Tuy nhiên, quá trình thực hiện công tác quản lý đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Cao Phong trong những năm qua, nhận thấy những vấn đềnhư: Đầu tư chưa đồng bộ,
Trang 1H C VI N NÔNG NGHI P VI T NAM ỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
VŨ ĐÌNH KHẢI
TĂNG C ƯỜNG QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY NG QU N LÝ D ÁN Đ U T XÂY ẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY Ự ÁN ĐẦU TƯ XÂY ẦU TƯ XÂY Ư
D NG TRÊN Đ A BÀN HUY N CAO PHONG, T NH Ự ÁN ĐẦU TƯ XÂY ỊA BÀN HUYỆN CAO PHONG, TỈNH ỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ỈNH
HÒA BÌNH
Ngành: Qu n lý kinh t ản lý kinh tế ế
Ng ười hướng dẫn khoa học: ướng dẫn khoa học: i h ng d n khoa h c: ẫn khoa học: ọc: PGS.TS Nguy n H u Ngoan ễn Hữu Ngoan ữu Ngoan
NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiêncứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo
vệ lấy bất kỳ học vị nào
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám
ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc
Hòa Bình, ngày 10 tháng 10 năm 2019
Tác giả luận văn
Vũ Đình Khải
Trang 3Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đàotạo, Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư; Khoa Kinh tế và phát triển nông thôn – Học việnNông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài
và hoàn thành luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Ban Quản lý
dự án đầu tư xây dựng huyện Cao Phong đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốtquá trình thực hiện đề tài
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọiđiều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thànhluận văn./
Hòa Bình, ngày 10 tháng 10 năm 2019
Tác giả luận văn
Vũ Đình Khải
Trang 4MỤC LỤC
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục chữ viết tắt vi
Danh mục bảng vii
Danh mục hình ix
Danh mục sơ đồ x
Danh mục hộp xi
Trích yếu luận văn xii
Thesis abstract xiv
Phần 1 Mở đầu 1
1.1 Tính cấp thiết của quản lý dự án đầu tư xây dựng 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2
1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2
1.3 Câu hỏi nghiên cứu 3
1.4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 3
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu 3
1.4.2 Phạm vi nghiên cứu 3
1.5 Ý nghĩa khoa học và đóng góp mới của luận văn 4
1.5.1 Về lý luận 4
1.5.2 Về thực tiễn 4
Phần 2 Cơ sở lý luận và thực tiễn 5
2.1 Cơ sở lý luận 5
2.1.1 Một số khái niệm cơ bản về quản lý dự án đầu tư xây dựng 5
2.1.2 Nội dung nghiên cứu quản lý dự án đầu tư xây dựng 15
2.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý các dự án đầu tư xây dựng 27
2.2 Cơ sở thực tiễn 29
2.2.1 Kinh nhiệm quản lý dự án xây dựng của một số địa phương tại tỉnh Hòa Bình 29
Trang 52.2.2 Bài học kinh nghiệm rút ra cho huyện Cao Phong trong quản lý dự án
đầu tư xây dựng 32
2.2.3 Tổng quan các nghiên cứu liên quan 32
Phần 3 Phương pháp nghiên cứu 34
3.1 Đặc điểm của địa bàn nghiên cứu 34
3.1.1 Vị trí địa lý 34
3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 34
3.1.3 Những thuận lợi, khó khăn của tình hình cơ bản liên quan tới luận văn 37
3.2 Phương pháp nghiên cứu 37
3.2.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu 37
3.2.2 Phương pháp thu thập thông tin 38
3.2.3 Phương pháp tổng hợp và phân tích 40
3.2.4 Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu 40
Phần 4 Kết quả nghiên cứu và thảo luận 42
4.1 Thực trạng quản lý dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình 42
4.1.1 Khái quát chung về các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phong 42
4.1.2 Thực trạng quản lý các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phong 47
4.1.3 Đánh giá chung thực trạng quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý dự án ĐTXD huyện Cao Phong 75
4.2 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phong 81
4.2.1 Cơ chế, chính sách 81
4.2.2 Nguồn lực tài chính cho dự án 82
4.2.3 Năng lực của các cơ quan quản lý các dự án đầu tư xây dựng 83
4.2.4 Năng lực của nhà thầu xây dựng 85
4.2.5 Năng lực của các đơn vị tư vấn lập dự án 87
4.3 Định hướng và các giải pháp tăng cường quản lý các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình 88
4.3.1 Định hướng 88
Trang 64.3.2 Các giải pháp tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng ở huyện Cao
Phong 90
Phần 5 Kết luận và kiến nghị 100
5.1 Kết luận 100
5.2 Kiến nghị 101
5.2.1 Kiến nghị với UBND huyện Cao Phong và UBND tỉnh Hòa Bình 101
5.2.2 Kiến nghị với các Bộ, nghành Trung ương và Chính Phủ. 101
Tài liệu tham khảo 102
Trang 7Dự án xây dựng công trình giao thôngNgân sách nhà nước
Mua sắm hàng hóaQuản lý dự án
Tư vấn giám sátXây dựng cơ bảnXây lắp
Ủy ban nhân dân
Trang 8DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1 Một số chỉ tiêu cơ bản về đất đai của huyện Cao Phong năm 2018 34Bảng 3.2 Tình hình dân số, lao động huyện Cao Phong, giai đoạn 2016-2018 35Bảng 3.3 Kết qua phát triển kinh tế -xã hội huyện Cao Phong, giai đoạn 2016-
2018 36Bảng 3.4 Thu thập số liệu thứ cấp 38Bảng 3.5 Bảng phân bổ mẫu điều tra 39Bảng 4.1 Các dự án đầu tư xây dựng trong lĩnh vực giao thông được lập tại
huyện Cao Phong tỉnh Hòa Bình (2016-2018) 42Bảng 4.2 Các dự án đầu tư xây dựng trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển
nông thôn được lập tại huyện Cao Phong tỉnh Hòa Bình (2016-2018) 44Bảng 4.3 Các dự án đầu tư xây dựng trong lĩnh vực dân dụng, hạ tầng kỹ thuật
được lập tại huyện Cao Phong tỉnh Hòa Bình (2016-2018) 45Bảng 4.4 Tổng hợp các dự án đầu tư tại huyện Cao Phong tỉnh Hòa Bình, giai
đoạn 2016-2018 47Bảng 4.5 Tổng dự toán xây dựng công trình đường bãi sét đi xóm Um B, xã
Yên Thượng 54Bảng 4.6 Tiến độ thi công của các dự án xây dựng khảo sát thuộc quản lý của
Ban Quản lý dự án ĐTXD huyện Cao Phong 57Bảng 4.7 Tổng dự toán xây dựng công trình: Nhà lớp học và phòng học chức
năng trường tiểu học Đông Phong 60Bảng 4.8 Tình hình nghiệm thu của một số dự án xây dựng khảo sát thuộc Ban
quản lý dự án ĐTXD huyện Cao Phong 62Bảng 4.9 Thực trạng bố trí nhân lực cho 3 dự án khảo sát tại Ban quản lý dự án
đầu tư xây dựng huyện Cao Phong 65Bảng 4.10 Thực trạng bố trí nhân lực của nhà thầu thi công 3 dự án nghiên cứu
tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh
Hòa Bình 67Bảng 4.11 Thương thảo vật liệu chính đưa vào công trình Hồ Đập Đại, xã Thu
Phong 68
Trang 9Bảng 4.12 Tổng hợp ý kiến đánh giá của các đối tượng khảo sát về chất lượng
công trình 70Bảng 4.13 Tổng mức đầu tư trước khi thẩm định và sau khi thẩm định 03 dự án
đã chọn thuộc Ban quản lý dự án ĐTXD huyện Cao Phong 73Bảng 4.14 Tình hình nghiệm thu của một số dự án xây dựng thuộc Ban quản lý
dự án ĐTXD huyện Cao Phong 74Bảng 4.15 Thực trạng giá trị thanh quyết toán của 03 dự án đã chọn thuộc quản
lý của Ban quản lý dự án ĐTXD huyện Cao Phong 75Bảng 4.16 Số lượng cán bộ tham gia quản lý dự án ở 3 dự án khảo sát tại Ban
Quản lý dự án ĐTXD huyện Cao Phong 83Bảng 4.17 Bố trí sắp xếp nhân sự tại Ban quản lý dự án về mảng quản lý dự án 84Bảng 4.18 Tổng hợp ý kiến đánh giá của các đối tượng khảo sát về năng lực nhà
thầu xây dựng Ý kiến đánh giá 86Bảng 4.19 Tổng hợp ý kiến đánh giá của các đối tượng khảo sát về năng lực đơn
vị tư vấn lập dự án 87
Trang 10DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1 Chu trình quản lý dự án 10Hình 2.2 Mối quan hệ giữa ba mục tiêu thành phần thời gian, chi phí và kết
quả 12Hình 2.3 Quá trình phát triển các mục tiêu thành phần quản lý dự án 13Hình 4.4 Một số giải pháp hoàn thiện công tác QLDA tại Ban quản lý dự án
ĐTXD huyện Cao Phong, tỉnh Hoà Bình 89
Trang 11DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1 Sơ đồ nội dung quản lý chất lượng 19
Sơ đồ 2.2 Sơ đồ quản lý chi phí 21
Sơ đồ 4.1 Quy trình quản lý chất lượng công trình tại Ban QLDA 66
Sơ đồ 4.2 Quy trình quản lý thanh quyết toán công trình tại Ban quản lý dự án
ĐTXD huyện Cao Phong 74
Trang 12DANH MỤC HỘP
Hộp 4.1 Tình trạng chung phân bổ vốn đầu tư cho các dự án tại huyện Cao Phong 44Hộp 4.2 Công tác kiểm tra sức khỏe và an toàn lao động chưa được chú trọng đúng
mức 64Hộp 4.3 Quản lý an toàn lao động cho công nhân chưa được quan tâm đúng mức. .64Hộp 4.4 Quy định về đền bù và giải phóng mặt bằng còn nhiều bất cập 82Hộp 4.5 Chính sách còn nhiều bất cập 82
Trang 13TRÍCH YẾU LUẬN VĂNTên tác giả: Vũ Đình Khải
Tên luận văn: Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao
Phong, tỉnh Hòa Bình
Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Đối với huyện Cao Phong, thời gian gần đây công tác đầu tư xây dựng có nhiềuchuyển biến đáng kể: Đã đầu tư xây dựng nhiều dự án công trình quan trọng, cải thiện
cơ sở hạ tầng kỹ thuật, phát triển kinh tế xã hội, nâng cao chất lượng đời sống cho nhândân Tuy nhiên, quá trình thực hiện công tác quản lý đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự
án đầu tư xây dựng huyện Cao Phong trong những năm qua, nhận thấy những vấn đềnhư: Đầu tư chưa đồng bộ, tiến độ thực hiện dự án chậm, chất lượng công trình chưađảm bảo, công tác thanh quyết toán kéo dài, năng lực của các nhà thầu xây dựng cònchưa đáp ứng được yêu cầu Để có sự nhìn nhận một cách hệ thống trên cơ sở phân tíchthực trạng quản lý đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước, các nhân tố ảnh
hưởng và đề xuất giải pháp, tôi thực hiện đề tài: "Tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình".
Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư xây
dựng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Cao Phong, từ đó đề xuất các giảipháp nhằm tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xâydựng huyện Cao Phong trong những năm tới
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu sử dụng số liệu thứ cấp và số liệu sơ cấp
từ kết quả điều tra 90 mẫu gồm các đối tượng có liên quan đến quản lý dự án đầu tư xâydựng các công trình tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Cao Phong Nghiêncứu sử dụng các phương pháp phân tích thông tin truyền thống như thống kê mô tả,phương pháp so sánh nhằm làm rõ thực trạng quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý dự án
và làm cơ sở đề xuất các giải pháp tăng cường quản lý trong thời gian tới
Kết quả nghiên cứu và kết luận chính:
Nghiên cứu đã xây dựng khung lý thuyết gồm: khái niệm, vai trò và đặc điểm vềquản lý dự án đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước, nội dung quản lý dự
án đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước, các nhân tố ảnh hưởng đến quản
lý dự án đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước Trên cơ sở nghiên cứu kinhnghiệm quản lý dự án đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Ban quản
Trang 14lý dự án của một số địa phương ở tỉnh Hòa Bình, một số bài học kinh nghiệm được rút
ra nhằm làm cơ sở cho đề xuất giải pháp cho Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyệnCao Phong
Nghiên cứu phân tích, đánh giá thực trạng quản lý dự án đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước đã chỉ ra những mặt đạt được: Trình tự lập, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng chặt chẽ, công tác quản lý chất lượng dự án đầu tư được thực hiện tương đối hiệu quả, công tác quản lý chi phí dự án đầu tư thực hiện tương đối tốt việc thanh quyết toán khối lượng nghiệm thu Tuy nhiên còn một số hạn chế trong quản lý như: Chưa có biện pháp hiệu quả đôn đốc việc nhà thầu thi công xây dựng chậm tiến độ của dự án Đội ngũ cán bộ Ban quản lý dự án thiếu về con người để thực hiện quản lý các dự án Thời gian thanh quyết toán còn chậm, cần đẩy mạnh công tác thanh quyết toán.
Nghiên cứu đã chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng chủ yếu đến quản lý dự án đầu tư xâydựng trên địa bàn huyện Cao Phong gồm: Nguồn nhân lực và năng lực của cán bộ thamgia quản lý dự án; năng lực của đơn vị tư vấn lập dự án; năng lực nhà thầu thi công; cơchế chính sách
Một số giải pháp được đề xuất nhằm tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựngtrên địa bàn huyện Cao Phong trong thời gian tới gồm: Nâng cao chất lượng nguồn nhânlực thực hiện dự án và hoàn thiện bộ máy quản lý dự án; Hoàn thiện quy trình quản lýtiến độ thực hiện các dự án; Tăng cường quản lý chất lượng cả về thiết kế và thi côngcông trình; Nâng cao chất lượng lựa chọn nhà thầu thực hiện các dự án; Hoàn thiện vàđẩy nhanh công tác thanh quyết toán
Trang 15THESIS ABSTRACTMaster candidate: Vu Dinh Khai
Thesis title: Strengthening the management of construction investment projects in Cao
Phong district, Hoa Binh province
Educational organization: Vietnam National University of Agriculture
Recently, in Cao Phong district, construction investment has made significantchanges: It has invested in construction of many important construction projects,improved technical infrastructure, economic development of people However, theprocess of implementing construction investment management at the ManagementBoard of construction investment projects of Cao Phong district in recent years,recognized issues such as: Investment is not synchronized, implementation progress Theproject is slow, the quality of the works is not guaranteed, the payment and payment isprolonged, the capacity of the construction contractors has not met the requirements Inorder to have a systematic view on the basis of analyzing the situation of constructioninvestment management from the state budget, affecting factors and proposingsolutions, I studied the thesis title: "Strengthening the management of constructioninvestment projects in Cao Phong district, Hoa Binh province"
General Research objective: This study aims to assess the status of constructioninvestment project management at Cao Phong Construction Investment ProjectManagement Board, from which propose solutions to enhance the management ofconstruction investment projects at Cao Phong Construction Investment ProjectManagement Board in the coming years
Research Methods: Research using secondary and primary data from the sample survey results including objects related to the management of constructioninvestment projects of the Cao Phong construction investment Project ManagementBoard The study used traditional information analysis methods such as descriptivestatistics and comparative methods to clarify the current status of investment projectmanagement at the Project Management Board and as a basis for proposing solutions toincrease Strengthen management in the future
90-The study has built a theoretical framework including: the concept, role andcharacteristics of construction investment project management from the state budgetcapital, the content of construction investment project management from the statebudget State, factors affecting the management of construction investment projects
Trang 16from the state budget Based on the research on management experience of constructioninvestment projects funded by the state budget at the project management board of somelocalities in Hoa Binh province, some lessons learned to serve as basis Departmentproposed solutions for the Management Board of construction investment projects ofCao Phong district.
Researching, analyzing and evaluating the current situation of management ofconstruction investment projects funded by the state budget has shown the followingachievements: Strict order and approval of construction investment projects andmanagement The quality of investment projects has been implemented relativelyefficiently, the cost management of investment projects has been relatively well done inthe settlement and acceptance of the accepted volume However, there are still somelimitations in management such as: There is no effective measure to urge theconstruction contractors to delay the progress of the project The project managementstaff is short of people to implement the project management Payment time is still slow,need to promote the settlement
The study showed that the main factors affecting the management ofconstruction investment projects in Cao Phong district include: Human resources andcapacity of staff involved in project management; capacity of the project consultingunit; construction contractor capacity; policy mechanisms
The proposed solutions to enhance the management of construction investmentprojects in Cao Phong district in the coming time included: Improving the quality ofhuman resources for project implementation and perfecting the project managementapparatus ; Complete the process of managing project implementation progress;Strengthen quality management both in design and construction of works; Improve thequality of contractor selection for projects; Complete and accelerate the settlement
Trang 17PHẦN 1 MỞ ĐẦU1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
Quản lý dự án (Project Management – PM) là công tác hoạch định, theodõi và kiểm soát tất cả những vấn đề của một dự án và điều hành mọi thành phầntham gia vào dự án đó nhằm đạt được những mục tiêu của dự án đúng thời hạnvới các chi phí, chất lượng và khả năng thực hiện chuyên biệt Nói một cáchkhác, Quản lý dự án là công việc áp dụng các chức năng và hoạt động của quản
lý vào suốt vòng đời của dự án nhằm đạt được những mục tiêu đã đề ra
Quản lý dự án là một quá trình phức tạp, không có sự lặp lại, nó kháchoàn toàn so với việc quản lý công việc thường ngày của một nhà hàng, một công
ty sản xuất hay một nhà máy – bởi tính lặp đi lặp lại, diễn ra theo các quy tắc chặtchẽ và được xác định rõ ràng công việc Trong khi đó công việc của quản lý dự
án và những thay đổi của nó mang tính duy nhất, không lặp lại, không xác định rõràng và không có dự án nào giống dự án nào Mỗi dự án có địa điểm khác nhau,tiến độ khác nhau, con người khác nhau và thậm chí trong quá trình thực hiện
dự án còn có sự thay đổi mục tiêu, ý tưởng từ Chủ đầu tư Cho nên việc điềuhành quản lý dự án cũng luôn thay đổi linh hoạt, không có công thức nhất định
Hiện nay, công tác quản lý dự án đang ngày càng được chú ý và mangtính chuyên nghiệp hơn, nó tỷ lệ thuận với quy mô, chất lượng công trình và nănglực cũng như tham vọng của chính Chủ đầu tư Kinh nghiệm đã cho thấy côngtrình có yêu cầu cao về chất lượng, hoặc công trình được thiết kế xây dựng theotiêu chuẩn quốc tế, liên kết với các đơn vị tư vấn quốc tế sẽ đòi hỏi một banquản lý dự án có năng lực thực sự, làm việc với cường độ cao, chuyên nghiệp vàhiệu quả Những yêu cầu khách quan đó vừa là thách thức lại vừa là cơ hội chocác cá nhân và tổ chức tư vấn trong nước học hỏi kinh nghiệm quản lý dự án từnước ngoài, đó chính là động lực phấn đấu và tích luỹ kinh nghiệm trong lĩnh vựcquản lý dự án còn mới mẻ và nhiều tiềm năng ở Việt Nam
Huyện Cao Phong được chia tách từ huyện Kỳ Sơn theo Nghị định số95/2001/NĐ-CP ngày 12/12/2001 của Chính Phủ và chính thức đi vào hoạt động
từ ngày 15/3/2002 Huyện có vị trí nằm giữa tỉnh Hòa Bình, có diện tích tự nhiên25.527,83 ha, gồm 12 xã và 01 thị trấn Dân số của huyện có trên 43 nghìn người,trong đó dân tộc Mường chiếm trên 72%, dân tộc kinh chiếm 24%, còn lại
Trang 18là các dân tộc khác Địa hình của huyện phân bố thành 03 vùng chính: vùng cao,vùng giữa và vùng lòng hồ Sông Đà Địa bàn huyện nằm dọc Quốc lộ 6 và Quốc
lộ 12B, có hệ thống cảng thủy nội địa thuận lợi cho việc lưu thông hàng hóa, giaolưu phát triển kinh tế - xã hội Với độ cao trên 250m so với mặt nước biển, huyện
có điều kiện đất đai màu mỡ, khí hậu phù hợp với việc phát triển chăn nuôi đạigia súc và các loại cây công nghiệp, cây ăn quả có múi Trên địa bàn huyện cónhiều danh lam thắng cảnh đẹp, có sức thu hút du khách trong và ngoài nước.Trong những năm gần đây, huyện Cao Phong một huyện của tỉnh Hòa Bình
- một tỉnh miền núi Tây Bắc với cơ sở hạ tầng xây dựng cơ bản còn nghèo nàn đã
và đang được đầu tư xây dựng từ các nguồn vốn khác nhau Ban quản lý dự án đầu tưxây dựng huyện Cao Phong được thành lập từ ngày 04/01/2016 theo Nghị định59/2015/NĐ-CP ngày 18/6/2015 về quản lý dự án đầu tư xây dựng của Chính phủ làđơn vị duy nhất trên địa bàn huyện được thực hiện nhiệm vụ quản lý dự án đầu tư xâydựng bằng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn huyện Cao Phong Do mới thành lập,hiện nay công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Ban quản lý dự án đầu tư xâydựng huyện Cao Phong chưa có nhiều kinh nghiệm, năng lực cán bộ còn nhiều hạnchế, nhiệm vụ phân công và trách nhiệm chưa rõ ràng cần có các giải pháp tăngcường để có thể quản lý các dự án một cách có hiệu quả nhất Vì vậy, đề tài “Giảipháp tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phong” là cấpthiết và có ý nghĩa thực tiễn
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát
Trên cơ sở đánh giá thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đếnquản lý dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phong, đề xuất giải phápnhằm tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phongtrong thời gian tới
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý dự án đầu tư
- Đánh giá thực trạng quản lý dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phong
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phong
Trang 19- Đề xuất giải pháp nhằm tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phong trong thời gian tới.
1.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
- Thực trạng quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý dự án ĐTXD huyện Cao Phong diễn ra như thế nào?
- Đâu là các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý
dự án ĐTXD huyện Cao Phong?
- Cần làm gì nhằm tăng cường quản lý dự án đầu tư tại Ban quản lý dự
án ĐTXD huyện Cao Phong trong thời gian tới?
1.4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu
Là các vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý dự án đầu tư tại Ban Quản
lý dự án đầu tư xây dựng Nghiên cứu thực hiện khảo sát các đối tượng sau:
- Các công trình xây dựng trên địa bàn huyện Cao Phong do Ban Quản lý
dự án đầu dư xây dựng huyên Cao Phong làm chủ đầu tư
- Các cơ quan, đơn vị tham gia quản lý dự án trên địa bàn huyện Cao Phong
- Các cá nhân trực tiếp tham gia quản lý dự án tại Ban Quản lý dự án đầu
dư xây dựng huyên Cao Phong
- Các đơn vị tham gia thực hiện dự án đầu tư xây dựng (Tư vấn lập dự
án, thiết kế, đầu thầu, thi công, …)
- Đơn vị quản lý công trình sau khi kết thúc đầu tư
1.4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Đề tài tiến hành nghiên cứu tại địa bàn huyện Cao Phong
- Về thời gian: Đề tài được tiến hành nghiên cứu và sử dụng các số liệuliên quan đến thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình xây dựng
từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Ban Quản lý dự án huyện Cao Phong trong 3năm trở lại đây (Năm 2016-2018)
2016-2018, số liệu điều tra năm 2018
Trang 20- Về nội dung: Tập trung làm rõ tình hình chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu
tư, kết thúc đầu tư và đánh giá kết quả đầu tư; các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất các giảipháp tăng cường quản lý các dự án đầu tư xây dựng tại Ban QLDA đầu tư xây dựnghuyện Cao Phong
1.5 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN
1.5.1 Về lý luận
Luận văn đã tập hợp, hệ thống và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận vềquản lý dự án đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước về khái niệm,vai trò, nội dung nghiên cứu, yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư xâydựng và vận dụng vào công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngânsách nhà nước tại Ban Quản lý dự án ĐTXD huyện Cao Phong
lý dự án đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Ban Quản lý dự
án ĐTXD huyện Cao Phong trong thời gian tới Kết quả nghiên cứu là nguồn tàiliệu tham khảo có giá trị cho các nhà quản lý địa phương trong việc ra quyết địnhnhằm tăng cường quản lý và nâng cao hiệu quả quản lý đối với các dự án đầu tưxây dựng từ nguồn NSNN tại Ban quản lý dự án ĐTXD huyện Cao Phong
Trang 21PHẦN 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1.1 Một số khái niệm cơ bản về quản lý dự án đầu tư xây dựng
Theo định nghĩa tại mục 15, điều 3 của Luật Xây dựng số năm 2014 thì
“Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn
để tiến hành hoạt động xây dựng để xây mới, sửa chữa, cải tạo công trình xâydựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm,dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định Ở giai đoạn chuẩn bị dự án đầu tư xâydựng, dự án được thể hiện thông qua Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xâydựng, Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế - Kỹthuật đầu tư xây dựng” (Quốc hội, 2014)
Mục đích của việc lập, thẩm định dự án đầu tư là nhằm giúp Chủ đầu tư,giúp các cơ quan có thẩm quyền ra Quyết định đầu tư, cấp Giấy phép đầu tư, lựachọn phương án đầu tư tốt nhất, quyết định đầu tư đúng hướng và đạt được lợiích kinh tế - xã hội mà dự án đầu tư mang lại
Cơ sở pháp lý của quản lý quá trình này là: (a) Chiến lược phát triển kinh
tế - xã hội của Nhà nước; (b) Quy hoạch phát triển ngành và địa phương từngthời kỳ; (c) Luật pháp và các chính sách hiện hành
Dự án đầu tư có thể được xem xét từ nhiều góc độ
Về mặt hình thức, dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cáchchi tiết và có hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch để đạt đượcnhững kết quả và thực hiện được những mục tiêu nhất định trong tương lai
Trên góc độ quản lý, dự án đầu tư là một công cụ quản lý việc sử dụngvốn, vật tư, lao động để tạo ra các kết quả kinh tế tài chính trong một thời giandài
Trang 22Trên góc độ kế hoạch hoá, dự án đầu tư là một công cụ thể hiện kế hoạchchi tiết một công cuộc đầu tư sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế xã hội, làmtiền đề cho các quyết định đầu tư và tài trợ Dự án đầy tư là một hoạt động kinh tếriêng biệt nhỏ nhất trong công tác kế hoạch hoá nền kinh tế nói chung.
Xét về mặt nội dung, dự án đầu tư là một tập hợp các hoạt động có liênquan với nhau được kế hoạch hoá nhằm đạt được các mục tiêu đã định bằng việctạo ra các kết quả cụ thể trong một thời gian nhất định, thông qua việc sử dụngcác nguồn lực xác định
Một dự án đầu tư thường bao gồm 4 thành phần chính:
- Mục tiêu của dự án thể hiện ở hai mức: Mục tiêu phát triển là những lợiích kinh tế xã hội do thực hiện dự án đem lại và mục tiêu trước mắt là các mục đích cụthể cần đạt được của việc thực hiện dự án
- Các kết quả: đó là những kết quả cụ thể, có thể định lượng được tạo ra từcác hoạt động khác nhau của dự án Đây là điều kiện cần thiết để thực hiện được cácmục tiêu của dự án
- Các hoạt động: là những nhiệm vụ hoặc hành động được thực hiện trong
dự án để tạo ra các kết quả nhất định Những nhiệm vụ hoặc hành động này cùng vớilịch biểu và trách nhiệm cụ thể của các bộ phận thực hiện sẽ tạo thành kế hoạch làmviệc của dự án
- Các nguồn lực: về vật chất, tài chính và con người cần thiết để tiến hànhcác hoạt động của dự án Giá trị hoặc chi phí của các nguồn lực này chính là vốn đầu
tư cần thiết cho dự án
Trong 4 thành phần trên thì các kết quả đạt được coi là cột mốc đánh dấutiến độ của dự án Vì vậy trong các quá trình thực hiện dự án phải thường xuyêntheo dõi các kết quả đánh giá đạt được Những hoạt động nào có liên quan trựctiếp đối với việc tạo ra các kết quả được coi là hoạt động chủ yếu phải được đặcbiệt quan tâm
2.1.1.2 Phân loại dự án và Quản lý nhà nước đối với dự án xây dựng
Dự án được phân loại như sau:
- Dự án quan trọng quốc gia do Quốc hội xem xét, quyết định về chủ trương đầu tư;
Trang 23- Các dự án còn lại được phân thành 3 nhóm A, B, C.
- Dự án vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển nhà nước;
- Dự án sử dụng vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước;
- Dự án sử dụng vốn khác bao gồm cả vốn của tư nhân hoặc sử dụng hỗn hợp nhiều nguồn vốn
Ngoài quy định nêu trên thì tuỳ theo nguồn vốn sử dụng cho dự án, Nhà nước còn quản lý theo các quy định sau đây:
nước quản lý toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng từ việc xác định chủ trương đầu tư, lập
dự án, quyết định đầu tư, lập thiết kế, dự toán, lựa chọn nhà thầu, thi công xây dựngđến khi nghiệm thu, bàn giao và đưa công trình vào khai thác sử dụng;
+ Đối với dự án của doanh nghiệp sử dụng vốn tín dụng do nhà nước bảolãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước và vốn đầu tư phát triển của doanhnghiệp nhà nước, Nhà nước quản lý về chủ trương và quy mô đầu tư Doanh nghiệp có
dự án tự chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện và QLDA theo các quy định của Nghịđịnh này và các quy định khác của pháp luật có liên quan;
quyết định hình thức và nội dung quản lý dự án Đối với các dự án sử dụng hỗn hợpnhiều nguồn vốn khác nhau thì các bên góp vốn thoả thuận về phương thức quản lýhoặc quản lý theo quy định đối với nguồn vốn có tỷ lệ phần trăm (%) lớn nhất trongtổng vốn đầu tư
+ Đối với dự án quan trọng quốc gia hoặc dự án nhóm A gồm nhiều dự ánthành phần, nếu từng dự án thành phần có thể độc lập vận hành, khai thác hoặc thựchiện theo phân kỳ đầu tư thì mỗi dự án thành phần quản lý, thực hiện như một dự ánđộc lập Việc phân chia dự án thành các dự án thành phần do người quyết định đầu tư
quyết định (Chính phủ, 2015).
2.1.1.3 Vòng đời của dự án
Mỗi dự án đầu tư xây dựng đều có thời điểm bắt đầu và thời điểm kết thúc
rõ ràng nên dự án có một vòng đời
Trang 24Vòng đời của Dự án (Project life cycle) bao gồm nhiều giai đoạn phát triển từ
ý tưởng đến việc triển khai nhằm đạt được kết quả và đến khi kết thúc Dự án
Thông thường, các dự án đều có bốn giai đoạn, bao gồm: Giai đoạn hình thành
dự án, Giai đoạn phát triển, Giai đoạn thực hiện và quản lý, Giai đoạn kết thúc
- Giai đoạn hình dự án có các công việc chính như: Xây dựng ý tưởng banđầu, xác định quy mô và mục tiêu, đánh giá các khả năng, tính khả thi của dự án, xácđịnh các nhân tố và cơ sở thực hiện dự án;
- Giai đoạn nghiên cứu – phát triển: xây dựng dự án, kế hoạch thực hiện
và chuẩn bị nguồn nhân lực, kế hoạch tài chính và khả năng kêu gọi đầu tư, xác địnhyêu cầu chất lượng, phê duyệt dự án;
- Giai đoạn thực hiện (hay giai đoạn triển khai): thông tin tuyên truyền,thiết kế quy hoạch và kiến trúc, phê duyệt các phương án thiết kế, đấu thầu xây dựng
và tổ chức thi công xây dựng, quản lý và kiểm soát;
- Giai đoạn kết thúc: hoàn thành công việc xây dựng, các hồ sơ hoàn công,vận hành thử công trình, giải thể nhân viên, kiểm toán và tất toán
2.1.1.4 Trình tự thực hiện một dự án đầu tư xây dựng
Để thực hiện một dự án đầu tư cần trải qua 4 giai đoạn như sau:
- Giai đoạn hình thành dự án, chuẩn bị đầu tư;
Trình tự thực hiện một dự án đầu tư xây dựng trong các giai đoạn trên có các công việc cụ thể như sau:
- Tìm kiếm và xác định cơ hội đầu tư: Xác định hiện trạng pháp lý của khuvực xây dựng; Đánh giá khả năng đầu tư và hiệu quả kinh tế của khu vực xây dựng;Làm việc với đơn vị chủ quản để thống nhất chủ trương hợp tác đầu tư;
- Chuẩn bị các thủ tục pháp lý tham gia đầu tư: Xin giới thiệu hoặc thoảthuận địa điểm; Xin thoả thuận với Quận – Huyện, Phường – Xã, cũng như chủ trươngđầu tư của UBND tỉnh – thành phố
- Xin thông tin quy hoạch kiến trúc khu vực xây dựng như: tính chất sửdụng khu vực xây dựng, mật độ xây dựng, chỉ giới xây dựng… Đây là những cơ
Trang 25sở quan trọng để thiết kế công trình.
- Lập bản đồ khảo sát địa hình TL 1/500 và các số liệu kỹ thuật khu đất
- Lập phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư
- Lập quy hoạch tổng thể, quy hoạch chi tiết hoạch xin quy hoạch của khu vực xây dựng ở Sở Xây dựng
- Xin công văn thoả thuận các chuyên ngành: về điện, nước, cáp quang, môi trường, đấu nối…
- Khảo sát địa chất, địa hình công trình
- Thiết kế các bước tiếp theo: thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công
- Tổ chức thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công
- Lựa chọn nhà thầu thi công xây dựng, cung cấp thiết bị
- Công tác vận hành, quản lý và khai thác công trình
2.1.1.5 Khái niệm quản lý dự án
a) Khái niệm và bản chất
“QLDA là tác động quản lý của chủ thể quản lý thông qua quá trình lập
Trang 26kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự
án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch
vụ, bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép” (Chính phủ, 2015).
Nói cách khác QLDA là hoạt động quản trị quá trình hình thành, triển khai
và kết thúc dự án trong một môi trường hoạt động nhất định, với không gian vàthời gian xác định
Chu trình quản lý dự án được thực hiện qua hình 2.1:
Điều phối thực hiện
- Bố trí tiến độ thời gian
- Phân phối nguồn lực
Tập hợp các giai đoạn của quá trình QLDA tạo thành một chu trình năngđộng từ việc lập kế hoạch đến điều phối thực hiện và giám sát, sau đó qua nhàquản lý phản hồi cho việc tái lập kế hoạch dự án
Lập kế hoạch: Đây là giai đoạn xây dựng mục tiêu, xác định công việc, dựtính nguồn nhân lực cần thiết để thực hiện dự án và là quá trình phát triển một kếhoạch hành động thống nhất, theo logic, có thể biểu diễn dưới dạng các sơ đồ hệthống hoặc theo các phương pháp lập kế hoạch truyền thống
Trang 27Điều phối thực hiện: Đây là quá trình phân phối nguồn lực bao gồm tiềnvốn, lao động, thiết bị và đặc biệt quan trọng là điều phối và quản lý tiến độ thờigian Giai đoạn này chi tiết hoá thời gian, lập lịch trình cho từng công việc vàtoàn bộ dự án (khi nào bắt đầu, khi nào kết thúc), trên cơ sở đó, bố trí tiền vốn,nhân lực và thiết bị phù hợp
Giám sát: là quá trình theo dõi kiểm tra tiến trình dự án, phân tích tìnhhình thực hiện, báo cáo hiện trạng và đề xuất biện pháp giải quyết những vướngmắc trong quá trình thực hiện Cùng với hoạt động giám sát, công tác đánh giá dự
án giữa kỳ cuối và cuối kỳ cũng được thực hiện nhằm tổng kết rút kinh nghiệm,kiến nghị các pha sau của dự án
b) Mục tiêu của quản lý dự án
Mục tiêu tổng hợp của QLDA là hoàn thành các công việc dự án theođúng yêu cầu kỹ thuật và chất lượng, trong phạm vi ngân sách được duyệt và theotiến độ thời gian cho phép Về mặt toán học, ba mục tiêu này liên quan chặt chẽvới nhau và có thể biểu diễn theo công thức sau:
C = f(P,T,S)
Trong đó: C: chi phí
Phương pháp trên cho thấy, chi phí là một hàm của các yếu tố: mức độhoàn thành công việc, thời gian thực hiện và phạm vi dự án Nói chung, chi phícủa dự án tăng lên khi chất lượng hoàn thiện công việc tốt hơn, thời gian kéo dàihơn và phạm vi dự án được mở rộng Nếu thời gian thực hiện dự án bị kéo dài,gặp trường hợp giá nguyên vật liệu tăng cao sẽ phát sinh tăng chi phí một sốkhoản mục nguyên vật liệu Mặt khác, thời gian kéo dài dẫn đến tình trạng làmviệc kém hiệu quả do công nhân mệt mỏi, do chờ đợi và thời gian máy chết tăngtheo làm phát sinh tăng một số khoản mục chi phí Thời gian thực hiện dự ánchi phí kéo dài, chi phí lãi ngân hàng, chi phí gián tiếp cho bộ phận (chi phí hoạtđộng của văn phòng dự án) tăng theo thời gian và nhiều trường hợp, phát sinhtăng khoản tiền phạt do không hoàn thành đúng tiến độ ghi trong hợp đồng
Trang 28Phương trình trên cũng cho thấy mục tiêu tổng hợp của QLDA do 3 mục tiêu thành phần tạo nên, đó là:
Kết quả
Mục tiêutổng hợp
Mục tiêu thành phần của QLDA cũng thay đổi theo chiều hướng gia tăng
về lượng và thay đổi về chất Từ ba mục tiêu ban đầu (hay tam giác mục tiêu) với
sự tham gia của các chủ thể gồm các chủ đầu tư, nhà thầu, nhà tư vấn và đơn vịtham gia quản lý của Nhà nước được thể hiện qua sơ đồ 2.3:
Trang 29- DNXD
- Đơn vị khảo sát
- Đơn vị thiết kếMôi - Nhà cung ứng
Giátrường
Trang 30+ Là môi trường thuận lợi cho việc đàm phán trực tiếp liên hệ thườngxuyên, gắn bó giữa nhóm quản lý dự án với khách hàng và các nhà cung cấp đầu vàocho dự án.
+ Giúp phát hiện sớm những khó khăn vướng mắc nảy sinh và điều chỉnh kịp thời trước những thay đổi hoặc điều kiện không dự đoán được
+ Đảm bảo cho dự án được thực hiện đúng mục tiêu tạo ra sản phẩm và dịch vụ có chất lượng cao hơn
c, Quản lý thời gian
Trang 31f, Quản lý nhân lực
g, Quản lý thông tin
h, Quản lý hoạt động cung ứng, mua bán
+ Quản lý hợp đồng, tiến độ cung ứng i, Quản lý rủi ro dự án
2.1.2 Nội dung nghiên cứu quản lý dự án đầu tư xây dựng
Kế hoạch cần phải chỉ ra: Những công việc gì cần làm; Khi nào nhữngviệc này sẽ xảy ra; Ai thực hiện chúng; Các nguồn lực cần thiết nào để thực hiệnnhững công việc đó
Tác dụng của kế hoạch dự án:
Là cơ sở tuyển dụng, đào tạo, bố trí nhân lực cho dự án
Là căn cứ để dự toán tổng ngân sách cũng như chi phí cho từng công việccủa dự án
Trang 32Là cơ sở để các nhà quản lý điều phối nguồn lực và quản lý tiến độ cáccông việc của dự án.
Giúp làm giảm thiểu mức độ rủi ro tiêu cực của dự án, tránh được tìnhtrạng không khả thi, lãng phí nguồn lực và những hiện tượng tiêu cực
Là căn cứ để kiểm tra giám sát, đánh giá tiến trình thực hiện của dự án vềcác mặt: thời gian, chi phí, chất lượng
Căn cứ kế hoạch đã lập, nhà quản lý sẽ có cơ sở để đưa ra các quyết địnhchính xác trong công tác tuyển dụng, đào tạo, bố trí, điều phối nhân lực cho cả dự
án nói chung và cho từng công việc nói riêng Sử dụng nguồn tài chính hợp lý,phù hợp, tránh tình trạng tiêu cực, lãng phí Có kế hoạch, nhà quản lý có thể cânnhắc được những thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện dự án, nhằmchuẩn bị tốt làm cơ sở cho việc thực hiện dự án sau này Và kế hoạch là căn cứ
để kiểm tra, kiểm soát, đánh giá việc thực hiện dự án có hiệu quả hay không cả
về thời gian (tiến độ), chi phí (tiết kiệm hay lãng phí, lỗ hay lãi) và chất lượng
Nội dung của kế hoạch dự án:
Nội dung của lập kế hoạch dự án bao gồm các công việc:
- Xác định các giai đoạn chính thực hiện dự án, phân tích chúng thành các
bộ phận nhỏ hơn và có thể quản lý được
- Xác định các công việc, hình thành danh sách các công việc cụ thể đảm bảo đạt mục tiêu của dự án
- Lập dự toán, tính toán giá trị của các nguồn lực cần thiết để hoàn thành các công việc của dự án
- Xác định trình tự các công việc, xác định mối liên hệ công nghệ giữa chúng và các hạn chế
- Xác định độ dài thời gian của các công việc, nhu cầu nhân lực và các nhu cầu khác để thực hiện từng việc
- Tính toán thời gian biểu, phân tích mối liên hệ công nghệ trong thực hiệncác công việc và yêu cầu đối với các nguồn lực
MMTB, nguyên vật liệu ) cần thiết và cần bao nhiêu để thực hiện các công việc của
dự án Xác định thời hạn công việc có thể thực hiện trong sự giới hạn các nguồn lực
- Lập ngân sách, gắn chi phí dự toán cho từng hoạt động
Trang 33- Lập kế hoạch dự án: Kế hoạch tổng thể của dự án gồm các nội dung sau:
ii/ Quản lý khối lượng thi công xây dựng công trình: Việc thi công công trìnhphải được thực hiện theo khối lượng của thiết kế được phê duyệt Khối lượng thicông được tính toán, xác nhận giữa chủ đầu tư, nhà thầu thi công và tư vấn giám sáttheo thời gian hoặc giai đoạn thi công và được đối chiếu với khối lượng thiết kếđược phê duyệt để làm cơ sở nghiệm thu, thanh toán theo hợp đồng
Trang 34iii/ Quản lý an toàn lao động trên công trường xây dựng: Nhà thầu thi công xâydựng phải lập các biện pháp an toàn cho người và công trình trên công trường xây dựng.Trường hợp các biện pháp an toàn liên quan đến nhiều bên thì phải được các bên thỏathuận Các biện pháp an toàn, nội quy vềan toàn phải được thể hiện công khai trên côngtrường xây dựng để mọi người biết và chấp hành Ở những vị trí nguy hiểm trên côngtrường, phải bố trí người hướng dẫn, cảnh báo đề phòng tai nạn.
iv/ Quản lý môi trường xây dựng:
Nhà thầu thi công xây dựng phải thực hiện các biện pháp đảm bảo về môitrường cho người lao động trên công trường và bảo vệ môi trường xung quanh,bao gồm có biện pháp chống bụi, chống ồn, xử lý phế thải và thu dọn hiệntrường Đối với những công trình xây dựng trong khu vực đô thị thì còn phải thựchiện các biện pháp bao che, thu dọn phế thải đưa đến nơi quy định Trong quátrình vận chuyển vật liệu xây dựng, phế thải phải có biện pháp che chắn bảo đảm
an toàn, vệ sinh môi trường Người để xảy ra các hành vi làm tổn hại đến môitrường trong quá trình thi công xây dựng công trình phải chịu trách nhiệm trướcpháp luật và bồi thường thiệt hại do lỗi của mình gây ra
-Tổ chức thực hiện thời gian và phân phối nguồn lực dự án là một nộidung quan trọng của quản lý thực hiện dự án
Mục đích của quản lý thời gian và phân phối nguồn lực là làm sao để dự
án hoàn thành đúng thời hạn trong phạm vi ngân sách và nguồn lực cho phép,đáp ứng những yêu cầu đã định về chất lượng
Phương pháp quản lý thời gian và phân phối nguồn lực dự án là trên cơ sở
kế hoạch thực hiện dự án đã được lập, sử dụng các công cụ thích hợp để xác địnhcác công việc găng, quan hệ tương tác giữa các công việc, điểm bắt đầu và điểmkết thúc hoàn thành dự án, thời gian dự trữ của các công việc, tối ưu hoá phânphối nguồn lực, có kế hoạch theo dõi kiểm soát tiến độ, chi phí, điều hành dự án
Nguồn lực sử dụng cho dự án bao gồm tiền vốn, lao động máy móc thiết
bị, nguyên vật liệu… Trong quản lý dự án, yếu tố thời gian cũng được xem làmột loại nguồn lực đặc biệt khi xem xét các mối quan hệ của thời gian với cácyếu tố nguồn lực khác
Có những nguồn lực có thể thu hồi như máy móc thiết bị thi công, loạinguồn lực này ít hoặc không thay đổi khối lượng của nó trong quá trình sử dụng.Yêu cầu sử dụng các nguồn lực này là cường độ sử dụng chúng không được vượtquá mức hiện có hoặc có thể huy động
Trang 35Phần lớn các nguồn lực không thể thu hồi như nguyên vật liệu, bán thànhphẩm, tiền vốn… khối lượng của các nguồn lực loại này biến đổi tỷ lệ thuận vớivới khối lượng sản phẩm công việc (sản phẩm) hoàn thành Yêu cầu sử dụng củacác nguồn lực này là cường độ sử dụng chúng không vượt quá mức độ cung cấp
có xét đến dự trữ
Trong thực tế quản lý còn phải xét đến các nguồn lực có thể thay thế;nguồn lực có thể thay thế, nguồn lực có thể lưu lại và nguồn lực mất đi nếu đưavào sử dụng mà không dùng
Trong các nguồn lực trên thì quan trọng nhất là nguồn lực con người Chính
vì thế trọng tâm của bài toán phân phối nguồn lực là phân phối nguồn nhân lực
v/ Quản lý chất lượng dự án:
Chất lượng công trình xây dựng: Là những yêu cầu tổng hợp đối với đặctính an toàn bền vững, mỹ quan, kinh tế của công trình phù hợp với quy chuẩnxây dựng, tiêu chuẩn xây dựng, cấp hạng công trình, phù hợp với hợp đồng kinh
tế và pháp luật hiện hành của Nhà nước
Đảm bảo chất lượng công trình xây dựng là toàn bộ các hoạt động có kế hoạch
và có hệ thống của tất cả các tổ chức cá nhân tham gia vào hoạt động xây dựng đượctiến hành trong cả 3 giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thực hiện và kết thúc xây dựng đưa dự ánvào khai thác, sử dụng, nhằm đặt được chất lượng công trình theo quy định
Quản lý chất lượng
Lập kế hoạch Đảm bảo chất lượng Kiểm tra chất lượng chất lượng - Danh mục nghiệm - Danh mục các tiêu
- Các tiêu chuẩn và - Các chỉ tiêu kỹ thuật - Thanh tra giám sát,quy định của dự án - Biểu mẫu kiểm tra kiểm tra
- Xác định các chỉ chất lượng - Cải thiện chất lượngtiêu kỹ thuật - Cải tiến chất lượng - Hoàn tất bảng
danh mục
Sơ đồ 2.1 Sơ đồ nội dung quản lý chất lượng
Nguồn: Chính phủ (2015)
Trang 36Quản lý chất lượng công trình là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh củacác bên hữu quan đến quá trình đầu tư xây dựng nhằm đảm bảo cho công trìnhđáp ứng tốt nhất các yêu cầu và mục tiêu chất lượng phù hợp với những tiêuchuẩn kinh tế - kỹ thuật đã định, thỏa mãn tốt nhất nhu cầu sử dụng của xã hội
Hoạt động đảm bảo và quản lý chất lượng công trình phải tuân theo cácnguyên tắc chung sau đây:
quá trình đầu tư xây dựng và cả giai đoạn khai thác công trình, thực hiện trong mọiquá trình, mọi công việc tạo nên thực thể công trình Hoạt động quản lý phải gắn liềnvới hoạt động đảm bảo chất lượng trong suốt quá trình đó
Theo nguyên tắc này quản lý chất lượng công trình xây dựng phải thực hiện ở tất cả các giai đoạn tham gia vào việc tạo nên thực thể công trình
+ Tất cả các tổ chức cá nhân các cấp tham gia vào hoạt động đầu tư xâydựng đều có trách nhiệm đảm bảo quản lý chất lượng công trình Các tổ chức, cá nhân
đó hoạt động gắn liền với môi trường luật pháp, cạnh tranh, khách hàng… Sự tác độngqua lại giữa các yếu tố này hình thành môi trường, nội dung, yêu cầu và các biện phápquản lý chất lượng công trình
+Quản lý chất lượng phải được thực hiện thông qua một hệ thống các biệnpháp kinh tế, công nghệ, tổ chức, hành chính và giáo dục, thông qua một cơ chếnhất định và hệ thống các tiêu chuẩn định mức, hệ thống kiểm soát các chínhsách khuyến khích
Chuẩn mực để đánh giá chất lượng công trình xây dựng phải là các quychuẩn, tiêu chuẩn xây dựng, dự án, thiết kế được duyệt, hợp đồng kinh tế đã được
ký kết và các văn bản pháp quy khác có liên quan
vi/ Quản lý chi phí dự án:
Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình bao gồm: Tổng mức đầu tư,
dự toán xây dựng công trình; định mức và giá xây dựng
Nguyên tắc quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình:
- Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình phải bảo đảm mục tiêu, hiệu quả dự án đầu tư xây dựng công trình và phù hợp với cơ chế kinh tế thị trường
- Quản lý chi phí theo từng công trình, phù hợp với các giai đoạn đầu tư xây dựng công trình, các bước thiết kế, loại nguồn vốn và quy định của Nhà nước
Trang 37- Tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng công trình phải được dự tính theođúng phương pháp, đủ các khoản mục chi phí theo quy định và phù hợp với thời gianxây dựng công trình Tổng mức đầu tư là chi phí tối đa mà chủ đầu tư được phép sửdụng để đầu tư xây dựng công trình.
- Nhà nước thực hiện chức năng quản lý chi phí thông qua việc ban hành, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định về quản lý chi phí
- Chủ đầu tư xây dựng công trình chịu trách nhiệm toàn diện về việc quản
lý chi phí từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư đến khi kết thúc xây dựng đưa công trình vàokhai thác, sử dụng
Quản lý Chi phí
1 Lập kế 2 Dự thảo ngân sách 3 Kiểm soát chi phí hoạch chi phí
- Cấu trúc phân chia - Kế hoạch thực hiện - Chi phí kế hoạch
- Thông tin tương tự dự - Công cụ và kỹ thuật đổi
Các nguồn lực đòi hỏi, - Tình hình ngân sách chi phí
- Ước tính chi phí
Sơ đồ 2.2.Sơ đồ quản lý chi phí
Nguồn: Chính phủ (2015)
- Tổng mức đầu tư xây dựng công trình là chi phí dự tính của dự án, là cơ
sở để lập kết hoạch và quản lý vốn khi thực hiện đầu tư xây dựng công trình Tổngmức đầu tư bao gồm: Chi phí xây dựng; chi phí thiết bị; chi phí bồi thường, giải phóngmặt bằng, hỗ trợ và tái định cư; chi phí quản lý dự án; chi phí tư vấn đầu tư xây dựng;chi phí khác và chi phí dự phòng (Nghị định số 32/2015/NĐ-CP ngày 25/3/2015 củaChính Phủ về quản lý dự án ĐTXD)
Trang 38+ Chi phí xây dựng bao gồm: Chi phí xây dựng các công trình, hạng mụccông trình, chi phí phá dỡ các công trình xây dựng, chi phí san lấp mặt bằng xây dựng,chi phí xây dựng công trình tạm, công trình phụ trợ phục vụ thi công, nhà tạm tại hiệntrường để ở và điều hành thi công.
+ Chi phí thiết bị bao gồm: Chi phí mua sắm thiết bị công nghệ, chi phíđào tạo và chuyên giao công nghệ (nếu có), chi phí lắp đặt, thí nghiệm, hiệu chỉnh, chiphí vận chuyển, bảo hiểm, thuế và các loại phí liên quan khác
+ Chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư bao gồm:Chi phí bồi thường nhà, công trình trên đất, các tài sản gắn liền với đất theo quy địnhđược bồi thường và chi phí bồi thường khác, các khoản hỗ trợ khi nhà nước thu hồiđất, chi phí tái định cư, chi phí tổ chức bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, chi phí sửdụng đất trong thời gian xây dựng (nếu có), chi phí đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật(nếu có)
+ Chi phí quản lý dự án bao gồm các chi phí tổ chức thực hiện quản lý dự
án từ khi lập dự án đến khi hoàn thành, nghiệm thu bàn giao, đưa công trình vào khaithác sử dụng và chi phí giám sát, đánh giá dự án đầu tư
+ Chi phí tư vấn đầu tư xây dựng bao gồm: Chi phí tư vấn khảo sát, lập dự
án, thiết kế, lựa chọn nhà thầu, giám sát xây dựng và các chi phí tư vấn khác liên quan.+ Chi phí khác bao gồm: Vốn lưu động trong thời gian sản xuất thử đốivới các dự án đầu tư xây dựng nhằm mục đích kinh doanh, lãi vay trong thời gian xâydựng, chi phí quyết toán dự án và các chi phí cần thiết khác
- Chi phí dự phòng bao gồm: Chi phí dự phòng cho khối lượng công việc phát sinh và chi phí dự phòng cho yếu tố trượt giá trong thời gian thực hiện dự án
- Tổng mức đầu tư xây dựng công trình được xác định theo thiết kế cơ sở,trong đó chi phí xây dựng được tính theo khối lượng chủ yếu từ thiết kế cơ sở, cáckhối lượng khác dự tính và giá xây dựng phù hợp với thị trường, chi phí thiết bị đượctính theo số lượng, chủng loại thiết bị phù hợp với thiết kế công nghệ, giá thiết bị trênthị trường và các yếu tố khác (nếu có), chi phí bồi thường, GPMB, hỗ trợ và tái định
cư được tính theo khối lượng phải bồi thường hỗ trợ, tái định cư của dự án và các chế
độ của nhà nước có liên quan, chi phí quản lý dự án, chi phí tư vấn đầu tư xây dựng vàchi phí khác được xác định bằng cách lập dự toán hoặc tạm tính theo tỷ lệ phận trăm(%) trên tổng chi phí xây dựng và chi
Trang 39phí thiết bị; chi phí dự phòng cho khối lượng công việc phát sinh được tính bằng
tỷ lệ phần trăm (%) trên tổng các chi phí; Chi phí dự phòng cho yếu tố trượt giáđược tính trên cơ sở độ dài thời gian xây dựng công trình và chỉ số giá xây dựnghằng năm phù hợp với loại công trình xây dựng có tính đến các khả năng biếnđộng giá trong nước và quốc tế
- Thẩm định tổng mức đầu tư một nội dung của việc thẩm định dự án đầu
tư xây dựng công trình, bao gồm các nội dung:
+ Sự phù hợp của phương pháp xác định tổng mức đầu tư với đặc điểm, tính chất kỹ thuật và yêu cầu công nghệ của dự án đầu tư xây dựng công trình
+ Tính đầy đủ, hợp lý và phù hợp với yêu cầu thực tế thị trường của các khoản mục chi phí trong tổng mức đầu tư
+ Xác định giá trị tổng mức đầu tư bảo đảm hiệu quả đầu tư xây dựng công trình;
- Dự toán xây dựng công trình được xác định theo công trình xây dựng cụthể và là căn cứ để quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình Dự toán công trìnhđược lập căn cứ trên cơ sở khối lượng các công việc xác định theo thiết kế kỹ thuậthoặc thiết kế bản vẽ thi công, nhiệm vụ công việc phải thực hiện của công trình và đơngiá xây dựng công trình, chi phí tính theo tỷ lệ phần trăm(%) cần thiết để thực hiệnkhối lượng, nhiệm vụ công việc đó Nội dung dự toán công trình bao gồm: Chi phí xâydựng, chi phí thiết bị, chi phí quản lý dự án, chi phí tư vấn đầu tư xây dựng, chi phíkhác và chi phí dự phòng
- Thẩm định, phê duyệt dự toán công trình: Việc thẩm định dự toán côngtrình trước khi phê duyệt; Nội dung thẩm định bao gồm: Kiểm tra sự phù hợp giữakhối lượng chủ yếu của dự toán và khối lượng thiết kế; Kiểm tra tính đúng đắn, hợp lýcủa việc áp dụng, vận dụng đơn giá xây dựng công trình, định mức chi phí tỷ lệ, dựtoán chi phí tư vấn và dự toán các khoản mục chi phí khác trong dự toán công trình;Xác định giá trị dự toán công trình
- Điều chỉnh dự toán công trình: Dự toán công trình được điều chỉnh trongcác trường hợp được phép thay đổi, bổ sung thiết kế không trái với thiết kế cơ sở hoặcthay đổi cơ cấu chi phí trong dự toán nhưng không vượt tổng mức đầu tư công trình đãđược phê duyệt, kể cả chi phí dự phòng
Quản lý chi phí dự án là sự tác động của người quản lý bằng các công cụ
và phương pháp thích hợp để kiểm soát và điều chỉnh hoạt động thực hiện
Trang 40dự án sao cho mọi chỉ tiêu cho dự án vừa đúng mục đích, đúng chế độ của nhànước, phù hợp với dự toán được duyệt vừa đảm bảo chất lượng, tiến độ và hiệuquả xây dựng.
Nhiệm vụ của người quản lý trong quản lý chi phí dự án là:
+Theo dõi, phát hiện những chi phí thực hiện dự án không phù hợp vớimục đích, dự định của nhà nước
+ Tác động điều chỉnh để đảm bảo công trình được xây dựng đúng chất lượng tiến độ mà không phá vỡ kế hoạch ngân sách
+Khắc phục những thiếu sót nếu có của kế hoạch bằng các biện pháp điều chỉnh thích hợp
+ Cung cấp thông tin về tiến độ và chi phí thực hiện dự án cho các bênliên quan và phối hợp giữa các bên để giải quyết những vấn đề nảy sinh về chi phí vàtiến độ trong quá trình thực hiện dự án
+Về phía Chủ đầu tư cần theo dõi, phát hiện những chi phí thực hiện dự
án có sai lệch so với tổng mức đầu tư hoặc so với dự toán công trình
+Về phía nhà thầu cần theo dõi, phát hiện những chi phí thực hiện dự án
có sai lệch so với tổng dự toán công trình
Mối quan hệ giữa quản lý chi phí, quản lý tiến độ và quản lý chất lượngtrong thực hiện dự án:
Bản chất của quản lý chi phí dự án là người quản lý đưa ra các biện pháptác động để dự án thực hiện đúng chất lượng, tiến độ và chi phí thấp nhất Tuynhiên khi rút ngắn thời gian sẽ dẫn tới tăng chi phí
Tổng chi phí của dự án bao gồm:
Chi phí trực tiếp: Chi phí nhân công, máy thi công, chi phí nguyên vật liệu
và những chi phí liên quan đến công việc dự án
Chi phí gián tiếp: gồm chi phí quản lý, khấu hao thiết bị văn phòng, nhữngkhoản chi phí cố định và biến đổi khác
Thời gian thực hiện dự án càng rút ngắn, chi phí gián tiếp càng ít nhưngchi phí trực tiếp sẽ tăng lên Dựa vào cơ cấu này của chi phí thực hiện dự án vàđặc tính của quan hệ giữa thời gian và chi phí, người ta đưa ra 2 phương phápứng với 2 trường hợp kế hoạch chi phí cự tiểu và kế hoạch giảm tổng chi phí củaphương án đẩy nhanh: