Nhận xét chung: 1- Tìm hiểu ví dụ: - Trình Có nhiều tự cách liên kết thay với đổi câu trật trước tự từ trong và câucâu saucách đó; đồng sắp xếp thờitrật thểtự hiện từ kháctựnhau trật trư[r]
Trang 1GIỜ NGỮ VĂN LỚP 8A1
Trang 2MÔN NGỮ VĂN 8
Trang 3KIỂM TRA BÀI CŨ
1 - Mỗi lần có một người tham gia hội
thoại nói được gọi là một lượt lời.
- Để giữ lịch sự, cần tôn trọng lượt lời của
người khác, tránh nói tranh lượt lời, cắt lời
hoặc chêm vào lời người khác.
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng Uể oải, chống tay
xuống phản, anh vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà
lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn
của người hút nhiều xái cũ:
- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống
đấy à? Nộp tiền sưu! Mau!
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn )
? Cho biết ai tham gia trong cuộc thoại ? Người đó có
bao nhiêu lượt lời ?
- Cai lệ có một lượt lời
Em hiểu thế nào là lượt lời trong hội thoại? Em sẽ làm gì
để đảm bảo lịch sự khi tham gia hội thoại?
Trang 4Trình tự sắp xếp các từ trong chuỗi lời nói
được gọi là trật tự từ trong câu Trật tự từ không chỉ là một phương thức ngữ pháp mà còn biểu thị cấu trúc thông tin phát ngôn Có nhiều cách sắp xếp trật tự từ trong câu Mỗi sự sắp xếp có tác
dụng riêng Các nhà văn, nhà thơ…đều có sự lựa chọn kĩ trật tự từ trong câu để diễn đạt không chỉ đúng mà còn hay, đạt hiệu quả nghệ thuật cao
Không chỉ có những nhà sáng tác mà cả chúng ta cũng rất cần lựa chọn trật tự từ trong câu khi tạo lời trong phát ngôn hay tạo lập văn bản để đạt
hiệu quả giao tiếp cao Tiết học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu rõ điều này.
Trang 5Thứ năm, ngày 04 tháng 03 năm 2013
Phân môn Tiếng Việt
Tuần 31:
Tiết 114
Trang 6Thứ năm, ngày 04 tháng 04 năm 2013.
Phân môn Tiếng Việt:
Đọc đoạn trích sau và cho biết
có thể thay đổi trật tự từ trong câu in đậm theo những cách nào mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu?
Trang 7
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào miệng, cai lệ và
người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau !
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
Trang 8của người hút nhiều xái cũ (2 – 1 – 3 – 4 )
xái cũ , gõ đầu roi xuống đất (2 – 3 – 4 – 1)
3 Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ,
4 Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ,
Trang 9Thứ năm, ngày 04 tháng 04 năm 2013.
Phân môn Tiếng Việt:
thay đổi nghĩa cơ bản của câu
Nhưng tại sao tác giả lại chọn cách sắp xếp trật tự từ như trong đoạn trích?
- Trình tự liên kết với câu trước
và câu sau đó; đồng thời thể hiện trật tự trước sau của hoạt động
Qua đó, tác giả nhấn mạnh sự hung hăng, thị uy của cai lệ, một đặc điểm nổi bật của nhân vật.
Trang 103.- Hãy thử chọn một trật tự từ khác sau đây, thay vào đoạn trích và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy.
5 Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất , cai lệ thét: (4 – 1 – 2 – 3)
người hút nhiều xái cũ: (2 – 1 – 3 – 4 )
cũ , gõ đầu roi xuống đất (2 – 3 – 4 – 1)
3 Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất (3 – 4 – 2 – 1 )
4 Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất , thét: (4 – 2 – 1 – 3 )
Liên kết với câu trước, nhấn mạnh nhân vật và làm mờ hành động thị uy hung hăng của Cai lệ
thị uy thể hiện tính cách của nhân vật.
Thị uy bằng giọng khàn khàn sẽ kém hiệu quả, đồng thời liên kết với câu sau hơi mờ nhạt.
Liên kết với phần trên mờ nhạt, mạch lạc của câu lỏng lẻo, khơng làm bật tính cách nhân vật.
Liên kết với phần trên mờ nhạt, mạch lạc của câu lỏng lẻo, khơng làm bật tính cách nhân vật.
Trang 113- Thay trật tự từ sau vào đoạn trích :
Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của
người hút nhiều xái cũ , cai lệ thét: (1- 4 -2 -3)
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cất
bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí
trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ , cai lệ thét:
-Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống
đấy à? Nộp tiền sưu! Mau!
-> Để liên kết với câu trước,nhấn mạnh tính cách hung
hăng của nhân vật và liên kết với câu sau.
Trang 12Thứ năm, ngày 04 tháng 04 năm 2013.
Phân môn Tiếng Việt:
- Mỗi cách sắp xếp trật tự từ trong câu đem lại hiệu quả diễn đạt riêng Tùy theo yêu cầu giao tiếp, đối tượng giao tiếp mà
người nói (viết) lựa chọn cách sắp xếp trật tự từ thích hợp
Trong một câu có thể có nhiều cách sắp xếp trật tự từ, mỗi cách đem lại hiệu quả diễn đạt riêng Người nói (người viết) cần biết lựa chọn trật tự từ thích hợp với yêu cầu giao
tiếp.
Trang 13Thứ năm, ngày 04 tháng 04 năm 2013.
Phân môn Tiếng Việt:
Trang 14hạ một người ốm nặng, sợ hoặc xảy ra sự gì, hắn cứ lóng ngóng ngơ ngác, muốn nói mà không dám nói Đùng
thừng trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu.
Trang 15công cụ tương ứng với cụm
trước ( cai lệ: roi song;
người nhà lí trưởng: tay
thước, dây thừng)
b Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
(Tắt đèn)
Trang 16c Lom khom dưới núi tiều vài chú .
(Bà Huyện Thanh Quan Qua Đèo Ngang)
- Dưới núi, vài chú tiều lom khom
- Vài chú tiều lom khom dưới núi.
d Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn kh àn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét:
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
Trang 17
a Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hy sinh để bảo vệ con người.
(Thép Mới - Cây tre Việt Nam)
b Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín, giữ làng, giữ nước Tre hy sinh để bảo vệ con người.
c Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù Tre xung phong vào xe tăng, đại bác.Tre giữ làng, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín, giữ nước. Tre hy sinh để bảo vệ con người.
a giữ làng,/ giữ nước,/ giữ mái nhà tranh,/ giữ đồng lúa chín.
b giữ mái nhà tranh,/ giữ đồng lúa chín,/ giữ làng,/ giữ nước.
c giữ làng, /giữ mái nhà tranh, /giữ đồng lúa chín,/ giữ
Trang 18Thứ năm, ngày 04 tháng 04 năm 2013.
Phân môn Tiếng Việt:
2- Ghi nhớ: (SGK- Tr 112)
Trang 19
2- Ghi nhớ:
Trật tự từ trong câu có thể:
- Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện
tượng, hoạt động, đặc điểm (như thứ bậc
quan trọng của sự vật, thứ tự trước sau của
hoạt động, trình tự quan sát của người nói,
Trang 20Thứ năm, ngày 04 tháng 04 năm 2013.
Phân môn Tiếng Việt:
Trang 21BÀI TẬP 1:
Ý nào sau đây không nói lên được tác dụng của
sự sắp xếp trật tự từ trong câu?
a Thể hiện thứ tự nhất định; nhấn mạnh hình
ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện tượng.
b Làm cho sự việc được nói đến trong câu trở nên
dễ hiểu hơn.
c Liên kết câu với những câu khác trong văn bản.
d Đảm bảo sự hài hoà về mặt ngữ âm trong lời
nói.
Trang 22Bài tập 2:Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ trong những
bộ phận câu và câu in đậm màu đỏ sau:
a.- Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những
trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo,
Lê Lợi, Quang Trung… Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh
hùng (Tinh thần yêu nước của nhân dân ta- Hồ Chí Minh)
=> Kể tên các vị anh hùng theo thứ tự xuất hiện của các vị ấy
b - Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi! (1)
Rừng cọ, đồi chè, đồng xanh ngào ngạt
Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát (2)
Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca.
(Ta đi tới- Tố Hữu)
=> (1) Nhấn mạnh cái đẹp của Tổ quốc Việt Nam mới giải phóng đang trên đà xây dựng, phát triển và cảm xúc của nhà thơ.
=>(2) Gieo vần (ô và át), tạo sự hài hòa về ngữ âm trong câu thơ
và gợi sự mênh mang của sông nước.
Trang 23Bài tập 2: Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ trong những bộ phận câu và câu in đậm màu
(Ngựa người, người ngựa – Nguyễn Công Hoan)
=> Lặp từ ở đầu các vế câu tạo sự liên kết chặt chẽ với câu trước đó và thể hiện rõ thái
độ bất cần của cô gái.
Trang 24này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ.
Trang 25- Học bài, nắm được tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ trong câu; biết lựa chọn trật tự từ
thích hợp trong giao tiếp hay tạo lập văn bản.
- Hoàn chỉnh các bài tập.
- Chuẩn bị bài “Lựa chọn trật tự từ” (tiếp theo)
Hướng dẫn tự học ở nhà
Trang 27TIẾT 114
Trang 28Xin chân thành cảm ơn
CÀ MAU
Trang 29
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY,CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH
GIỜ NGỮ VĂN VĂN LỚP 8A3
Trang 30CHÀO MỪNG QUÝ THẦY,CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH
GIỜ NGỮ VĂN LỚP 8A4