Bài giảng Quản trị học: Chương 3 - Phạm Văn Nam

Bài giảng Quản trị học: Chương 3 - Phạm Văn Nam

CHƯƠNG 3

MÔI TRƯỜNG QUẢN TRỊ

Học xong chương này, sinh viên có thể :

1 Hiểu rõ khái niệm và phân biệt được các

cấp môi trường của một tổ chức

2 Nhận thức được tầm quan trọng của các

yếu tố môi trường trong quản trị

3 Xác định đựơc các yếu tố môi trường ảnh

hưởng đến quyết định quản trị

4 Có kỹ năng nhận diện và phân tích các yếu

3.1 Khái niệm môi trường

Vấn đề

 Khủng hoảng tài chính ở Mỹ có tác động đến Việt

Nam không?

 Khi quản trị một tổ chức ở Hà Nội và một tổ chức ở

Cần Thơ có khác nhau không?

 Khi trong doanh nghiệp xuất hiện các nhân viên

mới người nước ngoài thì quản trị có sự thay đổi và điều chỉnh không?

 Môi trường là toàn bộ những yếu tố (lực lượng và

thể chế) tác động và ảnh hưởng đến hoạt động và kết quả hoạt động của một tổ chức (doanh nghiệp)

 Lực lượng : sức mạnh mang tính qui luật (kinh tế/

xã hội/ tự nhiên)

 Thể chế : tác động chủ quan của con người (luật

lệ/ qui định/ )

 Tại sao phải nghiên cứu môi trường?

3.1 Khái niệm môi trường

3.1 Khái niệm môi trường

Nghiên cứu môi trường trên 2 phương diện

 Tĩnh : kết cấu và tác động của từng yếu tố môi

trường lên doanh nghiệp

 Động : xu hướng vận động và liên kết của các yếu

tố theo thời gian và không gian

 Các yếu tố môi trường luôn có sự chuyển hóa và ảnh hưởng lên nhau

3.2 Phân loại môi trường

Theo cấp độ ta có 3 lớp môi trường

1 Môi trường Vĩ mô (MT tổng quát, MT chung)

2 Môi trường vi mô (MT đặc thù, MT cạnh tranh)

3 Môi trường nội bộ (MT bên trong)

 Các yếu tố môi trường có sự tương tác

và ảnh hưởng lên nhau ra sao ?

3.2 Phân loại mơi trường

MÔI TRƯỜNG VĨ MÔ MÔI TRƯỜNG VI MÔ

MÔI TRƯỜNG NỘI BỘ

3.2 Phân loại môi trường

Theo mức độ phức tạp ta có 4 loại

 Môi trường đơn giản ổn định

 Môi trường đơn giản năng động

 Môi trường phức tạp ổn định

 Môi trường phức tạp năng động

 Sử dụng 2 biến : số lượng yếu tố môi trường & mức độ thay đổi của các yếu tố

3.2 Phân loại môi trường

-Ổn định

Đơn giản Năng động

-Ổn định

Phức tạp – Năng động

Mức độ biến

động Mức độ

phức tạp

3.3 Ảnh hưởng cuả môi

trường đến quản trị

 Mỗi tổ chức đều nằm trong một môi trường nhất

định và chịu sự tác động của các yếu tố của môi

trường đó

 Môi trường vĩ mô ảnh hưởng đến xu thế phát triển

(mang tính tổng quát và dài hạn)

 Môi trường vi mô tác động đến tính chất cạnh tranh

của ngành hàng (thị trường)

 Môi trường nội bộ tạo ra những đặc trưng của

doanh nghiệp

3.3 Ảnh hưởng cuả môi

trường đến quản trị

Lợi ích của việc nghiên cứu môi trường

 Giúp các nhà quản trị nhận diện trạng thái môi

trường

 Xác định những yếu tố và mức tác động, xu hướng

tác động

 Nhận diện những cơ hội/ đe dọa/ điểm mạnh/ yếu

 Đề ra những giải pháp & quyết định đúng đắn

3.4 Môi trường vĩ mô

 Môi trường vĩ mô là tất cả các yếu tố tác động lâu

dài và tổng quát đến các tổ chức, không phân biệt bản chất của các tổ chức đó

 Là những yếu tố mang tính khách quan đối với các

3.4 Môi trường vĩ mô

Kinh tế

Xã hội Chính trị

3.4 Môi trường vĩ mô

Yếu tố kinh tế

 Quan trọng và có ảnh hưởng lớn nhất trong môi

trường vĩ mô

 Tác động theo những qui luật khách quan

 Có nhiều yếu tố : chu kỳ kinh tế; lạm phát; chính

sách phát triển; cơ cấu nền kinh tế; tốc độ phát

triển; GDP …

 xu hướng kinh tế của Việt nam ?

3.4 Môi trường vĩ mô

Yếu tố chính trị - luật pháp

 Tác động nhanh, thường sử dụng như những công

cụ điều tiết (chính sách nhà nước)

 Thường gắn liền với những tác động của kinh tế và

xã hội

 Các yếu tố quan trọng : chính sách; luật lệ; thể chế

chính trị; hành chính …

3.5 Môi trường vĩ mô

Văn hóa - xã hội

 Tác động chậm, chứa đựng những nguy cơ tiềm ẩn

 TẠI SAO ?

 Thường gắn liền với các yếu tố kinh tế

 Đặc trưng dân cư, Tôn giáo, giai cấp; tính truyền

thống; giá trị văn hóa …

3.5 Môi trường vĩ mô

Tự nhiên – địa lý

 Ngày càng quan trọng và tác động mạnh đến hoạt

động của các tổ chức

 Khái niệm ĐỊA - KINH TẾ; ĐỊA – CHÍNH TRỊ

 Khí hậu; thời tiết; giao thông vận tải; tài nguyên

thiên nhiên; …

3.5 Môi trường vĩ mô

Công nghệ - kỹ thuật

 Ngày càng phát triển nhanh chóng; là yếu tố có tốc

độ thay đổi và điều chỉnh nhanh nhất

 Tác động mạnh đến chi phí & chất lượng

 Trình độ công nghệ; khả năng đầu tư sử dụng; thay

thế công nghệ …

3.5 Môi trường vi mô

 Môi trường này có tác động ảnh hưởng trực tiếp và

thường xuyên, đe dọa trực tiếp sự thành bại của

doanh nghiệp, mang tính đặc thù của từng ngành

và từng đơn vị

 Đây là môi trường quyết định đến tính chất cạnh

tranh

 Nghiên cứu môi trường vi mô nhằm xác định những

cơ hội và đe dọa của cạnh tranh

3.5 Môi trường vi mô

Nhà Cung Ứng

Đối Thủ Mới Tiềm Ẩn

Khách Hàng

3.6 Môi trường nội bộ

 Môi trường nội bộ là tất cả những yếu tố hình thành

trong tổ chức, tạo ra những đặc thù của tổ chức đó

 Thể hiện qua những điểm mạnh và điểm yếu

 Là những yếu tố doanh nghiệp chủ động điều tiết

để thích ứng với hoạt động

 Môi trường nội bộ bao gồm cả các yếu tố vật chất

và phi vật chất

3.7 Kỹ thuật phân tích SWOT

 S (Strengths) : Các điểm mạnh

 W (Weaknesses) : Các điểm yếu

 O (Opportunities) : Các cơ hội

 T (Threats) : Các nguy cơ

 Là phương pháp liên kết các yếu tố môi trường để xác định các phương án thích hợp (các kịch bản có thể có)

3.7 Kỹ thuật phân tích SWOT

SWOT Cơ hội (O) 1

2 3

Nguy cơ (T)

1 2 3

Điểm mạnh (S)

1 2 3

Phương án SO Phương án ST

Điểm yếu (W)

1 2

Phương án WO Phương án WT

3.7 Kỹ thuật phân tích SWOT

Bước 1 Bước 2 Bước 3 Bước 4

Liệt kê các yếu

tố lên trên ma trận

Đưa ra các ph án

phương

án để xây dựng kịch bản

Chọn lựa kịch bản

và xây dựng chiến lược

3.8 Câu hỏi ôn tập & thảo luận

1 Môi trường quản trị là gì? Sự cần thiết khách quan phải nghiên cứu môi trường.

2 Mối quan hệ và sự tương tác giữa các loại

môi trường (tiếp cận theo cấp độ).

3 Phân biệt môi trường vĩ mô và vi mô Phân tích những tác động của các môi trường này

đến hoạt động quản trị.

4 Sự am hiểu hành vi và tâm lý nhân viên có

quan trọng trong quản trị không? Yếu tố

này thuộc môi trường nào?

5 SWOT là gì? Điểm yếu của phương pháp