Một số yêu cầu đối với đối tượng và người viết văn miêu t¶: a, Đối tượng miêu tả: - Tả người hay tả cảnh.. - Vừa tả cảnh vừa tả người?[r]
Trang 1Tuần 32
6B: … /… /2011
Tiết 117: ÔN TậP TRUYệN Và Kí
A Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Hình thành được những hiểu biết sơ lược về các thể loại truyện, kí trong loại hình tự sự
- Hệ thống hoá các nội dung cơ bản và những nét đặc sắc về nghệ thuật của các tác phẩm truyện, kí hiện đại đã học
- Rèn luyện kĩ năng phân biệt truyện, kí và nhận biết được các thể loại này trong các loại hình tự sự
- GDHS ý thức học tập và biết vận dụng kiến thức một cách sáng tạo
B Các bước lên lớp
- ổn định lớp học
- Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở soạn của hs
- Tiến trình dạy- học bài ôn tập
1 Lập bảng thống kê các tác phẩm theo mẫu từ bài 18 đến 27.
- Gv gọi một vài hs trình bày phương án chuẩn bị bài ở nhà
- Gv đặt câu hỏi về các nội dung cơ bản của các truyện, kí đã học
- Gv hệ thống kiến thức bằng bảng sau:
TT Tác phẩm Tác giả Thể
đời đầu tiên
(trích: Dế
Mèn phiêu
lưu kí)
(đoạn trích)
Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng nhưng tính tình còn xốc nổi kiêu căng Trò đùa ngỗ nghịch của Dế Mèn đã gây ra cái chết thảm thương cho Dế Choắt và từ đó Dế Mèn rút
ra bài học đường đời đầu tiên cho mình
Mau(trích:
Đất rừng
Phương Nam)
Đoàn Giỏi Truyện ngắn
(đoạn trích)
Cảnh quan độc đáo của vùng Cà Mau với sông ngòi, kênh rạch bủa giăng chi chít như mạng nhện, rừng đước trùng điệp hai bên
bờ và cảnh chợ Năm Căn tấp nập, trù phú ngay trên mặt sông
em gái tôi Tạ Duy Anh Truyện ngắn tài năng hội hoạ, tâm hồn trong sáng và lòng nhân hậu ở cô em gái đã giúp cho
người anh vượt lên được lòng tự ái và sự tự
ti của mình
(trích: Quê
nội)
Võ Quảng Truyện (đoạn
trích)
Hành trình ngược sông Thu Bồn vượt thác của con thuyền do dượng Hương Thư chỉ huy Cảnh sông nước, sức mạnh và vẻ đẹp của con người trong cuộc vượt thác
Đô
Truyện ngắn Buổi học tiếng pháp cuối cùng của lớp học ở trường làng An- dát bị Phổ chiếm đóng
và hình ảnh thầy giáo Ha- men qua cái nhìn
Trang 2đê(Pháp) tâm trạng của chú bé Phrăng.
Tuân Kí Vẻ đẹp tươi sáng, phong phú của cảnh sắc thiên nhiên vùng đảo Cô Tô và một vài nét
sinh hoạt của người dân trên đảo hét sức bình dị nhưng rất hạnh phúc
7 Cây tre Việt
Nam Thép Mới Kí Cây tre là người bạn gần gũi, thân thiết của nhân dân Việt Nam trong cuộc sống hàng
ngày, trong lao động và chiến đấu cây tre
đã trở thành biểu tượng của đất nước và con người Việt Nam
nước
( Trích: Bài
báo thử lửa)
I- Ê ren bua
(Nga)
Tuỳ bút chính luận
Lòng yêu nước khởi nguồn từ lòng yêu những vật bình thường, gần gũi, từ tình yêu gia đình, quê hương Lòng yêu đất nước
được thử thách và bộc lộ mạnh mẽ trong cuộc chiến tranh vệ quốc
9 Lao xao(trích:
Tuổi thơ im
lặng)
Duy Khán Hồi kí tự truyện(đo
ạn trích)
Miêu tả các loài chim ở đồng quê, qua đó bộc lộ vẻ đẹp, sự phong phú thiên nhiên làng quê và bản sắc văn hoá dân gian
2 Đặc điểm của truyện và kí.
- HS thống kê theo bảng trong SGK và đánh dấu x vào cột tương ứng:
Tên tác phẩm
(hoặc đoạn trích) Thể loại Cốt truyện Nhân vật Nhân vật kể chuyện Bài học đường đời đầu
tiên
(trích: Dế Mèn phiêu lưu
kí)
Truyện
Sông nước Cà Mau (trích:
Đất rừng Phương Nam) Truyện ngắn x x x
Vượt thác (trích: Quê nội) Truyện
Lòng yêu nước
(Trích: Bài báo thử lửa) chính luậnTùy búy - x
Lao xao (trích: Tuổi thơ
- Gv cho hs khái quát lại điểm giống và khác nhau giữa truyện và kí
- Hs thảo luận nhóm- đại diện các nhóm trình bày
- Gvkl và ghi và bảng:
Trang 3Truyện Kí
Giống Có nhân vật kể chuyện Có nhân vật kể chuyện
Khác
- Có cốt truyện, có nhân vật
- Có hư cấu, tưởng tượng, sáng tạo của tác giả trên cơ
sở quan sát tìm hiểu đời sống
- Không có cốt truyện, có nhân vật
- Chú trọng ghi chép tái hiện các hình ảnh, sự việc của đời sống con người theo sự cảm nhận và đánh giá của tác giả
3 Những cảm nhận sâu sắc và hiểu biết mới của mình về đất nước-con người qua truyện-ký:
- Cảnh sắc thiên nhiên đất nước và cuộc sống con người ở những vùng miền khác nhau
- Cùng với cảnh sắc thiên nhiên đất nước là hình ảnh con người và cuộc sống của họ ở các vùng miền
- Một số truyện và ký đã đề cập những vấn đề gần gũi trong đời sống tình cảm, tư tưởng và mối quan hệ của con người với thiên nhiên và của con người với con người
4 HS phát biểu cảm nghĩ về nhân vật:
HS: tự làm và phát biểu
GV: Nhận xét
5 Gv kết luận lại nội dung toàn bộ tiết học và cho hs đọc ghi nhớ trong sgk/118
C Củng cố: Nội dung tiết học
D Dặn dò: Hs học bài và chuẩn bị bài câu trần thuật đơn không có từ là.
* Rút kinh nghiêm :
********************************* Ngày dạy: 6A: … /… /2011
6B: … /… /2011
Tiết 118: CÂU TRầN THUậT ĐƠN KHÔNG Có Từ Là
A Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Nắm được kiểu câu trần thuật đơn không có từ là
- Nắm được kiểu câu miêu tả và câu tồn tại cũng như tác dụng của các kiểu câu này
- Rèn luyện kĩ năng nhận biết và kĩ năng đặt câu trần thuật đơn không có từ là
- GDHS ý thức tư duy, sáng tạo trong cách dùng từ đặt câu
B Các bước lên lớp
- ổn định lớp học
- Kiểm tra bài cũ: ? Thế nào là câu trần thuật đơn có từ là? Có mấy kiểu câu trần thuật đơn có từ là? cho ví dụ ( Đáp án tiết 112)
Trang 4- Tiến trình dạy- học bài mới.
Hoạt động của GV và HS
Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe.
Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu nội dung bài
học
Bước1: Tìm hiểu khái niệm câu trần thuật đơn
không có từ là
- Gv gọi hs đọc ví dụ trong sgk
? Em hãy xác định chủ ngữ và vị ngữ trong ví
dụ?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
? Theo em vịngữ của những câu trên do
những từ hoặc cụm từ nào tạo thành?
? Em hãy chọn những từ chỉ ý phủ định thích
hợp điền vào trước vị ngữ của những câu trên
và nêu nhận xét?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
? Vậy em hiểu thế nào là câu trần thuật đơn
không có từ là?
- Hstl theo sgk/119.
Bước 2: Tìm hiểu câu miêu tả và câu tồn tại
- Gv gọi hs đọc ví dụ trong sgk
? Em hãy phân tích cấu trúc ngữ pháp của các
ví dụ đó?
- Hs thực hiện- gv nhận xét và kết luận ghi bảng:
? Em hãy chọn một trong hai câu để điền vào
chỗ trống?
- Gv cho hs thảo luận nhóm
- Đại diện các nhóm trình bày
- Gv nhận xét và kết luận
? Vậy trong hai câu trên câu nào là câu miêu
tả và câu nào là câu tồn tại?
- Hstl- Gvkl và ghi bảng:
? Theo em thế nào là câu miêu tả và thế nào là
câu tồn tại?
- Hstl theo ghi nhớ trong sgk/ 119
Nội dung cần đạt
I/ Đặc điểm câu trần thuật đơn không có từ là:
Ví dụ: SGK
1 Xác định CN, VN:
a, Phú Ông/ mừng lắm
C V
b, Chúng tôi/ tụ họp ở góc sân
C V
2 Vị ngữ do những từ ngữ sau tạo thành:
a) Cụm tính từ b) Cụm động từ
3 Phủ định như sau:
a, Phú Ông không (chưa) mừng lắm
b, Chúng Tôi không tụ hội ở góc sân.
Để diễn đạt ý phủ định, vị ngữ
được kết hợp với từ chưa, không
* Ghi nhớ: sgk/119.
II/ Câu miêu tả và câu tồn tại
1 Xác định CN, VN:
a)Đằng cuối bãi/hai cậu bé con/tiến lại
Tr C V
Câu miêu tả
b)Đằng cuối bãi/tiến lại/hai cậu bé con
Tr V C
Câu tồn tại
2 Chọn câu b để điền vào chỗ trống Vì hai cậu bé con lần đầu xuất hiện
trong đoạn trích Nếu đưa hai cậu bé con lên đầu câu thì có nghĩa là những
nhân vật đó đã được biết trước
Trang 5Hđ3: Gv hướng dẫn hs thực hiện phần luyện tập
trong sgk
Bài tập1:
- Gv cho hs tìm câu miêu tả và câu tồn tại
- Hs thực hiện
- Gv nhận xét và ghi bảng:
Bài tập 2:
- Gv hướng dẫn hs viết đoạn văn có sử dụng câu
tồn tại
- Hs viết bài theo sự hướng dẫn của gv
- Gv giới thiệu đoạn văn để hs tham khảo như
sau:
Trường em nằm ở trung tâm xã Tuân Đạo Giữa
những rừng cây keo xanh biếc, ngôi trường của
chúng em trở nên gọn gàng xinh xắn mỗi sáng
đi học, từ xa em đã thấy ánh bình minh lấp ló
sau những tán lá và lọt vào các bức tường như
thoa lên một màu phấn hồng Giữa sân trường,
nhộn nhịp tiếng cười đùa của các cô cậu hs.
Bài tập 3:
- Gv đọc chính tả cho hs viết, sau đó kiểm tra và
nhận xét
* Ghi nhớ: sgk/ 119.
III/ Luyện tập:
Bài tập1: Xác định câu miêu tả và câu
tồn tại
a1, Câu miêu tả
a2, Câu tồn tại a3, Câu miêu tả
b1, Câu tồn tại
b2, Câu miêu tả
c1, Câu tồn tại
c2, Câu miêu tả
Bài tập 2: Viết đoạn văn
Bài tập 3: Chính tả (nghe- viết)
C Củng cố: Nội dung bài học
D Dặn dò: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài ôn tập văn miêu tả.
* Rút kinh nghiêm :
********************************* Ngày dạy: 6A: … /… /2011
6B: … /… /2011
Tiết 119: ÔN TậP VĂN MIÊU Tả
A Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Nắm vững đặc điểm và yêu cầu của một bài văn miêu tả
Trang 6- Nhận biết và phân biệt được đoạn văn miêu tả, văn tự sự.
- Thông qua các bài thực hành tự rút ra được những đặc điểm chung cần nhớ cho cả bài
- Rèn luyện kĩ năng làm văn miêu tả
- GDHS ý thức tự giác tham khảo tài liệu và khắc phục những mặt hạn chế của mình trong viết văn miêu tả
B Các bước lên lớp
- ổn định lớp học
- Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là câu trần thuật đơn không có từ là, câu miêu tả, câu tồn tại?
(Đáp án tiết 118)
- Tiến trình dạy- học bài mới Hoạt động của GV và HS
Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe
Hđ2: Gv hướng dẫn hs thực hiện bài tập trong sgk.
- Gv gọi hs đọc đoạn trích trong sgk
? Theo em điều gì đã tạo nên cái hay, cái độc đáo
trong đoạn văn miêu tả đó?
- Gv gợi ý cho hstl:
Tác giả biết lựa chọn các chi tiết tiêu biểu, hình ảnh
đặc sắc, cụ thể Biết thể hiện linh hồn của tạo vật
Đồng thời biết tìm cách liên tưởng, so sánh và sử
dụng vốn ngôn ngữ giàu có.
? Bằng những kiến thức đã học em hãy lập dàn ý
cho đề bài: cảnh đầm sen đang mùa nở hoa.
- Gv gợi ý để hs tự làm
? Nếu miêu tả một em bé bụ bẫm ngây thơ, em sẽ
chọn những chi tiết tiêu biểu nào? Và tả theo trình
tự nào?
- Gv hướng dẫn để hs tìm ra được các hình ảnh,
chi tiết tiêu biểu của em bé
HS: Tìm và thực hiện theo yêu cầu trong SGK
Nội dung cần đạt
1 Một số yêu cầu trong văn miêu tả:
- Lựa chọn các chi tiết, hình ảnh
đặc sắc
- Liên tưởng, so sánh, nhận xét
độc đáo
- Vốn ngôn ngữ giàu có, diễn đạt cảnh vật một cách sinh động, sắc sảo
- Thể hiện tình cảm và thái độ của người viết đối với đối tượng
được tả
2 Dàn ý
+ Mở bài: Giới thiệu chung về
cảnh đầm sen
+ Thân bài: Miêu tả chi tiết
cảnh đầm sen (hoa, lá, cành, hương sen )
+ Kết bài: Nêu nhận xét, cảm
nghĩ của bản thân về cảnh đầm sen
3 Những chi tiết để tả 1 em bé:
- Bụ bẫm: khuôn mặt, đôi má, chân tay, nước da
- Ngây thơ: đôi mắt, nụ cười, tập nói, tập đi
4 Tìm đoạn văn miêu tả và tự
sự trong văn bản Bài học đường
đời đầu tiên và Buổi học cuối cùng
Trang 7? Em hãy cho biết những yêu cầu đối với đối tượng
và người viết văn miêu tả?
- Hstl-Gvkl và ghi bảng:
5 Một số yêu cầu đối với đối tượng và người viết văn miêu tả:
a, Đối tượng miêu tả:
- Tả người hay tả cảnh
- Vừa tả cảnh vừa tả người
b, Người viết văn miêu tả:
- Quan sát, tưởng tượng, liên tưởng, so sánh, nhân xét
- Lựa chọn hình ảnh và trình bày theo một thứ tự nhất định
* Ghi nhớ: sgk/121.
C Củng cố: Gv củng cố lại nội dung bài học.
D Dặn dò: Gv dặn hs về nhà học bài, làm bài tập 4.
Chuẩn bị bài chữa lỗi về chủ ngữ và vị ngữ.
* Rút kinh nghiêm :
********************************* Ngày dạy: 6A: … /… /2011
6B: … /… /2011
Tiết 120: CHữA LỗI Về CHủ NGữ Và Vị NGữ
A Mục tiêu cần đạt: Giúp hs
- Hiểu được thế nào là câu sai về chủ ngữ và vị ngữ
- Tự phát hiện ra các câu sai về chủ ngữ và vị ngữ
- GDHS ý thức nói, viết đúng ngữ pháp trong quá trình tạo lập văn bản
B Các bước lên lớp
- ổn định lớp học
- Kiểm tra bài cũ:
? Câu có những thành phần chính nào? cho ví dụ?( đáp án tiết 107)
- Tiến trình dạy- học bài mới Hoạt động của GV và HS
Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe
Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu nội dung bài học.
Bước1: Chữa lỗi câu sai chủ ngữ.
- Gv gọi hs đọc ví dụ trong sgk
? Em hãy xác định chủ ngữ và vị ngữ của câu?
Nội dung cần đạt
I Câu thiếu chủ ngữ
1 Tìm CN, VN trong các câu:
Câu a: Thiếu chủ ngữ
Trang 8- Hstl-Gv ghi bảng:
? Qua hai ví dụ trên em thấy câu nào sai? vì sao?
hãy sửa lại câu đó như thế nào cho đúng?
- Hstl-Gvkl:
Câu a thiếu chủ ngữ Vì vậy cần phải sửa lại câu cho
đúng bằng hai cách sau:
Bước 2: Chữa lỗi câu sai vị ngữ
- Gv gọi hs đọc các ví dụ trong sgk
? Em hãy xác định chủ ngữ và vị ngữ trong các
câu?
- Hs đặt câu hỏi và chỉ ra được chủ ngữ và vị ngữ của
các câu
- Gv nhận xét và bổ sung thêm để câu được hoàn
chỉnh
? Vậy em thấy câu nào trong các câu đó chưa hoàn
chỉnh, và cần sửa lại ntn?
- Hstl-Gvkl và hướng dẫn cho hs hiểu:
Câu b và câu c là câu thiếu vị ngữ
Câu b, có thể thêm vị ngữ:"rất đẹp" hoặc" đã để lại
trong em niềm cảm phục" Cũng có thể biến cụm
danh từ thành một bộ phận của cụm c-v:"em rất thích
hình ảnh Thánh Gióng "
Câu c, có thể thêm một cụm từ làm vị ngữ: " là bạn
thân của em" Hoặc biến đổi câu đã có thành một bộ
phận câu:" tôi rất quý bạn Lan"
2 Chữa lai câu a:
Cách 1:Thêm chủ ngữ vào câu:
Qua truyện “Dế Mèn phiêu lưu kí”, tác giả (Tô Hoài) cho em thấy
Dế Mèn biết phục thiện.
Cách 2: Biến đổi trạng ngữ thành
chủ ngữ: Truyện “Dế Mèn phiêu lưu kí” cho em thấy Dế Mèn biết phục thiện.
Cách 3: Biến vị ngữ thàng cụm
C-V: Qua truyện “Dế Mèn phiêu lưu kí” em thấy Dế Mèn biết phục thiện.
II/ Câu thiếu vị ngữ
1 Tìm CN, VN :
* Câu a và d có đầy đủ CN, VN
* Câu b thiếu VN, mới chỉ là một cụm danh từ:
- DT trung tâm: Thánh Gióng.
- Phụ ngữ: cưỡi ngựa sắt …quân thù.
* Câu c chưa thành câu, mới có cumk từ (Bạn Lan) và phần giả
thích cho cụm từ đó (người học giỏi nhất lớp 6A) Đây là câu thiếu
VN
2 Chữa lại câu b và c:
+ Cách chữa câu b:
- Thêm VN: Hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt….quân thù
đã để lại ytong em nhiều niền kính phục.
- Biến cụm DT đã cho thành một
bộ phận của cụm C-V:
Trang 9Hđ3: Gv hướng dẫn hs thực hiện phần luyện tập
trong sgk
Bài tập1:
- Gv hướng dẫn hs xác định chủ ngữ và vị ngữ trong
câu
Bài tập 2: Tìm câu sai và sửa lại cho đúng
- Gv cho hs xác định chủ ngữ và vị ngữ của câu rồi
sửa lại các câu sai đó
Bài tập 3, 4:
- Gv cho hs điền chủ ngữ và vị ngữ cho đúng
Bài tập 5: Chuyển câu ghép thành câu đơn
- Gv cho hs làm bài tập nhanh
Em rất thích hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt, vung roi sắt, xông thẳng vào quân thù.
+ Cách chữa câu c:
- Thêm 1 cụm từ làm VN: Bạn Lan, người học giỏi nhất lớp 6A, là bạn thân cuat tôi.
- Biến câu đã cho (gồm 2 cụm DT) thành một cụm C-V: Bạn Lan là người học gioit nhất lớp 6A.
- Biến câu đã cho thành một bộ
phận của câu: Tôi rất quý ban Lan, người học giỏi nhất lớp 6A.
III/ Luyện tập Bài tập1: Xác định chủ ngữ và vị
ngữ của câu
Bài tập 2: Xác định câu sai và giải
thích
Câu b:
- Thiếu chủ ngữ
- Sửa lại: bỏ từ " với"
Câu c:
- Thiếu vị ngữ
- Thêm vị ngữ vào câu
Bài tập 3: Điền chủ ngữ
a, Hs lớp 6a
b, Chim
c, Hoa
d, Chúng em
Bài tập 4: Điền vị ngữ
a, học rất giỏi
b, rất ân hận
c, chiếu những tia nắng ấm áp
đầu tiên xuống mặt đất
d, đi thả diều
Bài tập 5: Chuyển đổi câu
- Thay dấu phẩy hoặc quan hệ từ trong các câu thành dấu chấm và viết hoa chữ cái đầu câu
C Củng cố: Gv khái quát lại nội dung bài học.
D Dặn dò: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài viết số 7(văn sáng tạo)
* Rút kinh nghiêm :
Trang 10
*********************************
Tuần 33
6B: … /… /2011
Tiết 121, 122: BàI VIếT Số 7 (MIÊU Tả SáNG TạO)
A Mục tiêu cần đạt: Nhằm đánh giá hs ở các phương diện
- Năng lực sáng tạo khi viết văn miêu tả
- Có năng lực vận dụng các kiến thức và kĩ năng về văn miêu tả nói chung và văn tả người nói riêng
- Rèn luyện kĩ năng diễn đạt, trình bày trong văn miêu tả
- GDHS ý thức tự giác trong làm bài
B Các bước lên lớp
- ổn định lớp học
- Tiến trình tiết kiểm tra Hđ1: Gv chép đề lên bảng
Hđ2: Gv giám sát hs làm bài.
Hđ3: Gv thu bài chấm
Đề BàI Và ĐáP áN
1 Đề bài: Em đã được gặp nhân vật Kiều Phương trong truyện" bức tranh của
em gái tôi" của Tạ Duy Anh Vậy em hãy tưởng tượng và miêu tả lại hình ảnh của Kiều
Phương.
2 Đáp án:
- Hs cần thực hiện bài văn theo ba phần đúng với văn miêu tả
- Về nội dung cần trình bày được các ý như sau:
* Mở bài: Giới thiệu được nhân vật kiều phương một cách khái quát.
* Thân bài: Miêu tả chi tiết nhân vật Kiều Phương
+ Ngoại hình:
- Chiều cao, thân hình, khuôn mặt, tóc
- Mặt nhem nhuốc, tay thường bị giây bẩn
+ Cử chỉ:
- Hay lục lọi, thường chế màu vẽ
- Hay xị mặt xuống mỗi khi bị anh mắng
- Say mê học vẽ
* Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật kiều phương.
C Dặn dò: Gv dặn hs chuẩn bị bài Cầu Long Biên- chứng nhân lịch sử.
* Rút kinh nghiêm :