Bài giảng Quản trị học: Chương 3 - Đỗ Văn Thắng

Bài giảng Quản trị học: Chương 3 Quyết định quản trị cung cấp cho người học những kiến thức như: Khái niệm, vai trò của quyết định; Phân loại quyết định; Nguyên tắc, chức năng, nội dung QĐ; Quy trình, phương pháp, nghệ thuật ra QĐ; Công cụ hỗ trợ ra quyết định; Nâng cao hiệu quả quyết định quản lý.

39

Nội dung:

3.1 Khái niệm, vai trò của quyết định

3.2 Phân loại quyết định

3.3.Nguyên tắc, chức năng, nội dung QĐ,

3.4 Quy trình, phương pháp, nghệ thuật ra QĐ 3.5 Công cụ hỗ trợ ra quyết định

3.6 Nâng cao hiệu quả quyết định quản lý

Thảo luận, ôn tập

Chương 3: Quyết định quản trị

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

40

Trong quá trình điều hành hoạt động của tổ chức, nhà quản trị phải xử lý tình huống và ra các quyết khác nhau Ra quyết định là một nhiệm vụ quan trọng của nhà quản trị; Bởi:

Quyết định quản trị là hành vi sáng tạo của nhà quản trị nhằm định ra những đường lối và tính chất hoạt động của tổ chức; nhằm giải quyết những vấn đề nảy sinh và đã chín muồi, trên cơ

sở phân tích các qui luật khách quan đang vận động, chi phối đối tượng và trên khả năng thực hiện của đối tượng (tổ chức)

3.1 Vai trò của quyết định quản trị

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

41

Tùy theo mục đích, cách tiếp cận, người ta đưa ra các phương pháp phân loại quyết định:

1 Theo tính chất của vấn đề quyết định phân thành:

1 - Quyết định chiến lược: Đưa đường lối, phương hứng hoạt động,

- Quyết định chiến thuật: Giải quyết những vấng

đề lớn, bao quát một lĩnh vực,

- Quyết định tác nghiệp: Giải quyết những vấn đề mang tính nghiệp vụ

2 Theo thời gian thực hiện:

- Quyết định dài hạn,

- Quyết định trung hạn,

- Quyết định ngắn hạn

3.2 Phân loại quyết định quản trị

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

42

3 Theo phạm vi thực hiện:

- Quyết định toàn cục,

- Quyết định bộ phận

4 Theo chức năng quản trị:

- Quyết định kế hoạch,

- Quyết định về tổ chức,

- Quyết định điều hành,

- Quyết định về kiểm tra…

Việc ra quyết định có thể do các cấp quản trị trực tiếp tiến hành bằng các phương thức soạn thảo văn bản, mệnh lệnh trực tiếp, cũng có thể chỉ đạo cho các bộ phận chức năng thực hiện theo sự phân cấp, phân quyền

 Phân loại quyết định quản trị

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

43

Các chức năng, nội dung quyết định:

- Chức năng định hướng (chỉ phương hướng thực hiện),

- Chức năng đảm bảo (khả năng thi hành),

- Chức năng phối hợp (vai trò những các bộ phận tham gia),

- Chức năng cưỡng bức (quyết định phải là mệnh lệnh buộc thi hành)

- Chức năng khuyến khích (quyết định phải động viên, khuyến khích đối tượng tự giác thực hiện, như vậy nâng cao tính khả thi)

3.3 Những yêu cầu, nguyên tắc ra QĐ

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

44

Một quyết định phải đáp ứng các yêu cầu:

• Căn cứ khoa học (Quyết định tuân thủ các quy luật khách quan),

• Tính thống nhất (Thống nhất các bộ phận và mục tiêu),

• Tính thẩm quyền,

• Tính cụ thể (phải cụ thể về thời gian thi hành, thời điểm chính xác, kịp thời, địa chỉ thi hành),

• Tính hình thức (hình thức phải rõ ràng, rễ hiểu, ngôn ngữ đơn nghĩa, đúng thể thức)

 Những yêu cầu, nguyên tắc ra QĐ

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

45

Quá trình ra quyết định là một chuỗi các thao tác phức tạp, linh động và phụ thuộc vào nhiều yếu tố, mà nhà quản trị phải nắm rõ, như:

1. Xác định môi trường ra quyết định,

2. Xác định các bước ra quyết định,

3. Chọn cách thức ra quyết định,

4. Xác định các công cụ hỗ trợ ra quyết định,

5. Ra quyết định,

6. Tổng kết quá trình thực hiện quyết định để điều chỉnh, bổ sung, nâng cao hiệu quả quyết định

3.4 Quá trình hình thành quyết định

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

46

Có các loại môi trường ra QĐ:

1. Môi trường chắc chắn (ổn định): Nhà quản trị biết rõ các phương án, điều kiện thực hiện

QĐ, khi đó nhà quản trị so sách lựa chọn phương án hiệu quả nhất

2. Môi trường không chắc chắn: Rất nhiều quyết định, đặc biệt trong lĩnh vực SX-KD, khi

ra QĐ không thể lường hết các tình huống, và kết quả, khi đó nhà quản trị phải dựa trên những suy đoán, kinh nghiệm

3. Môi trường rủi ro: Khi mục tiêu ra QĐ không rõ, thiếu thông tin, nhà quản trị ra QĐ phải chấp nhận rủi ro

 Xác định môi trường ra quyết định

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

47

 Quy trình các bước ra quyết định

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

48

Thường nhà quản trị ra quyết định theo các cách thức:

một mình dựa tên những thông tin, tính toán, khả năng giải quết các vấn đề (sử dụng khi vấn

đề đã rõ)

nhận thêm thông tin, ý kiến tham vấn của người khác mới QĐ (khi vấn đề QĐ phức tạp)

 Quyết định tập thể: Những vấn đề phức tạp, phạm vi lớn Nhà quản trị đưa ra tập thể quyết định (nên sử dụng khi xác định mục tiêu va giải pháp vì tập thể có nhiều thông tin, cách thức)

 Chọn cách thức ra quyết định

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

49

Để phân tích, tính toán các tình huống và xác định kết quả, hiệu quả QĐ, nhà quản trị cần

sử dụng các công cụ hỗ trợ, như:

1. Công cụ định lượng: Là những công cụ tính

toán, lượng hóa thông tin, như:

 Ma trận kinh doanh: là phương pháp dùng

các phương trình toán học để tính toán các khả năng của các phương sau đó lập bảng so sánh

 Cây quyết định: Vẽ một chuỗi quyết định

cần thiết cho việc xác định dữ liệu của các phương án thực hiện (thực chất là so sách xác suất của các phương án quyết định)

3.5 Công cụ hỗ trợ ra quyết định

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

50

2 Công cụ bán định lượng, định tính: Công cụ

định lượng yêu cầu thông tin thu thập phải ở dạng định lượng, đầy đủ, chính xác, vì vậy người ta sử dụng thêm các công cụ bán định lượng, định tính như:

 Kỹ thuật Delphi (tra lời câu hỏi): Là kỹ thuật sử

dụng các QĐ tập thể, nhưng các thành viên tập thể không đối mặt nhau để tránh gây áp lực

 Kỹ thật tập thể danh nghĩa: Để các thành viên

họp, trình bày ý kiến từng người, đánh giá cho điểm từng phương án thành viên, chọn phương án

có điểm cao nhất

 Tham vấn, phản biện: Tránh đi chủ quan, duy ý

chí, nhà quản trị cần ham vấn, phản biện

 Xác định ông cụ hỗ trợ ra quyết định

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

51

Việc ra quyết định gắn liền với phong cách, nghệ thuật, trình độ của nhà quản trị, để ra quyết định tốt, hiệu quả, nhà quản trị cần 4 phối hợp tốt 4 yếu

tố, kỹ năng sau:

1 Kinh nghiệm: Đó là kinh nghiệm của nhà quản

trị trong giải quyết những vấn đề của quá khứ và kinh nghiệm của người khác trong vấn đề cần giải quyết

tích thông tin nhanh, chính xác, sáng suốt

3.6 Nâng cao hiệu quả quyết định

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

52

Để nâng cao hiệu quả QĐ, cần:

1. Triển khai thực hiện: Triển khai thực hiện QĐ

phải rõ ràng tới từng bộ phận, cá nhân có thời gian, địa điểm cụ thể

2. Bảo đảm cơ sở vật chất: Cơ sở vật chất, nguồn

lực phải đảm bảo để thực hiện được QĐ

phản hồi để kịp thời điều chỉnh, khắc phục vướng mắc trong thực hiện,

công đoạn, bộ phận và toàn bộ quá trình ra, thực hiện quyết định

 Nâng cao hiệu quả quyết định

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

53

3.7 Thảo luận, ôn tập

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,