Thực thi chính sách thi đua khen thưởng đối với công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh phú thọ

Thấy rõ tầm quan trọng của thi đua, khen thưởng trong cuộc sống, công tác, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng nhằm tạo cơ sở pháp lý qu

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc

Tác giả luận văn

Nguyễn Mạnh Tuấn

LỜI CẢM ƠN

Em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành nhất tới PGS.TS Nguyễn Hữu Hải, người đã nhiệt tình, tận tâm hướng dẫn, giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành bản luận văn này

Em cũng xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban quản lý đào tạo Sau Đại học, Khoa Khoa học Hành chính và Tổ chức nhân sự, Học viện Hành chính Quốc gia và toàn thể các Thầy, Cô giáo đã tận tình giúp

đỡ em hoàn thành tốt nội dung, chương trình của khóa đào tạo

Em xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ và Ban Thi đua – Khen thưởng, Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Và cuối cùng, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, người thân, bạn bè và đồng nghiệp đã luôn động viên, chia sẻ và giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn./

Tác giả luận văn

Nguyễn Mạnh Tuấn

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT……… ……… ……… vi

DANH MỤC BẢNG vi

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ vii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH THI ĐUA, KHEN THƯỞNG CHO CÔNG CHỨC NHÀ NƯỚC 9

1.1 Khái quát về chính sách thi đua, khen thưởng 9

1.1.1 Bản chất, vai trò của thi đua, khen thưởng trong đời sống xã hội 9

1.1.2 Vai trò của Nhà nước trong thi đua, khen thưởng 11

1.1.3 Khái niệm, vai trò của chính sách thi đua, khen thưởng 13

1.2 Khái quát về cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức 15

1.2.1 Khái niệm về các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và khái niệm thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức ……… 15

1.2.2 Quy trình thực thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với công chức 19

1.2.3 Nội dung, hình thức, phương pháp thực thi chính sách thi đua, khen thưởng……… 19

1.2.4 Tính chất, đặc điểm thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức nhà nước 27

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức nhà nước 27

1.3 Kinh nghiệm tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức ở các địa phương và giá trị tham khảo 30

1.3.1 Kinh nghiệm các địa phương 30

1.3.2 Bài học cho tỉnh Phú Thọ 35

TIỂU KẾT CHƯƠNG I ……… 36

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC THI CHÍNH SÁCH THI ĐUA, KHEN

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH PHÚ THỌ……….37

2.1 Khái quát về các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ 37

2.1.1 Giới thiệu chung về các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ 37

2.1.2 Giới thiệu qua các phong trào thi đua ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ 40

2.2 Thực trạng triển khai thực thi chính sách thi đua, khen thưởng tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2015 - 2018 43

2.2.1 Chính sách Nhà nước về thi đua, khen thưởng… ……… 43

2.2.2 Quan điểm, chủ trương của tỉnh Phú Thọ về công tác thi đua, khen thưởng………44

2.2.3 Thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ……… 45

2.3 Đánh giá việc tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2015 - 2018 69

2.3.1 Kết quả thực thi chính sách thi đua, khen thưởng ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ ……… 69

2.3.2 Về ưu điểm 79

2.3.3 Về hạn chế 80

2.3.4 Nguyên nhân của những hạn chế….……… … 82

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2……… 84

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH THI ĐUA, KHEN THƯỞNG ĐỐI VỚI CÔNG CHỨC CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC UBND TỈNH PHÚ THỌ 85

3.1 Phương hướng, mục tiêu công tác thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2015 – 2025 tầm nhìn đến năm 2030 85

3.1.1 Phương hướng 85

3.1.2 Mục tiêu 88

3.2 Những giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường thực thi chính sách thi đua, khen

thưởng ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ 89

3.2.1 Đổi mới công tác ban hành văn bản và xây dựng kế hoạch triển khai chính sách thi đua, khen thưởng 89

3.2.2 Đổi mới công tác tuyên truyền chính sách thi đua, khen thưởng 89

3.2.3 Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng 93

3.2.4 Giải pháp về tổ chức các phong trào thi đua và thực hiện chính sách khen thưởng ………95

3.2.5 Giải pháp về giám sát, kiểm tra việc thực hiện các chính sách về thi đua, khen thưởng 97

3.2.6 Đẩy mạnh việc sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng 99

3.3 Kiến nghị 102

3.3.1 Với Quốc hội và Chính phủ 102

3.3.2 Với Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú Thọ 102

3.3.3 Với Ban Thi đua – Khen thưởng tỉnh Phú Thọ (Cơ quan thường trực Hội đồng Thi đua, khen thưởng tỉnh Phú Thọ) 103

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 ……… 104

KẾT LUẬN 105

TÀI LIỆU THAM KHẢO 107

PHỤ LỤC 111

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt

NLĐ Người lao động

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Thống kê số lượng, cơ cấu, độ tuổi, trình độ chuyên môn của công chức tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh ……… 39 Bảng 2.2 Số lượng cán bộ, công chức làm công tác thi đua, khen thưởng tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh 50 Bảng 2.3 Tổng hợp số lượng, cơ cấu công chức làm công tác thi đua, khen thưởng các cấp 51 Bảng 2.4 Tổng hợp các Danh hiệu Thi đua và Hình thức khen thưởng cấp Nhà nước tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh từ năm 2015 - 2018 76 Bảng 2.5 Tổng hợp các Danh hiệu Thi đua và Hình thức khen thưởng cấp tỉnh tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh từ năm 2015 - 2018 77 Bảng 2.6 Tổng hợp các Danh hiệu Thi đua và Hình thức khen thưởng tại các

cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh từ năm 2015 - 2018 78

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Sơ đồ 2.1 Quy trình khen thưởng tỉnh Phú Thọ……… 52 Biểu đồ 2.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng……… 57 Biểu đồ 2.2 Đánh giá công tác tuyên truyền thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng 58 Biểu đồ 2.3 Thực trạng phân công, phối hợp thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng 62 Biểu đồ 2.4 Bình xét các Danh hiệu thi đua và Hình thức khen thưởng 63 Biểu đồ 2.5 Theo dõi kiểm tra, đôn đốc việc thực thi chính sách thi đua, khen thưởng……… 66 Biểu đồ 2.6 Đánh giá, tổng kết việc thực thi chính sách thi đua, khen thưởng…67

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất đề cao công tác thi đua, khen thưởng:

“Thi đua là yêu nước, ai yêu nước thì phải thi đua Và những người thi đua là những người yêu nước nhất” [23, tr.472] Phong trào thi đua yêu nước do Người

khởi xướng và lãnh đạo từ những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp đã nhanh chóng phát triển thành phong trào sâu rộng và liên tục qua nhiều thập kỷ,

trong từng giai đoạn lịch sử của đất nước “Thi đua, khen thưởng là động lực phát

triển và là biện pháp quan trọng để xây dựng con người mới, thi đua yêu nước phải được tiến hành thường xuyên, liên tục hàng ngày” [16, tr.226] Thi đua, khen

thưởng là phương thức tạo động lực, là biện pháp quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển con người mới Thi đua là hoạt động có tổ chức với sự tham gia

tự nguyện của cá nhân, tổ chức nhằm lôi cuốn, khuyến khích các chủ thể phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần năng động sáng tạo, vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh Khen là biểu dương, ghi nhận những đóng góp của các tập thể, cá nhân thông qua các hình thức, danh hiệu Thưởng là vật chất đi kèm cùng với các hình thức, danh hiệu theo định mức nhất định hoặc theo quyết định (hệ số nhân với mức lương tối thiểu tại thời điểm được khen) Vì vậy, khen và thưởng là hai nhân tố quan trọng luôn luôn song hành cùng nhau để khích lệ, động viên tạo động lực thúc đẩy toàn xã hội tham gia các phong trào thi đua yêu nước, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp hơn

Thấy rõ tầm quan trọng của thi đua, khen thưởng trong cuộc sống, công tác, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng nhằm tạo cơ sở pháp lý quan trọng để tổ chức tốt công tác thi đua, khen thưởng trên cả nước góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế -

xã hội của đất nước Mỗi giai đoạn phát triển của đất nước, Đảng đều có những chủ trương, chính sách khen thưởng phù hợp với nhiệm vụ chính trị Trên cơ sở đó, các

cơ quan nhà nước xây dựng và thực hiện thể chế về thi đua, khen thưởng Quá trình

hình thành và phát triển chính sách thi đua, khen thưởng ở nước ta ngày càng hoàn thiện theo đường lối, chủ trương của Đảng

Trong những năm 2015 - 2018, việc thực thi chính sách thi đua, khen thưởng của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh đã đạt được những kết quả thiết thực Thông qua phong trào thi đua đã có nhiều tập thể, cá nhân đạt thành tích xuất sắc, được cơ quan Nhà nước các cấp, các ngành khen thưởng Hội đồng Thi đua, khen thưởng tỉnh, tổ chức bộ máy thi đua, khen thưởng huyện, thành, thị, các cấp, các ngành tiếp tục được kiện toàn, củng cố và hoạt động ngày càng có hiệu quả Công tác tuyên truyền, biểu dương gương người tốt, việc tốt được triển khai thực hiện thông qua nhiều hình thức phong phú trên tất cả các lĩnh vực công tác Công tác nghiên cứu, xây dựng các văn bản hướng dẫn thực hiện công tác thi đua, khen thưởng đã có bước đổi mới, tiến bộ Cụ thể hóa Luật Thi đua, khen thưởng và Nghị định hướng dẫn thi hành của Chính phủ, UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành đồng bộ

hệ thống quy chế, quy định hướng dẫn thực hiện công tác thi đua, khen thưởng như: Quy chế Thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, Quy định về tiêu chí đánh giá kết quả thi đua hàng năm đối với các đơn vị và cá nhân làm cơ sở pháp lý quan trọng cho các ngành, các cấp trong toàn tỉnh tổ chức thực hiện phong trào thi đua và thực hiện chính sách khen thưởng đạt được những kết quả rất tích cực

Mặc dù được các cấp, các ngành, chính quyền huyện, thành, thị triển khai, song các chính sách thi đua, khen thưởng có lúc, có chỗ còn chưa được duy trì thường xuyên liên tục Một số chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về thi đua, khen thưởng chưa triển khai đồng bộ tới cán bộ công chức, viên chức và người lao động; Luật Thi đua, khen thưởng và các văn bản hướng dẫn thi hành luật chưa được quán triệt đầy đủ, trong thực hiện, vận dụng còn lúng túng Phong trào thi đua có nơi còn biểu hiện hình thức, thiếu thường xuyên, liên tục, phát động nhưng thiếu các biện pháp tổ chức cần thiết bao gồm cả điều kiện và nguồn lực cán bộ để làm nòng cốt cho phong trào Trong chỉ đạo, nhiều đơn vị chưa coi trọng công tác kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn, chưa tạo được sự phối hợp, liên kết của các

đơn vị và các tổ chức có liên quan, từ đó hạn chế tính động lực và hiệu quả của các phong trào thi đua

Trước tình hình thực tế nêu trên, đồng thời là một công chức đang công tác

tại Ban Thi đua – Khen thưởng, Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ tôi lựa chọn đề tài “Thực

thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ” để đẩy mạnh phong trào thi đua trong thời kỳ đẩy

mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nói chung, tỉnh Phú Thọ nói riêng Tôi hy vọng kết quả nghiên cứu đề tài luận văn này có thể đóng góp một phần quan trọng thúc đẩy công tác thi đua, khen thưởng trở nên sâu rộng hơn trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Vấn đề nghiên cứu về thi đua, khen thưởng nói chung và chính sách thi đua, khen thưởng nói riêng đến nay đã có nhiều nhà nghiên cứu với nhiều cách tiếp cận từ quan điểm, cách đánh giá khác nhau Tiêu biểu là một số công trình sau:

Sách chuyên khảo, tham khảo:

- Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương (2010), Đẩy mạnh, nhân rộng,

phát huy hiệu quả phong trào thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn cách mạng mới, Nhà xuất bản thanh niên, Hà Nội Tài liệu này tập trung

rất nhiều bài viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh với phong trào thi đua yêu nước; Bác

Hồ với công tác thi đua, khen thưởng; Đẩy mạnh thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh; Tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước trong xây dựng con người mới thời kỳ hội nhập quốc tế Tuy nhiên chưa có bài viết nào đi sâu nghiên cứu gắn kết tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước với việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật và chính sách về thi đua, khen thưởng

- Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương

(2013), Kỷ yếu Hội thảo khoa học Đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước theo

tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay, Hà Nội Tài liệu tiếp tục làm rõ tư

tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước, vai trò, ý nghĩa của thi đua yêu nước và việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước qua các giai đoạn cách

mạng, đặc biệt là trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, như: Vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện phong trào thi đua, yêu nước; vấn đề thi đua và cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN; vấn đề xây dựng con người mới trong thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế; làm thế nào để đẩy mạnh thi đua yêu nước, nêu gương “Người tốt, việc tốt”…

Kết quả nghiên cứu đề tài khoa học:

- Quách Đức Hùng (2009), Nghiên cứu công tác thi đua, khen thưởng trong

nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở tỉnh Phú Thọ, đề tài khoa

học cấp tỉnh, Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ Đề tài đã đánh giá được thực trạng công tác thi đua, khen thưởng của tỉnh Phú Thọ và đề xuất được một số giải pháp như: Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng, chỉ đạo của các cấp chính quyền, sự phối hợp chặt chẽ của MTTQ và các đoàn thể đối với công tác thi đua, khen thưởng; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, các gương điển hình tiên tiến; củng

cố kiện toàn hệ thống tổ chức làm công tác thi đua, khen thưởng… qua đó tăng cường quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng của tỉnh trong nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN

- Văn Tất Thu (2012), Chính sách đãi ngộ khen thưởng, trọng dụng và tôn

vinh cán bộ khoa học xã hội, đề tài khoa học cấp Nhà nước, Bộ Nội vụ Đề tài đã

tập trung phân tích những vấn đề lý luận về chính sách trọng dụng, đãi ngộ, khen thưởng và tôn vinh cán bộ khoa học xã hội; đánh giá thực trạng về chính sách trọng dụng, đãi ngộ, khen thưởng và tôn vinh cán bộ khoa học xã hội, trên cơ sở đó, đề tài

đề xuất, kiến nghị đổi mới chính sách trọng dụng, đãi ngộ, khen thưởng và tôn vinh cán bộ khoa học xã hội

Luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ:

- Phùng Ngọc Tấn (2016), Pháp luật về thi đua khen thưởng ở Việt Nam hiện

nay, Luận án tiến sĩ Luật hiến pháp và Luật hành chính, Học viện Khoa học xã hội

Luận án đã làm rõ khái niệm, vai trò và điều chỉnh pháp luật đối với công tác thi đua, khen thưởng hiện nay, từ đó tiến hành phân tích hệ thống pháp luật và thực tiễn

áp dụng pháp luật về thi đua, khen thưởng trong các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị và các đơn vị khác; đi sâu đánh giá thực trạng pháp luật về thi đua, khen

thưởng, trong đó nhấn mạnh “pháp luật về thi đua, khen thưởng vẫn chưa hoàn

thiện, còn có những mâu thuẫn, chồng chéo; khá phổ biến là hiện tượng dung công văn hành chính có chứa quy phạm pháp luật để điều chỉnh công tác thi đua, khen thưởng” [33, tr.1] Công trình là tài liệu tham khảo hữu ích cho tác giả luận văn khi

nghiên cứu đánh giá thực trạng thực thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với việc xây dựng, ban hành các văn bản pháp luật về thi đua, khen thưởng trong các cơ quan chuyên môn hiện nay

- Nguyễn Thị Lan Anh (2015), Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý thi đua

khen thưởng ở Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương, Luận văn thạc sĩ Quản trị

kinh doanh, Viện Đại học Mở Hà Nội Luận văn đã đề cập đến tổ chức bộ máy quản

lý nhà nước về thi đua, khen thưởng và sự cần thiết, khách quan phải hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng để đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực hiện, chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với công tác này

Ngoài ra còn có một số bài viết đăng trên các báo, tạp chí khoa học, trang tin

điện tử đề cập đến pháp luật về thi đua, khen thưởng, như: Bài viết “Giải pháp hoàn

thiện pháp luật và bảo đảm thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng” của tác giả

Phùng Ngọc Tấn, đăng trên Tạp chí Nhà nước và pháp luật số 306 (10/2013) Bài viết bàn về các giải pháp tăng cường quản lý nhà nước bằng pháp luật về thi đua,

khen thưởng Bài viết: “Kinh nghiệm về công tác thi đua, khen thưởng của một số

quốc gia” của tác giả Nguyễn Khắc Hà, đăng trên Tạp chí Tổ chức Nhà nước số

11/2012 Bài viết bàn về pháp luật khen thưởng ở các nước trên thế giới như: Nga, Trung Quốc, Pháp, Nhật, Australia mang tính gợi mở có thể tham khảo cho việc

nghiên cứu hoàn thiện pháp luật thi đua, khen thưởng ở Việt Nam Bài viết: “Công

tác quản lý thành tích của Mỹ” của tác giả Trần Thị Hải Bình, đăng trên Tạp chí Tổ

chức Nhà nước số 10/2017 Bài viết bàn về những bài học thực tế của lịch sử hình thành và phát triển quản lý thành tích tại Mỹ, Việt Nam có thể tham khảo nhằm hoàn thiện chính sách đổi mới quản lý thi đua, khen thưởng của nước ta

Các công trình kể trên đã đề cập đến một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác thi đua, khen thưởng như: khái niệm, hình thức, vai trò, nội dung, yêu cầu công tác thi đua, khen thưởng, kinh nghiệm của một số nước Từ đó các tác giả đưa

ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thi đua, khen thưởng, pháp luật thi đua, khen thưởng mà các công trình tiến hành nghiên cứu Đây là nguồn tài liệu có giá trị cho hướng nghiên cứu của đề tài, là cơ sở để luận văn kế thừa có chọn lọc phục vụ cho công tác nghiên cứu Các công trình trên đã đề cập đến nhiều khía cạnh

khác nhau của công tác thi đua, khen thưởng Tuy nhiên vấn đề Thực thi chính sách

thi đua, khen thưởng đối với công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ cho đến nay vẫn chưa có đề tài nào nghiên cứu

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và tình hình thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng đối với đội ngũ công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ, luận văn sẽ đề xuất giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện và nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi chính sách này tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ trong giai (2018 - 2025), tầm nhìn năm 2030

3.2 Nhiệm vụ

Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về tổ chức

thực thi chính sách thi đua, khen thưởng

Thứ hai, đánh giá thực trạng tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng

đối với công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ, chỉ ra những ưu điểm và cả những hạn chế còn tồn tại cần phải giải quyết

Thứ ba, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao năng lực thực thi

chính sách thi đua, khen thưởng đối với công chức tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu việc tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với đội ngũ công chức tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ

4.1 Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung: Nghiên cứu nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ từ đó, đề xuất những giải pháp tăng cường thực hiện

Về thời gian: Luận văn sẽ nghiên cứu vấn đề trên trong khoảng thời gian

2015 - 2018 và đề xuất các giải pháp cho giai đoạn tới

Về không gian: Nghiên cứu việc thực thi chính sách thi đua, khen thưởng của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng

và lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về chính sách thi đua, khen thưởng Bên cạnh đó, tác giả sử dụng các quan điểm khoa học được rút ra từ các công trình khoa học đã được công

bố liên quan đến đề tài luận văn

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp khảo cứu tài liệu: Nghiên cứu các văn kiện của Đảng, văn bản

pháp luật, tài liệu, giáo trình và các công trình, bài viết có liên quan nhằm xây dựng

cơ sở lý luận của đề tài Đề tài cũng kế thừa các kết quả nghiên cứu đã có, bổ sung

và phát triển các luận cứ khoa học và thực tiễn mới phù hợp với mục đích nghiên cứu của đề tài

Phương pháp thống kê mô tả: Dựa trên các thông tin số liệu mới nhất mà tác

giả có thể thu thập được từ các nguồn thông tin đáng tin cậy, từ đó phân tích và rút

ra những kết quả đánh giá khách quan, dự báo xu hướng phát triển trong thời gian tiếp theo

Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu và so sánh: Đề tài tiến hành phân

tích thực trạng, phân tích số liệu, đánh giá thực thi chính sách thi đua, khen thưởng

của công chức tại 19 cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ, từ đó đưa ra các ưu điểm, hạn chế trong thực thi chính sách, để làm cơ sở đề xuất những giải pháp; số liệu trong đề tài được thu thập qua các báo cáo sơ kết, tổng kết công tác thi đua, khen thưởng và trao đổi với công chức làm công tác thi đua, khen thưởng Từ

đó lập bảng so sánh các hoạt động tổ chức phong trào cũng như là kết quả đạt được sau mỗi phong trào thi đua

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Về lý luận

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần hoàn thiện lý luận về thực thi chính sách công nói chung và thực thi chính sách thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ nói riêng Luận văn sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích về thực thi chính

sách thi đua, khen thưởng tại tỉnh Phú Thọ

6.2 Về thực tiễn

Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho đội ngũ công chức, viên chức các

cơ quan nhà nước tỉnh Phú Thọ trong việc quản lý thực tiễn về tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng, nghiên cứu, sửa đổi về chính sách thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ trong thời gian tới

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở khoa học về thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho

công chức nhà nước

Chương 2: Thực trạng thực thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ

Chương 3: Phương hướng và giải pháp tăng cường tổ chức thực thi chính

sách thi đua, khen thưởng đối với công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH THI ĐUA, KHEN THƯỞNG CHO CÔNG CHỨC NHÀ NƯỚC

1.1 Khái quát về chính sách thi đua, khen thưởng

1.1.1 Bản chất, vai trò của thi đua, khen thưởng trong đời sống xã hội

1.1.1.1 Khái niệm, bản chất của thi đua

Cách đây trên 170 năm, C.Mác và Ph.Ăngghen là những người đầu tiên

nghiên cứu một cách khoa học về bản chất, nội dung thi đua Thi đua là một hiện

tượng xã hội tồn tại khách quan, là quy luật phát triển tất yếu của quá trình hợp tác

lao động của con người, ở đâu có hợp tác lao động thì ở đó nảy sinh ra thi đua Theo

C.Mác: “Bản thân sự tiếp xúc xã hội trong quan hệ giữa con người và con người đã

làm nảy sinh thi đua, một sự thức tỉnh đặc thù nghị lực sống của con người nhằm

nâng cao năng suất lao động” [10] Ở đây, mọi người tự nguyện tham gia thi đua,

không có sự bắt buộc Từ đó, thi đua có thể quan niệm là “mọi người tự nguyện

cùng nhau đem hết tài năng, sức lực nhằm thúc đẩy lẫn nhau đạt thành tích tốt nhất

trong các hoạt động hay công việc chung của cộng đồng xã hội”

Trên cơ sở những quan điểm nền tảng của Mác và Ăng ghen về thi đua,

Lênin đã nghiên cứu và đưa ra những quan điểm, tư tưởng cơ bản về thi đua xã hội

chủ nghĩa, đó là một hình thức hợp tác giữa người với người, góp phần phát triển

năng lực của con người, phát triển của tính chủ động sáng tạo của nhân dân lao

động và của chế độ dân chủ trong xã hội mới Thi đua xã hội chủ nghĩa ra đời trên

cơ sở lao động tập thể, trên cơ sở những quan hệ tương trợ và hợp tác, đoàn kết theo

tinh thần đồng chí nhằm giúp đỡ những người lạc hậu dần dần tiến lên ngang những

người tiên tiến, nâng cao trình độ văn hóa và trình độ sinh hoạt tinh thần của mọi

người

Vận dụng và phát triển sáng tạo những quan điểm cơ bản của Chủ nghĩa Mác -

Lênin về thi đua vào phong trào cách mạng nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nâng

quan niệm về thi đua lên một tầm tư tưởng, coi thi đua là một phẩm chất đạo đức, thể

hiện lòng yêu nước của người Việt Nam Người nói: “Thi đua là yêu nước, yêu nước

thì phải thi đua và những người thi đua là những người yêu nước nhất” [23, tr.472]

Đây chính là quan niệm mới thể hiện sự sáng tạo độc đáo trong tư tưởng của Hồ Chí

Minh Người cũng chỉ rõ: “Khi tinh thần yêu nước được khơi dậy, và nhân dân ta vô

luận ở địa vị nào làm công việc gì, phải ra sức tham gia cuộc thi đua yêu nước” [22, tr

513]

Trong giai đoạn đất nước ta phát triển mạnh mẽ nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thi đua vẫn cần được phát huy trong hoạt động kinh tế và các hoạt động khác Bản chất của phong trào thi đua yêu nước không chỉ là tạo ra tiềm lực vật chất, tinh thần mà còn có tác dụng cải tạo người lao động, cải tạo con người, giúp con người loại bỏ tư tưởng bảo thủ, lạc hậu Thông qua thi đua để giáo dục động viên mọi người, nâng cao lòng yêu nước, ý thức giác ngộ giai cấp, trách nhiệm công dân và tính cộng đồng xã hội Vai trò của công tác thi đua qua những chặng đường lịch sử đã được khẳng định, đặc biệt trong thời kỳ đổi mới, trong cơ chế thị trường Nhà nước đã có Luật Thi đua, khen thưởng ngày 16/11/2003, sửa đổi

bổ sung năm 2005 ghi rõ “Thi đua là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự

nguyện của cá nhân, tập thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.” [29]

Từ cách hiểu trên có thể quan niệm: Thi đua là hoạt động xã hội có ý thức,

có tổ chức, tạo thành phong trào cách mạng rộng lớn với sự tham gia của các cá nhân, tập thể, mọi thành phần, lứa tuổi, dân tộc, tôn giáo trên tinh thần tự nguyện,

tự giác nhằm phấn đấu đạt được thành tích cao nhất trong lao động sản xuất, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

1.1.1.2 Khái niệm bản chất của khen thưởng

Trong bất kỳ thời đại nào, việc thưởng, phạt cũng là một trong những định hướng chuẩn mực xã hội, nhằm nêu cao và khẳng định những hình mẫu lý tưởng Mỗi thời kỳ lịch sử, mỗi quốc gia, dân tộc khác nhau, việc thưởng phạt cũng không giống nhau Ở xã hội chưa có giai cấp, việc thưởng, phạt căn cứ vào phán quyết của cộng đồng, trong thời kỳ này việc khen thưởng chủ yếu được biểu hiện thông qua sự

công nhận và tôn vinh của cộng đồng, thể hiện sự kính trọng của cộng đồng đối với

cá nhân và uy tín của cá nhân trong việc tham gia giải quyết những công việc của cộng đồng, từ đó trở thành hình mẫu tiêu chuẩn cho lý tưởng sống, chuẩn mực nhân cách của cộng đồng Khi nhà nước hình thành việc khen thưởng chủ yếu do nhà nước ghi nhận đối với các tập thể, cá nhân đáp ứng được những tiêu chí lập được thành tích, công trạng theo những quy định do nhà nước lập ra Khen thưởng trở thành nhu cầu, một phạm trù tất yếu cho sự tồn tại và phát triển bền vững của cộng đồng và xã hội loài người

Nhận thức được điều đó, Đảng và Bác Hồ luôn quan tâm, chú ý khen thưởng, nêu gương người tốt việc tốt trong các ngành nghề, từ công việc lao động phức tạp đến công việc thủ công đơn giản, từ bộ phận chủ chốt đến bộ phận phụ trợ Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã chỉ thị “Có công thì thưởng, có lỗi thì phạt, khen thưởng phải có

tác dụng giáo dục, động viên, nêu gương ” [22, tr.381] Khen thưởng còn là một

chính sách của nhà nước để ghi công, tôn vinh các cá nhân, tập thể có thành tích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Ngày nay, khi đất nước bước sang thời kỳ mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, bên cạnh những thuận lợi to lớn, chúng ta cũng đang đứng trước nhiều thử thách, khó khăn, đòi hỏi phải phát huy cao độ lòng yêu nước trong mỗi con người vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng văn minh Trong bối cảnh đó khen thưởng vẫn giữ vai trò quan trọng, tạo động lực góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, khuyến khích động viên mọi tầng lớp nhân dân hăng hái lập thành tích trong lao động sản xuất và công tác

Trên cơ sở lý luận đó Luật Thi đua, khen thưởng của Nước Cộng hoà Xã hội

chủ nghĩa Việt Nam ngày 26/11/2003 Khoản 2, Điều 3 đã nêu rõ: “Khen thưởng là

việc ghi nhận, biểu dương, tôn vinh công trạng và khuyến khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể có thành tích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [29]

1.1.2 Vai trò của Nhà nước trong thi đua, khen thưởng

Thi đua, khen thưởng là lĩnh vực hoạt động xã hội, đó là hoạt động rộng lớn của hàng triệu quần chúng nhân dân tham gia thông qua các phong trào thi đua Vì

vậy cần phải có sự quản lý của nhà nước đối với thi đua, khen thưởng Vai trò của nhà nước trong thi đua, khen thưởng được thể hiện trên các nội dung:

Thứ nhất, thi đua, khen thưởng là một công cụ để quản lý nhà nước Mọi

công việc suy cho cùng đều do nhân dân và các tổ chức cơ sở thực hiện Do đó ai làm tốt, tập thể nào làm tốt phải biết và khen ngợi, phải tuyên dương để học tập Có như vậy những việc tốt, việc tích cực mới nhiều lên, mới phát triển lấn át và đẩy lùi cái xấu, tiêu cực

Thứ hai, thi đua, khen thưởng là hoạt động diễn ra trong mọi ngành, lĩnh vực

với quy mô đa dạng và dưới hình thức phong phú do đó rất cần có sự định hướng và hoạch định của Nhà nước về việc xây dựng kế hoạch thi đua, khen thưởng trong từng giai đoạn cụ thể Nhà nước định ra các tiêu chuẩn, quy định rõ ràng, cụ thể cho từng danh hiệu thi đua hạn chế việc thưởng phạt theo ý chí của cá nhân Nhà nước phải định hướng công tác thi đua, khen thưởng phù hợp với trình độ phát triển xã hội nhằm phát huy hết ý nghĩa, lợi ích và giá trị của hoạt động, tạo nên phong trào thi đua công bằng, khách quan, cơ chế khen thưởng thông suốt, rõ ràng

Thứ ba, điều hòa, phối hợp và hướng dẫn hoạt động của các cá nhân, tổ chức

trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng để đối tượng khen thưởng hiểu rõ quy định mà thực hiện Công tác thi đua, khen thưởng cần có sự phối hợp chặt chẽ nhiều bên tham gia, vì vậy cần có nhà nước đứng ra hướng dẫn, điều hòa hoạt động cho các cấp thuộc thẩm quyền để đảm bảo tính thống nhất, kịp thời trong toàn xã hội trên cơ chế đảm bảo yếu tố đặc thù của từng địa phương khi triển khai hoạt động

Thứ tư, kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm khắc phục những hạn chế của công

tác thi đua, khen thưởng bằng quyền lực Nhà nước Nếu không có sự quản lý chặt chẽ công tác thi đua rất dễ bị biến chất thành cạnh tranh, thậm chí là tha hoá làm mất đi bản chất tốt đẹp của phong trào thi đua Còn công tác quản lý khen thưởng bị buông lỏng sẽ dễ dẫn đến hàng loạt các hành động tiêu cực như mua danh hiệu, chạy thủ tục, lạm dụng ngân sách khen thưởng để tư lợi, tranh thủ lợi ích nhóm, bất bình đẳng đối với một số đối tượng khác Nhà nước cần can thiệp kịp thời phòng ngừa, chấn chỉnh và xử lý các sai phạm đó, đề xuất biện pháp khắc phục những bất hợp lý của thi đua, khen thưởng trong thực tiễn hoạt động

Thứ năm, lịch sử cho thấy các nhà nước trước đây trên thế giới cũng như ở

Việt Nam đều thực hiện vai trò thưởng phạt, đó là ban thưởng những người có công

và trách phạt những người có tội

1.1.3 Khái niệm, vai trò của chính sách thi đua, khen thưởng

1.1.3.1 Khái niệm chính sách thi đua, khen thưởng

Chính sách là thuật ngữ được sử dụng rộng rãi, phổ biến trong sách báo, tài liệu, trên các phương tiện truyền thông và trong đời sống xã hội Có nhiều quan

niệm khác nhau về chính sách Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: “Chính sách là

những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ Chính sách được thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể nào đó Bản chất, nội dung và phương hướng của chính sách tùy thuộc vào tính chất của đường lối, nhiệm

vụ chính trị, kinh tế, văn hóa…” [38, tr.475].

Đại từ điển Tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên, quan niệm về chính sách

là “chủ trương, biện pháp của một đảng phái, một chính phủ trong các lĩnh vực

chính trị - xã hội” [49, tr.278] Từ những cách tiếp cận trên, hiểu một cách đơn

giản, chính sách là chương trình hành động do các nhà lãnh đạo hay nhà quản lý đề

ra để giải quyết một vấn đề nào đó thuộc phạm vi thẩm quyền của mình

Những vấn đề do nhà nước ban hành bao gồm các mục tiêu và giải pháp để giải quyết một vấn đề công nhằm đạt được các mục tiêu phát triển được gọi là chính sách công [35, tr.10]

Chính sách thi đua, khen thưởng là một phần của chính sách công Vì vậy từ khái niệm chung của chính sách công, cùng với các khái niệm về thi đua, khen

thưởng chúng ta có thể định nghĩa: Chính sách thi đua, khen thưởng là tập hợp các

văn bản quy định về thi đua, danh hiệu thi đua, các quy định về khen thưởng, hình thức khen thưởng và các quy định về thẩm quyền, thủ tục và hồ sơ đề nghị, quyết định khen thưởng có liên quan đến nhau do Nhà nước ban hành

1.1.3.2 Vai trò của chính sách thi đua, khen thưởng

Chính sách thi đua, khen thưởng có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước ở giai đoạn hiện nay, được thể hiện ở một số nội dung sau:

Thứ nhất, Nhà nước thông qua chính sách thi đua, khen thưởng để kích hoạt,

định hướng sự phát triển xã hội bền vững Việc thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng góp phần phát triển kinh tế và bảo vệ chế độ chính trị - xã hội Chính sách thi đua, khen thưởng còn là động lực của sự phát triển tích cực, là công cụ quản lý quan trọng, tham gia thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ, xây dựng con người mới, lay động mạnh mẽ đến tình cảm, trách nhiệm, ý thức, ý chí tự lực tự cường, lòng tự hào của cộng đồng và sức sáng tạo của tập thể, cá nhân Thông qua việc hoạch định và thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng, cho phép các Chính phủ tiến hành lựa chọn mục tiêu tăng trưởng hiệu quả và bền vững Do đó, hiệu quả của chính sách thi đua, khen thưởng sẽ góp phần thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển của các nhân tố khác trong xã hội

Thứ hai, chính sách thi đua, khen thưởng góp phần cụ thể hóa những chủ

trương đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhanh chóng đi vào thực tiễn

Thứ ba, góp phần vào kết quả thành công của công cuộc đổi mới đất nước

trên các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Có nhiều biểu hiện cụ thể để nhận

biết vai trò này thông qua các phong trào thi đua “Nhiều phong trào thi đua được

phát động, khơi dậy và nhân rộng Từ những phong trào này, đã xuất hiện ngày càng nhiều các tập thể, cá nhân anh hùng, chiến sĩ thi đua và các tấm gương điển hình tiên tiến, tiêu biểu cho ý chí vươn lên, tinh thần vượt khó, dám nghĩ dám làm, phát huy sức mạnh và sức sáng tạo của con người Việt Nam; tạo động lực mạnh mẽ

và góp phần thiết thực vào những thành tựu to lớn trong công cuộc đổi mới và phát triển đất nước” (Phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng tại Lễ kỷ

niệm 61 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (11/6/1948 – 11/6/2009) và phát động thi đua cả nước hướng tới Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, ngày 14/6/2009)

Thứ tư, vai trò khuyến khích hỗ trợ Đảng và Nhà nước ban hành nhiều văn

bản, nhiều quy định về công tác thi đua, khen thưởng, những quy định này đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc tổ chức, phát động và triển khai các phong trào thi đua cũng như việc bình xét, suy tôn, đề nghị khen thưởng của các địa phương, đơn vị; thực sự đã tạo ra động lực mạnh mẽ, khuyến khích, động viên các nhân tố là các tập thể, cá nhân ra sức lao động, học tập, công tác nhằm hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao

Thứ năm, vai trò thông tin về chính sách thi đua, khen thưởng Thông tin có ở

nhiều loại hình hoạt động khác nhau như: báo chí, truyền hình, phát thanh… mỗi loại hình có những vai trò, thế mạnh riêng trong việc thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền Vai trò thông tin thể hiện sự nhận biết đối với chính sách thi đua, khen thưởng hiện thời mà thông qua các văn bản tuy không còn hiệu lực pháp luật thi hành nhưng vẫn còn giá trị nghiên cứu về lịch sử hình thành và phát triển chính sách thi đua, khen thưởng của quốc gia Cũng thông qua quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng (cùng với các thông tin về phát triển kinh tế - xã hội…) có thể dự báo xu hướng phát triển chính sách thi đua, khen thưởng quốc gia, trong trường hợp này vai trò thông tin thể hiện ở chỗ là cơ sở cho dự báo nghiên cứu phát triển chính sách thi đua, khen thưởng

1.2 Khái quát về cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức

1.2.1 Khái niệm về các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và khái niệm thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức

- Khái niệm về cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh

Theo quy định tại Điều 9 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 thì cơ quan chuyên môn thuộc UBND được tổ chức ở cấp tỉnh, cấp huyện, là cơ quan tham mưu, giúp UBND thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo sự phân cấp, ủy quyền của

cơ quan nhà nước cấp trên Cơ quan chuyên môn thuộc UBND chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của UBND, đồng thời chịu sự chỉ đạo,

kiểm tra về nghiệp vụ của cơ quan quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực cấp trên Việc tổ chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND phải bảo đảm phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo và điều kiện, tình hình phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương; bảo đảm tinh gọn, hợp lý, thông suốt, hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực từ trung ương đến cơ sở; không trùng lặp với nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan nhà nước cấp trên đặt tại địa bàn

Hệ thống các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh có cơ cấu tổ chức

bộ máy phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn do pháp luật quy định Cơ cấu

tổ chức của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh được quy định cụ thể trong Nghị định số 24/2014/NĐ-CP ngày 04/4/2014 của Chính phủ

Nếu như UBND được Hiến pháp 2013 gọi tên là cơ quan hành chính nhà nước, thì các cơ quan chuyên môn thuộc UBND (bao gồm sở) không được gọi là cơ quan hành chính nhà nước Tuy nhiên, theo nội dung địa vị pháp lý, nội dung và tính chất thẩm quyền của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND thì đó là các cơ quan hành chính nhà nước thẩm quyền riêng Vì chúng là những cơ quan có thẩm quyền độc lập thực hiện hoạt động hành chính nhà nước theo pháp luật trên các ngành, lĩnh vực Tuy vậy, sự độc lập này đối với các cơ quan chuyên môn thuộc UBND là tương đối hạn chế

Cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh là cơ quan nhà nước được thành lập theo quy định của pháp luật nhằm thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND cấp tỉnh quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương theo quy định của pháp luật và theo phân công hoặc ủy quyền của UBND cấp tỉnh, Chủ tịch UBND cấp tỉnh

- Khái niệm về thực thi chính sách

Tổ chức thực thi chính sách đưa ra là toàn bộ quá trình hoạt động của các chủ thể theo cách thức khác nhau nhằm hiện thực hóa nội dung chính sách công một

cách hiệu quả [20, tr.127]

Thực thi chính sách công là quá trình đưa chính sách công vào thực tiễn đời sống xã hội thông qua việc ban hành các văn bản, chương trình, dự án thực thi chính sách công và tổ chức thực hiện chúng nhằm hiện thực hóa mục tiêu chính sách công

Mỗi chính sách là nhằm giải quyết một vấn đề Vấn đề có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có nguyên nhân cốt lõi và các nguyên nhân phụ Chính sách phải hướng vào giải quyết các nguyên nhân của vấn đề Khi chính sách được triển khai rộng rãi trong đời sống xã hội và được xã hội chấp nhận, điều này phản ánh tính đúng đắn của chính sách và ngược lại

Tổ chức thực thi chính sách công là một khâu hợp thành chu trình chính sách, nếu thiếu vắng công đoạn này thì chu trình chính sách không thể tồn tại Tổ chức thực thi chính sách công là trung tâm kết nối các bước trong chu trình chính sách công thành một hệ thống, nhất là với hoạch định chính sách So với các khâu khác trong chu trình chính sách, tổ chức thực thi có vị trí đặc biệt quan trọng, vì đây

là bước hiện thực hoá chính sách trong đời sống xã hội [20]

- Khái niệm về thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức nhà nước

Thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức nhà nước là một trong những khâu quan trọng, thúc đẩy việc thực thi chính sách công đạt hiệu quả

Công chức được hiểu là những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong tổ chức (Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, trong Quân đội nhân dân (mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng); trong Công an nhân dân (mà không phải là

sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp) và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã hội,

trong biên chế và được hưởng lương từ ngân sách nhà nước

Thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức là quá trình đưa chính sách thi đua, khen thưởng vào thực tiễn đời sống xã hội thông qua việc ban hành các văn bản thực hiện các kế hoạch, tổ chức sơ kết, tổng kết và thực hiện chính sách khen thưởng đối với công chức Đây là hoạt động có tổ chức của Nhà nước, huy động mọi nguồn lực (con người, tài chính, cơ sở vật chất) và tổ chức thực hiện chúng nhằm động viên khích lệ và tôn vinh các cá nhân, tập thể hăng hái thi đua lao động sáng tạo, hoàn thành tốt nhiệm vụ, lập thành tích xuất sắc góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ của các cấp, các ngành, cơ quan đề ra

Thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức góp phần hiện thực hóa các mục tiêu của chính sách thi đua, khen thưởng và hướng tới nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội hiện nay

- Khái niệm thực thi chính sách thi đua khen thưởng đối với công chức các

cơ quan chuyên môn

Theo quy định tại Nghị định 24/2014/NĐ-CP ngày 04/4/2014 của Chính phủ,

cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh là các sở và cơ quan ngang sở Như vậy, công chức trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh theo quy định tại Nghị

định 06/2010/NĐ-CP ngày 25/01/2010 là “người đứng đầu, cấp phó của người

đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND; người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp phó và người làm việc trong các tổ chức không phải là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ cấu tổ chức của cơ quan chuyên môn thuộc UBND”

Như vậy, công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh là những người được tuyển dụng, bổ nhiệm, vào ngạch, chức vụ, chức danh, làm việc trong

cơ quan hành chính nhà nước thuộc UBND cấp tỉnh, trong biên chế và hưởng lương

từ ngân sách nhà nước nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, quản lý nhà nước trên các lĩnh vực thuộc thẩm quyền địa phương, duy trì trật tự an ninh, giữ vững ổn định và phát triển kinh tế, xã hội

Từ khái niệm thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức nhà nước cùng với khái niệm về công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh chúng ta có thể quan niệm về thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công

chức các cơ quan chuyên môn: là quá trình tổ chức phát động, triển khai thực hiện

các phong trào thi đua và tổ chức khen thưởng nhằm động viên, khích lệ các tập thể, cán bộ công chức các cơ quan chuyên có thành tích xuất sắc trong các phong trào thi đua do các cấp, các ngành, các địa phương đơn vị phát động

Thực thi chính sách khen thưởng đối với công chức các cơ quan chuyên môn góp phần thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của cơ quan chuyên môn và cũng góp phần thực hiện t0hắng lợi các nhiệm vụ kinh tế xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh

1.2.2 Quy trình thực thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với công chức

Quá trình hiện thực hóa chính sách thi đua, khen thưởng trên thực tiễn có ý nghĩa vô cùng quan trọng nên luôn được các cơ quan nhà nước, chính quyền các cấp

ở địa phương chỉ đạo sát sao Vì vậy các nhà quản lý cùng với các đối tác có liên quan phải cùng nhau nỗ lực thực thi các bước cơ bản theo chu trình thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng Quy trình thực thi chính sách thi đua, khen thưởng bao gồm các bước sau:

Bước 1: Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách thi đua, khen

thưởng

Việc triển khai thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng là quá trình tổ chức thực thi chính sách công phức tạp, diễn ra trong một thời gian dài liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều đối tượng vì thế chúng cần được lập kế hoạch

Để đảm bảo cho chính sách thi đua, khen thưởng nhanh chóng và dễ dàng đi vào đời sống xã hội, chúng cần phải được cụ thể hóa bằng những kế hoạch hành động cụ thể để các cơ quan nhà nước triển khai thực hiện một cách chủ động và có kết quả, hiệu quả

Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng được xây dựng trước khi đưa chính sách vào đời sống xã hội Trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách, căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của mình, các cơ quan có trách nhiệm triển khai thực hiện chính sách từ Trung ương đến địa phương đều phải xây dựng các kế hoạch triển khai thực hiện Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng bao gồm những nội dung cơ bản như: kế hoạch về tổ chức, điều hành; kế hoạch cung cấp các nguồn vật lực; kế hoạch thời gian triển khai thực hiện;

kế hoạch kiểm tra, đôn đốc thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng; dự kiến những nội quy, quy chế về tổ chức, điều hành

Kế hoạch thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng ở cấp nào sẽ do cơ quan chủ trì của cấp đó xây dựng Sau khi được quyết định thông qua, kế hoạch thực hiện chính sách sẽ mang giá trị pháp lý, được các chủ thể triển khai thực hiện chính sách

và cả đối tượng của chính sách nghiêm chỉnh thực hiện

Bước 2: Phổ biến tuyên truyền chính sách thi đua, khen thưởng

Sau khi bản kế hoạch tổ chức thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng được thông qua, các cơ quan nhà nước tiến hành tổ chức triển khai thực hiện theo kế hoạch Việc trước tiên cần làm trong quá trình này là tuyên truyền vận động nhân dân tham gia thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng Đây là một hoạt động quan trọng, có ý nghĩa lớn với cơ quan nhà nước và các đối tượng thực hiện chính sách Phổ biến, tuyên truyền chính sách tốt giúp cho các đối tượng chính sách và mọi người dân hiểu rõ về mục đích, yêu cầu của chính sách; về tính đúng đắn khả thi của chính sách trong điều kiện hoàn cảnh nhất định để họ tự giác thực hiện theo yêu cầu quản lý của nhà nước Đồng thời phổ biến, tuyên truyền chính sách còn giúp cho mỗi cán bộ, công chức có trách nhiệm tổ chức thực hiện nhận thức được đầy đủ tính chất, quy mô của chính sách cũng như vai trò của chính sách thi đua, khen thưởng đối với đời sống xã hội để họ chủ động tích cực tìm kiếm các giải pháp thích hợp cho việc thực hiện mục tiêu chính sách và triển khai thực hiện có hiệu quả kế hoạch tổ chức thực hiện chính sách được giao Phổ biến, tuyên truyền, vận động thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng được thực hiện thường xuyên, liên tục, kể

cả khi chính sách đang được thực hiện để mọi đối tượng cần tuyên truyền luôn được củng cố lòng tin vào chính sách và tích cực tham gia vào thực hiện chính sách Tùy theo yêu cầu của các cơ quan quản lý, tính chất của chính sách và điều kiện cụ thể

mà có thể lựa chọn hình thức tuyên truyền, vận động cho phù hợp với điều kiện hiện

có của cơ quan, đơn vị mình

Bước 3: Phân công phối hợp thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng

Chính sách thi đua, khen thưởng được thực hiện trên phạm vi không gian rộng lớn, vì thế muốn thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng có hiệu quả cần phải phân công, phối hợp giữa các cơ quan, ban ngành, hội đoàn thể, các địa phương và mọi tầng lớp nhân dân tham gia thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng và quá trình này ảnh hưởng đến kết quả thực hiện mục tiêu chính sách Trong phân công nhiệm vụ cần đặc biệt chú ý đến khả năng, trình độ năng lực chuyên môn và thế mạnh của từng tổ chức, cá nhân, hạn chế tình trạng chồng chéo nhiệm vụ và trách nhiệm không rõ ràng Hoạt động phân công, phối hợp diễn ra

theo tiến trình thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng một cách chủ động, sáng tạo để luôn duy trì chính sách được ổn định, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả chính sách thi đua, khen thưởng

Bước 4: Tổ chức phong trào thi đua và khen thưởng

Xác định rõ mục tiêu, phạm vi, đối tượng thi đua; trên cơ sở đó đề ra các chỉ tiêu và nội dung thi đua cụ thể Việc xác định nội dung và chỉ tiêu thi đua phải khoa học, phù hợp với thực tế của cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương và có tính khả thi

Căn cứ đặc điểm, tính chất công tác, lao động, nghề nghiệp, phạm vi và đối tượng tham gia thi đua để đề ra nội dung, hình thức tổ chức phát động thi đua cho phù hợp Coi trọng việc tuyên truyền về nội dung và ý nghĩa của đợt thi đua, phát huy tinh thần trách nhiệm, ý thức tự giác của quần chúng

Triển khai các biện pháp tổ chức vận động quần chúng tham gia phong trào thi đua và theo dõi quá trình tổ chức thực hiện Tổ chức chỉ đạo điểm để đánh giá kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và đề ra các biện pháp khắc phục để chỉ đạo, thực hiện có hiệu quả trong thời gian tiếp theo

Tổ chức sơ kết, tổng kết, đánh giá kết quả phong trào thi đua và lựa chọn tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, tiêu biểu để khen thưởng hoặc đề nghị cấp trên khen thưởng Đẩy mạnh công tác tuyên truyền để biểu dương, tôn vinh các gương điển hình tiên tiến đã lập thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua

Bước 5: Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chính sách thi đua, khen

thưởng

Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng là nhằm bảo đảm cho các hoạt động thi đua, khen thưởng được diễn ra bình thường theo đúng quy định của pháp luật của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; nhằm tuyên truyền sâu rộng để quần chúng nhân dân tham gia các phong trào thi đua, thực hiện công tác khen thưởng để từ đó nắm rõ quan điểm, chính sách, pháp luật về thi đua, khen thưởng của Đảng và Nhà nước Phát hiện kịp thời, kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm về thi đua, khen thưởng, các vi phạm trong quản lý

nhà nước về thi đua, khen thưởng nhằm bảo đảm các chính sách, pháp luật về thi đua, khen thưởng của Đảng, Nhà nước được thực hiện, cũng như phát huy những giá trị tốt đẹp của công tác thi đua, khen thưởng

Trên thực tế khi triển khai thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng không phải cơ quan, tổ chức nào cũng làm tốt, làm nhanh như nhau Vì thế cần phải đôn đốc để vừa thúc đẩy các cơ quan, tổ chức, cá nhân nỗ lực nhiều hơn nữa để hoàn thành nhiệm vụ, vừa phòng, chống những hành vi vi phạm quy định trong thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng

Bước 6: Sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm chính sách thi đua, khen thưởng

Tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng được tiến hành liên tục trong thời gian duy trì chính sách thi đua, khen thưởng, vì vậy phải đánh giá sơ kết, tổng kết và rút kinh nghiệm Trong quá trình này ta có thể đánh giá từng phần hay toàn bộ kết quả thực thi chính sách, trong đó đánh giá toàn bộ được thực hiện sau khi kết thúc chính sách Đánh giá tổng kết, sơ kết chính sách thi đua, khen thưởng là quá trình xem xét, kết luận, kiểm điểm về chỉ đạo điều hành và chấp hành của đối tượng thực thi chính sách Đánh giá các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến cơ sở trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

về thi đua, khen thưởng

Nội dung đánh giá, tổng kết công tác chỉ đạo, điều hành là chương trình hành động, kế hoạch được xây dựng để thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng và những nội quy, quy chế, các văn bản hướng dẫn, văn bản liên tịch, chương trình phối hợp và các văn bản quy phạm khác để xem xét tình hình phối hợp chỉ đạo, điều hành thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng

Bên cạnh việc tổng kết, đánh giá kết quả chỉ đạo điều hành của các cơ quan nhà nước còn phải xem xét, đánh giá việc thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng của các tổ chức, cá nhân và toàn xã hội Đó là đánh giá tinh thần hưởng ứng mục tiêu và ý thức chấp hành những quy định của chính sách thi đua, khen thưởng Việc đánh giá tổng kết trong thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng sẽ chỉ ra được chính xác những ưu điểm, hạn chế, kinh nghiệm trong thực hiện chính sách

Trong các bước trên thì bước tổ chức thực thi là quan trọng nhất vì đây là bước đầu tiên làm cơ sở cho các bước tiếp theo Ở bước này đã dự kiến cả việc triển khai thực hiện kế hoạch phân công thực hiện, kiểm tra Hơn nữa tổ chức thực thi là quá trình phức tạp do đó lập kế hoạch cũng là việc làm cần thiết và quan trọng

1.2.3 Nội dung hình thức và phương pháp thực thi chính sách thi đua, khen thưởng

1.2.3.1 Hình thức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng

Cùng với những dự kiến về các bước và chuẩn bị đầy đủ điều kiện để thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng, các cơ quan nhà nước các cấp cần nghiên cứu lựa chọn hình thức triển khai thực hiện chính sách cho phù hợp với điều kiện thực

tế Hình thức triển khai thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng được hiểu là cách thức tổ chức để đưa chính sách vào đời sống xã hội góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước theo yêu cầu của quản lý Trong thực tế để triển khai thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng có nhiều hình thức triển khai, song tựu chung lại có một số hình thức chủ yếu sau:

- Hình thức thực hiện chính sách từ trên xuống: Khi chính sách thi đua,

khen thưởng được Nhà nước ban hành, trước khi tiến hành triển khai, Nhà nước chủ động xây dựng kế hoạch, chuẩn bị các điều kiện về vật chất, kỹ thuật và nhân sự để thực hiện chính sách Trong quá trình thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng, Nhà nước chủ động kiểm tra, đôn đốc bằng các phương tiện kỹ thuật hiện có hay bằng đội ngũ cán bộ, công chức của mình Khi phát hiện những sai lệch về nội dung chính sách, kế hoạch tổ chức thực hiện và công tác triển khai thực hiện, Nhà nước kịp thời điều chỉnh, bổ sung làm cho hoạt động thực hiện chính sách diễn ra đúng như định hướng Nếu việc điều chỉnh, bổ sung có gặp khó khăn từ phía các đối tượng chính sách, thì Nhà nước vẫn có thể dùng quyền lực công để thực hiện Cách

đó tạo ra sự tập trung, thống nhất cao độ trong quá trình thực hiện chính sách thi

đua, khen thưởng

Tuy nhiên, cách thức này cũng có những hạn chế nhất định mà chúng ta cần chú ý khắc phục để phát huy được tính tập trung trong thực hiện chính sách Mặc dù các cơ quan nhà nước thường xuyên theo dõi việc triển khai thực hiện chính sách

nhưng vẫn có những khoảng cách nhất định với các đối tượng chính sách và môi trường thực tế nơi chính sách đang diễn ra Mặt khác mỗi địa phương sẽ có những điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội, môi trường khác nhau nên việc tổ chức triển khai thực hiện chính sách cũng phải khác nhau Những hạn chế này dễ làm cho cán bộ, công chức nhà nước trở thành quan liêu

Ngoài ra, cách thức triển khai này chỉ thiên về ý chí của cấp điều hành, mà ít quan tâm đến nguyện vọng của đối tượng chính sách nên thường có hiện tượng dồn

ép bằng mệnh lệnh trong thực hiện chính sách, làm cho quá trình thực hiện chính sách ít thiết thực, mang nặng tính phong trào, thậm chí chồng chéo trong công tác điều hành, gây lãng phí các nguồn lực cho thực hiện chính sách

- Hình thức thực hiện từ dưới lên: Để khắc phục những nhược điểm của

hình thức triển khai thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng từ trên xuống còn có hình thức thực hiện từ dưới lên Với hình thức này, sau khi chính sách được ban hành, các cấp chính quyền ở địa phương sẽ căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình để chủ động triển khai đưa chính sách vào thực tế theo yêu cầu phát triển của địa phương mình Các bước tổ chức thực hiện cũng được tiến hành theo nguyên lý chung, khoa học từ xây dựng kế hoạch thực hiện đến đánh giá tổng

kết việc thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng

Khi thực hiện chính sách theo hình thức này, các địa phương chủ động triển khai thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng bằng những điều kiện hiện có, nhằm đạt mục tiêu phát triển của địa phương mình trong từng thời kỳ Bằng cách đó các địa phương chủ động tìm kiếm các giải pháp tổ chức thực hiện chính sách có hiệu quả nhất, thường xuyên nắm bắt những biến đổi trong thực tế và nguyện vọng của các đối tượng chính sách để đề đạt với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, điều chỉnh

bổ sung cho phù hợp Chính sách do chính quyền địa phương chủ động triển khai thực hiện thường mang lại lợi ích thiết thực hơn cho các đối tượng chính sách, vì ngoài sự nỗ lực của các đối tượng, còn làm cho các cách thức tổ chức thực hiện phù hợp hơn với những điều kiện kinh tế, xã hội ở địa bàn thực hiện và phù hợp hơn với điều kiện của chính các đối tượng chính sách

- Hình thức kết hợp: Từ những ưu, nhược điểm của hai hình thức thực hiện

chính sách thi đua, khen thưởng từ trên xuống và hình thức thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng từ dưới lên trên, trong thực tiễn thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng ở nước ta hiện nay còn có hình thức thứ ba là hình thức kết hợp Đó là sự kết hợp của hình thức thực hiện chính sách từ trên xuống và từ dưới lên nhằm làm cho quá trình thực hiện chính sách vừa đảm bảo được các yếu tố quản lý, điều hành được thông suốt từ trên xuống, vừa phù hợp với những điều kiện khách quan và chủ

quan của địa phương nơi tổ chức thực hiện chính sách

Khi sử dụng hình thức kết hợp cần chú ý kết nối giữa các cấp chính quyền từ Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện đến chính quyền cấp xã và người dân để xác định nhu cầu, khả năng, điều kiện cụ thể, tạo ra sự đồng bộ trong tổ chức thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng Điều này nhằm huy động tối đa sự tham gia của các đối tượng chính sách và nguồn lực tại chỗ qua đó làm cho quá trình thực hiện chính sách phù hợp với những điều kiện, hoàn cảnh thực tế ở địa bàn thực hiện chính sách Trên thực tế phần kết nối đáng quan tâm nhất là kiểm tra, đôn đốc của cấp trên với việc triển khai tổ chức thực hiện và duy trì chính sách của cấp dưới, hoạt động điều chỉnh, bổ sung và đáp ứng các yêu cầu của cấp dưới Những nội dung kết nối trên được đảm bảo tốt sẽ tạo thành một hệ thống thông suốt về các mối quan hệ trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng giữa các cấp chính quyền với đối tượng chính sách là các tập thể, cá nhân có thành tích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Để thực hiện có hiệu quả hình thức triển khai này cần có nhiều điều kiện, trong đó có điều kiện tiên quyết là trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ công chức cấp cơ sở phải đáp ứng những yêu cầu nhất định và sự tham gia tích cực, chủ động,

có hiệu quả của chính các đối tượng chính sách

1.2.3.2 Phương pháp thực thi chính sách thi đua, khen thưởng

Một là, phương pháp hành chính trong thực thi chính sách thi đua, khen thưởng Trong quá trình thực thi chính sách thi đua, khen thưởng, việc thực hiện

chính sách phải bằng pháp luật, nhờ công cụ pháp luật, các đối tượng thực thi chính sách có thể kiểm soát được các hoạt động thi đua, khen thưởng của các tổ chức, cá

nhân Vai trò kiểm soát này rất quan trọng vì thực tế những năm qua cho thấy đã có rất nhiều những phát hiện về các sai phạm này của các cá nhân, tổ chức như: kê khai gian dối, làm giả hồ sơ, xác nhận, đề nghị sai trong thi đua, khen thưởng Có những trường hợp cá nhân, tập thể sau khi được phong tặng các danh hiệu, hình thức khen thưởng phải bị hủy bỏ quyết định khen thưởng, thu hồi hiện vật và tiền thưởng đã nhận

Hai là, phương pháp kinh tế trong thực thi chính sách thi đua, khen thưởng

Khuyến khích vật chất là động lực và là đòn bẩy về chế độ chính sách những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc đóng góp cho việc thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị của địa phương đơn vị được khen thưởng Hình thức khen cao phải được thưởng vật chất cao hơn Đối với các tập thể, cá nhân được khen cao khi có thành tích trong các phong trào thi đua sẽ được quan tâm cho đi đào tạo, bồi dưỡng, nâng lương, đề bạt, và được thưởng tiền hoặc các công trình xây dựng… để tạo ra sức

hút, động lực của phong trào thi đua

Ba là, phương pháp giáo dục, thuyết phục trong thực thi chính sách thi đua, khen thưởng Kết quả thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng được thể hiện rõ

qua các phong trào thi đua Thông qua các phong trào thi đua đã động viên, giáo dục, thuyết phục huy động mọi tầng lớp nhân dân tham gia vào các phong trào nhằm đạt được các mục tiêu và nhiệm vụ đề ra Kết quả khen thưởng trong các phong trào đã góp phần biểu dương, tôn vinh các tập thể, cá nhân tiêu biểu xuất sắc, tạo sự lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng, xã hội, qua đó kịp thời khích lệ, động viên các tầng lớp nhân dân hăng hái thi đua, vượt qua khó khăn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần tạo động lực cho sự phát triển kinh tế và xã hội

Bốn là, phương pháp kết hợp trong thực thi chính sách thi đua, khen thưởng

Trong quá trình thực thi chính sách thi đua, khen thưởng phải kết hợp giữa động viên tinh thần và khuyến khích thưởng vật chất, đồng thời phải ngăn chặn những biểu hiện của việc kê khai thành tích gian dối trong khen thưởng Qua đó các chính sách về thi đua, khen thưởng sẽ phát huy được hiệu quả và ngày càng được triển khai sâu rộng là điều kiện để phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị,

an toàn xã hội

1.2.4 Tính chất, đặc điểm thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức nhà nước

Từ khái niệm về thực thi chính sách thi đua, khen thưởng ở trên, chúng ta có thể

rút ra những đặc điểm cơ bản của thực thi chính sách thi đua, khen thưởng như sau:

Thứ nhất, thực hiện các quyết định về thi đua, khen thưởng do Nhà nước ban

hành và nội dung thực hiện các chính sách về thi đua, khen thưởng được thể hiện trong các văn bản, quyết định của Nhà nước

Thứ hai, thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng bao gồm thực hiện một tập

hợp các quyết định, chương trình, dự án trong một thời gian dài Bởi vì thực hiện một quyết định sẽ không thể hiện được nội dung của chính sách thi đua, khen thưởng

Thứ ba, thực hiện, giải quyết vấn đề về chính sách thi đua, khen thưởng và

tác động của chính sách đến lợi ích của của người lao động, lợi ích của tập thể, địa phương, đơn vị và lợi ích của xã hội

Thứ tư, thực hiện mục tiêu và giải pháp của chính sách thi đua, khen thưởng

nhằm đạt được mục tiêu là phát huy động viên sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc, của cả hệ thống chính trị để thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Thứ năm, thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng luôn thay đổi theo thời

gian vì các quyết định sau có những điều chỉnh so với các quyết định trước đó

Cuối cùng, đặc điểm của thực thi chính sách thi đua, khen thưởng là các cơ

quan trong bộ máy nhà nước từ Trung ương xuống tới địa phương, trong đó chủ yếu

là các cơ quan trong bộ máy hành chính nhà nước cùng với đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước có thẩm quyền

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức nhà nước

- Thứ nhất, yếu tố khách quan

Điều kiện tự nhiên, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương là nhân tố khách quan ảnh hưởng đến thực thi chính sách thi đua, khen thưởng Điều kiện tự nhiên thuận lợi, điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng thích hợp cơ sở hạ tầng kinh tế - xã

hội trên địa bàn đã cơ bản hoàn thiện… sẽ là những nhân tố quan trọng tác động đến việc thực thi chính sách thi đua, khen thưởng:

Một là, hệ thống chính trị bao gồm văn hóa chính trị, Hiến pháp và thể chế

chính trị Hệ thống chính trị chi phối toàn bộ nội dung và hình thức trong việc thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng bởi nó được quy định cụ thể trong Hiến pháp,

có tính kế thừa và phát triển qua nhiều giai đoạn Mọi hoạt động của các thể chế có liên quan đến thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng đều không nằm ngoài những quy định của Hiến pháp Mặt khác, sự nhất quán trong quan điểm lãnh đạo

và những quy định của Hiến pháp tạo nên một văn hóa chính trị mang tính truyền thống, bền vững, phản ánh nhận thức và tư duy chính trị của các tổ chức và cá nhân trong hệ thống chính trị đối với việc thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng

Hai là, vai trò điều hành của Nhà nước Nhà nước với vai trò quản lý vĩ mô

của mình có tác động lớn và toàn diện đến sự phát triển nói chung và việc thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng nói riêng Nhà nước thực hiện các chức năng như định hướng, tạo điều kiện môi trường, điều tiết và kiểm soát Nhà nước thực hiện vai trò quản lý thông qua việc vận dụng các quy luật khách quan, các chính sách, các nguyên tắc và phương pháp quản lý nói chung một cách toàn diện Thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng phải tính đến khả năng quản lý, điều hành của đội ngũ cán bộ Việc thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng thành công khi có bộ máy quản lý, điều hành đáp ứng yêu cầu

Ba là, các yếu tố bao gồm vai trò của công luận và truyền thông, hệ thống

các giá trị xã hội, hệ thống kinh tế, các quan hệ bên trong chính quyền Chính sách thi đua, khen thưởng chịu sự tác động bởi các yếu tố văn hóa, môi trường sống, dư luận xã hội và đời sống kinh tế Điều đó thể hiện sự tồn tại trong đa dạng và thỏa hiệp của chính sách thi đua, khen thưởng với hệ thống các giá trị xã hội, đồng thời

sự nảy sinh các vấn đề xã hội mới buộc các nhà hoạch định chính sách phải tính toán xây dựng, điều chỉnh để việc thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng trở nên hài hòa, phù hợp nhằm đảm bảo đạt được những mục tiêu đề ra của chính sách

- Thứ hai, yếu tố chủ quan

Một là, các yếu tố thuộc về cơ quan, tổ chức Việc thực hiện chính sách đòi

hỏi phải thực hiện đầy đủ các bước trong quy trình thực hiện chính sách Nếu không chính sách sẽ không đạt kết quả tốt, sẽ đi không đúng mục tiêu, yêu cầu đặt ra

Hai là, năng lực tổ chức, quản lý nhà nước và đội ngũ cán bộ, công chức ở

các cấp trong công tác thi đua, khen thưởng Đây là yếu tố có vai trò quyết định đến kết quả thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng Chính vì vậy, nâng cao năng lực chỉ đạo, điều hành của UBND các cấp, nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ cơ sở trực tiếp thực thi nhiệm vụ chính là vấn đề cần được quan tâm, chú trọng Các cán bộ, công chức trong cơ quan công quyền khi được giao nhiệm vụ tổ chức thực hiện chính sách, cần nêu cao tinh thần trách nhiệm

và chấp hành tốt kỷ luật công vụ trong lĩnh vực này mới đạt hiệu quả thực hiện Do

đó, đòi hỏi người cán bộ ở cơ sở phải có kiến thức và năng lực tương đối tổng hợp

Vì vậy, cần thường xuyên đào tạo, nâng cao năng lực trình độ cho đội ngũ cán bộ các cấp làm công tác thi đua, khen thưởng

Ba là, điều kiện kinh tế và nguồn lực để thực hiện chính sách của nhà nước Để

tổ chức triển khai thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng đạt được kết quả và hiệu quả trong điều kiện hiện nay, Nhà nước luôn phải tăng cường các nguồn lực vật chất để phục vụ cho việc triển khai thực hiện chính sách Việc đầu tư trang thiết bị kỹ thuật và phương tiện hiện đại để hỗ trợ quá trình thực hiện chính sách của Nhà nước hiện đã trở thành một nguyên lý phát triển Việc quyết định đầu tư đến đâu, theo cách nào là do Nhà nước chủ động lựa chọn trên cơ sở năng lực hiện có của cán bộ, công chức thực hiện chính sách Nếu các điều kiện vật chất kỹ thuật đáp ứng được yêu cầu sẽ giúp cho tính khả thi của công tác tổ chức thực hiện chính sách luôn được tăng cường Trong thực tế, do thiếu các điều kiện vật chất, kỹ thuật cho công tác tuyên truyền phổ biến chính sách thì các cơ quan nhà nước khó có thể chuyển tải những nội dung chính sách đến với chủ thể tham gia và đối tượng thụ hưởng một cách thường xuyên

1.3 Kinh nghiệm tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức ở các địa phương và giá trị tham khảo

1.3.1 Kinh nghiệm các địa phương

Trong những năm gần đây, tỉnh Quảng Ninh và Thành phố Hà Nội là các địa phương đạt được kết quả tốt trong công cuộc cải cách hành chính và thu hút đầu tư

Mặt khác, từ đánh giá kết quả về “Chỉ số cạnh tranh cấp tỉnh” (PCI) của cả nước,

hai địa phương Quảng Ninh và Hà Nội cũng ở nhóm các tỉnh có chỉ số cao Từ những nguyên do trên học viên quyết định tìm hiểu kinh nghiệm thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng của hai tỉnh Quảng Ninh và Thành phố Hà Nội làm cơ sở vận dụng cho tỉnh Phú Thọ

1.3.1.1 Kinh nghiệm của Thành phố Hà Nội

Thủ đô Hà Nội - trung tâm chính trị - hành chính quốc gia; là trung tâm lớn

về văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ, kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước Nhận thức rõ vai trò, vị trí của chính sách thi đua, khen thưởng đặc biệt là các phong trào thi đua trong phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, thành phố Hà Nội đã xây dựng và triển khai nhiều phong trào thi đua mang nét đặc thù, góp phần xây dựng Thủ đô giàu đẹp, văn minh Các phong trào thi đua tiêu

biểu như: Phong trào thi đua “Người tốt, việc tốt”, “Toàn dân chung sức xây dựng

nông thôn mới”, “Phong trào sáng kiến sáng tạo, công nhân giỏi Thủ đô”

Phong trào thi đua “Người tốt, việc tốt” được Thành phố Hà Nội coi là trọng

tâm quan trọng của công tác thi đua, khen thưởng trong thời kì mới Nhận thức rõ vai trò, tác dụng của phong trào người tốt, việc tốt, các cấp ủy Đảng, chính quyền

và các đoàn thể đã tích cực chỉ đạo tổ chức thực hiện với nội dung ngày càng thiết thực, gắn với nhiệm vụ và đời sống xã hội Chính vì vậy phong trào tạo được sự lan tỏa, thu hút ngày càng đông đảo các cấp, các ngành và các tầng lớp nhân dân tham gia hưởng ứng Quá trình tổ chức thực hiện, Thành phố và các cấp, các ngành đã thường xuyên tổng kết, rút kinh nghiệm, trên cơ sở đó nâng cao chất lượng trong

việc chỉ đạo và tổ chức thực hiện phong trào “Người tốt, việc tốt” Các đơn vị đề ra

mục tiêu, nội dung tiêu chí cụ thể trong xây dựng người tốt, việc tốt Kể từ khi phát

động phong trào người tốt, việc tốt đến nay, Hà Nội liên tục tổ chức trọng thể việc

biểu dương “Người tốt, việc tốt” vào dịp kỉ niệm ngày Giải phóng Thủ đô 10/10 Mỗi năm có khoảng 1000 đại biểu “Người tốt, việc tốt” tiêu biểu chủ yếu là cán bộ

cơ sở và người lao động trực tiếp được lựa chọn từ hàng vạn “Người tốt, việc tốt” ở

các ban ngành, quận, huyện, thị xã Đến nay đã có trên 20 nghìn lượt người tốt, việc tốt tiêu biểu được Thành phố biểu dương; hơn 300 ngàn lượt người tốt, việc tốt được các quận, huyện, thị xã, các đơn vị Thành phố khen thưởng

Hưởng ứng đợt thi đua đặc biệt “Toàn dân chung sức xây dựng nông thôn

mới” do Thủ tướng Chính phủ phát động, trên cơ sở chương trình Kế hoạch của

Thành ủy, UBND, Hội đồng Thi đua, khen thưởng thành phố đã triển khai, phát động thi đua trên toàn thành phố Tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, kiểm tra, đôn đốc thực hiện và nhiều giải pháp đa dạng phong phú khác đã thu hút được

sự tham gia của các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân tổ chức thực hiện phong trào Thông qua phong trào đã có hàng trăm đơn vị doanh nghiệp ủng hộ trên 550 tỷ đồng đóng góp cho chương trình xây dựng nông thôn mới Nhiều hộ gia đình đã hiến hàng trăm m2 đất làm đường, tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi từ năng suất thấp lên năng suất cao, nhiều giá trị, nét đẹp văn hóa truyền thống trong gia đình, họ tộc, hương ước làng, bản và cộng đồng được kế thừa phát triển

Có thể điểm thêm một số phong trào thi đua riêng, đặc thù của các cấp, các

ngành như: Phong trào thi đua xây dựng “Gia đình an toàn, thôn xóm an toàn, đơn

vị an toàn không để xảy ra các vụ việc gây mất an toàn trật tự”, phong trào 3 sạch

“sạch bếp - sạch nhà - sạch ngõ”, “Ngày Chủ nhật không túi ni lông”

Kết quả thực hiện chính sách về thi đua, khen thưởng qua các phong trào thi đua của Thành phố Hà Nội được khẳng định: Các phong trào đã được đổi mới về nội dung, hình thức, bám sát các nhiệm vụ chính trị, những nhiệm vụ trọng tâm, khâu yếu, việc khó của thành phố và của mỗi địa phương, đơn vị Công tác phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân rộng các điển hình tiên tiến đã được đẩy mạnh từ

cơ sở đến thành phố Đội ngũ cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng các cấp đã được quan tâm, kiện toàn và ổn định Việc xét, khen thưởng và đề nghị khen thưởng