Quả tôi có trông thấy con rắn dài đúng hai mươi thước, không kém một tấc, một phân nào!. Lúc ấy chị vợ bò lăn ra cười: - Bề ngang hai mươi thước, bề dài hai mươi thước, thế thì là con rắ[r]
Trang 1Kiểm tra bài cũ
a Trẻ em nh búp trên cành
Biết ăn, ngủ biết học hành là ngoan.
(Hồ Chí Minh)
b Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
(Viễn Ph ơng)
c Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức ng ời sỏi đá cũng thành cơm.
(Hoàng Trung Thông)
So sỏnh
Ẩn dụ
Hoỏn dụ
Trang 3Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ) Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
(Ca dao)
- Đêm tháng năm rất ngắn.
- Ngày tháng mười rất ngắn.
- Mồ hôi chảy rất nhiều.
Có hình ảnh hơn, nhấn mạnh được điều
muốn nói; Gây được ấn tượng mạnh cho
người đọc, người nghe.
Thông báo nội dung bình thường, không có hình ảnh, người đọc không có ấn tượng mạnh với nội dung thông báo.
So sánh hai cách nói trên xem cách nói nào sinh động, gây
ấn tượng hơn?
Nói quá sự thật Nói đúng sự thật.
Ví dụ:
Nói Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng;
Ngày tháng mười chưa cười đã tối và
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
có quá sự thật không?
Thực chất của mấy câu này nhằm nói điều gì?
Ngụ ý hiện tượng thời gian đêm tháng năm và ngày tháng mười là rất ngắn Từ đó giúp người nông dân biết về thời gian mà điều chỉnh công việc hợp lí.
Ngụ ý lao động của người nông dân hết sức vất
vã, từ đó khơi gợi sự đồng cảm nơi người đọc và thái độ trân trọng thành quả lao động của họ.
Trang 4Xác định phép nói quá trong các ví dụ dưới đây:
a) Đen như cột nhà cháy
(Thành ngữ) b) Anh đi xuôi ngược tung hoành
Bước dài như gió, lay thành chuyển non
( Tố Hữu) c) Lỗ mũi mười tám gánh lông
Chồng yêu chồng bảo tơ hồng trời cho.
( Ca dao châm biếm)
Bài tập nhanh.
Trang 5Đọc câu chuyện dưới đây và cho biết nói như anh chồng ở đây là nói như thế nào? Phân biệt sự giống và khác nhau
giữa nói quá và nói khoác?
Anh chàng nọ tính khoác lác đã quen Một hôm, đi rừng về, bảo vợ:
- Hôm nay, tôi vào rừng hái củi, trông thấy một con rắn to ơi là to!
Bề ngang hai mươi thước, bề dài một trăm hai mươi thước!
Chị vợ bĩu môi nói:
- Làm gì có con rắn dài như thế bao giờ.
- Không tin à? Chẳng một trăm hai mươi thước, cũng một trăm thước!
- Cũng không thể dài đến một trăm thước.
- Thật mà Không đúng một trăm thước cũng đến tám mươi thước.
Chị vợ vẫn lắc đầu Anh chồng thì gân cổ cãi, và muốn cho vợ tin, cứ rút xuống dần Cuối cùng nói:
- Tôi nói thật đấy nhé! Quả tôi có trông thấy con rắn dài đúng hai mươi thước, không kém một tấc, một phân nào!
Lúc ấy chị vợ bò lăn ra cười:
- Bề ngang hai mươi thước, bề dài hai mươi thước, thế thì là con rắn vuông rồi!
( Truyện cười Việt Nam)
Trang 6TiÕt 37: Nãi qu¸
Phân biệt nói quá và nói khoác ?
Giống
nhau
Đều phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của
sự vật, hiện tượng được miêu tả.
Nhằm mục đích nhấn mạnh, gây
ấn tượng, tăng sức biểu cảm
Nói quá là hành động có tác động tích cực
Khác nhau
Nhằm mục đích làm cho người nghe tin vào những điều không có thật, tạo tiếng cười có ý nghĩa phê phán những kẻ khoác lác trong cuộc sống Nói khoác là hành động có tác động tiêu cực
Trang 7Bài 1:
- Ý nghĩa: Nhấn mạnh sức mạnh, ý chí quyết tâm, nhiệt tình
lao đông của con người
- Ý ngh ĩa : Thể hiện ý chí quyết tâm cũng như lòng lạc quan tin tưởng của con người
- Ý nghĩa: Nhấn mạnh vào tính cách hung dữ của nhân vật Cụ bá là kẻ có quyền uy, hống hách.
LUYỆN TẬP
Trang 8Bài 2: Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống/ / để tạo
thành biện pháp tu từ nói quá: Bầm gan tím ruột; Chó ăn
đá gà ăn sỏi ; Nở từng khúc ruột ; Ruột để ngoài da ; Vắt chân lên cổ mà chạy.
a Ở nơi … thế này, cỏ không mọc
nổi nữa là trồng rau trồng cà.
b Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai cũng
c Cô Nam tính tình sởi lởi,
d Lời khen của cô giáo làm cho nó
chó ăn đá gà ăn sỏi
bầm gan tím ruột.
ruột để ngoài da.
nở từng khúc ruột.
Trang 9Bài 3 : Đặt câu với các thành ngữ sau đây:
- Dời non lấp biển;
- Mình đồng da sắt;
- Nghĩ nát óc.
Trang 10Sơ đồ tư duy:
NÓI QUÁ
2.Tác dụng 3 Cách sử dụng
-Trong lời nói hàng ngày -Trong văn chương
Là phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả
1 Khái niệm
Nhấn mạnh, gây ấn tượng,
tăng sức biểu cảm
Trang 11Bài học kết thúc