Tất cả các câu trong phần này đều bộc lộ tình cảm, cảm xúc nh ng không phải là câu cảm thán vì không có hình thức đặc trng cña kiÓu c©u nµy.... Nhắc lại đặc điểm hình thức và chức năng c[r]
Trang 1chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o
vÒ dù giê th¨m líp
Líp 8/1 M«n: Ng÷ v¨n
Trang 2Kiểm tra bài cũ :
1 Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu cầu khiến ?
2 Hãy khoanh tròn vào chữ cái đầu câu mà em cho đó là câu cầu khiến.
A.Người thuê viết nay đâu ?
( Vũ Đình Liên )
B Bạn hãy giữ yên lặng.
C Đẹp biết bao !
B
Trang 3a, Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều như ai hết… Một người
như thế ấy! … Một người đã khóc vì trót lừa một con chó! Một người nhịn ăn để tiền lại
làm ma, bởi không muốn liên lụy đến hàng
xóm, láng giềng… Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư? Cuộc
đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng
buồn….
( Lão Hạc- Nam Cao)
Hỡi ơi lão Hạc!
Trang 4b) Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày m a chuyển bốn ph ơng ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta t ng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
Than ôi!Thời oanh liệt nay còn đâu?
(Nhớ rừng- Thế Lữ)
Than ôi!
Trang 5Ví dụ Đặc điểm hình thức Chức năng
a
-Hỡi ơi lão
Hạc!
-Có từ cảm thán: Hỡi ơi
-Có dấu chấm than(!) ở cuối câu.
- Cảm xúc vừa thương xót, vừa trách móc.
b.
- Than ôi!
-Có từ cảm thán: Than ôi
-Có dấu chấm than (!)ở cuối câu.
- Cảm xúc tiếc nuối.
Trang 6a Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi! => Tự hào
b Bỗng lòe chớp đỏ
Trang 7a) Hỡi ơi Lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều nh ai hết … Một ng ời nh thế ấy! … Một ng ời
đã khóc vì trót lừa một con chó! … Một ng ời nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên luỵ đến hàng xóm, láng giềng … Con ng ời đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh T để có ăn ? Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn … -Nam
Cao-c ễi, con đó cho bố bất ngờ quỏ lớn.
- Tạ Duy Anh-
b Những người muụn năm cũ
Hồn ở đõu bõy giờ?
- Vũ Đỡnh Liờn-
-> Không phải câu nào chứa dấu chấm than và bộc lộ cảm xúc đều là câu cảm thán
-> Có một số ít câu cảm thán kết thúc bằng dấu chấm (.)
-> Cú những cõu bộc lộ cảm xỳc nhưng khụng phải là
cõu cảm thỏn.
Trang 8Bài 1: Hãy cho biết các câu trong đoạn trích sau có phải
đều là câu cảm thán không Vì sao?
a) Than ôi! Sức ng ời khó lòng địch nổi với sức trời! Thế đê không sao cự lại đ ợc với thế n ớc! Lo thay! Nguy thay! Khúc đê này hỏng mất
(Phạm Duy Tốn, Sống chết mặc bay)
b) Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!
(Thế Lữ, Nhớ rừng)
Trang 9Bài tập 2: Phân tích tình cảm, cảm xúc đ ợc thể hiện trong những câu sau đây Có thể xếp những câu này vào kiểu câu cảm thán đ ợc không? Vì sao?
a) Ai làm cho bể kia đầy
Cho ao kia cạn cho gầy cò con?
(Ca dao)
b) Xanh kia thăm thẳm từng trên
Vì ai gây dựng cho nên nỗi này?
(Chinh phụ ngâm khúc)
Lời than thở của ng ời nông dân d ới chế độ phong kiến.
Lời than thở của ng ời chinh phụ tr ớc nỗi truân chuyên do chiến tranh gây ra.
Tất cả các câu trong phần này đều bộc lộ tình cảm, cảm xúc nh
ng không phải là câu cảm thán vì không có hình thức đặc tr ng
Trang 10? Nhắc lại đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán?
Nghi vấn
Cầu khiến
Cảm thỏn
- Cú từ nghi vấn hoặc từ
“hay”.
- Cuối cõu cú dấu chấm hỏi (?)
- Dựng để hỏi.
- Cầu khiến, khẳng định, phủ định, đe dọa, bộc lộ tỡnh cảm, cảm xỳc
- Cú từ cầu khiến.
- Cuối cõu cú dấu chấm than (!)hoặc dấu chấm(.)
- Ra lệnh, yờu cầu, đề nghị, khuyờn bảo
- Cú từ cảm thỏn.
- Cuối cõu cú dấu chấm than (!) - Bày tỏ trực tiếp cảm xỳc
Trang 11Hãy thêm các từ ngữ cảm thán để chuyển đổi các câu
sau thành câu cảm thán?
a) Anh đến muộn quá
b) Buổi chiều thơ mộng.
c) Những đêm trăng thật đẹp.
Buổi chiều thơ mộng biết bao!
Ôi, những đêm trăng thật đẹp!
Trời ơi, anh đến muộn quá!
Trang 12Chào tạm biệt