Tiet 37 Noi qua

cày VD1: Đêm tháng năm ch a nằm đã sáng Ngày tháng m ới ch a c ời đã tối Tục ngữ VD 2: Cày đồng đang buổi ban tr a,“Cày đồng đang buổi ban trưa, Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày... A

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« vÒ dù tiÕt häc !

Câu hỏi :

? Tình thái từ có những chức năng nào? Cho VD?

? Tìm tình thái từ trong những câu sau và cho biết chức

năng của tình thái từ đó

a Đi thôi !

b Thôi đi !

Trả lời :

-Tình thái từ đ ợc thêm vào câu để tạo câu nghi vấn , cầu khiến,

cảm thán hay để biểu thị sắc thái tình cảm

- Ví dụ : + Nào, đi , thôi => tạo câu cầu khiến

+ à, , hả, hử => Tạo câu nghi vấn

+ Thay, sao, biết chừng nào => Tạo câu cảm thán + ạ , nhé, cơ, mà => Tạo sắc thái tình cảm

-Tình thái từ trong VD:

a Thôi

b Đi

=> Tạo câu cầu khiến

TiÕt 37 - TiÕng ViÖt:

Ng êi thùc hiÖn: NguyÔn ThÞ ThiÕt Tæ: Khoa häc x· héi

Nãi qu¸

I.Nói quá và tác dụng của nói quá

1.Ví dụ

- Đêm đã sáng

- Ngày đã tối

- Mồ hôi cày

VD1: Đêm tháng năm ch a nằm đã sáng

Ngày tháng m ới ch a c ời đã tối (Tục ngữ)

VD 2: Cày đồng đang buổi ban tr a,“Cày đồng đang buổi ban trưa,

Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày.

Ai ơi b ng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.”

(Ca dao) Nói quá sự thật về quy mô, tính

chất, mức độ của sự vật, sự việc , hiện t ợng đ ợc miêu tả

- Phóng đại (Nói quá sự thật) quy

mô, tính chất, mức độ của sự vật, sự

việc , hiện t ợng đ ợc miêu tả

Tiết 37 – Tiếng Việt: Nói quá

I.Nói quá và tác dụng của nói quá

1.Ví dụ

VD1: Đêm tháng năm ch a nằm đã sáng

Ngày tháng m ới ch a c ời đã tối (Tục ngữ)

VD 2: Cày đồng đang buổi ban tr a,“Cày đồng đang buổi ban trưa,

Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày.

Ai ơi b ng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.” (Ca dao)

Đêm tháng năm ch a nằm đã sáng

Ngày tháng m ời ch a c ời đã tối

Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày

=>Cách nói (A) có tác dụng nhấn mạnh, gây ấn t ợng và tăng sức biểu cảm cho sự diễn đạt

Đêm tháng năm rất ngắn Ngày tháng m ời rất ngắn

Mồ hôi ớt đầm

- Phóng đại (Nói quá sự thật) quy

mô, tính chất, mức độ của sự vật, sự

việc , hiện t ợng đ ợc miêu tả

I.Nói quá và tác dụng của nói quá

1.Ví dụ

VD1: Đêm tháng năm ch a nằm đã sáng

Ngày tháng m ới ch a c ời đã tối (Tục ngữ)

VD 2: Cày đồng đang buổi ban tr a,“Cày đồng đang buổi ban trưa,

Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày.

Ai ơi b ng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.” (Ca dao)

- Phóng đại quy mô, tính chất,

mức độ của sự vật, sự việc , hiện t

ợng đ ợc miêu tả

- Nhấn mạnh, gây ấn t ợng và tăng sức

biểu cảm cho sự diễn đạt

2 Ghi nhớ (SGK – 102) 102)

Tiết 37 – Tiếng Việt: Nói quá

Bài tập nhanh: Tìm và chỉ ra tác dụng của biện pháp tu từ nói quá trong những câu sau: a) “Cày đồng đang buổi ban trưa,Lỗ mũi m ời tám gánh lông

Chồng yêu chồng bảo tơ hồng trời cho”

b) Ăn thỡ nồi bảy nồi ba

Đầu năm chớ cuối chẳng để ra đồng nào.

=> Khẳng định tình yêu chân thành, tha thiết của ng ời chồng dành cho vợ

=> Chế giễu những kẻ tham ăn nh ng l ời biếng

Câu chuyện : Quả bí khổng lồ

Hai anh chàng cùng đi qua một khu v ờn trồng bí, anh A thấy quả bí to vội kêu lên:

-Chà quả bí to thật !

Anh B c ời và bảo rằng:

-Thế đã lấy gì làm to ! Tôi đã từng thấy quả bí to hơn nhiều Có lần tôi trông thấy quả bí to bằng cả cái nhà kia kìa !

Anh A nói ngay:

-Thế thì lấy gì làm lạ ! Tôi còn nhớ có một lần tôi trông thấy cái nồi to bằng cả cái đình làng ta !

Anh B ngạc nhiên hỏi:

-Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy?

Anh A giải thích:

-Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà

Anh B biết bạn chế nhạo mình bèn nói lảng sang chuyện khác

có sử dụng biện pháp nói quá không?

=> Lời nói của hai nhân vật trong truyện Quả bí khổng lồ không phải là nói “Cày đồng đang buổi ban trưa, ”

quá mà là nói khoác

Tiết 37 – Tiếng Việt: Nói quá

Thảo luận: Hãy so sánh biện pháp tu từ nói quá và hành vi nói khoác để chỉ ra

sự khác biệt

Giống nhau: Đều nói quá sự thật(phóng đại) quy mô , tính chất, mức độ của sự

vật, sự việc đ ợc nói tới

Khác nhau:

Là biện pháp tu từ có tính nghệ thuật

nhằm nhấn mạnh, gây ấn t ợng và tăng

sức biểu cảm cho sự diễn đạt

Nhằm làm cho ng ời khác tin vào điều không có thật để mua vui, đôi lúc có tác dụng tiêu cực

I.Nói quá và tác dụng của nói quá

Ngày tháng m ới ch a c ời đã tối (Tục ngữ)

VD 2: Cày đồng đang buổi ban tr a,“Cày đồng đang buổi ban trưa,

Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày.

Ai ơi b ng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.” (Ca dao)

- Phóng đại quy mô, tính chất,

mức độ của sự vật, sự việc , hiện t

ợng đ ợc miêu tả

- Gây ấn t ợng và tăng sức biểu

cảm cho lời nói

2 Ghi nhớ (SGK – 102) 102)

*L u ý :

+ Cần phân biệt giữa nói quá

và nói khoác

+ Một số tên gọi khác: Khoa tr ơng

thậm x ng, phóng đại, c ờng điệu ,

ngoa dụ

+ Nói qúa không chỉ đ ợc dùng trong

văn ch ơng mà còn đ ợc sử dụng

trong lời nói hằng ngày (VD: C ời vỡ

bụng, chạy mất mật )

Tiết 37 – Tiếng Việt: Nói quá

I.Nói quá và tác dụng của nói quá

1.Ví dụ

- Phóng đại quy mô, tính chất,

mức độ của sự vật, sự việc , hiện t

ợng đ ợc miêu tả

- Gây ấn t ợng và tăng sức biểu

cảm cho lời nói

2 Ghi nhớ (SGK – 102) 102)

II Luyện tập

Bài tập 1:

Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của chúng trong các ví dụ sau:

a Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức ng ời sỏi đá cũng thành cơm (Hoàng Trung Thông-Bài ca vỡ đất)

b Anh cứ yên tâm, vết th ơng chỉ s ớt da thôi Từ giờ đến sáng em có thể đi đến tận trời đ ợc

(Nguyễn Minh Châu-Mảnh trăng cuối rừng)

c [ …] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào ] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi n ớc

(Nam Cao-Chí Phèo)

1.Bài tập 1

=>Muốn nói đến thành quả của lao động vất vả, gian khổ, nhọc nhằn.

=>ý nói vết th ơng chẳng có nghĩa lí gì không cần phải bận tâm.

=>ý nói cụ bá ở đây là kẻ có quyền uy nói năng quát tháo ai cũng phải nể sợ

I.Nói quá và tác dụng của nói quá

1.Ví dụ

- Phóng đại quy mô, tính chất,

mức độ của sự vật, sự việc , hiện t

ợng đ ợc miêu tả

- Gây ấn t ợng và tăng sức biểu

cảm cho lời nói

2 Ghi nhớ (SGK – 102) 102)

*L u ý : + Cần phân biệt giữa

nói quá và nói khoác

II Luyện tập

1.Bài tập 1

+Một số tên gọi khác: Khoa tr ơng , thậm ng, phóng đại

2.Bài tập 2

Bài tập 2: Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống để tạo biện pháp tu từ nói quá:

bầm gan tím ruột

nở từng khúc ruột chó ăn đá gàn ăn sỏi

ruột để ngoài da vắt chân lên cổ

a ở nơi … thế này, cỏ thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng rau, trồng cà.

b Nhìn thấy tội ác của giặc, ai ai cũng … thế này, cỏ

c.Cô Nam tính tình xởi lởi … thế này, cỏ d.Lời khen của cô giáo làm cho nó… thế này, cỏ e.Bọn giặc hoảng hồn … thế này, cỏ mà chạy.

Tiết 37 – Tiếng Việt: Nói quá

I.Nói quá và tác dụng của nói quá

1.Ví dụ

- Phóng đại quy mô, tính chất,

mức độ của sự vật, sự việc , hiện t

ợng đ ợc miêu tả

- Gây ấn t ợng và tăng sức biểu

cảm cho lời nói

2 Ghi nhớ (SGK – 102) 102)

*L u ý : + Cần phân biệt giữa

nói quá và nói khoác

II Luyện tập

1.Bài tập 1

+Một số tên gọi khác: Khoa tr ơng , thậm ng, phóng đại

2.Bài tập 2

3.Bài tập 3 (VN)

4.Bài tập 4

- Chậm như rựa

- Nhanh như giú

- Nhanh như điện

- Chậm như sờn

- Nhỏt như thỏ đế

- Kớn như bưng

- Vui như mở cờ trong bụng

-

- Khỏe như trõu

- Khỏe như voi

- đen như cột nhà chỏy

- ăn như rồng cuốn

- Uống như rồng leo

- Trắng như bụng

- Lớn nhanh như thổi

- Run như cầy sấy

Nói quá

Biện pháp tu từ phóng đại

Sự vật, sự việc, hiện t ợng đ ợc miêu tả

Nhấn mạnh Gây ấn t ợng Tăng sức

biểu cảm

H íng dÉn vÒ nhµ

- Häc thuéc c¸c ghi nhí

- Lµm BT 3,5

- So¹n bµi : Nãi gi¶m, nãi tr¸nh