- Những thay đổi lớn về chính trị - kinh tế nước ta dưới ách đô hộ của nhà Đường: An Nam đô hộ phủ, tổ chức bộ máy cai trị do quan lại người Hán cai quản tới cấp huyện, tăng cường bó[r]
Trang 1Tuần 26 NS: 02/03/2013 Tiết 25 NG: 04/03/2013 Bài 23: NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG CÁC THẾ KỈ VII – IX.
I Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức: HS cần nắm:
- Những thay đổi lớn về chính trị - kinh tế nước ta dưới ách đô hộ của nhà Đường: An Nam đô hộ phủ,
tổ chức bộ máy cai trị do quan lại người Hán cai quản tới cấp huyện, tăng cường bóc lột …)
- Các cuộc khởi nghĩa: Mai Thúc Loan, Phùng Hưng (diễn biến và kết quả)
2 Tư tưởng: Bồi dưỡng cho HS:
- Tinh thần chiến đấu vì độc lập dân tộc
- Biết ơn tổ tiên đã kiên trì đấu tranh chống ngoại xâm giành độc lập dân tộc
3 Kỹ năng: HS biết đánh giá công lao các nhân vật lịch sử, đọc và vẽ bản đồ…
II Chuẩn bị:
1 GV: Lược đồ nước ta thời thuộc Đường (thế kỉ VII – IX) Lược đồ khởi nghĩa Mai Thúc Loan.
Tranh ảnh về đền thờ Phùng Hưng
2 HS: Sưu tầm các câu chuyện về Mai Thúc Loan và Phùng Hưng.
III Tiến trình dạy - học.
1 Kiểm tra bài cũ:
- Vì sao Triệu Quang Phục đánh bại được quân Lương giành độc lập?
2 Giới thiệu bài: Đầu TK VI, nhà Đường thành lập và đã siết chặt hơn nữa chế độ cai trị Suốt ba thế
kỉ nhân dân ta không ngừng đấu tranh chống bọn đô hộ, đáng chú ý nhất là hai cuộc nổi dậy của Mai Thúc Loan và Phùng Hưng – đây là những cuộc nổi dậy lớn tiếp tục khẳng định ý chí độc lập và chủ quyền của dân tộc ta (vào bài)
3 Bài mới.
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động1: Tìm hiểu chế độ cai trị của nhà Đường đối
với nước ta.
* GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 1/62 cho biết:
- H: Nhà Đường thống trị nước ta thời gian nào?
- HS: Đầu thế kỉ VII (618, nhà Đường thành lập)
- H: Chính sách cai trị của nhà Đường có gì thay đổi?
- HS: Đổi tên và chia lại khu vực hành chính, châu - huyện
do người Trung Quốc cai trị
=>GV treo lược đồ nước ta thời thuộc Đường cho HS quan
sát và yêu cầu HS xác định địa điểm 12 châu
- H: Trụ sở của thủ phủ đô hộ đặt ở đâu?
- HS: xác định địa điểm Tống Bình (Hà Nội)
- H: Ngoài việc chia lại đơn vị hành chính, nhà Đường còn
làm gì?
- HS: Sửa đường giao thông thuỷ - bộ từ Trung Quốc đến
Tống Bình và từ Tống Bình đến các quận huyện nhưng
quan trọng hơn là tăng quân
* GV Yêu cầu HS trao đổi bàn (2’):
? Vì sao nhà Đường chú ý sửa sang đường sá? Em nhận
xét gì về tình hình nước ta dưới ách thống trị của nhà
Đường?
=>GV chốt lại: Để dễ dàng đi lại, bóc lột vơ vét nhiều hơn
1 Tình hình kinh tế - chính trị nước ta dưới ách đô hộ của nhà Đường.
a Chính trị:
- 679 đổi Giao Châu thành An Nam đô hộ phủ
- Chia lại khu vực hành chính
- Sửa sang đường giao thông và xây thành đắp luỹ
->Siết chặt hơn bộ máy cai trị
Trang 2và đàn áp phong trào nổi dậy nhân dân -> biến nước ta
thành một phủ thuộc nhà Đường
- H: Về kinh tế, nhà Đường có chính sách gì khác trước?
- HS: Đặt thuế và bắt nhân dân cống nạp
- H: Nhà Đường đặt ra những thứ thuế gì?
- HS: Thuế muối, sắt, đay, gai, tơ lụa…
-H: Kể tên các sản vật quý mà nhân dân ta phải cống nạp?
- HS: Ngọc trai, ngà voi, sừng tê, đồi mồi, trầm hương…
=>GV giảng: Nhà Đường thực hiện ở nước ta 3 thứ thuế:
+ Tô: đánh vào thuế ruộng,
+ Dung: lao dịch bắt buộc và không công.
+ Điệu: thuế đánh vào sản phẩm thủ công như vải, lụa…
Đặc biệt là vải (ăn trái) - đường xa, đi lại gánh vải vất vả
và phải giữ cho quả vải tươi ngon ->nhân dân cực khổ…
* HS thảo luận nhóm (2’):
? Chính sách bóc lột của nhà Đường có gì khác trước?
- HS: Chia lại bộ máy hành chính, đặt tên mới, biến nước
ta thành phiên thuộc Trung Quốc và bóc lột tô thuế cống
nạp nặng nề…
=>GV chuyển ý: Chính sách tàn bạo đó đẩy nhân dân ta
đến cảnh khốn cùng, không còn đường nào khác là vùng
dậy đấu tranh đòi quyền sống của mình và đó là nguyên
nhân chính dẫn đến các cuộc khởi nghĩa của nông dân
Hoạt động 2: Tìm hiểu cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan
* GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 2/64 cho biết:
- H: Em biết gì về Mai Thúc Loan?
- HS: rút ra và trả lời theo thông tin đoạn đầu mục 2/64
- H: Cuộc khởi nghĩa nổ ra trong hoàn cảnh nào?
- HS: Do bị cống nạp nặng nề (gánh vải sang Trung Quốc)
=>GV giảng: Ở Nghệ An còn truyền bài hát chầu kể tội
bọn đô hộ (gọi HS đọc 4 câu thơ SGK/64) ->nhân dân bị
bóc lột và rất căm ghét bọn đô hộ
-H: Khởi nghĩa diễn ra như thế nào?
=>GV treo lược đồ khởi nghĩa Mai Thúc Loan yêu cầu HS
xác định các địa điểm mà cuộc khởi nghĩa nổ ra và nhấn
mạnh nhân dân gọi ông là Mai Hắc Đế (vua đen)
- H: Nghĩa quân chiếm thành nhanh chóng là do đâu?
- HS: Nhân dân ủng hộ
- H: Được nhân dân ủng hộ, Mai Hắc Đế làm gì?
- HS: trả lời theo thông tin SGK/65,
=>GV giảng: Viên đô hộ giao Châu bỏ về Trung Quốc.
- H: Phản ứng của nhà Đường? Kết quả?
- HS: Cử Dương Tư Húc đem 10 vạn quân sang đàn áp và
tàn sát -> khởi nghĩa thất bại
=>GV chốt lại: Để tưởng nhớ công ơn của ông, nhân dân
ta lập đền thờ ở Núi Vệ và thung lũng Hùng Sơn
Hoạt động 3: Tìm hiểu cuộc khởi nghĩa Phùng Hưng.
* GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 3/65 cho biết:
- H: Em biết gì về Phùng Hưng?
- HS trả lời theo đoạn đầu và GV giới thiệu vài nét chính
b Kinh tế:
- Ngoài thuế ruộng đất, nhân dân ta phải đóng nhiều thứ thuế và cống nạp sản vật quý hiếm
2 Khởi nghĩa Mai Thúc Loan (722)
- TK VIII, Mai Thúc Loan kêu gọi nhân dân nổi dậy
- Nghĩa quân chiếm Hoan Châu
- Chọn Sa Nam (Nam Đàn – Nan) làm căn cứ và xưng đế
- Liên kết với giao Châu và Champa tấn công thành Tống Bình
=>722 nhà Đường đàn áp và Mai Hắc Đế thua trận
3 Khởi nghĩa Phùng Hưng (776 – 791)
Trang 3- H: Thời gian và địa điểm bùng nổ cuộc khởi nghĩa?
- H: Thái độ nhân dân khi Phùng Hưng khởi nghĩa?
- HS: Nhân dân hưởng ứng và cùng nổi dậy
=> GV nhấn mạnh: Nhờ đó mà nhân dân nhanh chóng
giành quyền làm chủ vùng đất của mình
* HS trao đổi cặp (1’):
? Vì sao nhân dân ủng hộ khởi nghĩa?
=>HS trả lời và bổ sung, GV chốt lại: Vì ông là người có
uy tín, họ căm ghét bọn đô hộ, cuộc sống cực khổ…
- H: Sau khi làm chủ địa phương, cuộc khởi nghĩa phát
triển như thế nào?
- HS: Chiếm thành, đánh đuổi bọn đô hộ, giành tự chủ
=>GV giảng: 7 năm sau Phùng Hưng mất, con trai là
Phùng An lên thay
- H: Phản ứng của nhà Đường khi mất thành Tống Bình?
Kết quả?
- HS: Chúng đem đại quân sang đàn áp
=>GV chốt lại: Nền tự chủ tồn tại 9 năm và lịch sử gọi đó
là “nền tự chủ mong manh” (783 – 791) và để tưởng nhớ
công ơn ông – nhân dân ta lập đền thờ ở Đường Lâm (Hà
Nội) – cho HS quan sát ảnh/66
- 776, Phùng Hưng cùng em là Phùng Hải họp quân khởi nghĩa ở Đường Lâm -> Được nhân dân hưởng ứng
- Chiếm thành Tống Bình và sắp đặt việc cai trị
=>791 nhà Đường đàn áp, Phùng An ra hàng
4 Củng cố:
*HS trả lời: Các cuộc khởi nghĩa tuy thất bại nhưng có ý nghĩa gì?
*GV kết luận:thể hiện ý chí, quyết tâm của nhân dân ta đấu tranh cho độc lập, tự do cho tổ quốc
- Sau thất bại của Phùng An, đất nước ta tiếp tục bị phong kiến phương Bắc đô hộ và thống trị
- Tuy thất bại nhưng nó chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta và tinh thần đoàn kết ấy còn tiếp tục được chứng minh qua các cuộc khởi nghĩa của họ Khúc – Dương
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo các nội dung
- Sưu tầm tranh ảnh về văn hoá Cham-pa
- Đọc và trả lời trước các câu hỏi bài 24
* Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………