Củng cố: - Cảnh sinh hoạt và lao động của con người trên đảo đã được miêu tả qua những chi tiết, hình ảnh nào trong đoạn cuối bài văn.. - Em có cảm nghĩ gì về thiên nhiên và con người tr[r]
Trang 1Soạn : 1/ 3 / 2013
Giảng: 4 / 3/ 2013
Tiết 103 Văn
bản:CÔ TÔ (tiếp)
(Nguyễn
Tuân) A.Mục tiêu: *GV giúp HS:
+ Cảm nhận vẻ đẹp sinh động,
trong sáng của những bức
tranh thiên nhiên và đời sống
con người ở vùng đảo Cô Tô
được tác giả miêu tả trong văn
bản
Thấy được nghệ thuật miêu tả
và tài năng sử dụng ngôn ngữ
điêu luyện của tác giả
+ Bồi dưỡng tình yêu đất
nước, con người Việt Nam
+ Rèn kỹ năng đọc, phân tích
VB miêu tả Bồi dưỡng kỹ
năng quan sát, miêu tả khi viết
văn miêu tả
B Chuẩn bị:
- GV: Sgk, sgv, TLTK
- Trò: Soạn bài theo câu hỏi
hướng dẫn SGK: Tìm hiểu
cảnh mặt trời lên trên đảo và
cảnh sinh hoạt của người lao
động trên đảo Than Luân
C Các hoạt động dạy- học :
I Ổn định tổ chức:
II Kiểm tra bài cũ:
- Nêu vài nét về tác giả và văn
bản Cô Tô ?
- Những hình ảnh miêu tả vẻ
đẹp Cô Tô sau cơn bão ?
III Bài mới:
Hoạt động của GV – HS Nội dung cơ bản
- GV: HDHS phân tích tiếp:
- Tác giả mieu tả cảnh mặt trời
lên trên đảo theo trình tự nào?
? Nhà văn đón nhận cảnh mặt
b Cảnh mặt trời mọc trên đảo Cô Tô.
- Thời gian: Dậy từ canh tư
- Địa điểm: ra tận mũi đảo,
Trang 2trời mọc như thế nào?
Nhà văn đón nhận cảnh mặt
trời mọc công phu và trân
trọng, như một nghệ sĩ săn
lùng cái đẹp: Dậy từ canh tư,
ra tận mũi đảo, ngồi rình mặt
trời lên.
- Đoạn tả cảnh mặt trời mọc
trên biển là một bức tranh rất
đẹp Em hãy tìm những từ ngữ
chỉ hình dáng, màu sắc, những
hình ảnh mà tác giả đã dùng
để vẽ lên cảnh đẹp rực rỡ ấy ?
- Cảnh mặt trời mọc được đặt
trong khung cảnh rộng lớn
bao la và hết sức trong trẻo,
tinh khôi: “…Sau …chân trời,
ngấn bể…”
- Em có nhận xét gì về từ ngữ
và hình ảnh mà tác giả sử
dụng để miêu tả?
- Qua cách miêu tả của nhà
văn, em thấy quang cảnh Cô
Tô lúc này như thế nào ? Em
có đánh giá gì về tâm hồn và
tài năng của Nguyễn Tuân ?
(GV có thể so sánh với nhà
thơ Huy Cận đã tả cảnh bình
minh trên biển: Mặt trời đội
biển nhô màu mới).
- Cảnh sinh hoạt và lao động
của con người trên đảo đã
được miêu tả qua những chi
tiết, hình ảnh nào trong đoạn
cuối bài văn ?
- Em có cảm nghĩ như thế nào
về cảnh ấy
- HS: Trả lời
? Theo em, khi quan sát và
miêu tả sự sống nơi đảo Cô
Tô, nhà văn đã mang vào đó
tình cảm nàocủa mình?
- GV: Nhận xét, bình: Nhà
ngồi rình mặt trời lên
* Cảnh mặt trời mọc :
- Chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây, hết bụi
- Tròn trĩnh, phúc hậu như lòng đỏ của một quả trứng thiên nhiên đầy đặn
- NT: sử dụng ngôn từ chính xác, tinh tế, độc đáo, hình ảnh
so sánh đặc sắc
=>Cảnh mặt trời mọc trên biển là một bức tranh tuyệt đẹp, rực rỡ, tráng lệ
- Nguyễn Tuân là một người giàu tình cảm (lòng yêu thiên nhiên, Tổ quốc)
c Cảnh sinh hoạt và lao động trong một buổi sáng trên đảo.
- Địa điểm: cái giếng nước ngọt trên đảo
- Thời gian: buổi sáng
- Hình ảnh: cái giếng, anh hùng Châu Hoà Mãn, lên xuống múc nước
- Cảnh sinh hoạt thật vui nhộn
và tấp nập, thân tình
=> Cuộc sống ở đây thật ấm
êm, hạnh phúc, giản dị và thanh bình
III Tổng kết:
1) Nghệ thuật:
- Ngôn ngữ điêu luyện,
- Sự miêu tả tinh tế, chính xác
- Giàu hình ảnh, cảm xúc
2) Nội dung:
- Cảnh thiên nhiên và sinh
hoạt của con người trên vùng đảo Cô Tô hiện lên thật trong sáng và tươi đẹp
III Luyện tập.
Trang 3văn thể hiện tình cảm chân
thành và thân thiện với con
người và cuộc sống
- Gv hướng dẫn HS tổng kết:
- Nhận xét nghệ thuật đặc sắc
của bài kí ?
- Văn bản Cô Tô hấp đẫn
người đọc bởi những nội dung
gì?
- Bài văn đã ảnh hưởng như
thế nào đến tâm hồn và tình
cảm của em ?
- GVHDHS làm bài tập
- HS viết, đọc đoạn văn miêu
tả cảnh mặt trời mọc trên quê
hương ( Chú ý miêu tả theo
trình tự, sử dụng từ ngữ giàu
hình ảnh.)
- Viết đoạn văn ngắn miêu tả cảnh mặt trời mọc trên quê hương em
IV Củng cố:
- Cảnh sinh hoạt và lao động
của con người trên đảo đã
được miêu tả qua những chi
tiết, hình ảnh nào trong đoạn
cuối bài văn ?
- Em có cảm nghĩ gì về thiên
nhiên và con người trên quần
đảo Cô Tô ? (Thiên nhiên và
con người trong sáng, vui
tươi)
V Hướng dẫn về nhà:
- Nắm được những nét chính
về tác giả và bài văn ?
- Những hình ảnh miêu tả vẻ
đẹp Cô Tô sau cơn bão ?
- Cảnh đảo Cô Tô hiện lên
như thế nào ?
- Tìm những chi tiết miêu tả
cảnh sinh hoạt và lao động
trên đảo
- Tìm hiểu các biện pháp nghệ
thuật và nội dung chính của
bài văn
- Chuẩn bị viết bài Tập làm
Trang 4văn tả người.
………
………
Ngày soạn:3/3/2013
Ng y d à ạy: 7/8/2013
Tiết 104: HOÁN DỤ
A Mục tiêu:
- Nắm đượckhái niệm hoán dụ, các kiểu hoán dụ
- Có ý thức sử dụng hoán dụ khi nói và viết
- Bước đầu phân tích tác dụng của hoán dụ, tạo một số hoán dụ đơn giản
- Trọng tâm: Nhận diện hoán dụ
B Chuẩn bị.
GV: Soạn bài, bảng phụ
HS: huẩn bị bài
C Tiến trình bài dạy
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là ẩn dụ? Tác dụng của ẩn dụ?
3 Bài mới
- GV: Dùng bảng phụ, cho HS đọc VD, hướng
dẫn trả lời câu hỏi:
- Các từ ngữ in đậm trong câu thơ chỉ ai ?
- Giữa áo nâu, áo xanh, nông thôn, thị thành
với vật được chỉ có mối quan hệ như thế nào ?
- Hãy nêu tác dụng của cách diễn đạt này ?
- Những cách nói như trên đã sử dụng phép
hoán dụ Vậy em hiểu thế nào là hoán dụ ?
+ HS: Đọc ví dụ và trả lời câu hỏi
+ GV: Chốt, cho HS đọc ghi nhớ, lấy VD, so
sánh với ẩn dụ
+GV:Dùng bảng phụ, HDHS thảo luận
- Nhóm 1: (a)
- Nhóm 2: (b)
- Nhóm 3: (c)
- Nhóm 4: (I)
- Em hiểu các từ ngữ in đậm dưới đây như thế
I Hoán dụ là gì?
1 Ví dụ
2 Nhận xét
+ áo nâu : chỉ người nông dân +áo xanh : chỉ người công nhân
Quan hệ gần gũi giữa đặc điểm, tính chất với sự vật có đặc điểm, tính chất đó
+ nông thôn: chỉ người dân sống ở nông thôn
+ thành thị : chỉ người sống ở thành phố
Quan hệ giữa vật chứa đựng với vật
bị chứa đựng
Tác dụng : Thể hiện tinh thần đoàn kết
và niềm tự hào dân tộc
3 Kết luận : ghi nhớ (Sgk)
Trang 5nào ?
- Giữa bàn tay với sự vật mà nó biểu thị trong
ví dụ a, một và ba với số lượng mà nó biểu thị
trong ví dụ b, đổ máu với hiện tượng mà nó
biểu thị trong ví dụ c có quan hệ như thế nào ?
Rút ra kiểu hoán dụ?
- HS: Đọc ví dụ và thảo luận:
- GV treo bảng phụ ghi ví dụ cho thêm để học
sinh xác định phép hoán dụ
- Từ những ví dụ đã phân tích ở phần I và
phần II, hãy liệt kê một số kiểu quan hệ thường
được sử dụng để tạo ra phép hoán dụ ?
- GV: Chốt, cho HS đọc ghi nhớ
GV: HDHS luyện tập
1 Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ,
câu văn sau và cho biết mối quan hệ giữa các
sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì ? (HS lên
bảng làm)
2 Hoán dụ có gì giống và khác ẩn dụ ? Cho ví
dụ minh hoạ.
- GV treo bảng phụ cho HS so sánh
(HS thảo luận)
- GV nhận xét, cho điểm
II Các kiểu hoán dụ :
1 Ví dụ
2 Nhận xét
a Bàn tay ta- người lao động
Lấy bộ phận chỉ cái toàn thể.
b Một : chỉ số ít (số lượng cụ thể)
Ba : chỉ số nhiều (số lượng cụ thể)
Lấy cái cụ thể chỉ cái trừu tượng
c Đổ máu : chiến tranh
áo nâu: nông dân
áo xanh: công nhân
Lấy dấu hiệu của sv để chỉ sv.
Nông thôn: người sống ở nông thôn Thành thị: người sống ở thành thị
Lấy vật chưa đựng gọi vật bị chứa đựng
3 Kết luận : ghi nhớ (Sgk)
III Luyện tập
1 Bài 1:
a Làng xóm ta: người nông dân Lấy vật chứa đựng gội vật bị chưa đựng.
b Mười năm: thời gian ngắn trước mắt
Trăm năm: thời gian lâu dài
Lấy cái cụ thể chỉ cái trừu tượng
c Áo chàm: đồng bào Việt Bắc Lấy dấu hiệu chỉ sv
d Trái đất: chỉ người sống trên trái đất Lấy vật chứa đựng gọi vật bị chứa đựng
2 Bài 2:
Gọi tên sự vật này
bằng tên sv khác
Ẩn dụ Hoán dụ
- Dựa vào mối Dựa vào qhệ tương cận quan hệ tương giữa cái cụ thể- trừu tượng, đồng về cách vật chứa- vật bị chứa, dấu thức, hình thức, hiệucủa sv- sv, toàn thể- bộ phẩm chất, cảm phận.
giác
Trang 64 Củng cố: Gv khái quát nội dung bài học
5 Hướng dẫn về nhà:
- Hoàn thành bài tập, soạn bài mới Tập làm thơ 4 chữ