chöa ñuùng theo trình töï nhaât ñònh
- Chöa bieât caùch chuyeơn yù giöõa caùc ñoán, laøm cho caùc ñoán vaín trong moôt baøi vaín rôøi rác, chöa logic
- Chöa boôc loô cạm xuùc cụa mình qua baøi vieât
- Moôt soẫ em khaù- gioûi thì ña soâ baøi vieât cụa caùc em boù hép vaøo khuođn khoơ cụa nhöõng baøi vaín maêu; Tuy nhieđn nhöõng töø ngöõ, hình ạnh trong baøi vaín maêu khođng phuø hôïp vôùi thöïc teâ cụa hóc sinh dađn toôc
Töø nhöõng lí do tređn, laø moôt giaùo vieđn tröïc tieâp giạng dáy caùc em, tođi suy nghó laøm sao tìm ra bieôn phaùp giạng dáy phuø hôïp nhaỉm thöïc hieôn múc tieđu cụa mođn hóc- ñoù laø giuùp caùc em hóc sinh dađn toôc bieât caùch quan saùt vaø ghi lái nhöõng quan saùt cụa mình moôt caùch chađn thaôt, sinh ñoông baỉng nhöõng töø ngöõ, hình ạnh giaøu cạm xuùc maø phuø hôïp vôùi thöïc teâ caùc em, ñoăng thôøi goùp phaăn cuøng caùc mođn hóc khaùc môû roông voân soâng, reøn luyeôn tö duy logíc, tö duy tröøu töôïng, boăi döôõng tađm hoăn, cạm xuùc thaơm mó, hình thaønh nhađn caùch cho hóc sinh Ñoù chính laø lí do vaø múc ñích maø tođi löïa chón ñeă taøi: “Moôt soâ bieôn phaùp dáy hóc sinh dađn toôc lôùp 5 vieât baøi Taôp laøm vaín mieđu tạ ñát keât quạ toât” Ñađy laø kinh nghieôm tođi ruùt ra trong quaù trình giạng dáy
B Giại quyeât vaân ñeă:
Phađn mođn Taôp laøm vaín trong chöông trình lôùp 5 môùi goăm caùc kieân thöùc:
- Vaín mieđu tạ: + Tạ cạnh
+ Tạ ngöôøi
- Caùc loái vaín bạn khaùc: + Baùo caùo thoâng keđ
+ Ñôn
Trang 3+ Thuyết trình tranh luận.
+ Biên bản
Trong đó thể loại văn miêu tả khá trọng tâm và quan trọng trong chương trình Tập làm văn lớp 5 Bởi văn miêu tả vẽ ra các sự vật, sự việc, hiện tượng, con người bằng ngôn ngữ một cách sinh động, cụ thể Văn miêu tả giúp người đọc nhìn rõ chúng, tưởng như mình đang “xem tận mắt, bắt tận tay” Tuy nhiên hình ảnh một cánh đồng, một dòng sông, một con người do văn miêu tả tạo nên không phải là một bức ảnh chụp lại, sao chép lại một cách vụng về Nó là sự kết tinh của những nhận xét tinh tế, những rung động sâu sắc mà người viết đã thu lượm được khi quan sát cuộc sống Tuy nhiên, để thực hiện được các điều này quả là một điều không đơn giản, đặc biệt là đối với học sinh dân tộc Việc làm trước tiên của tôi là tiến hành điều tra thực trạng học sinh trong lớp qua kết quả chất lượng đầu năm, đánh giá kĩ năng làm văn theo 4 mức: Giỏi –khá – trung bình – yếu
I Biện pháp tiến hành:
- Nghiên cứu sách giáo viên, các tài liệu tham khảo liên quan đến việc dạy và học phân môn Tập làm văn lớp 5 mới
- Dạy học bằng các phương pháp và hình thức phù hợp nhằm phát huy tính tích cực học tập môn tập làm văn của học sinh dân tộc
- Sử dụng đồ dùng dạy học có hiệu quả ( Tranh ảnh, vật thật )
- Quan tâm đến các đối tượng học sinh trong lớp - đặc biệt là các đối tượng học sinh yếu; trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ khi các em gặp lúng túng trong giờ học
- Kết hợp với các môn học khác cung cấp thêm vốn từ cho học sinh
- Bản thân giáo viên luôn tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm qua sách báo, qua đồng nghiệp để cải tiến, đầu tư cho mỗi bài dạy
Trang 4- Ngoài ra, tôi luôn tìm hiểu về phong tục tập quán cũng như học tiếng mẹ đẻ của các em, bởi điều này đem lại thuận lợi hơn cho giáo viên khi giao tiếp với các em, trong khi giảng bài, có những từ, những hình ảnh mà các em không sao diễn đạt được bằng tiếng phổ thông thì giáo viên có thể thông qua hiểu biết về tiếng dân tộc của mình để hiểu được và giúp các em tích lũy thêm vốn từ
Công việc này được tôi tiến hành xuyên suốt ngay từ đầu năm học Đối với học sinh lớp 5 dân tộc ở địa bàn tôi trực tiếp giảng dạy, vốn ngôn ngữ của các em còn rất nhiều hạn chế - đặc biệt là các em chưa biết cách trau chuốt, gọt giũa lời văn, câu văn được bóng bẩy, mang tính “Nghệ thuật”, mà đa số các em “nghĩ sao thì viết vậy”; cộng với việc ít đọc sách báo, ít tham khảo các bài văn hay – câu chuyện hay - bổ ích ở sách báo, làm cho các em gặp nhiều khó khăn khi làm bài văn miêu tả Cho nên việc trước tiên là giáo viên cần kết hợp với các phân môn trong môn Tiếng Việt – nhất
là phân mơn luyện từ và câu - cung cấp vốn từ ngữ cho học sinh, uốn nắn cho các em cách dùng từ, đặt câu, hướng cho các em từ “ngôn ngữ tự nhiên” thành “ngôn ngữ nghệ thuật” Kết quả cuối cùng của việc dạy Tập làm văn là hiệu quả của những bài văn Bài văn hay là bài văn đạt tốt các yêu cầu về nội dung, nghệ thuật và cảm xúc Vì vậy, trong mỗi giờ Tập làm văn giáo viên cần thực hiện tốt các yêu cầu này
Ở lớp 5 mới, để viết bài văn miêu tả, học sinh thường trải qua các khâu
cơ bản là:
- Tìm hiểu cấu tạo của bài văn tả cảnh hoặc tả người
- Phân tích các văn bản mẫu
- Quan sát, lập dàn ý chi tiết
- Viết thành bài văn hoàn chỉnh
- Học tập, rút kinh nghiệm qua giờ trả bài
Để tiến hành mỗi hoạt động trong từng tiết học có hiệu quả, giáo viên và học sinh lần lượt giải quyết các yêu cầu nói trên
1 Tìm hiểu cấu tạo bài văn tả cảnh hoặc tả người:
- Cho học sinh đọc văn bản mẫu ở sách giáo khoa, hướng dẫn học sinh xác định phần mở bài, thân bài, kết bài
- Cho học sinh rút ra ghi nhớ về cấu tạo của bài văn tả cảnh ( tả người )
Trang 52 Phân tích các văn bản mẫu:
Ở bước này, giáo viên hướng dẫn học sinh đọc, phân tích để hiểu và thấy được nghệ thuật quan sát và miêu tả, đồng thời thấy được cách chọn lọc chi tiết, cách sử dụng những hình ảnh đẹp trong bài văn miêu tả
Ví dụ:
• Bài “Luyện tập tả cảnh”- Sách Tiếng Việt 5 tập 1 trang 14
- Cho học sinh đọc bài văn “Buổi sớm trên cánh đồng”
- Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích bài văn bằng các câu hỏi:
+ Tác giả tả những sự vật gì trong buổi sớm mùa thu ?
+ Tác giả quan sát sự vật bằng những giác quan nào ?
+ Tìm một chi tiết thể hiện sự quan sát tinh tế của tác giả
- Sau khi tìm hiểu xong bài văn, Giáo viên cần nhấn mạnh cho học sinh thấy nghệ thuật quan sát và chọn lọc chi tiết tả cảnh của tác giả bài văn
* Bài “Luyện tập tả cảnh”- sách Tiếng Việt 5 tập 1 trang 21
- Yêu cầu của bài này là học sinh phân tích 2 văn bản “Rừng trưa” và
“Chiều tối” để thấy được những hình ảnh đẹp trong mỗi bài văn
- Cách tiến hành bài này là:
+ Cho học sinh đọc lần lượt từng bài văn
+ Giáo viên giới thiệu tranh, ảnh về rừng tràm cho học sinh quan sát + Cho học sinh nêu ý kiến về hình ảnh mà các em thích trong mỗi bài văn ? Có thể yêu cầu các em nêu lí do vì sao mình thích hình ảnh đó
- Giáo viên cần tôn trọng ý kiến của học sinh, đặt biệt khen ngợi những
em tìm được những hình ảnh đẹp và giải thích được lí do vì sao mình thích hình ảnh đó ( yêu cầu không bắt buộc )
+ Sau cùng, giáo viên chốt lại các hình ảnh đẹp ở từng bài văn và hướng cho học sinh nên đưa các hình ảnh đẹp vào bài văn miêu tả
3 Quan sát, lập dàn ý chi tiết:
- Để làm tốt được bài văn miêu tả, giáo viên cần yêu cầu học sinh có sự chuẩn bị bài trước khi đến lớp – đó là nhắc các em quan sát kĩ cảnh vật, sự vật hoặc một người nào đó trước khi vào học bài mới, điều này giáo viên nhắc nhở các em trong phần dặn dò cuối buổi học Bởi học sinh hay nghĩ rằng với cảnh vật quen thuộc hằng ngày thì không cần phải quan sát lại, điều này
Trang 6là hoàn toàn sai lầm Sự tiếp xúc hằng ngày chỉ cho ta những nhận biết hời hợt, chung chung, chưa toàn diện Có quan sát kĩ nhiều mặt, nhiều lượt, bằng nhiều giác quan thì mới có những hiểu biết đầy đủ, phong phú và chính xác Quan sát trực tiếp còn cho ta những cảm xúc “nóng hổi” để đưa vào bài viết, tránh được sự tẻ nhạt
- Bên cạnh, giáo viên cần nhắc các em quan sát phải đi đôi với việc tìm từ ngữ để diễn tả đúng và sinh động điều đã quan sát được
- Cân nhắc để lựa chọn được một thứ tự sắp xếp các chi tiết sẽ tả mà mình coi là thích hợp hơn cả
- Khi vào học bài mới, giáo viên luôn nhắc học sinh nhớ: Mỗi bài văn cần có bố cục 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài Với mỗi bài văn, công việc đầu tiên của tôi là yêu cầu học sinh tìm hiểu đề bài; học sinh đọc kĩ đề bài nhiều lần rồi trả lời các câu hỏi về vấn đề chính trong đề bài
+ Đề bài thuộc thể loại gì ? Đề bài yêu cầu tả gì ?
- Giáo viên gạch chân bằng phấn màu dưới các từ ngữ quan trọng để học sinh chú ý
- Nếu đối tượng miêu tả không thực tế và gần gũi với học sinh dân tộc(tả cảnh con sông, tả cảnh ở công viên, …) thì giáo viên cần giới thiệu một số tranh ảnh minh họa cho học sinh quan sát
- Hướng dẫn học sinh lập dàn ý từ những điều đã quan sát được
Ví dụ:
* Quan sát trường em Từ những điều đã quan sát được, lập dàn ý cho bài văn miêu tả ngôi trường ( sách Tiếng Việt 5 tập 1 trang 43 )
- Trước khi hướng dẫn học sinh lập dàn ý, nhắc học sinh một số điểm lưu ý:
+ Có thể tả ngôi trường vào một thời điểm nhất định ( sáng – trưa - chiều; mùa đông - mùa hè…); Cũng có thể tả ngôi trường với cảnh sắc thay đổi theo thời gian ( Từ sáng đến chiều; từ mùa xuân đến mùa hè…)
+ Nên tả theo trình tự quan sát sát từ xa đến gần, từ ngoài vào trong… hoặc ngược lại, tả gần đến xa, từ trong ra ngoài…
+ Ngôi trường nào cũng gắn với các hoạt động của thầy và trò Tuy nhiên chỉ nên tả lướt qua hoạt động này để không biến bài văn tả cảnh thành bài văn tả cảnh sinh hoạt
Trang 7Sau khi nêu một số điểm lưu ý để học sinh nhớ, giáo viên hướng dẫn học sinh cách lập dàn bài
- Giúp học sinh nắm yêu cầu của bài: Miêu tả ngôi trường
- Nhắc học sinh: Dàn ý cũng cần có đủ 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài
- Phần mở bài cần giới thiệu bao quát:
+ Vị trí của ngôi trường: Ngôi trường nằm ở đâu ? Quay mặt về hướng nào?
+ Đặc điểm nổi bật của ngôi trường
- Phần thân bài gồm các ý:
+ Tả từng phần của cảnh trường:
Cổng trường ( cổng như thế nào ? bản tên trường ra sao ? )
Sân trường ( sân trường ra sao ? cột cờ, cây cối như thế nào? )
Lớp học ( các tòa nhà như thế nào? Các lớp học được trang trí ra sao? )
- Phần kết bài cần nêu cảm nghĩ của em về ngôi trường
Như vậy, mỗi em mỗi ý, mỗi vẻ khác nhau nhưng đều bảo đảm đủ ý chính
4 Chuyển một phần dàn ý thành đoạn văn:
Để học sinh diễn đạt được bài văn của mình một cách sinh động, có nghệ thuật, các em thường được trau dồi qua tiết học “Chuyển một phàn dàn
ý thành đoạn văn”
- “Một phần của dàn ý” có thể là mở bài, kết bài, cũng có thể là một phần của thân bài
* Phần mở bài:
Các em có thể mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp; có em mở bài chỉ bằng một câu nhưng cũng có em mở bài bằng cả một đoạn văn Nhưng không ai được tách rời nội dung đã xây dựng được Ở đây, tùy nghệ thuật vào bài của mỗi em mà giáo viên góp ý, không nên gò bó, áp đặt
Ví dụ:
Đề bài: “… Miêu tả một cảnh sông nước ( một vùng biển, một con sông, một con suối hay một hồ nước ) ( TV 5 tập 1/62)
Trang 8- Có em mở bài thẳng luôn vào đề: “Làng em có một con suối rất đẹp”
- Có em mở bài rất sinh động: “Con suối chảy qua làng em, suối chảy ven theo chân đồi, men theo cánh đồng lúa xanh mượt Nhìn từ xa, con suối như một con trăn uốn mình trên tấm tấm thảm màu xanh biếc của cánh đồng làng Con suối này gắn liền với tuổi thơ của chúng em và con suối đã trở nên thân thiết”
Nhờ khuyến khích học sinh diễn đạt phần mở bài bằng những cách khác nhau mà vẫn đảm bảo nội dung chính, các em đã viết được nhiều bài văn hay, có tính nghệ thuật
* Phần thân bài:
- Đa phần các em học sinh dân tộc chưa biết cách sử dụng từ ngữ cho đúng trong văn viết cũng như văn nói.Ví dụ khi tả về hình ảnh của những ô cửa kính lớp học, các em hay viết: “Các lớp học có những ô cửa kính sáng long lanh”; Hoặc khi tả hình dáng một người thân trong gia đình, các em viết:
“Bố em có dáng người cao chót vót”…
- Đôi khi các em hay viết “rập khuôn, máy móc” theo những câu văn, đoạn văn mà giáo viên sử dụng để hướng dẫn mẫu Ví dụ khi hướng dẫn cách tả về hình dáng của người, tôi đưa ra ví dụ mẫu:
+ “Chị em có hàm răng trắng đều như hạt bắp”
+ “ Đôi mắt của cu Tí tròn như hai hòn bi ve”
Đến khi làm bài, có em viết: “ Em trai của em năm nay vừa tròn một tuổi Mắt của nó tròn như hai hòn bi ve, răng của nó trắng đều như hạt bắp”
Hoặc “Đôi mắt của bà em tròn như hai hòn bi ve”…(!)
- Bên cạnh, giáo viên cần hướng cho học sinh tả một cách chân thực, không “bắt chước” theo những hình ảnh trong các bài văn mẫu
Ví dụ: Khi tả về mẹ, có bài văn mẫu viết: “Mẹ của em có dáng người thon thả, nước da trắng như trứng gà bóc, sóng mũi dọc dừa, cái miệng xinh lúc nào cũng cười tươi như hoa…”
Thực tế ở lớp tôi đã có em vận dụng những câu văn, những hình ảnh này vào bài văn của mình Song điều này là hoàn toàn không thực tế với các
em vì người dân tộc JaRai thì khó có thể ù “nước da trắng như trứng gà bóc”
- Bởi vậy, trong các tiết học, giáo viên cần tăng cường cung cấp vốn từ ngữ cho các em, hướng cho các em biết cách sử dụng từ ngữ cho phù hợp với
Trang 9đối tượng miêu tả, phù hợp với văn cảnh cụ thể và phù hợp với thực tế cuộc sống
Ví dụ: Người trẻ tuổi thì tóc đen, làn da căng tràn đầy sức sống, đôi mắt tinh anh; Người già thì tóc bạc, làn da nhăn, đôi mắt hiền từ… Hoặc “Mẹ em có dáng người cao, mái tóc dài Vì phải lao động vất vả ngoài đồng ruộng nên mẹ em có làn da ngăm đen…” ï
* Phần kết bài:
Có nhiều cách kết bài khác nhau: Kết bài mở rộng, kết bài không mở rộng, nhưng tất cả đều phải xuất phát từ nội dung chính Vì vậy, giáo viên cần giúp các em nêu cảm xúc hoặc thâu tóm lại vấn đề như thế nào cho hay
Có thể chỉ liệt kê sự việc, cảm xúc như:
“Em rất thích cảnh ở công viên”- Tôi yêu cầu các em nêu kết luận khác, có học sinh đã nêu: “ Công viên làm cho tâm hồn em thoải mái và thư thái sau những giờ học căng thẳng Em rất thích cảnh ở công viên”
Tương tự như vậy, dưới sự hướng dẫn của tôi, học sinh có rất nhiều kết bài khác nhau khi tả về Bà của mình
+ “Đến nay, bà đã đi xa, nhưng kỉ niệm về bà vẫn còn sống mãi trong lòng em”
+ “Tình cảm sâu sắc, đằm thắm giữa em và bà em là tình cảm sâu lắng nhất mà em còn giữ mãi trong suốt cuộc đời”
Trong việc hướng dẫn học sinh diễn đạt thì biện pháp duy nhất là chia thành câu, ý nhỏ cho nhiều em phát biểu, sau đó chắt lọc, hướng dẫn học sinh thấy cách nào được, cách nào chưa được để phát huy hay sửa chữa
5 Viết thành bài văn hoàn chỉnh:
Để giúp học sinh viết một bài văn hoàn chỉnh, tôi tiến hành các bước:
* Tập diễn đạt câu văn có hình ảnh và sử dụng một số biện pháp nghệ thuật đã học
- Để tiến hành, tôi gợi ý cho các em những câu hỏi dễ hiểu, dễ nhớ
- Tôi luôn hướng dẫn các em biết lựa chọn chi tiết, diễn đạt bằng câu văn có hình ảnh và sử dụng một số biện pháp tu từ đã học như: so sánh, nhân hóa… trong các kiểu bài tập làm văn
Tuy nhiên khi vận dụng những hình ảnh so sánh, nhân hóa- đôi khi học sinh dùng những hình ảnh chưa chính xác
Chẳng hạn với đề bài “Tả một người thân trong gia đình em” Có em chọn tả chị gái của mình Tôi hỏi:
Trang 10+ Hình dáng (mái tóc, hàm răng, nước da…) của chị tả như thế nào ?
- Học sinh nêu:
+ Mái tóc của chị đen và dài như những sợi dây điện (!)
+ Nước da của chị đen như mật ong
+ Răng của chị rất trắng; …
- Chính vì thế, giáo viên cần hướng cho học sinh biết cách dùng những hình ảnh so sánh hợp lí hơn
Ví dụ: Mái tóc của chị gái em đen và mượt mà như dòng suối Mỗi khi chị cười để lộ ra hàm răng trắng đều như hạt bắp Chị em có làn da ngăm đen nhưng trông chị rất xinh
- Tương tự, trong các đề bài khác giáo viên cũng nên hướng dẫn cho các em :
+ Cô hiền như cô Tấm trong truyện cổ tích
+ Giọng cô nói êm dịu như lời mẹ ru
+ Mái tóc của bà trắng như cước
- Ngoài ra, giáo viên nên kết hợp những câu hỏi gợi ý để giúp học sinh bổ sung, sửa chữa các câu văn, đoạn văn chưa sử dụng biện pháp nghệ thuật
- Trong bài văn “Tả cảnh ngôi trường”; có em nêu :
+ “Giờ ra chơi, sân trường thật ồn ào Những chiếc áo hoa, áo trắng, áo màu thật nhộn nhịp” Ví dụ như thế đã được câu văn gọn, rõ ý Nhưng để sinh động hơn, giáo viên có thể giúp học sinh sửa lại:
+ “Giờ ra chơi, sân trường bỗng trở nên nhộn nhịp Những chiếc áo hoa, áo trắng, áo màu như những đàn bướm đủ màu sắc bay rập rờn”
• Bộc lộ cảm xúc trong bài văn :
- Ngoài việc giúp HS sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong các câu văn, giáo viên cần giúp học sinh biết bộc lộ cảm xúc trong bài văn Bởi một bài văn hay không thể thiếu được cảm xúc của người viết Cảm xúc không chỉ bộc lộ ở phần kết bài mà còn cần thể hiện trong từng câu, từng đoạn của bài văn Điều này chúng ta cần gợi ý cho các em một cách cụ thể trong từng bài
Ví dụ:
- Sống với bà, em thấy như thế nào ?
(Bà gần gũi, chăm sóc em chu đáo như một bà tiên hiền hậu; em luôn giúp bà làm mọi việc để bà đỡ vất vả)
+ Được bà chăm sóc hàng ngày em nghĩ gì ?