Dựa vào dấu hiệu nào em xỏc định đú là cõu cảm thỏn?.?. Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn… Từ ngữ cảm thỏn Kết thỳc bằng dấu?. Hai cõu cảm thỏn này dựng để làm gỡ!. aLời
Trang 1NhiÖt liÖt Chµo mõng QUý thÇy, c« gi¸o vÒ
dù giỜ
Môn : Tiếng Việt 8
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Xem tranh và đặt câu cầu khiến? Cho biết chức năng của câu? Quan sát tranh v à nêu cảm xúc c a em ủ
Trang 4TIẾT 86 : Câu cảm thán
* TèM HIỂU BÀI
a) Hỡi ơi lão Hạc ! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều nh ai hết
Một ng ời nh thế ấy! Một ng ời đã khóc vì trót lừa một con chó! Một
ng ời nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên luỵ đến hàng xóm, láng giềng Con ng ời đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh T để có ăn ?
Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn…
b) Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày m a chuyển bốn ph ơng ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta t ng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
- Than ôi ! Thời oanh liệt nay còn đâu?
(Nh r ng-Th L ớ ừ ế ữ )
Đọc các đoạn trích sau:
Hỡi ơi lão Hạc
Than ôi
!
!
Dựa vào kiến thức đó học ở lớp dưới, em hóy xỏc định cỏc kiểu cõu được dựng trong hai đoạn trờn?
Dựa vào dấu hiệu nào em xỏc định
đú là cõu cảm
thỏn?
Trang 5a) a) Hỡi ơi lóo Hạc!
b) Than ụi!
• a) Hỡi ơi lão Hạc ! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều nh ai hết
Một ng ời nh thế ấy! Một ng ời đã khóc vì trót lừa một con chó! Một
ng ời nh n ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên luỵ đến hàng xóm, láng ị giềng Con ng ời đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh T để có ăn ?
Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn…
Từ ngữ cảm thỏn Kết thỳc bằng dấu (!)
Hai cõu cảm thỏn này dựng để làm gỡ?
a)Lời gọi thống thiết b)Sự nuối tiếc
Hai cõu trong đoạn văn này kết thỳc bằng dấu chấm than sao khụng phải là cõu cảm thỏn?
Hai cõu đú khụng cú từ cảm thỏn và chỉ
nờu nhận định, tỡnh cảm lập lờ
Trang 6H×nh thøc
Cã tõ ng÷ c¶m th¸n
C©u c¶m th¸n
Chøc n¨ng
KÕt thóc b»ng dÊu chÊm than
Béc lé trùc tiÕp c¶m xóc Vậy cho biết đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán?
Hãy xác định kiểu câu trong hai câu sau:
a) Cô ấy đẹp biết bao !
b) Biết bao người đã khổ vì cô ấy.
Vì sao câu b không phải câu cảm thán?
Khi viết đơn, biên bản,
hợp đồng hay trình bày
kết quả giải toán có
dùng câu cảm thán
không? Vì sao?
Không, vì đó là kiểu văn bản hành chính, văn bản khoa học đòi hỏi ngôn từ chính xác.
Vậy câu cảm thán thường dùng khi nào?
I Bài học:
Trang 7Quan sát tranh và nêu cảm xúc bằng câu cảm thán?(Đội a và đội b thi đặt câu)
* Đọc ghi nhớ: ( SGK/44)
Trang 8II Luyện tập:
BT1/44 Xỏc định cõu cảm thỏn-giải thớch:
a) Than ôi ! Sức ng ời khó lòng địch nổi với sức trời ! Thế đê không sao cự lại đựơc với thế n ớc! Lo thay! Nguy thay! Khúc đê này hỏng mất.
(Phạm Duy Tốn, Sống chết mặc bay)
b) Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi ! (Thế Lữ, Nhớ rừng )
c) Chao ôi, có biết đâu rằng: hung hăng, hống hách láo chỉ tổ đem thân
mà trả nợ cho những cử chỉ ngu dại của mình thôi Tôi đã phải trải cảnh nh thế Thoát nạn rồi, mà còn ân hận quá, ân hận mãi (Tô Hoài, Dế mèn phiêu l u ký)
Cõu cảm thỏn: Than ụi! Lo thay! Nguy thay!
Có từ ngữ cảm thán Kết thúc bằng dấu chấm than
Bộc lộ sự lo lắng tr ớc tình thế nguy cấp của thiên tai.
Từ cảm thán “ Hỡi, ơi” và kết thúc bằng dấu chấm than
Bộc lộ sự nuối tiếc bất hoà sâu sắc với thực tại, niềm khao khát tự do.
Từ cảm than “ Chao ôi” và kết thúc bằng dấu ( )
Bộc lộ sự ân hận, day dứt, ăn năn tr ớc những lỗi lầm mà Dế Mèn đã nhận ra
Lưu ý: Câu cảm thán có tr ờng hợp kết thúc bằng dấu ( )
Trang 9BT2/44,45: Phõn tớch tỡnh cảm, cảm xỳc được thể hiện ở cỏc cõu Cú
Phải kiểu cõu cảm thỏn khụng? Vỡ sao?
a) Ai làm cho bể kia đầy
Cho ao kia cạn cho gầy cũ con ?
(ca dao)
b) Xanh kia thăm thẳm từng trờn
Vỡ ai gõy dựng cho nờn nỗi này ?
(Chinh phụ ngõm khỳc)
Bài ca dao là lời than thở của người nụng dõn dưới chế độ phong kiến.
lời oán trách chiến tranh phong kiến đã gây bao đau khổ cho ng ời chinh phụ có chồng chinhchiến nơi xa
* Tuy bốn cõu trờn đều bộc lộ tỡnh cảm, cảm xỳc, nhưng khụng cú cõu nào
là cõu cảm thỏn, vỡ khụng cú hỡnh thức đặc trưng của kiểu cõu này.
c) Tụi cú chờ đõu, cú đợi đõu;
Đem chi xuõn lại gợi thờm sầu.
(Chế Lan Viờn, Xuõn )
Tõm trạng bế tắc nhà thơ trước
cỏch mạng T8/1945
d) Anh mà chết là chỉ tại cỏi tội ngụng cuồng
dại dột của tụi Tụi biết làm thế nào bõy giờ? Sự õn hận của Dế Mốn trước cỏi chết
Dế Choắt
Trang 10BT3/45: Đặ t câu c m thán theo yêu c u ả ầ
mình.
BT4/ chuẩn kt-kn: Viết đoạn văn ngắn (từ 5-7 câu) có sửdụng câu cảm thán
• Nhóm 1,3- chủ đề: Mùa xuân Nhóm 2,4-chủ đề: Học tập
(Thảo luận nhóm và ghi kết quả trên bảng phụ, cử đại diện trình bày)
HS làm trên bảng con
Trang 11@ H ng d n t h c: ướ ẫ ự ọ
1.H th ng ki n th c v ba ki u câu ã h c theo s t duy ệ ố ế ứ ề ể đ ọ ơ đồ ư
3 So n Ti ng Vi t: Câu tr n thu t ạ ế ệ ầ ậ
Chú ý: Đọ c các o n trích sgk/ 45,46 tìm hi u và tr l i các câu đ ạ ể ả ờ
h i sgk/46 ỏ
4 So n V n h c: Chi u d i ô c a Lí Công U n ã h ng d n ti t ạ ă ọ ế ờ đ ủ ẩ đ ướ ẫ ế
v n ă