- Lấy một bộ phận để gọi toàn thể - Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng - Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng - Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật... Làng xóm ta xưa kia lam lũ[r]
Trang 1Giáo viên hướng dẫn: Tiến sĩ Mai Thị Nhung
Sinh viên:
Bùi Thị Ngọc MaiPhạm Thị ThươngTrịnh Thị Mùa
Trang 2Tiết 109
Trang 4- Áo nâu, áo xanh:
giúp em liên tưởng
đến những ai?
- Những người nông dân, công nhân thường sống ở đâu?
Trang 5ở nông thôn
Chỉ những Người sống
ở thành thị
Trang 6Giữa
Giữa áo nâu áo nâu với nông thôn với nông thôn , áo , áo
xanh với thị thành với thị thành có mối quan
hệ gì?
Mối quan hệ gần gũi:
vật chứa đựng và vật bị chứa đựng Tiết 109 HOÁN DỤ
Trang 7hay hơn? Vì sao?
Cách diễn đạt 1 Cách diễn đạt 2
Theo em Hoán dụ là gì ?
Trang 8Tiết 109 HOÁN DỤ
- Khái niệm: Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng,
khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó.
- Tác dụng: nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho
sự diễn đạt.
2 Ghi nhớ 1: SGK/ trang 82
Trang 9Tiết 109 HOÁN DỤ
II Các kiểu Hoán dụ
1.Ví dụ: sgk/t 83
Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
( ca dao)
Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm
(Hoàng Trung Thông)
Ngày Huế đổ máu Chú Hà Nội về Tình cờ chú cháu Gặp nhau hàng bè
(Tố Hữu)
Vì sao? Trái Đất nặng ân tình Nhắc mãi tên người Hồ Chí Minh (Tố Hữu)
a)
c)
b)
d)
Trang 10Có sức người sỏi đá cũng thành cơm
(Hoàng Trung Thông)
Như vậy tác giả đã dựa vào mối quan hệ nào?
Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
( ca dao) Hai từ” một ” và ” ba ” giúp em liên tưởng đến điều gì?
Phép Hoán dụ trên dựa trên mối quan hệ nào?
(Tố Hữu)
Trang 11Là những số lượng cụ thể, xác định biểu thị cho ý trừu tượng: ít, nhiều.
Ngày Huế bắt đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp năm
1947
Đông đảo những người sống
- Lấy dấu hiệu
của sự vật để gọi để gọi sự vật
- Lấy vật chứa đựng để gọi vật
Trang 12Tiết 109 HOÁN DỤ
Qua tìm hiểu trên em hãy rút ra nhận xét có mấy kiểu Hoán dụ ? Kể tên?
Trang 13Tiết 109 HOÁN DỤ
- Lấy một bộ phận để gọi toàn thể
- Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng
- Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật
- Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng
2 Ghi nhớ/sgk trang 83:
Có bốn kiểu hoán dụ thường gặp là:
Trang 14III Luyện tập:
Bài tập 1
a Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh
năm đói rách Làng xóm ta ngày nay bốn mùa nhộn nhịp
cảnh làm ăn tập thể.
b Vì lợi ích mười năm trồng cây,
Vì lợi ích trăm năm trồng người.
c Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.
? Em hãy chỉ ra phép hoán dụ trong câu thơ trên?
Mối quan hệ giữa các sự vật trong phép hoán dụ này là gì?
Trang 15 Đáp án
a Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh năm đói rách Làng xóm ta ngày nay bốn mùa nhộn nhịp cảnh làm ăn tập thể.
Làng xóm chỉ nhân dân sống trong làng.
Đây là mối quan hệ giữa vật chứa đựng và vật bị chứa đựng.
Tiết 109 HOÁN DỤ
Trang 16b Vì lợi ích mười năm trồng cây,
Vì lợi ích trăm năm trồng người.
Mười năm chỉ thời gian ngắn và cụ thể,
Trăm năm chỉ thời gian dài và trừu tượng.
Đây là mối quan hệ giữa cái cụ thể và cái trừu tượng.
Tiết 109 HOÁN DỤ
Trang 17c Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.
Áo chàm là trang phục đặc trưng của người dân Việt Bắc.
Tác giả sử dụng quan hệ giữa dấu hiệu và sự vật.
Tiết 109 HOÁN DỤ
Trang 182 Bài tập 2: Hoán dụ có gì giống và khác ẩn dụ?
Cho vd minh họa.
a Giống nhau: Đều gọi tên sự vật, hiện tượng
này bằng tên sự vật, hiện tượng khác.
Vd: Ôi! Những cánh đồng quê chảy máu
( Nguyễn Đình Thi)
Tiết 109 HOÁN DỤ
Trang 19IV Củng cố:
Câu 1 Chỉ ra phép hoán dụ trong câu thơ sau:
Đảng ta đó trăm tay nghìn mắt Đảng ta đây xương sắt da đồng
Trăm, nghìn: là những số cụ thể được dùng thay cho số nhiều, chỉ sự lớn lao.
Câu 2 Đó là kiểu hoán dụ nào?
a Lấy một bộ phận để gọi toàn thể
b Lấy vật chứa đựng gọi vật bị chứa đựng.
c Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật.
Tiết 109 HOÁN DỤ
Trang 20 Làm bài tập 3, trang 84.
Học thuộc ghi nhớ.
Chuẩn bị bài: Các thành phần chính của câu.